II SA/Gl 619/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-01-11
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniesamowola budowlanastrona postępowaniainteres prawnyterminypostępowanie administracyjneszambonadzór budowlany

WSA w Gliwicach uchylił decyzję WINB o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że skarżący H.Z. był stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie szamba.

Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie zbiornika na nieczystości ciekłe (szamba). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący H.Z. nie był stroną postępowania. WSA w Gliwicach uchylił decyzję WINB, stwierdzając, że H.Z. był stroną, a postępowanie powinno być prowadzone według przepisów dotychczasowych, z uwzględnieniem wcześniejszego wyroku NSA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na użytkowanie zbiornika na nieczystości ciekłe. Sąd uznał, że skarżący H.Z., właściciel sąsiedniej posesji, był stroną postępowania, mimo że WINB oparł się na art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r., który ograniczał krąg stron do inwestora. WSA podkreślił, że sprawa dotyczyła samowoli budowlanej popełnionej przed 1 stycznia 1995 r., a postępowanie powinno być prowadzone według przepisów dotychczasowych, zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej z 2003 r. Sąd wskazał, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia wyrokiem NSA z 9 kwietnia 2003 r., co oznaczało ponowne wszczęcie postępowania przed datą wejścia w życie przepisów ograniczających krąg stron. W związku z tym, H.Z. jako strona miał prawo do wniesienia odwołania, a umorzenie postępowania było niezasadne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał WINB merytoryczne rozpoznanie odwołania H.Z.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli posiada uzasadniony interes prawny, a przepisy prawa budowlanego stosowane w danej sprawie nie wyłączają jej z kręgu stron.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r., ograniczający krąg stron do inwestora, nie miał zastosowania w sprawie, która dotyczyła samowoli budowlanej popełnionej przed 1995 r. i była już przedmiotem wcześniejszego rozstrzygnięcia NSA. W takich przypadkach należy stosować przepisy dotychczasowe, które nie wyłączały sąsiadów z kręgu stron, jeśli ich interes prawny był naruszony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

P.b. art. 59 § ust. 7

Ustawa Prawo budowlane

Stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor.

P.b. art. 103 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

Przepisy dotychczasowe stosuje się do samowoli budowlanej popełnionej przed wejściem w życie ustawy z 1994 r.

Dz.U. Nr 80 poz. 718 art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw

Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego.

k.p.a. art. 127 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo do wniesienia odwołania przysługuje stronie.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

P.b. art. 59 § ust. 1 pkt 4

Ustawa Prawo budowlane

Pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego.

P.b. art. 55 § ust. 1 pkt 4

Ustawa Prawo budowlane

Pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego.

P.b. art. 42

Ustawa Prawo budowlane

Pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego (według Prawa budowlanego z 1974 r.).

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów proceduralnych lub materialnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę merytorycznie.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący H.Z. jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie szamba, mimo że nie jest inwestorem. Postępowanie powinno być prowadzone według przepisów dotychczasowych, a nie według art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r., ze względu na samowolę budowlaną popełnioną przed 1995 r. i wcześniejsze rozstrzygnięcie NSA. Decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego była wadliwa, ponieważ skarżący miał prawo do odwołania.

Odrzucone argumenty

Argument organu, że skarżący H.Z. nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie, ponieważ zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. stroną jest wyłącznie inwestor.

Godne uwagi sformułowania

Zaskarżona decyzja ostać się nie może albowiem została wydana zdaniem Sądu z naruszeniem treści art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 kpa oraz w zw. z art. 59 ust. 7, w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1995 r. i w zw. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 80 poz. 718/, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a./. Tryb postępowania uregulowany tym prawem /ustawa z 7 lipca 1994 r./ nie ma bowiem zastosowania w przypadku samowoli budowlanej, popełnionej przed 1 stycznia 1995 r. i podlegającej likwidacji na podstawie przepisów dotychczasowych zgodnie z normą intertemporalną, zawartą w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Skoro toczyło się ono wówczas przed organem I instancji to należało przyjąć, że przed 11 lipca 2003 r. nie zostało ono zakończone, decyzją ostateczną w rozumieniu art. 7 ust. 1 w/w ustawy zmieniającej. To zaś oznaczało, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie powinno się toczyć według przepisów dotychczasowych, według których przymiot strony skarżącego nie był kwestionowany i został nadto przesądzony zapadłym w tej sprawie wyrokiem NSA z dnia 9.04.2003 r.

Skład orzekający

Bonifacy Bronkowski

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Kaznowska

członek

Ewa Krawczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym, status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwoleń na użytkowanie obiektów budowlanych, zwłaszcza w kontekście samowoli budowlanych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej popełnionej przed 1995 r. i stosowania przepisów przejściowych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do nowych obiektów budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie kręgu stron w postępowaniu administracyjnym i jak przepisy przejściowe mogą wpływać na rozstrzygnięcie. Pokazuje też, że nawet po latach można dochodzić swoich praw w przypadku samowoli budowlanej.

Sąsiad kontra samowola budowlana: jak przepisy przejściowe decydują o prawie do odwołania?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 619/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bonifacy Bronkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Kaznowska
Ewa Krawczyk
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska, NSA Ewa Krawczyk, Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty C. udzielono L. K. pozwolenia a użytkowanie zbiornika na nieczystości ciekłe typu "szambo" zrealizowanego bez pozwolenia na działce nr ewid. A w R. przy
ul. A nr [...]. Decyzja ta została utrzymana następnie w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...], który nie uwzględnił odwołania H. Z.. W następstwie wniesionej przez H. Z. skargi, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1186/01 uchylił w/w decyzje organów obu instancji zwracając uwagę na niedostateczne wyjaśnienie sprawy dla jej prawidłowego załatwienia. W szczególności nie została wyjaśniona zdaniem NSA kwestia prawidłowego określenia adresata decyzji oraz skonkretyzowania obiektu budowlanego, którego dotyczyła wydana w sprawie ekspertyza techniczna, oraz obiektu budowlanego, co do którego wydano pozwolenie na użytkowanie.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym z 1994 r./ udzielił H. i P. małżonkom K. pozwolenia na użytkowanie zbiornika na nieczystości ciekłe zrealizowanego na działce nr ew. gr. A w miejscowości R. przy ul. A [...], gmina K.. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż jak wykazało postępowanie dowodowe oraz oględziny szamba, zostało ono wykonane zgodnie z załączoną dokumentacją powykonawczą.
Decyzja ta została doręczona między innymi H. Z., który w złożonym od niej odwołaniu zakwestionował prawidłowość postępowania poprzedzającego jej wydanie. Zarzucił też niezgodną z prawem oraz naruszającą jego uzasadniony interes lokalizację szamba.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 3 kpa [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. umorzył wszczęte w przedmiotowej sprawie postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie zbiornika na nieczystości ciekłe zostało wszczęte na wniosek H. i P. K. z dnia [...] r. Od wydanej przez organ I instancji decyzji odwołanie wniósł H. Z., właściciel sąsiedniej posesji, będący stroną wcześniej prowadzonych odnośnie tego zbiornika postępowań. Nie jest jednak stroną postępowania, w którym została wydana zakwestionowana jego odwołaniem decyzja. Zgodne bowiem z treścią art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. – stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Nie są nią natomiast inne podmioty. Skoro H. Z. nie jest stroną tego postępowania to zgodnie z treścią art. 127 § 1 kpa nie mógł wnieść w tej sprawie odwołania. Wszczęte postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe podlegało zatem umorzeniu.
W skardze do sądu H. Z. wniósł o uznanie go za stronę postępowania uprawnioną do wniesienia odwołania oraz o uwzględnienie jego własnego interesu. W ogólnym zarysie powtórzył również zarzuty dotyczące meritum decyzji organu I instancji. Swoje stanowisko podtrzymał również w piśmie procesowym z dnia [...] r.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane wcześniej w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja ostać się nie może albowiem została wydana zdaniem Sądu z naruszeniem treści art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 kpa oraz w zw. z art. 59 ust. 7, w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1995 r. i w zw. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 80 poz. 718/, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a./. Przede wszystkim należy wskazać, że pozwolenie na użytkowanie spornego zbiornika na nieczystości ciekłe mogło być wydane jedynie w trybie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. skoro realizacja obiektu miała miejsce przed 1 stycznia 1995 r. Kwestia ta nie była przy tym wcześniej kwestionowana a nadto została przesądzona wyrokiem NSA z dnia 9 kwietnia 2003 r. Błędne podanie podstawy materialno-prawnej w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r., konstatacji tej nie zmienia. W konsekwencji należało stanąć na stanowisku, że przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego nie ma w tej sprawie zastosowania. Tryb postępowania uregulowany tym prawem /ustawa z 7 lipca 1994 r./ nie ma bowiem zastosowania w przypadku samowoli budowlanej, popełnionej przed 1 stycznia 1995 r. i podlegającej likwidacji na podstawie przepisów dotychczasowych zgodnie z normą intertemporalną, zawartą w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. /zobacz w tym względzie m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 2883/03/.
Nadto należy stwierdzić, że norma art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. nie miała w niniejszej sprawie zastosowania z uwagi na treść art. 7 ust. 1 w/w ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, zgodnie z którym "do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe". Zdaniem Sądu nie może ulegać bowiem wątpliwości, że decyzja organu I instancji z dnia [...] r. oraz zaskarżona decyzja zostały wydane w sprawie, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia w/w wyrokiem NSA z dnia
9 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1187/01. Data wydania tego wyroku /wyroku prawomocnego/ stanowiła jednocześnie datę ponownego wszczęcia postępowania przed organem I instancji. Należało zatem przyjąć, że przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. nowelizującej Prawo budowlane z 1994 r. i statuującej normę zawartą w art. 59 ust. 7 tego Prawa, tj. przed 11 lipca 2003 r. zostało wszczęte i toczyło się postępowanie w przedmiotowej sprawie /nawet gdyby brać pod uwagę datę zwrotu przez Sąd akt organom administracji publicznej to i tak akta zostały zwrócone przed 11 lipca 2003 r. – zobacz prezentatę z datą wpływu akt do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. w dniu [...] r./. Skoro toczyło się ono wówczas przed organem I instancji to należało przyjąć, że przed 11 lipca
2003 r. nie zostało ono zakończone, decyzją ostateczną w rozumieniu art. 7 ust. 1 w/w ustawy zmieniającej. To zaś oznaczało, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie powinno się toczyć według przepisów dotychczasowych, według których przymiot strony skarżącego nie był kwestionowany i został nadto przesądzony zapadłym w tej sprawie wyrokiem NSA z dnia 9.04.2003 r. Również z tej części wywodów wynika, że norma art. 59 ust. 9 Prawa budowlanego z 1994 r., która legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, nie miała w sprawie zastosowania.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dowolne jest przy tym stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż została ona wydana w sprawie wszczętej wnioskiem H. i P. małżonków K. z dnia [...] r. Pismo to nie wszczynało bowiem żadnego nowego postępowania i należało go traktować jako pismo procesowe w sprawie, o wszczęciu której Starostwo Powiatowe w C. powiadomiło zainteresowane strony zawiadomieniem z dnia [...] 2000 r. i w której zapadł m.in. wyrok NSA z dnia 9.04.2003 r. O tym, że takie postępowanie toczyło się już przed złożeniem przedmiotowego wniosku z dnia [...] 2004 r. świadczy również chociażby wezwanie z dnia [...]2004 r. wystosowane do P. K. przez organ I instancji.
Wobec powyższego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozpozna [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego merytorycznie odwołanie wniesione przez H. Z.
W nawiązaniu do zarzutów skargi należy jedynie informacyjnie podać, że odniesienie się do nich byłoby możliwe jedynie w sytuacji gdyby organ odwoławczy rozpoznał merytorycznie odwołanie od decyzji organu I instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI