II SA/GL 622/21

II SA/Gl 622/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Andrzej Matan /przewodniczący/
Artur Żurawik
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 479/22 - Wyrok NSA z 2025-03-13
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 713
art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 40 ust. 1, art. 42
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Dz.U. 2020 poz 293
art. 20 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2021 r. sprawy ze skarg Wojewody Śląskiego, "A Sp. z o. o. w G. na uchwałę Rady Miasta Tychy z dnia 17 grudnia 2020 r. nr XXIII/464/20 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ulic: Żwakowskiej, Harcerskiej, Stoczniowców’70 i Parku Suble w Tychach oddala skargi.
Uzasadnienie
W dniu 17 grudnia 2020 r. Rada Miasta Tychy, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 40 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713, w skrócie: "u.s.g.") oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293, w skrócie: "u.p.z.p.") oraz stwierdzając, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza ustaleń obowiązującego "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Tychy", przyjętego Uchwałą Nr 0150/III/40/2002 Rady Miasta Tychy z dnia 18 grudnia 2002 r., podjęła uchwałę nr XXIII/464/20 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ulic: Żwakowskiej, Harcerskiej, Stoczniowców'70 i Parku Suble w Tychach. Uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia 29 grudnia 2020 r. poz. 9542.
Pismem z dnia 22 kwietnia 2021 r. Wojewoda Śląski wniósł skargę domagając się stwierdzenia nieważności powyższej uchwały.
Po pierwsze w skardze zarzucono, że uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem trybu sporządzania planu miejscowego. Do wiadomości publicznej podano bowiem dwa różne terminy, w których zainteresowani mogli składać uwagi do projektu planu. W obwieszczeniu dotyczącym dodatkowej dyskusji publicznej, zamieszczonym w BIP podano termin 11 grudnia 2020 r. Natomiast na informacyjnym plakacie, dotyczącym konsultacji społecznych, stanowiącym załącznik do ogłoszenia zmieszczonego na portalu dedykowanym konsultacjom społecznym podano termin 14 grudnia 2020 r. Trzy osoby złożyły uwagi w dniu 14 grudnia 2020 r. Jednak uwagi te nie zostały rozpatrzone przez Prezydenta Miasta Tychy, ani nie zostały przedłożone Radzie Miasta do rozpatrzenia. W konsekwencji nie zostały one poddane pod głosowanie i Rada Miasta nie rozstrzygnęła o sposobie ich rozpatrzenia. W tym też zakresie Rada nie mogła na podstawie art. 19 u.p.z.p. skorzystać z uprawnienia do skierowania projektu do poprawy.
Na skutek powyższych naruszeń w ocenie Wojewody konieczne jest stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Wymaganym jest bowiem powtórzenie procedury i rozpatrzenie wszystkich uwag złożonych przez trzy podmioty w dniu 14 grudnia 2020 r. W tym zakresie nie wystarcza stwierdzenie nieważności uchwały jedynie w części.
Po drugie, Wojewoda zarzucił istotne naruszenie zasad sporządzenia planu miejscowego. Zawarte bowiem w § 14 pkt 8 planu (zawierającym ustalenia dla "terenów zieleni urządzonej" oznaczone symbolami ZP) odesłanie do rozdziału 7 uchwały nie koresponduje z zawartymi w tym rozdziale ustaleniami. Znajdujące się w tym rozdziale ustalenia dotyczą wyłącznie "strefy (spp) otwartej przestrzeni publicznie dostępnej", która na rysunku zaznaczona jest szrafem, ale nie jest zaznaczona na "trenach zieleni urządzonej" oznaczonych symbolami ZP. Skoro wprowadzono znak graficzny dla przestrzeni publicznie dostępnych, a na terenach o symbolach od ZP1 do ZP17 nie wyrysowano takiego szrafu, to nie wiadomo, czy regulacje dotyczące kształtowania przestrzeni publicznych obowiązują na terenie wszystkich terenów o symbolu ZP. Powstaje zatem niepewność, co do możliwości realizowanych przedsięwzięć na terenach zieleni urządzonej. W konsekwencji, zdaniem Wojewody, doszło do naruszenia art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 1, art. 20 ust. 1 in fine u.p.z.p., oraz § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakres projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a ponadto § 25 ust. 1 Zasad techniki prawodawczej (załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad Techniki Prawodawczej tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 283).
Wojewoda wyjaśnił dodatkowo, że wszczęte zostało postępowanie nadzorczego dotyczące przedmiotowej uchwały. Jednak wobec upływu 30 dniowego terminu określonego w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie było możliwym wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważności zaskarżonej obecnie uchwały.
Skargę na wskazaną na wstępie uchwałę wniosła również "A" sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej zwana "spółką"), domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości, ewentualnie w części tj. w zakresie obejmującym obszar działek, których spółka jest użytkownikiem wieczystym, (działka nr 1 położona przy ul. [...] w Tychach, oznaczona w części graficznej jako ZP2 oraz nr 2 położona przy ul. [...] i [...] w Tychach oznaczona w części graficznej symbolem U4).
Spółka wniosła także o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi.
W skardze zarzucono naruszenie:
1. art. 17 pkt 12) u.p.z.p. poprzez nierozpatrzenie wniesionych przez Spółkę w przewidzianym w ramach procedury planistycznej terminie uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w konsekwencji istotne naruszenie zasad oraz trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
2. art. 20 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 4 i art. 15 u.p.z.p. poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mimo jego niezgodności ze studium, tj.
a) przeznaczenia działki nr 1 przy ul. [...] w Tychach jako zieleń urządzona w miejsce przewidzianego w studium przeznaczenia działki pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną,
b) przeznaczenie działki nr 2 przy ul. [...] i ul. [...] w Tychach jako teren zabudowy przestrzeni publicznie dostępnej w miejsce przewidzianej w studium zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej;
3. art. 15 ust. 2 pkt 1), 6) i 9) u.p.z.p. poprzez wewnętrzną sprzeczność ustaleń planu, polegającą na wyznaczeniu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w obszarze działki Skarżące numer 2 strefy otwartej przestrzeni publicznie dostępnej, co uniemożliwia przeznaczenie działki pod przewidzianą dla tego terenu w planie miejscowym zabudowę usługową;
4. naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7) i ust. 3 u.p.z.p, poprzez ustalenie przeznaczenia terenu działki nr 1 oraz sposobu jego zagospodarowania i korzystania z terenu w sposób sprzeczny z istniejącym stanem zagospodarowania terenu;
5. naruszenie art. 15 ust. 1 u.p.z.p. poprzez brak uzasadnienia uchwały nr [...] Rady Miasta Tychy z dnia [...] roku w sprawie przystąpienia do sporządzenia sporządzania planu miejscowego;
6. naruszenie art. 17 ust. 13 u.p.z.p. poprzez przyjęcie w całości uwag do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego złożonych przez skarżącą spółkę i jednoczesne uchwalenie rzeczonego planu bez wprowadzenia przyjętych uwag do projektu planu i następczych, ponownych uzgodnień projektu planu miejscowego;
7. naruszenie § 28 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. 2020 r., poz. 1758), poprzez zorganizowanie i przeprowadzenie dyskusji publicznej dotyczącej projektu planu miejscowego z naruszeniem zasad zgromadzeń publicznych;
8. naruszenie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. poprzez zawarcie w tekście planu miejscowego licznych ustaleń dotyczących obiektów małej architektury;
9. naruszenie § 4 pkt 9 lit. c) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 nr 164 poz. 1587), poprzez zawarcie w treści § 19 ust. 2 pkt 11 lit. a), pkt 14, pkt 15 lit. a), pkt 16 lit. c) planu miejscowego ustaleń dotyczących minimalnych wskaźników miejsc postojowych,
10. naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 10) u.p.z.p. oraz § 4 pkt 9 lit a) wskazanego powyżej Rozporządzenia poprzez wyznaczenie w planie miejscowym obszarów przeznaczonych pod tereny dróg wewnętrznych,
11. naruszenie § 8 ust. 2 wskazanego powyżej Rozporządzenia poprzez istnienie niezgodności pomiędzy tekstem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a załącznikiem graficznym planu, co uniemożliwia jednoznaczne powiązanie rysunku planu z jego tekstem.
12. Naruszenie art. 15 ust. 2 u.p.z.p. polegające na:
a) niezgodności pomiędzy postanowieniami tekstu planu miejscowego tj. ustalenia zawarte w § 14 pkt 8 tekstu planu w brzmieniu "wymagania wynikające z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych, zgodnie z Rozdziałem 7" nie znajdują odniesienia w ustaleniach przywołanego Rozdziału 7,
b) niezgodności treści § 11 ust. 7) planu z postanowieniami § 11 ust. 7) pkt a) I b) tego planu,
c) sprzeczności postanowień § 11 ust. 11) planu z treścią § 23 ust.3) planu,
d) nieprawidłowości postanowienia § 26 planu,
e) braku określenia w planie współczynnika wielkości przeznaczenia podstawowego i dopuszczalnego,
f) niekompletności planu, która polega na braku wyznaczenia:
• granic i sposobu zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów, w tym terenów górniczych, a także obszarów szczególnego zagrożenia powodzią oraz obszarów osuwania się mas ziemnych,
• szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakazu zabudowy,
• sposobu i terminu tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów;
13. naruszenie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. poprzez głosowanie nad dwoma uchwałami łącznie oraz przedstawienie do głosowania uwag złożonych przez skarżącą spółkę o odmiennej treści aniżeli uwagi zgłoszone przez tę spółkę, co stanowi istotne naruszenie zasad postępowania planistycznego;
14. naruszenie art. 6 ust. 2 w związku z art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 3 ust. 1 u.p.z.p. poprzez przekroczenie granic przysługującego gminie władztwa planistycznego i nadmierne ograniczenie uprawnień Spółki związanych z prawem użytkowania wieczystego nieruchomości położonych na terenie objętym planem,
15. naruszenie art. 31 ust. 1 i 3, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 3, art. 87 ust. 2 oraz art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w związku z art. 1 ust. 2 pkt 7) u.p.z.p., polegające na ograniczeniu przez postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego praw skarżącej spółki w sposób nieproporcjonalny, ograniczeniu istoty wolności i prawa skarżącej oraz uniemożliwieniu prowadzenia jakichkolwiek inwestycji na znajdujących się w użytkowaniu wieczystym działkach, skutkujące oczywistym przekroczeniem granic władztwa planistycznego.
W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że w dniu [...] r. Prezydent Miasta Tychy po rozpatrzeniu jej wniosku wydał decyzję o ustaleniu dla działki nr 1 warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku wielorodzinnego z garażem podziemnym. Jednak potem odmówił zatwierdzenie projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę dla tej inwestycji. Ponadto skarżąca spółka zabiegała bez powodzenia o wydanie warunków zabudowy dla tej samej działki lecz na budowę dwóch budynków wielorodzinnych z lokalem usługowym.
Zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2021 r. Sąd połączył sprawę ze skargi spółki (sygn. akt II SA/Gl 844/21) ze sprawą skargi Wojewody celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Rada Miasta Tychy wniosła o oddalenie obu skarg, przy czym w odniesieniu do każdej z nich wniesiono oddzielną odpowiedź na skargę.
Odpowiadając na skargę Wojewody organ przyznał, że w jednym z materiałów roboczych wskazano datę 14 grudnia 2020 r. jako datę, do której można składać uwagi do projektu planu. Dotyczyło to plakatu mającego walor informacji dodatkowej, poglądowej, przedstawiającej na podkładzie ortofotomapy granice terenu objętego opracowaniem planu. Mapa ta była tylko załącznikiem do ogłoszenia na portalu dedykowanym konsultacjom społecznym – plakat był upubliczniony wyłącznie w formie elektronicznej. W ogłoszeniu zaś wskazano termin 11 grudnia 2020 r. Treść zaś plakatu była na tyle ograniczona, że każda osoba musiała zapoznać się z ogłoszeniem i wskazanym w nim terminem 11 grudnia 2020 r.
Organ wyjaśnił ponadto, że w dniu 14 grudnia uwagi do projektu planu zostały złożone przez skarżącą spółkę, reprezentowaną przez prokurenta oraz przed dwie osoby prywatne związane zawodowo ze skarżącą spółką, lecz nie będące mieszkankami Tychów i nie posiadające interesu faktycznego. Wszystkie te osoby było obecne na dyskusji publicznej, w toku której ustnie został podany termin do składania uwag. Podniósł przy tym organ, że osoby te działając w złej wierze usiłowały wykorzystać zaistniałą omyłkę pisarską.
Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi Wojewody organ wskazał, że poprzez odwołanie się w § 14 do rozdziału 7 planu– uniknięto nakładania dodatkowego szrafu na terenach zieleni urządzonej, co upraszcza rysunek planu.
Organ złożył także odpowiedź na skargę spółki. W odpowiedzi tej oprócz stanowiska w sprawie zarzutów zbieżnych z zarzutami Wojewody organ odniósł się szczegółowo do poszczególnych, pozostałych zarzutów.
Organ przytoczył ustalenia ogólne Studium oraz ustalenia dotyczące terenu oznaczonego symbolem MW. Wywiódł z nich, że przeznaczenie działki nr 1 jako terenu zieleni urządzonej oraz działki nr 2 jako terenu zabudowy usługowej było zgodne ze Studium. Zaakcentował, że ustalania dotyczące wymagań wynikających z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych zostały zamieszczone w planie w celu spełnienia wymogu wynikającego z § 4 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu planu miejscowego. Zasady zaś określone w Rozdziale 7 planu miejscowego odnoszą się do całej, wyznaczonej w planie strefy otwartej przestrzeni publicznie dostępnej, a nie poszczególnych działek budowlanych. Ustalenie zaś tam zawarte mają charakter ogólny i nie wykluczają zagospodarowania i zabudowy działek zgodnie z ich przeznaczeniem, a Spółka nie została obciążona obowiązkami o charakterze publicznym. Brak też zarzucanej sprzeczności wewnętrznej ustaleń planu. Nie zachodzi też sprzeczność ustaleń planu z istniejącym stanem zagospodarowania terenu, przy czym w tym zakresie nie ma podstaw do brania pod uwagę wydanej decyzji o warunkach zabudowy.
Organ podniósł także, że wyliczenie wskaźników ilości miejsc postojowych zawarte w § 4 pkt 9 lit. c Rozporządzenia nie jest wyczerpujące, a prawodawca posłużył się w tym zakresie zwrotem "w szczególności". Wyjaśnił, że wszystkie tereny dróg wewnętrznych oznaczone symbolami od KDW1 do KDW9 są istniejącymi drogami i funkcjonują w tym kształcie od 2001 r. Nie jest też błędem brak "strefy (sz) – zieleni urządzonej" wewnątrz "terenów zieleni urządzonej". Pierwsza jest strefą zawartą wewnątrz terenów o innym przeznaczeniu. Druga zaś jest oddzielona linią rozgraniczającą od innych terenów.
Organ wskazał także na brak ustawowego wymogu współczynnika wielkości przeznaczenia podstawowego i dopuszczalnego. Za nieuzasadniony uznano również zarzut niekompletności planu, ze względu na brak na obszarze objętym planem terenów, którego wyznaczenia oczekuje strona skarżąca. Nie zgodził się także organ z tym, że rozpatrzenie uwag powinno być czynnością odrębną od uchwalenia planu, a uwagi powinny być poddane indywidulanym głosowaniom. Ponadto organ wskazał, że poddając pod głosowanie uwagi skarżącej spółki przedstawiono je w formie skróconej do meritum żądania, która pozwalała radnym na zapoznanie się z treścią uwagi. Nie doszło także do przekroczenia przysługującego gminie władztwa planistycznego oraz nadmiernego ograniczenia uprawnień Spółki.
Pismem z dnia 6 sierpnia 2021 r. skarżąca Spółka wniosła replikę na odpowiedź organu na skargę, kwestionując stanowisko w tej odpowiedzi zawarte. Spółka podniosła, że wbrew stanowisku organu plakat wskazujący, że uwagi do planu mogą być składane w terminie do 14 grudnia 2020 r. został udostępniony samodzielnie, był upubliczniony m.in. na terenie bloków przy ul. Harcerskiej [...], na dowód czego załączyła dokumentację zdjęciową.
W kolejnym piśmie procesowym z dnia 24 sierpnia 2021 r. skarżąca spółka poparła skargę Wojewody i zgodziła się z zawartymi w niej twierdzeniami. W piśmie zaś z 1 września 2021 r. skarżąca spółka odniosła się krytycznie do odpowiedzi organu na skargę Wojewody.
Na rozprawie w dniu 8 października 2021 r. pełnomocnik skarżącej spółki podtrzymał stanowisko przedstawione w skardze akcentując zaufanie do daty złożenia uwag oraz okoliczności związane z przekroczeniem władztwa planistycznego gminy. Podobnie pełnomocnik Wojewody podtrzymał zarzuty podniesione w skardze oraz ich argumentację.
Pełnomocnik organu wyjaśnił natomiast, że plakat zawierający informację o możliwości złożenia uwag do 14 grudnia nie funkcjonował w obiegu publicznym, a wyłączne w obiegu internetowym. Nie stanowił on formalnego, wymaganego prawem ogłoszenia o terminie do składania uwag do projektu. Zaakcentował, że istotność naruszenia przepisów ustawy powinna być oceniana w kontekście ewentualnego wpływu zgłoszonych uwag na treść planu. Przedstawicielka Gminy wyjaśniła ponadto, że portal [...].pl jest portalem, na którym zwyczajowo zamieszczane są informacje pochodzące od gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Żadna ze skarg nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego. Sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest wskazana na wstępie uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwała ta została zaskarżona w dwóch odrębnych skargach. Pierwszą wniósł Wojewoda, a drugą - spółka.
Pierwszy skarżący zaskarżył przedmiotową uchwalę jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów Rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie: t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1372 ze zm. dalej: "u.s.g."). W świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z 15.07.2005 r., II OSK 320/05,; postanowienie NSA z 29.11.2005 r., I OSK 572/05)
W rozpoznawanej sprawie skarżący organ nadzoru w ustawowym terminie 30 dni od dnia otrzymania przedmiotowej uchwały nie orzekł o jej nieważności, wobec czego władny był zaskarżyć uchwałę później, w trybie art. 93 u.s.g.
Druga skarga została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zaskarżona uchwała jest uchwałą organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, bowiem podjęta została na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie: t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm., dalej w skrócie "u.p.z.p."). Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy.
Dla skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. skarżący powinien wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" (a nie wyłącznie "faktyczną") sytuacją, a zaskarżoną uchwałą polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego "interes prawny lub uprawnienie". Kwestionując uchwałę w podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. trzeba zatem dowieść, że zaskarżona uchwała - naruszając prawo - jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawnomaterialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych prawem gwarantowanych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego "interesu prawnego" jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. Interes ten musi być konkretny, indywidualny i aktualny.
Skarżąca spółka jest użytkownikiem wieczystym działki nr 1 oraz działki nr 2, znajdujących na obszarze, którego dotyczy uchwalony zaskarżoną uchwałą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wyznaczający przeznaczenie terenu i zasady gospodarowania m.in. dla tych nieruchomościami. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm prawa miejscowego powszechnie obowiązujących na danym terenie (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.), określają granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami prawa kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.). Niewątpliwie skarżąca spółka jako użytkownik wieczysty nieruchomości objętych postanowieniami skarżonego planu, ma więc legitymację do wniesienia skargi na uchwałę tworzącą ten plan. Ustalenia w planie dotyczące zagospodarowania i sposobu użytkowania nieruchomości skarżącego, wpływają na jej sytuację prawnomaterialną związaną z istotnym ograniczeniem sposobu wykonywania przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości.
W ocenie Sądu żaden jednak z zarzutów podniesionych w powyższych skargach nie zasługiwał na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności odnieść należy się do kwestii terminu na wnoszenie uwag do projektu planu. Zarzuty w tym zakresie zostały podniesione w obu skargach.
W ocenie Sądu jako obowiązujący należy uznać termin na wnoszenie uwag do projektu planu do dnia 11 grudnia 2020 r. Bezspornie na prowadzonym przez Gminę portalu informacyjnym umieszczony został plakat, w którego treści wskazano datę późniejszą tj. 14 grudnia 2020 r. Jednak w kontekście wyznaczenia terminu na wnoszenie uwag okoliczności tej, zdaniem Sądu nie można przypisać doniosłości prawnej.
Zagadnienie dotyczące wyznaczenia terminu na wnoszenie uwag do projektu planu zostało uregulowane w art. 17 pkt 11 u.p.z.p. Z regulacji tej wynika, że wyznaczenie analizowanego tutaj terminu ma nastąpić w ogłoszeniu, o którym mowa w art. 17 pkt 9 u.p.z.p. tj. w ogłoszeniu o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu. Wynika stąd, że wyznaczenie terminu na wnoszenie uwag dotyczących projektu planu nie może odbywać się w sposób dowolny lecz w sposób w ściśle określony. Tylko wyznaczenie terminu respektujące ten sposób tj. dokonane we wskazanym powyżej ogłoszeniu, kształtuje sytuację prawną podmiotów, którym ustawodawca przyznał uprawnienie do składania uwag do planu. Nie wystarczy więc podanie omawianego tutaj terminu do publicznej w jakikolwiek sposób. Istotne jest bowiem to, aby termin ten znalazł się w treści ogłoszenia, o którym mowa w art. 17 pkt 9 u.p.z.p. Tylko bowiem w takiej sytuacji z woli ustawodawcy możliwe jest ukształtowanie sytuacji prawnej podmiotów uprawnionych do składania uwag do projektu palny.
W realiach rozpoznawanej sprawy w ogłoszeniu o którym mowa w art. 17 pkt 9 u.p.z.p. Prezydent wyznaczył termin na składanie uwag do planu do dnia 11 grudnia 2020 r. Treść tego ogłoszenia znajduje się dokumentacji prac planistycznych pod poz. 17. Z dokumentacji tej wynika zarazem, że jego ogłoszenie zostało dokonane: poprzez ogłoszenie prasowe, zamieszczenie na tablicy ogłoszeń od 20 października 2020 r. do 11 grudnia 2020 r. oraz w drodze obwieszczenia na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta Tychy. Ponadto ogłoszenie to zostało zmieszczone na portalu dedykowanym konsultacjom społecznym "[...].pl." Dokonanie ogłoszenia w powyższy sposób nie zostało w żaden sposób zaprzeczone przez skarżących. Zatem jest to okoliczność bezsporna. Tym samym uznać należy, że na skutek dokonania powyższych ogłoszeń termin na zgłaszanie uwag do projektu planu został wyznaczony przez Prezydenta do dnia 11 grudnia 2020 r.
Bezsporną okolicznością jest także to, że na wspomnianym powyżej portalu dedykowanym konsultacjom społecznym [...].pl zamieszczony został plakat. W załączeniu do skargi Wojewody znajduje się wydruk tego plakatu. Ani organ, ani drugi skarżący nie zaprzeczyli okoliczności, że treść tego załączonego do skargi wydruku jest tożsama z treścią plakatu zamieszczonego na wyżej wymienionym portalu. Plakat o tej właśnie treści znajduje w dokumencie w pliku typu word, w grupie plików załączonych do ogłoszenia. W konsekwencji ani treść tego dokumentu, ani wskazana tutaj forma upublicznienia nie stanowi przedmiotu sporu. Sporna jest natomiast ocena charakteru prawnego tego dokumentu i jego konsekwencji w zakresie wyznaczenia terminu na składanie uwag do projektu planu.
W tym zakresie Sąd uznał, że sporny dokument nie stanowi ogłoszenia, o którym mowa w art. 17 pkt 11 u.p.z.p. Z zestawienia zawartych w art. 17 punktów: 11 i 9 wynika, że ogłoszenie, w którym Prezydent wyznacza termin na wnoszenie uwag do projektu planu zawierać ma informację o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu. Natomiast sporny plakat zawiera informacje o konsultacjach dotyczących projektu planu miejscowego oraz o udostępnieniu tego projektu na stronie BIP. Jakkolwiek taka treść pozostaje w związku z wyłożeniem projektu planu do publicznego wglądu, to jednak wprost tej okoliczności nie dotyczy (gdyż informuje o w konsultacjach a nie o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu). Plakat zawierający tą treść nie podlegał też ogłoszeniu z uwzględnieniem wszystkich sposobów ogłoszenia wskazanych w art. 17 pkt. 1 u.p.z.p. Charakter prawny tego dokumentu jest przez to na tyle odmienny od ogłoszenia, o którym mowa w art. 17 pkt 9 u.p.z.p, że nie sposób uznać, że podana w nim data końcowa terminu na zgłaszanie uwag do projektu planu może być uznana za wyznaczenie terminu, o którym mowa w art. 17 pkt 11 u.p.z.p. W konsekwencji jako wyznaczony termin na składanie uwag do projektu planu należało potraktować wyłącznie ten termin, który wynikał z ogłoszenia Prezydenta o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, a które bezspornie zostało "ogłoszone" w sposób wskazany w art. 17 pkt 1 u.p.z.p.
W realiach rozpoznawanej sprawy nie może być zatem mowy o wyznaczeniu dwóch różnych terminów na składanie uwag do projektu planu. Jedyny, skutecznie wyznaczony, taki termin skończył swój bieg 11 grudnia 2020 r. Natomiast wskazanie terminu 14 grudnia 2020 r. zawarte w spornym plakacie zdaniem Sądu należy jedynie traktować jako informację o wyznaczonym w innym miejscu terminie. Jest to informacja błędna, lecz nie powoduje ona, że w odniesieniu do uwag zgłoszonych po dniu 11 grudnia 2020 r. zaistniały podstaw do uznania, że złożono je w terminie.
Nie bez znaczenia jest także zdecydowanie ograniczony zasięg błędnej informacji o terminie na składanie uwag do planu miejscowego. Według wyjaśnień organu plakat zawierający błędną informację stanowił jedynie załącznik do ogłoszenia zamieszczonego na internetowym portalu "[...].pl". Nie został on upubliczniony w inny sposób. W konsekwencji należy przyjąć, że zapoznając się z treścią plakatu adresaci ogłoszenia mieli możliwość zapoznania się także z treścią samego ogłoszenia i wskazaną tam datą 11 grudnia 2021 r. Zapoznanie się zaś z treścią plakatu wymagało najpierw otwarcia pliku, w którym znajdował się ten plakat. Ponadto, co słusznie podniesione zostało w odpowiedzi na skargę, w treści plakatu zostały zawarte jedyne ogólnikowe informacje dotyczące konsultacji, natomiast szczegóły istotne dla osób zainteresowanych udziałem w tych konsultacjach znajdował się bezpośrednio w treści ogłoszenia, w którym wyznaczono termin na składanie uwag do 11 grudnia 2020 r.
Jednocześnie zaakcentować należy, że Sąd uznał za nieudowodnioną okoliczność, że sporny plakat w terminie, w którym możliwe było zgłaszanie uwag do planu został wywieszony przez organ celem podania zawartej w tym plakacie informacji do publicznej wiadomości. Sąd dokonał oceny załączonych przez skarżącą spółkę do pisma z dnia 6 sierpnia 2021 r. wydruków zdjęć. Widoczny jest na nich sporny plakat przyklejony do tablicy reklamowej dotyczącej sprzedaży nieruchomości oraz plakat przytwierdzony do tablicy ogłoszeniowej na klatce schodowej budynku wielorodzinnego. Jednak strona skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego w jakiej dacie zostały wykonane te zdjęcia, ani w jakim okresie widoczny na nich plakat był wywieszony. W odniesieniu do plakatu przytwierdzonego do tablicy ogłoszeniowej znajdującej się na klatce schodowej, ustalając datę wykonania zdjęcie nie można opierać się wyłącznie na treści innych ogłoszeń zawieszonych na tej tablicy, gdyż względy doświadczenia życiowego wskazują, że ogłoszenia takie często nie są usuwane zaraz po zaistnieniu zdarzeń, o których informują. Stąd okoliczność, że obok spornego plakatu znajduje się ogłoszenie o przeglądzie kominiarskim wyznaczonym na dzień 7 grudnia 2020 r. nie musi oznaczać, że załączone zdjęcie zostało wykonane przed tą datą. Przede wszystkim jednak brak dowodu na to, że sporny plakat został zwieszony we wskazanych na zdjęciach dwóch miejsca przez osoby działające z ramienia organu. W tym zakresie Sąd dał wiarę wyjaśnieniom organu, że plakat ten był udostępniany wyłącznie w formie internetowej na wskazanym powyżej portalu. Ponadto w sytuacji, w której ogłoszenie o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu nastąpiło zgodnie z wymogami określonymi w art. 17 pkt 1 u.p.z.p brak jest racjonalnych powodów, dla których organ miałby stosować jeszcze dodatkowe formy informowania o terminie na składanie uwag, a zwłaszcza poprzez wywieszenie nie obwieszczenia czy ogłoszenia, lecz dodatkowego plakatu, w którym są tylko ogólne informacje o konsultacjach.
Nie sposób też zakładać, że pracownicy organu zawiesiliby sporny plakat na prywatnej tablicy reklamowej, której treść dotyczy sprzedaż nieruchomości.
Należy przy tym zauważyć, że sporny plakat, udostępniony jako plik na portalu, mógł być wydrukowany przez każdą osobę, która ten plik otworzyła i to dokładnie w takiej formie, jaka jest widoczna na załączonych przez skarżącą spółkę zdjęciach.
Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, że wskazane w skardze uwagi do projektu planu złożone w dniu 14 grudnia 2020 r. zasadnie zostały potraktowane przez Prezydenta jako złożone po terminie. W konsekwencji bezzasadny jest podniesiony w tym zakresie zarzut Wojewody, jak i zbieżny z nim zarzut spółki zawarty w pkt 1 jej skargi.
Nie sposób także pominąć okoliczności, że uwagi te zostały złożone bezpośrednio przez skarżącą spółkę i przez osoby zawodowe z nią związane. Spółka złożyła uwagi również w dniu 11 grudnia 2021 r. a zatem z zachowaniem wyznaczonego terminu.
Nie można również zgodzić się z drugi zarzutem skargi Wojewody, sprowadzającym się do stwierdzenia, że tekst zaskarżonej uchwały nie ma powiązania z rysunkiem planu, a ponadto poprzez niejednoznaczne określenia zasad kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu wprowadza niepewność, co do możliwości realizowanych przedsięwzięć na terenach zieleni urządzonej ZP. Wbrew wywodom skargi zwarte w § 14 pkt 8 odesłanie do Rozdziału 7 jest jednoznaczne. W § 23 planu (stanowiącym jedyną jednostkę redakcyjną Rozdziału 7) uregulowano po pierwsze to, że "strefa (spp) otwartej przestrzeni publicznie dostępnej" będzie oznaczona na mapie, a po drugie, sformułowano treść wymagań dotyczących tej strefy. Odesłanie zaś zawarte w § 14 pkt 8 planu obejmuje wyłącznie wymagania, natomiast nie wspomina się w nim o oznaczeniu przypisanemu strefie spp. Już choćby z tego powodu nie było podstaw to tego, aby na terenach zieleni urządzonej nakładać dodatkowy szraf przewidziany dla oznaczenia strefy spp. Dodatkowo przemawia za tym wzgląd na przejrzystość i czytelność, która uległaby pogorszeniu, gdyby na wszystkich terenach zieleni urządzonej, oznaczonych na rysunku planu kolorem zielonym dodatkowo nanieść szraf przewidziany dla strefy spp w postaci żółtych konturów sześciokątów foremnych. W konsekwencji podnoszone w tym zakresie przez Wojewodę wątpliwości nie mają uzasadnionych podstaw.
Zdaniem Sądu nie zachodzi zarzucana przez skarżącą spółkę sprzeczność przeznaczenia w planie miejscowym działki nr 1 z postanowieniami Studium (zarzut zawarty w pkt. 2 skargi spółki).
Jak wynika z postanowień zawartych w "Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Tychy" (zatwierdzonego uchwała nr 0150/III/40/2002 Rady Miasta Tychy z dnia 18 grudnia 2002 r. z późn. zm) część B: Kierunki zagospodarowania przestrzennego, II. Kierunki i wskaźniki zagospodarowania terenów, w pkt 6 "Ustaleń ogólnych" przewidziano, że oprócz dopuszczalnych kierunków przeznaczenia określonych dla poszczególnych obszarów, we wszystkich obszarach dopuszczalne kierunki przeznaczenia obejmują m.in. tereny zieleni (lit. h) pod warunkiem, że zagospodarowanie terenu na te cele nie będzie sprzeczne z lokalnymi ograniczeniami, wynikającymi z rozpoznanych uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego, dalszych ustaleń studium lub przepisów odrębnych. Zważywszy na to, że wskazany tutaj warunek został spełniony, tj. że nie zachodzi sprzeczność z lokalnymi ograniczeniami, o których mowa w studiu, w planie miejscowym dopuszczalnym było przeznaczenie spornej działki znajdującej na terenie oznaczonym w studium jako MW Obszary zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej na tereny oznaczone jako zieleń urządzona. Takie przeznaczenie w planie mieści się w dopuszczonym w Studium przeznaczeniu obejmującym m.in. tereny zieleni (lit. h).
W odniesieniu zaś do działki nr 2 w część B Kierunki zagospodarowania przestrzennego: II. Kierunki i wskaźniki zagospodarowania terenów, w § 3 dotyczącym przeznaczenia dla terenu oznaczonego symbolem MW w pkt 2.1. stwierdzono, że dopuszczalne kierunki przeznaczenia mogą obejmować m.in. takie cele jak: usługi społeczne, handel detaliczny, usługi konsumpcyjne. W planie miejscowym przewidziano zaś, że teren ten działki będzie stanowił teren oznaczony symbolem U4 tj. teren zabudowy usługowej, na którym dodatkowo oznaczono szrafem strefę (spp) tj. strefę lokalizacji otwartej przestrzeni publicznie dostępnej, co również odpowiada realizacji wymienionych powyżej celów. Ponadto zwrócić należy uwagę, że jak wynika z rysunku Studium działka nr 2 stanowi przestrzeń publiczną oznaczoną jak ważniejsze osiedlowe ulice handlowe i ciągi piesze.
Zaakcentować także należy, że zgodnie z pkt. 4 "Ustaleń ogólnych" zawartych w część B Kierunki zagospodarowania przestrzennego: II. Kierunki i wskaźniki zagospodarowania terenów, kierunki przeznaczenia terenów określonych w studium dla poszczególnych obszarów nie stanowią gwarancji przeznaczenia działki budowlanej lub terenu na te cele w miejscowym planie.
Ponadto jak wynika z pkt. 5 lit. b i c przeznaczenie dla konkretnych terenów może być ustalone w miejscowym planie pod warunkiem, że:
- jego wprowadzenie nie spowoduje zagrożeń lub konfliktów w stosunku do istniejącego zagospodarowania, zgodnego z podstawowymi kierunkami przeznaczenia obszaru określonymi w studium, co należy zapewnić w planie miejscowym poprzez odpowiednie rozgraniczenie terenów oraz ustalenie zasad i warunków zagospodarowania tych terenów,
- obszar posiada adekwatne, w stosunku do planowanej funkcji i wielkości programu użytkowego, warunki obsługi w zakresie systemów komunikacji i infrastruktury technicznej.
Powyższe warunki zdaniem Sądu nie zostałyby spełnione w przypadku przeznaczenia działki nr 1 pod zabudowę mieszkaniową, co wynika choćby z widocznego na rysunku planu usytuowania tej działki względem istniejącej zabudowy wielorodzinnej oraz z widocznych już na tym rysunku warunków obsługi w zakresie systemów komunikacji.
Z powyższych względów zarzucana przez skarżącą spółkę sprzeczność ustalonego w planie miejscowym przeznaczenia wyżej wymienionych działek, ze studium, zdaniem Sądu nie zachodzi.
W ocenie Sądu nie zachodzi zarzucana przez skarżącą spółkę sprzeczność ustaleń planu polegająca na wyznaczeniu w obszarze działki nr 2 strefy otwartej przestrzeni publicznej. Żadne z wymagań zwartych w § 23 dotyczących tej strefy nie stoi w kolizji z postanowieniami zawartymi § 11, a dotyczącymi terenów zabudowy usługowej. Nakazy zawarte w pkt 1 lit. a, b dotyczą elementów uzupełniających zabudowę usługową, przy czym nie określono ani ich parametrów ani ilości stąd nie tylko, że nie wykluczą one tej zabudowy, ale nawet nie wpłyną na jej intensywność. Nakaz zawarty w § 23 pkt 1 lit. c dotyczy jezdni, a zatem nie będzie znajdował zastosowania na terenie zabudowy usługowej, chyba że zostanie tam zlokalizowana jezdnia. Nakaz zaś zawarty w § 23 pkt 1 lit. d dotyczy obowiązku nadania zabudowie określonych cech istotnych z punktu widzenia zapewniania dostępu osobom niepełnosprawnym i z ograniczonymi możliwościami ruchowymi.
Nie mógł odnieść skutku zwarty w pkt 4 skargi spółki zarzut sprzeczności pomiędzy wynikającym z planu miejscowego przeznaczeniem działki nr 1 oraz sposobem jej zagospodarowania a istniejącym stanem zagospodarowania. Wskazana bowiem w skardze decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] r. nr [...] nie może być traktowana jako wyznacznik istniejącego stanu zagospodarowania terenu. Zwłaszcza w kontekście art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. przewidującego stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji w razie uchwalenia planu miejscowego, dla którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. Kwestię zaś wskazanych przez skarżącą spółkę dwóch wiat śmietnikowych reguluje art. 35 u.p.z.p. dopuszczający korzystanie z terenu w dotychczasowy sposób. Przede wszystkim jednak uszło uwadze skarżącej spółki, że jedną z istotnych cech planu miejscowego jest dopuszczalność zmiany dotychczasowego przeznaczenia terenu.
Za bezzasadny należało także uznać sformułowany w pkt 5 skargi spółki zarzut, wedle którego uchwała nr [...] Rady Miasta Tychy z dnia [...] r. w sprawie przystąpienia do planu miejscowego nie została uzasadniona.
Odnosząc się do tego zarzutu poczynić najpierw należy kilka uwag ogólnych dotyczących uchwały o przystąpieniu do planu miejscowego. Podstawę prawną do podjęcia tej uchwały stanowi art. 14 ust. 1 u.p.z.p. Podjęcie tej uchwały stanowi warunek konieczny do przystąpienia do dalszej procedury planistycznej uregulowanej przepisami u.p.z.p. Rola tej uchwały sprowadza się przede wszystkim do zakomunikowania o wszczęciu procesu planistycznego oraz do wyznaczenia granic obszaru, który zostanie objęty ustaleniami planu. Stosownie zaś do art. 14 ust. 2 u.p.z.p. miejscem, w którym wyznaczone mają zostać obszaru objętego przyszłym planem jest załącznik graficzny, przedstawiający granice tego obszaru. Co istotne, treść omawianej tutaj uchwały wiąże organy gminy przy tworzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że obszar objęty projektem planu miejscowego musi być zgodny ze wskazanym w art. 14 ust. 2 u.p.z.p. załącznikiem do omawianej tutaj uchwały. Jednocześnie w uchwale tej nie wolno formułować ściśle skonkretyzowanych propozycji co do przeznaczenia określonych terenów. Wszystkie te wymogi zostały zdaniem Sądu zostały spełnione w realiach rozpoznawanej sprawy. Kwestionowana uchwała zawiera przy tym uzasadnienie, którego treść odpowiada roli, jaką uchwała ta miała do odegrania w stanowiącej przedmiot kontroli procedurze planistycznej.
Treść sformułowanego w pkt 5 skargi zarzutu dotyczy w istocie braku uzasadnienia projektu planu miejscowego. W tym zakresie na aprobatę zasługuje zawarte w odpowiedzi na skargę spółki stanowisko organu, który nie kwestionując braku udostępnienia uzasadnienia planu na etapie wyłożenia projektu akcentuje, że uzasadnienie to zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 15 ust. 1 u.p.z.p. zostało sporządzone na właściwym etapie procedury planistycznej i przekazane wraz z projektem uchwały Radzie Miasta do uchwalenia.
Bezzasadny jest także przedstawiony w pkt 6 skargi zarzut, wedle którego Rada Miasta miałaby uwzględnić wszystkie zgłoszone przez skarżącą spółkę uwagi, a jednocześnie nie wprowadziła przyjętych uwag do plany. Treść załącznika nr 2 do uchwały nie pozostawia żadnych wątpliwości, że uwagi spółki zostały przez Radę Miasta Tychy odrzucone.
Nie mógł również odnieść skutku zarzut spółki zawarty w pkt 7 skargi. Przywołany przez stronę skarżącą przepis Rozporządzenia w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii znajduje bowiem zastosowanie do organizowania zgromadzeń w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. - Prawo o zgromadzeniach (Dz. U. z 2019 r. poz. 631). Zatem stan faktyczny opisany przez stronę skarżącą nie jest objęty hipotezą normy prawnej wynikającej ze wskazanego powyżej przepisu rozporządzenia.
Nie można również podzielić zarzutu dotyczącego pozorności dyskusji publicznej dotyczącej projektu planu miejscowego. Zarzut ten nie tylko nie zawiera jurydycznego uzasadnienia, ale także pomija przedstawione w odpowiedzi na skargę środki ostrożności podjęte przez organizatora dyskusji publicznej.
Zgodzić się należy z przedstawionym w odpowiedzi na skargę spółki stanowiskiem organu, że zawarte w Rozdziale 7 planu postanowienia nie regulują zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury oraz ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych lecz jedynie nakładają obowiązek wyposażenia strefy otwartej przestrzeni publicznie dostępnej w obiekty małej architektury i oświetlenia z zachowaniem spójności stylistycznej. Wymóg zachowania spójności stylistycznej zostały przy tym sformułowany na tyle ogólnie, że nie może być traktowany jako wskazanie gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, o których mowa w art. 37a ust. 1 u.p.z.p. W konsekwencji zarzut wskazany w pkt 8 skargi nie mógł odnieść skutku.
Wbrew zarzutowi zawartemu w pkt 9 skargi spółki kontrolowana uchwała nie narusza § 4 pkt 9 lit. c Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej jako "Rozporządzenie"). Zakwestionowane w skardze ustalenia, dotyczące wskazania ilości miejsc parkingowych nie muszą, zdaniem Sądu, opierać się o ilości mieszkań lub ilości osób zatrudnionych albo zależeć od powierzchni obiektów usługowych i produkcyjnych. Te określone wprost punkty odniesienia do wyliczenia ilości miejsc postojowych nie stanowią wyliczenia wyczerpującego, o czym się świadczy użyte sformułowanie "w szczególności". Lokalny prawodawca może zatem w jeszcze inny sposób określić sposób wyliczenia ilości miejsc postojowych, zwłaszcza gdy jako punkt odniesienia do wyliczeń przyjmuje okoliczności, które w danej sytuacji oddziałują na zapotrzebowanie na miejsca postojowe.
Nie doszło także do zarzucanego w pkt 10 skargi spółki naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 9 lit. a) Rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 10 w planie miejscowym obowiązkowo określa się zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Stosowanie zaś do wskazanego w skardze przepisu Rozporządzenia ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej powinny zawierać określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych. Nie stanowi naruszenia tych przepisów wyznaczenie w planie terenów dróg wewnętrznych, gdy tereny te są już istniejącymi drogami.
W realiach rozpoznawanej sprawy wszystkie tereny, które w planie oznaczono jako KDW są istniejącymi drogami. Wynika to jednoznacznie z załącznika nr 1, przy czym jak wynika z odpowiedzi na skargę jednie niewielki fragment prywatnych gruntów został objęty terenami oznaczonymi jako KDW8 i KDW9.
Nie mógł także odnieść skutku sformułowany w pkt 11 skargi zarzut naruszenia § 8 Rozporządzenia poprzez niezgodność pomiędzy tekstem planu miejscowego a załącznikiem graficznym planu.
Zarzucony w ramach tej części skargi zarzut braku szrafu zieleni urządzonej jest chybiony, gdyż nie uwzględnia różnicy pomiędzy strefą zieleni urządzonej (oznaczonej kolorem zielonym) a strefą zieleni urządzonej, która jest strefą zawartą wewnątrz innych terenów (o innymi przeznaczeniu niż zieleń urządzona), wskazującą właścicielom nieruchomości, które części nieruchomości maja być zagospodarowane w charakterze zieleni urządzonej.
Chybiony jest także zarzut związany z występowaniem czarnych linii z czarnymi "wypustkami", których nie ma w legendzie, a które są według skarżącej spółki liniami rozgraniczającymi wewnątrz tej samej jednostki planistycznej. Linie te stanowią bowiem oznaczenia pochodzące z mapy zasadniczej i oznaczają ogrodzenia.
Zdaniem Sądu za nieuzasadniony należało także uznać zarzut zwarty w pkt 12 lit a skargi dotyczący niezgodności pomiędzy § 14 pkt 8 planu a rodziłem 7. Stanowisko w tym zakresie została bardziej szczegółowo omówione w ramach ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze wojewody.
Nie zachodzi też zarzucona w pkt 12 lit. b skargi spółki niezgodność § 11 pkt 7 planu z zawartą w tej jednostce redakcyjnej literą a i b, gdyż formułując ten zarzut nie dostrzeżono, że maksymalną wysokość 15 metrów lokalny prawodawca odniósł do zabudowy, a wysokość maksymalnie 6 i 9 metrów dotyczy budynków. Pojęcia zabudowy oraz budynków zostały zaś zdefiniowane w § 5 i nie mogą być utożsamiane, tak jak to uczyniła strona skarżąca.
Brak też podnoszonej w skardze (w pkt 12 lit c) niezgodność pomiędzy § 11 pkt 11 lit b a § 23 pkt 3 planu. Podniesiony w tym zakresie zarzut spółki nie uwzględnia, że zawarte w § 23 pkt 3 dopuszczenie lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych obejmuje te obiekty, które są związane wyłącznie z obsługą wydarzeń okolicznościowych na czas ich trwania. Dopuszczenie to dotyczy zatem ściśle określonej wąskiej grupy specyficznych budowli i stanowi wyjątek od zakazu wynikającego z § 11 pkt 11 lit b planu.
Bezzasadnym okazał się ponadto zarzut nieprawidłowości postanowienia § 26 planu (zarzut nr 12 lit. d w skardze spółki). Ani okoliczność, że sąsiadujący z obszarem działki nr 1 Park Suble spełnia funkcję terenu zieleni urządzonej ogólnodostępnej, ani wyznaczenie w planie miejscowym w granicach terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej MW1, MW2 i MW3 strefy zieleni urządzonej (sz) nie stanowi, zdaniem Sądu, argumentu przeciwko przeznaczeniu działki nr 1 pod teren zieleni. Przeciwnie przyjęte w planie rozwiązanie służy zachowaniu walorów przyrodniczych tego obszaru, zapobiega zmniejszeniu powierzchni biologicznie czynnej i intensyfikacji zabudowy. Jest zrozumiałym, że strona skarżąca jest zainteresowana przeznaczeniem spornego terenu pod zabudowę, a przyjęte w planie miejscowym przeznaczenie tego terenu niweczy te zamiary. Z tych względów skarżąca forsuje tezę, że terenów zieleni jest już wystarczająca ilość. Nie są to jednak argumenty, które w obowiązującym stanie prawnym przesądzać by mogły o nieprawidłowości kwestionowanego w skardze § 26 planu miejscowego.
Nie znajduje uzasadnienia także zarzut, że tylko działka skarżącej została w całości wyznaczona jako obszar zieleni urządzonej. Także inne działki (nr 3, 4 i 5) zostały wykluczone z zabudowy, choć odbyło się to poprzez zastosowanie "strefy (sz) – zieleni urządzonej". Zabudowa ta została także częściowo wyłączona na działce nr 6. Wszystkie te działania w sposób spójny wykluczają dalsze zagęszczanie istniejącej zabudowy obszaru objętego planem.
W ocenie Sądu w aktualnym stanie prawnym brak jest przepisów, z których wprost można byłoby wywodzić jednoznaczny obowiązek definiowania w planie pojęcia przeznaczenia podstawowego i dopuszczalnego.
Sąd nie podzielił także zarzutu dotyczącego braku określenia wielkości współczynnika przeznaczenia podstawowego i dopuszczalnego (zarzut zawarty w pkt 12 lit. e skargi spółki). Wymóg ustalenia takiego współczynnika nie wynika ani z u.p.z.p. ani z Rozporządzenia. Ponadto w odpowiedzi na skargę organ przedstawił przekonującą argumentację, w świetle której w praktyce wykluczyć należy możliwość dominacji przeznaczenia dopuszczalnego.
Nietrafny okazał się także zarzut niekompletności planu miejscowego. Brak określenia w planie elementów wskazanych w tym zarzucie jest spowodowany istniejącymi uwarunkowaniami tj. brakiem terenów, obiektów i obszarów, których dotyczyć by miały wskazane przez skarżącą spółkę postanowienia, czemu zresztą dano wyraz w § 1 ust. 2 planu miejscowego.
Nie mógł odnieść skutku zarzut skarżącej spółki wskazany w pkt 13 skargi dotyczący rozpatrzenia uwag nieuwzględnionych przez Prezydenta w jednym głosowaniu nad uchwaleniem samego planu. W świetle art. 20 ust. 1 u.p.z.p, możliwe jest bowiem jednoczesne uchwalenie planu i rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 marca 2021 r. sygn. II SA/Sz 813/20).
Jak wynika z dostępnego w Biuletynie Informacji Publicznej protokołu z posiedzenia Rady Miasta w ramach procedowania na uchwałą w sprawie kontrolowanego obecnie planu miejscowego przeprowadzono głosowania nad poszczególnymi uwagami, co było poprzedzone omówieniem każdej uwagi przez osobę referującą. Za odrzuceniem pierwszej uwagi oddano 24 głosy przy braku głosów wstrzymujących się i głosów przeciwko odrzuceniu. Pozostałe uwagi odrzucono jednogłośnie. Odrzucenie każdej z uwag zostało dodatkowo wyartykułowane w załączniku nr 2 do uchwały. Oznacza to, że jakkolwiek podjęto jedną uchwałę za w sprawie uchwalenia planu i rozpatrzenia uwag, to jednak w ramach procedowania nad tą uchwałą przeprowadzono odrębne głosowania nad każdą z uwag. W świetle zaś przywołanego powyżej protokołu z posiedzenia każda z uwag przed poddaniem pod głosowanie podlegała omówieniu przez referenta. Za chybiony w związku z tym należy uznać zarzut, że pod głosowanie radnym przedstawiono uwagi o innej treści niż ta, która została zgłoszona przez autorów poszczególnych uwag.
W ocenie Sądu wbrew zarzutowi sformułowanemu pkt 14 skargi spółki nie doszło do naruszenia wskazanych w tym zarzucie przepisów u.p.z.p. poprzez przekroczenie granic przysługującego gminie władztwa planistycznego i nadmiernego ograniczenia uprawnień skarżącej spółki związanych przysługującym jej prawem użytkowania wieczystego. W istotę władztwa planistycznego gminy włączone jest uprawnienie polegające na legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności, w tym także w sferę wykonywania prawa użytkowania wieczystego. Realizując to uprawnienie gmina zobowiązana jest do kierowania się interesem publicznym. Zobowiązana jest także do tego, aby interes publiczny został w odpowiedni sposób wyważony względem interesu prywatnego. Należy przy tym uwzględnić zasadę proporcjonalności i racjonalnego postępowania w perspektywie oddziaływania na prawo własności. W ocenie Sądu uchwalając sporny plan miejscowy Miasto Tychy we właściwy sposób wywiązało się z powyższych obowiązków. Ze względu na położenie działki nr 1, jej kształt oraz usytuowanie względem istniejącej zabudowy wielorodzinnej Sąd nie ma wątpliwości, że przeznaczenie tej działki zgodnie z oczekiwaniami spółki prowadziłoby do znacznego zagęszczenia zabudowy i stanowiłoby istotną ingerencję w funkcjonujący przed przyjęciem planu układ urbanistyczny obszaru objętego planem. Szczegółową argumentację w tym zakresie przedstawiano w odpowiedzi na skargę spółki i w ocenie Sądu zasługuje ona na aprobatę, przy czym nie celowe jest jej powtarzanie. Wszystkie to względy po ich wszechstronnym rozważaniu prowadzą zdaniem Sądu do wniosku, że w realiach rozpoznawanej sprawy nie doszło do naruszenia władztwa planistycznego gminy, a ingerencja w prawo użytkowania wieczystego przysługujące spółce mieści się w granicach tego władztwa. O przekroczeniu tego władztwa zdaniem Sądu nie może być również mowy w odniesieniu do działki nr 2, zwłaszcza w kontekście spójności z przeznaczeniem sąsiednich działek.
Bez wątpienia na skutek uchwalenia spornego planu miejscowego możliwość realizacji zamierzonego przez spółkę sposobu zainwestowania działki nr 1 została wykluczona, w odniesieniu zaś do działki nr 2 doszło do ingerencji w ewentualną działalność inwestycyjną na jej trenie. W świetle dotychczasowych rozważań ingerencję tę jednak nie sposób uznać za nieproporcjonalną. W konsekwencji wbrew treści zarzutu zawartego w punkcie 15 skargi nie doszło do naruszenia wskazanych tam przepisów u.p.z.p. oraz przepisów Konstytucji RP, a także przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Zdaniem Sądu z przedstawionych wraz z odpowiedzią na skargę materiałów planistycznych wynika racjonalne, konkretne i wystarczające uzasadnienie celu i przyczyn dla których opracowano przedmiotowy plan miejscowy. Z dokumentacji planistycznej, potwierdzającej poszczególne działania organów wynika, że w toku prac nad uchwalaniem planu miejscowego podjęte zostały wymagane czynności Ponadto, obszar objęty zaskarżoną uchwałą odpowiada granicom obszaru ustalonego w uchwale o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego.
Mając na względzie dotychczasowe rozważania obie skargi zatem należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić, jako nieuzasadnione.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.