VII SA/Wa 816/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-09-23
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęstwierdzenie nieważnościKPAnadzór budowlanyprojekt budowlanywarunki zabudowypostępowanie administracyjnekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organ nie zbadał prawidłowo zarzutów prokuratora dotyczących naruszenia prawa przez Wojewodę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), który odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody. Wojewoda wcześniej stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta odmawiającej pozwolenia na budowę. WSA uchylił decyzję GINB, uznając, że organ ten nie zbadał wystarczająco zarzutów prokuratora dotyczących naruszenia przepisów KPA i Prawa budowlanego przez Wojewodę. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i wymaga precyzyjnego badania wad kwalifikowanych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] lutego 2004 r., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję GINB z dnia [...] stycznia 2004 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. Decyzja Wojewody stwierdzała nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., którą odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę spółce A. Sp. z o.o. na zespół handlowo-biurowo-usługowy ze stacją paliw. Prokurator Okręgowy wniósł sprzeciw od decyzji Wojewody, zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 35 ust. 3 i 2 oraz art. 4 Prawa budowlanego, a także art. 10 Kpa. Prokuratura ustaliła, że organ I instancji nie korzystał z uprawnień z art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego, a projekt nie był zgodny z decyzją o warunkach zabudowy. GINB początkowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, uznając ją za zgodną z prawem. Następnie, po wniosku Prokuratora o ponowne rozpoznanie sprawy, GINB utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, nie znajdując wad z art. 156 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę Prokuratora za zasadną. Sąd stwierdził, że GINB naruszył przepisy art. 7, 77 oraz art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, ponieważ nie zbadał wystarczająco zarzutów prokuratora dotyczących naruszenia prawa przez Wojewodę. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 156 Kpa jest nadzwyczajne i wymaga niewątpliwego ustalenia podstaw do stwierdzenia nieważności. GINB zamiast weryfikować decyzję Wojewody pod kątem wad kwalifikowanych, ponownie merytorycznie rozpoznał sprawę pozwolenia na budowę, co jest niedopuszczalne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję GINB.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył przepisy KPA (art. 7, 77, 156 § 1 pkt 2), ponieważ nie zbadał wystarczająco zarzutów prokuratora i zamiast weryfikować decyzję Wojewody pod kątem wad kwalifikowanych, ponownie merytorycznie rozpoznał sprawę pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie w trybie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajne i wymaga precyzyjnego badania wad kwalifikowanych. GINB nie wykazał, że decyzja Wojewody nie naruszała prawa w sposób rażący, a zamiast tego dokonał ponownej merytorycznej oceny sprawy, co jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten zawiera ścisłe wyliczenie przyczyn stwierdzenia nieważności i jako przepis o charakterze wyjątkowym nie podlega interpretacji rozszerzającej. Organ w postępowaniu nieważnościowym musi badać, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych.

P.b. art. 35 § ust. 3

Prawo budowlane

Podstawa do odmowy wydania pozwolenia na budowę w przypadku nieusunięcia braków projektu.

P.b. art. 35 § ust. 2

Prawo budowlane

Określa fakultatywny charakter działań organu w zakresie oceny projektu, nie mogący stanowić samodzielnej podstawy do odmowy wydania pozwolenia.

P.b. art. 4

Prawo budowlane

Wymóg zapewnienia formy architektonicznej dostosowanej do krajobrazu i otaczającej zabudowy. Sąd wskazał, że nie może stanowić samodzielnej podstawy do odmowy pozwolenia.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji przez WSA.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada oficjalności, wymagająca od organów podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia sprawy.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada oficjalności, wymagająca od organów podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia sprawy.

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada stabilności decyzji, od której postępowanie nieważnościowe stanowi wyłom.

p.p.s.a. art. 97 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy przez WSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zbadał wystarczająco zarzutów prokuratora dotyczących naruszenia prawa przez Wojewodę. GINB zamiast weryfikować decyzję Wojewody pod kątem wad kwalifikowanych, ponownie merytorycznie rozpoznał sprawę pozwolenia na budowę. Naruszenie zasad oficjalności postępowania (art. 7 i 77 Kpa).

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. Celem postępowania nieważnościowego nie jest bowiem merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Organ nie odniósł się do zarzutów prokuratora wyrażonych w sprzeciwie, w szczególności zarzutu, że Wojewoda [...] stwierdzając nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] naruszył art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skład orzekający

Anna Żak

przewodniczący

Izabela Ostrowska

członek

Mariola Kowalska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, zasady oficjalności postępowania administracyjnego oraz zakresu kontroli sądowej nad decyzjami organów nadzoru."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z kontrolą decyzji o stwierdzeniu nieważności, a nie meritum sprawy pozwolenia na budowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowań administracyjnych, zwłaszcza tych nadzwyczajnych, oraz jak sąd administracyjny kontroluje legalność działań organów. Jest to ciekawe dla prawników procesualistów.

Sąd administracyjny przypomina: postępowanie o stwierdzenie nieważności to nie druga instancja!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 816/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Żak /przewodniczący/
Izabela Ostrowska
Mariola Kowalska. /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, As. WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi Prokuratura Okręgowa w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie Stwierdzenie nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...], II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r., odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia A. Sp. z oo. w P., pozwolenia na budowę zespołu handlowo - biurowo - usługowego ze stacją paliw A., zlokalizowanego na terenie położonym w K. przy ulicy G. i L. na działkach o nr [...], [...],[...],[...] (obręb [...]). W uzasadnieniu organ podniósł, iż w dniu [...] listopada 2001 r. Prezydent Miasta [...] wydał postanowienie wzywające inwestora do usunięcia braków stwierdzonych w przedłożonym projekcie. W postanowieniu tym wskazano, iż przedłożony projekt jest niezgodny z decyzją ustalającą warunki zabudowy, a rozwiązania architektoniczno -urbanistyczne nie zostały uzgodnione z Wydziałem Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w [...]. Złożony projekt nie spełnia wymogów określonych w art. 4 Prawa budowlanego, tj. nie zapewnia formy architektonicznej dostosowanej do krajobrazu i otaczającej zabudowy. Przedmiotowa stacja paliw, zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy miała stanowić jedynie element towarzyszący zespołowi handlowo - biurowo- usługowemu, nie zaś, jak to zaprojektowano w przedłożonych przez wnioskodawcę materiałach - główne zamierzenie inwestycyjne. Z uwagi na nieusunięcie braków, zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, organ odmówił wydania pozwolenia na budowę.
Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji złożyła spółka A. .
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...]. W ocenie organu decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 35 ust. 3 i ust. 2 oraz art. 4 ustawy Prawo budowlane, oraz przepisów art. 10 Kpa .
Wojewoda Wielkopolski podkreślił, iż organ I instancji kwestionował formę architektoniczną ww. zamierzenia inwestycyjnego. W ocenie organu w świetle art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego działania organu mają charakter fakultatywny, i nie mogą być powodem do odmowy wydania pozwolenia na budowę. Ponadto organ naruszył
art. 10 kpa nie dopuszczając do udziału w postępowaniu stron- sąsiadów nieruchomości.
Sprzeciw od powyższej decyzji wniósł Prokurator Okręgowy w [...].
Z czynności wyjaśniających podjętych przez Prokuraturę wynikało, iż organ I instancji, rozpatrując wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę nie korzystał z uprawnień określonych w art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego i przepis ten nie stanowił podstawy prawnej do wydania decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę. Ponadto brak jest podstaw do przyjęcia, iż przedłożony przez firmę A. do wniosku o pozwolenie na budowę projekt zagospodarowania terenu całego zamierzenia inwestycyjnego jest zgodny z "Koncepcją" o której mowa w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] maja 2000r., skoro koncepcja ta w projekcie zagospodarowania terenu nie została przez spółkę A. uwzględniona.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2002r.
Organ nie stwierdził, aby decyzja Wojewody [...] była dotknięta którąkolwiek z wad określonych w art. 156 kpa.
Jak ustalił organ, spółka A. złożyła kompletny projekt budowlany stacji paliw wraz z obiektami towarzyszącymi oraz projekt zagospodarowania terenu obejmujący całość inwestycji. Tak więc w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego twierdzenie, że inwestor nie spełnił wymagań określonych w art. 33 ust. 1 jest błędne. Zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, organ żądał uzgodnienia projektu technicznego, nie zaś projektu budowlanego. Ponadto nie można inwestycji postawić zarzutu niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie organu dyspozycja art. 4 Prawa budowlanego nie może stanowić podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę.
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył Prokurator Okręgowy w [...].
Wskazał, iż wniosek spółki A., nie obejmuje części zamierzenia inwestycyjnego, ale zupełnie inne zamierzenie nie objęte decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a inwestor, mimo obowiązku, nie uzgodnił
projektu technicznego z Wydziałem Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta w [...].
Niezrozumiałym w ocenie prokuratora jest podniesienie w kwestionowanej decyzji, że art. 4 Prawa budowlanego nie może stanowić podstawy prawnej do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy Wojewoda [...] w swej decyzji wskazał naruszenie art. 4 jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji.
Ponadto organ nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w sprzeciwie zwłaszcza w aspekcie naruszenia prawa przez Wojewodę [...], który stwierdzając nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...], nie wykazał, iż organ ten przekroczył i to w sposób istotny granice swobody uznania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2004r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2004r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł Prokurator Okręgowy w [...].
Zarzucił jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wskazał, iż zaskarżona decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności Wojewody [...] podjęta wskutek sprzeciwu prokuratora , nie wykazała by decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę rażąco naruszała prawo.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Skarga jest zasadna, ponieważ w ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, 77 oraz art. 156 § 1 pkt 2, wskazanego jako podstawa prawna wydanej decyzji.
W przedmiotowej sprawie chodzi o ocenę trafności odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego był zobowiązany, wskutek sprzeciwu Prokuratora Okręgowego w [...], do zbadania czy decyzja Wojewody
[...] stwierdzająca nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] jest dotknięta jedną z wad wymienionych wart. 156 § 1 Kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji przyjmując, iż nie zachodzą podstawy z art. 156 § 1 k.p.a. eliminujące z obrotu prawnego ww. decyzję Wojewody. Organ nie stwierdził wad nieważnościowych, przyjmując, że decyzja jest zgodna z prawem.
W ocenie Sądu, stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu decyzji, w tej części jest ogólne i pomija zgłoszone zarzuty ujęte w sprzeciwie prokuratora. Zważyć należy, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji określonej w art. 16 Kpa, stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji lub odmowy stwierdzenia nieważności musi być niewątpliwe.
Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i 77 k.p.a. ) wymaga, aby w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy.
Obowiązkiem organu było zatem zbadanie i wyjaśnienie, czy kontrolowana decyzja Wojewody [...] nie narusza w sposób rażący prawa poprzez uznanie za nieważną decyzji, której takiego zarzutu nie można było skutecznie postawić.
Celem postępowania nieważnościowego nie jest bowiem merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Przepis ten zawiera ścisłe wyliczenie przyczyn stwierdzenia nieważności i jako przepis o charakterze wyjątkowym nie podlega interpretacji rozszerzającej.
Z analizy treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika natomiast, iż, w istocie, organ ponownie rozpoznał merytorycznie sprawę pozwolenia na budowę, zastępując w tym zakresie w sposób niedopuszczalny organ odwoławczy.
Zasadniczą zaś kwestią dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, pominiętą przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, powinno być ustalenie czy badana w trybie nadzoru decyzja Wojewody narusza przepisy prawa oraz czy naruszenie to ma charakter rażący. Organ nie odniósł się do zarzutów prokuratora wyrażonych w sprzeciwie, w szczególności zarzutu, że Wojewoda [...] stwierdzając
nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] naruszył art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przyjmując, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] narusza w sposób rażący art. 35 ust. 2 i 3 oraz art. 4 Prawa budowlanego.
Brak oceny zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą, oznacza, iż nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy . Pominięcie oceny wszystkich zarzutów stwarza podstawę do uznania, iż naruszone zostały przepisy art. 7 i 77 k.p.a. w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji uniemożliwia to sądowi dokonanie oceny czy ocena faktyczna i prawna sprawy dokonana przez organ jest zgodna z obowiązującym prawem.
Z ww. przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI