II SA/Gl 637/25

II SA/Gl 637/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Edyta Kędzierska
Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1283
art. 61 ust. 1 i 2 pkt. 2 lit. a, art. 64
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Starszy referent Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2025 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 kwietnia 2025 r. nr SKO.PS/41.5/220/2025/4458 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt członka rodziny w DPS oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta D. decyzją z 24 lutego 2025 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 pkt. 2 lit. a, art. 64 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283) o5raz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ustalił W. K. (dalej jako strona lub skarżąca) odpłatność za pobyt córki A. w Domu Pomocy Społecznej w P. w okresie od 13 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. w wysokości 585,26 zł.; od 1 stycznia 2023 r. do 31 marca 2023 r. w wysokości 954 zł. miesięcznie; od 1 kwietnia 2023 r. do 31 maja 2023 r. w wysokości 1917,93 zł. miesięcznie oraz od 1 czerwca 2023 r. do 31 grudnia 202 r. w wysokości 1669,58 zł. miesięcznie, oraz w pkt. 2 tej decyzji zwolnił całkowicie stronę z ponoszenia odpłatności za pobyt córki w domu pomocy społecznej w okresie od 13 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2024 r. W uzasadnieniu decyzji organ pomocy społecznej przedstawił stan faktyczny występujący w sprawie i w tym zakresie przywołał
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W odwołaniu tym podniosła, że nie występowała o umieszczenie córki w domu pomocy społecznej; pobyt córki w tej placówce ma charakter przymusowy celem wykonywania prac w ramach wolontariatu; ustalone opłaty mają na celu żądanie opłaty za okres po 31 grudnia 2024 r.; decyzja ta nie mówi o całkowitym zwolnieniu strony w okresie po 1 stycznia 2025 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z 10 kwietnia 2025 r. nr SKO.PS/41.5/220/2025/4458 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przytoczono treść przepisów prawa normujących zasady ustalania odpłatności za pobyt osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej. W dalszej części uzasadnienia przybliżono rozstrzygnięcia podejmowane w sprawie na wcześniejszym okresie, w tym także treść wyroku tutejszego Sądu z 23 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 2008/23.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się skarżąca, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i podkreślono, że jest ona wadliwa, albowiem nie uwzględnia wskazań zamieszczonych w wyroku z 23 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 2008/23. Ponadto podniesiono, że zaproponowana jej umowa na ponoszenie odpłatności za pobyt córki w domu pomocy społecznej począwszy od 1 stycznia 2025 r. jest wadliwa, ponieważ jako osoba niepiśmienna nie zna treści jej postanowień. Podkreśliła, że została podpisana pod groźbą egzekucji komorniczej. W skardze tej obok uchylenia podpisanej przez nią umowy, wystąpiono o zawiadomienie Rzecznika Praw Obywatelskich oraz prokuratora o popełnionym przestępstwie urzędniczym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 powyższej ustawy wykazała, że postanowienie to nie narusza wymogów prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. Nr 935 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że sąd administracyjny ocenia prawidłowość – legalność decyzji organu odwoławczego, w tej sytuacji nie są brane pod uwagę okoliczności, które nie mają znaczenia normatywnego. W rozpoznawanej sprawie sytuacja prawna poddanej kontroli decyzji organów administracji pozwala uznać, że skarżąca nie kwestionuje ich prawidłowości, lecz domaga się odniesienia do zagadnień, które mocą wskazanych decyzji nie są regulowane.
Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych a także ze skargi skarżącej problematyka ponoszenia przez skarżącą odpłatności za pobyt córki w domu pomocy społecznej jest powtórnie poddana sądowej kontroli. W ramach pierwszej kontroli zakończonej wyrokiem tutejszego Sądu z 23 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 2008/23 wniesiona skarga została uwzględniona, a decyzja organu odwoławczego jak również organu pierwszej instancji uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W wyroku tym Sąd napisał między innymi, że "ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji uwzględni ocenę prawną przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania. W szczególności obowiązkiem organu będzie wydanie decyzji co do ustalenia opłaty nie tylko z uwzględnieniem kryterium dochodowego, ale również wysokości dochodów i możliwości skarżącej, po wcześniejszym umożliwieniu jej przedstawienia w tym zakresie twierdzeń i dowodów na ich poparcie. Organ rozpatrzy także wniosek skarżącej o zwolnienie z opłaty, a stosowne rozstrzygnięcie w przedmiocie tego wniosku zawrze w decyzji ustającej wysokość opłaty".
Analiza przedłożonych akt administracyjnych pozwala uznać, że organ pierwszej instancji w ramach ponownie prowadzonego postępowania i mocą wydanej przez niego decyzji administracyjnej dopełnił wskazań zamieszczonych w powyższym wyroku. Stanowisko takie wynika z tego, że w decyzji z 24 lutego 2025 r. organ ten w sposób precyzyjny ustalił wysokość odpłatności, którą ma ponosić skarżąca za pobyt córki w domu pomocy społecznej, jednocześnie organ ten kierując się wskazaniami zamieszczonymi w przywołanym wyroku orzekł o całkowitym zwolnieniu skarżącej z ponoszenia tych opłat. Oznacza to, że organ pierwszej instancji w prawidłowy sposób ustalił wysokości przedmiotowej odpłatności w oparciu o postanowienia art. 61 ustawy o pomocy społecznej, jak również dokonał rozeznania sytuacji skarżącej w kontekście postanowień art. 64 powyższej ustawy i zwolnił ją całkowicie z ponoszenia wskazanej odpłatności. Tym samym organ ten kierując się postanowieniami art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopełnił ciążącego na nim obowiązku i wydał decyzję, w której ustalił wysokość odpłatności i rozpoznał kwestię dotyczącą zwolnienia z tej odpłatności. Zauważyć należy, że organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu przeprowadził zbliżoną analizę, a tym samy nie dopuścił się naruszenia wymienionych powyżej przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zarazem dopełnił obowiązku wynikającego z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Na marginesie prowadzonych rozważań przyjdzie zauważyć, że skarżąca korzysta z przysługujących jej instrumentów prawnych w sytuacji, gdy organy administracji publicznej w całości uwzględniły jej żądania co do okresu obejmującego czas od umieszczenia córki w przedmiotowej placówce do 31 grudnia 2024 r. Z pism skarżącej wynika, że protestuje ona wobec działań podejmowanych przez organ pierwszej instancji, a odnoszących się do okresu od 1 stycznia 2025 r. Do skargi dołączona została umowa podpisana przez skarżącą z 31 stycznia 2025 r., w której zobowiązała się do ponoszenia od 1 stycznia 2025 r. odpłatności za pobyt córki w domu pomocy społecznej w wysokości 200 zł. miesięcznie. Z treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji jak również ze skargi wniesionej do tutejszego Sądu wynika, że skarżąca kwestionuje postanowienia wskazanej umowy i domaga się zwolnienia z ponoszenia wskazanej odpłatności. Treść odwołania jak również wniesionej skargi pozwala uznać, że nie są one związane z istotą wydanej decyzji i zakresem prowadzonego postępowania administracyjnego. Podkreślić bowiem należy, że działania podejmowane przez organ administracji do momentu podpisania umowy na ponoszenie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej nie odbywają się w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz w tym zakresie zastosowanie mają regulacje zaliczane do prawa prywatnego. Zauważyć należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli tego typu czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej. Z tego też powodu nie może wypowiedzieć się w omawianym zakresie, albowiem zagadnienie to wykracza już poza ramy kognicji sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę