II SA/Gl 616/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-09-27
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęgarażgranica działkiplan miejscowywarunki techniczneimmisjesąsiedztwoprawo administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję Wojewody Śląskiego, uznając pozwolenie na budowę garażu w granicy działki za zgodne z prawem i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Skarga dotyczyła pozwolenia na budowę garażu w granicy działki, które zostało wydane przez organ I instancji, a następnie utrzymane w mocy przez Wojewodę. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa budowlanego i procedury administracyjnej, w tym brak zachowania odpowiedniej odległości od jego nieruchomości, co mogłoby prowadzić do zawilgocenia ścian i ograniczenia dostępu światła. Sąd administracyjny uznał jednak, że projekt garażu jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami technicznymi, w tym § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, dopuszczając budowę garażu o określonych wymiarach bezpośrednio przy granicy działki. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę nie jest miejscem do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących immisji czy granic działek, a kompetencje organów administracji są w tym zakresie ograniczone.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez W. F. na decyzję Wojewody Śląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. o pozwoleniu na budowę garażu jednostanowiskowego w granicy działki. Skarżący, będący współwłaścicielem sąsiedniej nieruchomości, zarzucał naruszenie przepisów prawa budowlanego i procedury administracyjnej, w tym art. 7, 77, 80 k.p.a. oraz art. 144 Kodeksu cywilnego. Twierdził, że planowana inwestycja narusza jego prawo do spokojnego korzystania z nieruchomości, może prowadzić do zawilgocenia ścian jego budynku, ograniczenia dostępu światła oraz uszkodzenia istniejącego ogrodzenia. Podkreślał, że w jego budynku mieszkalnym przebywa osoba starsza i schorowana, dla której uciążliwości te byłyby szczególnie dotkliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd wyjaśnił, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę ma charakter związany, a kompetencje organów administracji architektoniczno-budowlanej ograniczają się do sprawdzenia zgodności projektu z przepisami prawa materialnego, w tym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznymi. Sąd stwierdził, że projektowany garaż, o wymiarach 6,5 m długości i 3 m wysokości, spełnia wymogi § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dopuszczającego budowę garażu bezpośrednio przy granicy działki, pod warunkiem braku okien i drzwi w tej ścianie oraz zachowania określonych wymiarów. Sąd podkreślił, że kwestie sporne dotyczące immisji, uszkodzenia ogrodzenia czy naruszenia prawa sąsiedztwa powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym, a nie administracyjnym. Analiza zgodności z planem miejscowym wykazała, że garaż stanowi dopuszczalne uzupełnienie funkcji podstawowej terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Sąd odniósł się również do kwestii przesłaniania i nasłoneczniania, uznając, że projekt uwzględnia te aspekty zgodnie z przepisami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pozwolenie na budowę garażu w granicy działki jest zgodne z prawem, jeśli projekt spełnia wymogi miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy techniczne, w tym § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że garaż o określonych wymiarach, bez okien i drzwi w ścianie przygranicznej, jest dopuszczalny jako uzupełnienie funkcji podstawowej terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zgodnie z planem miejscowym i przepisami technicznymi. Kwestie sporne dotyczące immisji i granic powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

P.b. art. 35 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ sprawdza zgodność projektu z planem miejscowym, przepisami technicznymi i kompletność projektu. W razie spełnienia wymagań, organ nie może odmówić wydania pozwolenia.

P.b. art. 35 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ sprawdza zgodność projektu z warunkami określonymi w art. 35 ust. 1 oraz jego kompletność, w tym posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń.

rozporządzenie art. 12 § ust. 4 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dopuszcza budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna oddalenia skargi.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznawania sprawy przez sąd.

P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Ochrona interesów osób trzecich.

P.b. art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obszaru oddziaływania obiektu.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Prawo właściciela do korzystania z nieruchomości.

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Ochrona przed immisjami.

u.o.ś. art. 71 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.

p.o.ś. art. 112

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Ochrona przed hałasem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projektowany garaż jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Projektowany garaż spełnia wymogi techniczno-budowlane, w tym § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia. Postępowanie o pozwolenie na budowę nie jest właściwe do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych. Zakres kompetencji organu administracji jest ograniczony do sprawdzenia zgodności projektu z prawem.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa budowlanego i procedury administracyjnej. Brak zachowania wystarczającej odległości od budynku skarżącego, co może prowadzić do zawilgocenia i ograniczenia światła. Naruszenie prawa sąsiedztwa i interesów osób trzecich. Niewłaściwa analiza stanu faktycznego i materiału dowodowego przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany a nie uznaniowy. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej [...] zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego w zakresie określonym w [...] art. 35 P.b. Nie jest natomiast uprawniony do badania projektu budowlanego z punktu widzenia przyjętych rozwiązań projektowych, możliwości technicznych jego wykonania, czy też [...] do weryfikowania, czy wykorzystana przy projekcie budowlanym przyjęta do zasobu geodezyjnego mapa dla celów projektowych odzwierciedla przebieg granic. Interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. nie może naruszać prawa inwestora, wynikającego z art. 4 P.b. W art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego zagwarantowano właścicielom nieruchomości uprawnienie do korzystania z nich zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, jak też ochronę przed takimi działaniami właścicieli nieruchomości, które by zakłócały korzystnie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, to jednak w sprawie budowlanej kwestia immisji musi być uwzględniana, jeżeli podlega regulacji prawa administracyjnego.

Skład orzekający

Beata Kalaga-Gajewska

przewodniczący sprawozdawca

Krzysztof Nowak

członek

Artur Żurawik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących pozwolenia na budowę garażu w granicy działki, zakresu kompetencji organów administracji oraz rozgraniczenia spraw administracyjnych od cywilnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy garażu w kontekście miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przepisów technicznych. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty konflikt sąsiedzki dotyczący budowy w granicy działki i pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do takich sporów, podkreślając ograniczone kompetencje organów administracji.

Budowa garażu w granicy działki: Czy sąsiad może skutecznie zablokować inwestycję?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 616/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-09-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Nowak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 682
art. 34
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2023 r. sprawy ze skargi W. F. (F.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 8 lutego 2023 r. nr IFXIV.7840.6.74.2021 w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 25 lutego 2021 r. do Prezydenta Miasta J. (dalej: "organ I instancji") wpłynął wniosek A. K. (dalej: "inwestor") o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę garażu jednostanowiskowego na działce nr [...], obręb[...] w J., przy ulicy[...] nr[...], a jego uzupełnienie nastąpiło w dniu 26 kwietnia 2021 r.
Decyzją z dnia 4 maja 2021 r., nr[...] , organ I instancji, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm., obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 682, dalej w skrócie: "P.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: "k.p.a."), zatwierdził inwestorowi projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę wnioskowanego garażu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że złożony projekt budowlany jest kompletny, spełnia wymogi formalne i materialne, wynikające z przepisów k.p.a. i P.b., oraz został sporządzony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Planowana inwestycja nie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza w istniejącej zabudowie mieszkalnej funkcję uzupełniającą w postaci zabudowy niemieszkalnej - budynki gospodarcze i garaże w najbliższym sąsiedztwie. W obszarze oddziaływania istnieje dodatkowo tendencja do sytuowania zabudowy bezpośrednio w granicy działek lub też w znacznym do nich zbliżeniu. Tak sytuacja występuje również na działce A. F. o nr[...] , położonej w J., przy ulicy [...] nr[...], sąsiadującej z działką inwestora. Posadowiony na niej budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowany jest w odległości około 1,5 m od granicy z działką inwestora, a dostawiona do niego przybudówka zlokalizowana jest bezpośrednio w granicy. Podobna lokalizacja w granicy występuje również na innych działkach o nr [...] i[...]. Jest to przykład utrwalonej w tym obszarze tendencji. W siedmiu punktach organ I instancji ustosunkował się do zgłoszonych przez A. F. (dalej: "skarżący") zastrzeżeń, zawartych między innymi w pismach z dnia 8 i 20 marca 2021 r. I tak, w poprawionym projekcie wykazano dylatację o szer. 2 cm pomiędzy istniejącym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym inwestora a projektowanym garażem, co potwierdza, że nie chodzi o rozbudowę, ale o budowę nowego garażu, który jest zestawiony z już istniejącym budynkiem (pkt 1). Planowany garaż z powodu lokalizacji w granicy działki obejmuje swym zasięgiem nieruchomość sąsiednią stanowiącą działkę skarżącego o nr[...], stąd też jest stroną w postępowaniu administracyjnym (pkt 2). Zapisy planu miejscowego, ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia [...] r. Nr[...], poz.[...], czyli uchwały nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w J. (dalej: "plan miejscowy"), w ocenie organu I instancji, przy zastosowaniu przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, dalej w skrócie: "rozporządzenie"), nie wprowadzają zakazu lokalizacji tego garażu w granicy (pkt 3). Granice działek stanowią część wspólną a kwestie zarządzania wzniesionymi przez poprzednika prawnego wzdłuż nich ogrodzeniami nie podlegają rozstrzygnięciu w tej sprawie, stąd też jakiekolwiek spory należy rozstrzygać w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym (pkt 4). Wniosek inwestora, dotyczy zamkniętego garażu jednostanowiskowego o szerokości 3,33 m i długości 6,5 m oraz wysokości 3 m, stanowiącego uzupełnienie funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej i spełnia wymagania określone w § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, a więc dopuszcza budowę budynku gospodarczego lub garażu bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi (pkt 5). Projekt zagospodarowania terenu, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, został sporządzony przez uprawnionego architekta na poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii mapy do celów projektowych, pod którą podpis elektroniczny złożył geodeta, a to stanowi spełnienie wymogu dotyczącego części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu (pkt 6). W kompetencji organu I instancji nie jest w tej sprawie wyznaczanie innej lokalizacji i miejsca realizacji planowanej inwestycji, bowiem to wskazuje autor projektu (7). Zawarł on w złożonym i uzupełnionym projekcie uwagę o tym, aby przyjęte wymiary związane z lokalizacją garażu w granicy, dotyczące jego szerokości, sprawdzić z operatem ustalenia granic. Stanowi to o konieczności geodezyjnego wytyczenia garażu w terenie, tak aby nie naruszał prawa własności. Dodatkowo, meritum sprawy o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego nie stanowi kwestia dotrzymania nienaruszalności granicy z działką należącą do innego właściciela. Nie ma też powodów do wstrzymania wykonania decyzji do czasu uzyskania odpisu operatu ustalenia granic pomiędzy sąsiednimi działkami.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący, jako współwłaściciel sąsiadującej z inwestorem działki. Zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7-12 i art. 156 k.p.a. oraz przepisów rozporządzenia, a także przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. Wywiódł, że z miejscowego planu powinien wprost wynikać zapis, że dopuszcza się w granicy działek zabudowę oddzielnych garaży w linii zabudowy budynków mieszkalnych, a wobec braku takiego zapisu, inwestor narusza zasadę dobrego sąsiedztwa, co daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Na tym terenie znajduje się betonowe ogrodzenie istniejące już kilkadziesiąt lat, które w wyniku budowy głębokich na 102 cm ław garażu doprowadzi do jego uszkodzenia. Nadto, inwestor budując garaż może wykorzystać go do utworzenia warsztatu. Koniecznym zatem jest zachowanie odległości 3 m do granicy działki, tak jak ma to miejsce w przypadku parkingu na 10 stanowisk oraz uwzględnienie faktu, że inwestor na własnej działce, w innym miejscu, w sposób bezkonfliktowy, na przykład od strony wschodniej lub południowej może realizować budowę projektowanego garażu. Zdaniem skarżącego, w tej sprawie zaniechano doręczania pism współwłaścicielce należącej do niego nieruchomości, która na stałe zamieszkuje w K..
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: "ŚWINB") decyzją z dnia 8 lutego 2023 r., nr IFXIV.7840.6.74.2021, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 82 ust. 3 P.b. w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 4 maja 2021 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że po wnikliwej analizie materiału dowodowego oraz parametrów projektowanego garażu nie ma sprzeczności jego usytuowania z zapisami planu miejscowego w jednostce strukturalnej oznaczonej symbolem 30MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, która dopuszcza w budynki garażowe (§ 2 ust. 1 pkt 29 planu miejscowego). Lokalizacja garażu jest też możliwa z uwagi na treść § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia. Z tego powodu, zarzuty zawarte w odwołaniu nie mają wpływu na prowadzone przez ŚWINB postępowanie, który zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określoną w art. 15 k.p.a., rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy. Złożony projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, a także wymaganiami ochrony środowiska, jak również z przepisami techniczno-budowlanymi rozporządzenia. Jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b P.b. Został też wykonany przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Sam inwestor złożył również wymagane oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Uwzględniając przedstawione wyżej stanowisko, odnoszące się do wszystkich aspektów sprawy, ŚWINB nie stwierdził wad w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu administracyjnym, jak też wadliwego doręczania pism współwłaścicielce działki nr [...]przy ul. [...]nr [...] w J.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 144 Kodeksu cywilnego, poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego oraz brak koniecznej analizy całości materiału dowodowego, w tym gwarancji spokojnego korzystania z jego nieruchomości. Tym samym naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., poprzez brak zachowania wystarczającej przestrzeni pomiędzy budynkiem skarżącego a planowanym garażem inwestora, aby uniknąć ryzyka powstania zawilgocenia ścian jego budynku i wystarczającej ilości dziennego światła, jak też zniszczenia dotychczasowego ogrodzenia. Z tego powodu domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podał, że w budynku skarżącego znajdują się okna skierowane w stronę planowanej inwestycji, ale organy administracji nie rozważyły rodzaju i stopnia jej uciążliwości wbrew ochronie przewidzianej dla właściciela w prawie cywilnym (prawo do odpoczynku, dostępu do światła, stosowania norm hałasu i zapylenia, prawidłowego sąsiedztwa). Ma to szczególne znaczenie w sprawie, bowiem w budynku skarżącego zamieszkuje jego matka posiadająca status kombatanta, która z uwagi na wiek i stan zdrowia nie może tolerować takich uciążliwości.
W odpowiedzi na skargę, ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 616/23, Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania norm prawa materialnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W tym miejscu należy zaakcentować, że zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i prawnie istotnych okolicznościach. W postępowaniu wyjaśniającym należy zatem uwzględnić specyfikę danej sprawy, jej inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 251/21).
W przedmiotowej sprawie nie było sporne, że skarżący jest stroną postępowania, w rozumieniu art. 28 ust. 2 P.b., ponieważ jest współwłaścicielem działki o nr[...], położonej w J. przy ulicy [...] nr[...], sąsiadującej z działką inwestora, czyli w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 P.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in. (1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej; (2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; (3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego. Natomiast z art. 35 ust. 4 P.b. wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu ze wskazanymi w art. 35 ust. 1 P.b. warunkami oraz jego kompletność, w tym posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. W razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany a nie uznaniowy. Zatem warunkiem jej wydania jest ustalenie, czy w realiach konkretnej sprawy spełnione zostały przesłanki materialnoprawne do podjęcia takiej decyzji (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1820/17).
Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego w zakresie określonym w powyżej przywołanym art. 35 P.b. Nie jest natomiast uprawniony do badania projektu budowlanego z punktu widzenia przyjętych rozwiązań projektowych, możliwości technicznych jego wykonania, czy też - co ma zasadnicze znaczenie na gruncie niniejszej sprawy - do weryfikowania, czy wykorzystana przy projekcie budowlanym przyjęta do zasobu geodezyjnego mapa dla celów projektowych odzwierciedla przebieg granic.
Jak wynika z akt sprawy, inwestor wykorzystał mapę do celów projektowych, która została przyjęta do zasobu (por. k. 20 projektu budowlanego). Trafne jest zatem stanowisko, że w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę konieczne jest tylko zweryfikowanie czy wykorzystana mapa do celów projektowych jest sporządzona przez uprawnionego geodetę i czy jest przyjęta do zasobu geodezyjno-kartograficznego. Kwestie natomiast przebiegu granicy, jak i jej prawidłowość nie podlega badaniu ani weryfikowaniu. Poza zakresem kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej jest również weryfikowanie czy mapa do celów projektowych, którą przedstawił inwestor jest zgodna z aktualnym stanem terenu, na którym ma być zrealizowana inwestycja.
Skarżący nie może również oczekiwać, aby w ramach postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakładał na inwestora obowiązek wprowadzenia zmian w projekcie budowlanym, poprawiających poczucie bezpieczeństwa jego, jak i jego matki, bądź też wskazywał inną lokalizację zamierzenia inwestycyjnego.
Analiza zarzutów skargi prowadzi do wniosku, że spór koncentruje się wokół wyjaśnienia, czy projektowany jednostanowiskowy garaż jest zgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a więc zbadania, czy jego realizacja nie stanowi kolizji z przeznaczeniem podstawowym terenu, jakim jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna (30MN, por. pismo Prezydenta Miasta J. z dnia [...] nr [...]k. 94 akt administracyjnych). Jednocześnie koniecznym jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy złożony projekt jest kompletny i nie narusza interesu osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.).
Na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) P.b. stwierdzić należy, że ocena zgodności inwestycji z planem miejscowym stanowi istotny element w procedowaniu właściwego organu. Ustalony ład przestrzenny powinien dawać gwarancję, że na danym terenie powstaną tylko takie obiekty i tylko w takim kształcie, w jakim dopuszcza to miejscowy plan zagospodarowania terenu.
Realizacja postanowień miejscowego planu w procesie inwestycyjnym stanowi z jednej strony obowiązek dla inwestora, a z drugiej daje gwarancję zrealizowania każdego zamierzenia, które jest zgodne z tym planem.
Ustawodawca określając w art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. wymaganą relację pomiędzy projektem budowlanym, a ustaleniami miejscowego planu i innych aktów prawa miejscowego, posługuje się pojęciem "zgodności", co jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych oznacza związek znacznie silniejszy niż tylko "spójność", czy też "brak sprzeczności", a zatem nie można w tym zakresie stosować wykładni rozszerzającej. Twierdzenie to wzmacnia okoliczność, że miejscowy plan i inne akty prawa miejscowego zawierają ustalenia wiążące na obszarze, na którym obowiązują, tak długo, dopóki nie zostanie stwierdzona ich nieważność, bądź nie zostaną uchylone (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 kwietnia 2018 r. II SA/Op 35/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2018 r. II SA/Kr 1399/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 grudnia 2019 r. II SA/Bd 671/19). Z tego powodu, stanowi również gwarancję dla właścicieli innych nieruchomości objętych planem, że nie powstanie zabudowa niezgodna z tym planem, ale tylko taka, na którą społeczność lokalna wyraziła zgodę w procedurze uchwalania planu miejscowego (por. wyroki NSA z dnia: 4 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1944/16 i 8 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1657/17).
Bezspornym jest, że działki zarówno inwestora, jak i skarżącego zlokalizowane są w obszarze oznaczonym na rysunku planu miejscowego symbolem 30MN, który przewiduje jako przeznaczenie podstawowe zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Jednocześnie § 2 pkt 29 planu miejscowego mówi o zabudowie jednorodzinnej, jako funkcji terenu objętego inwestycją, a przez nią należy rozumieć budynek mieszkalny jednorodzinny lub ich zespół wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi przeznaczonymi dla potrzeb mieszkających w nich rodzin. Wykładni tego przepisu należy dokonywać przez pryzmat definicji pojęcia "przeznaczenia dopuszczalnego", która została zawarta w § 2 pkt 10 planu miejscowego. Zgodnie z nią przez przeznaczenie dopuszczalne należy rozumieć ustalony planem sposób zagospodarowania terenu lub jego części, który uzupełnia przeznaczenie podstawowe lub może z nim współistnieć na warunkach określonych w planie.
Podkreślić należy, że definicja pojęcia "przeznaczenia dopuszczalnego" nie stanowi upoważnia do badania, czy dana inwestycja - która wprost została wymieniona w planie miejscowym, jako mająca ten charakter - koliduje, czy też nie z przeznaczeniem podstawowym terenu. Lokalny prawodawca uchwalając przepis prawa miejscowego kwalifikujący daną funkcję jako "dopuszczalną" przesądził, że może być ona realizowana na określonym obszarze, a tym samym, że nie pozostaje w sprzeczności z zasadniczą funkcją terenu. Dopuszczenie w ramach jednej jednostki planistycznej zarówno zabudowy mieszkaniowej, jak zabudowy tzw. uzupełniającej nie stanowi o sprzeczności wprowadzonych przeznaczeń terenu w obszarze oznaczonym na rysunku planu miejscowego symbolami 1MN do 38 MN, w których zawiera się symbol 30MN. Treść § 18 ust. 1 planu miejscowego wskazuje, że dla symbolu MN ustala się: przeznaczenie podstawowe: tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (pkt 1), przeznaczenie dopuszczalne (pkt 2 lit. a-e: usługi nieuciążliwe - wbudowane w parterach budynków, usługi nieuciążliwe - samodzielne budynki usługowe, zieleń ogrodów przydomowych i sadów, niezbędne dojazdy, parkingi na własnej działce, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej).
Projektowany garaż stanowi zatem dopuszczalne w planie miejscowym uzupełnienie funkcji podstawowej terenu, bowiem inwestor już posiada wraz z małżonką budynek mieszkalny jednorodzinny oraz nie ma zakazu tworzenia parkingu na własnej działce, jak też zabudowy działki w granicy (por. treść § 18 ust. 1 pkt 1 w związku z § 2 pkt 10 i 29 planu miejscowego).
Trzeba też mieć tu na względzie m.in. istniejącą już zabudowę na nieruchomości przylegającej do działki inwestora, która wprowadza pewne ograniczenia w potencjalnej jej zabudowie (budynek należący między innymi do skarżącego i zabudowania gospodarcze do rozbiórki).
Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 P.b. Zgodnie z treścią tej regulacji (w brzmieniu obowiązującym od dnia 19 września 2020 r.) przez obszar oddziaływania obiektu - należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Należy również pamiętać, iż wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich są przepisy prawa materialnego (art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.). Chodzi tu zatem o takie interesy, które mają umocowanie w przepisach prawa. Nie natomiast o wszelkie utrudnienia, czy niedogodności jakie może spowodować planowana inwestycja (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1649/19 i 23 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 623/19). Oznacza to, że poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, na etapie postępowania o pozwolenie na budowę następuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy wprowadzają określone wymogi, czy ograniczenia. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 252/22). Strona skarżąca winna zatem wymienić normy przepisów prawa materialnego administracyjnego, które wskazywałby na ograniczenie jej prawa do zabudowy nieruchomości (por. Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Gdańsk 2007, s. 24 oraz W. Piątek, Komentarz do art. 3, w: Prawo budowlane. Komentarz, red. A. Gliniecki, Warszawa 2012, s. 50).
Niewątpliwie również interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. nie może naruszać prawa inwestora, wynikającego z art. 4 P.b. Każdy ma bowiem prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 1010/18).
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, będą mogły powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. II OSK 34/19; tak też S. Juszczak, Zmiana kręgu stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę po nowelizacji definicji obszaru oddziaływania obiektu, ST 2021, nr 4, s. 48-57 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Wr 28/23). W art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego zagwarantowano właścicielom nieruchomości uprawnienie do korzystania z nich zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, jak też ochronę przed takimi działaniami właścicieli nieruchomości, które by zakłócały korzystnie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, to jednak w sprawie budowlanej kwestia immisji musi być uwzględniana, jeżeli podlega regulacji prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1537/17).
Tymczasem skarżący nie sformułował konkretnych zarzutów, które sygnalizowałyby problem ograniczenia przez planowaną inwestycję zabudowy jego działki, a wręcz przeciwnie dokonana przez Sąd analiza akt wskazuje na nie wykonanie przez skarżącego decyzji Prezydenta Miasta J.z dnia [...] nr[...], udzielającej mu pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego - stodoły w terminie 3 lat, a więc do dnia 24 stycznia 2023 r., jak też sam skarżący złożył w dniu 26 maja 2021 r. nowy wniosek dotyczący zamiaru rozbiórki należącego do niego garażu murowanego, a więc obiektów znajdujących się w granicy z działką inwestora (k. 4 i 5 akt administracyjnych, tom III).
Stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W tym zakresie organ wypełnił ciążący na nim obowiązek.
Regulacje szczególne odległości budynków od granicy działki dotyczą terenów zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej (§ 12 ust. 4 rozporządzenia), dopuszczając:
1) budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej;
2) nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi;
3) budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy istotne są postanowienia § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia. Dopuszczenie usytuowania garażu bezpośrednio przy granicy działki, na terenach zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, wymaga zachowania wymiarów długości i wysokości. Kryteria te są w tym przypadku jedynym wymogiem zastosowania odstępstwa od reguł ogólnych określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia. Nie mają tutaj zastosowania dodatkowe kryteria, co do konieczności "przylegania swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce" (§ 12 ust. 3 rozporządzenia), ani też dopuszczenia takiego rozwiązania w zapisach planu miejscowego (§ 12 ust. 2 rozporządzenia).
Przeprowadzona analiza oddziaływania projektowanego garażu pozwala na stwierdzenie, że jest on zgodny z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, bowiem ma długość 6,5 m i wysokość nie większą niż 3,0 m oraz mieści się w granicach wyznaczonych dla zabudowy jednorodzinnej, jak również znajduje się bezpośrednio przy granicy w odległości nie mniejszej niż 1,5 m i nie ma w tej ścianie garażu okien i drzwi.
Odnosząc się do kwestii przesłaniania oraz nasłoneczniania, które to zagadnienia uregulowane zostały odpowiednio w § 13 i § 60 rozporządzenia, podnieść przyjdzie, że wbrew twierdzeniu skarżącego analiza tych zagadnień została przeprowadzona przez autora projektu budowlanego. Wyniki tej analizy znalazły swój wyraz na karcie 013 i 014 projektu, a także w zawartości części konstrukcyjnej projektu. Dla porządku przypomnieć należy, że § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m.
Informacja o obszarze oddziaływania projektowanego jednostanowiskowego garażu od strony zachodniej w granicy z działką nr[...], przylegającego od strony zachodniej budynku jednorodzinnego inwestora i cofniętego w stosunku do frontu budynku o 1,60 m nie powoduje ograniczeń w zabudowaniu działki skarżącego. Nie przewiduje również emisji szkodliwych zanieczyszczeń ani innego negatywnego wpływu na środowisko ponad normy określone w przepisach, w tym § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia. Parapet okna budynku skarżącego znajduje się 1,8 m od poziomu terenu, a więc wysokość przesłaniania ściany oddzielenia przeciwpożarowego tzw. "ogniomur" garażu wynosi 1,2 m i jest mniejsza od odległości między obiektami (por. pkt I podpunkt 6 i pkt II podpunkt 7 opisu technicznego projektu budowlanego).
W kontekście dotychczasowych rozważań brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutów skargi, bowiem właściwe organy nie tylko zgromadziły materiał dowodowy pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, ale także dokonały prawidłowej jego oceny, czemu dały wyraz w uzasadnieniach własnych decyzji.
Na marginesie przyjdzie zauważyć, że prawodawca w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2556) w art. 112 zapewnił obywatelom ochronę przed hałasem. Zgodnie z tym przepisem ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez: 1) utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie; 2) zmniejszanie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI