II SA/GL 613/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego skarżącej Y.S. Decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia 4 stycznia 2024 r. odmówiono jej prawa do świadczenia na dziecko O.G. w okresie od [...] r. do 16 września 2024 r., wskazując na jej zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało tę decyzję w mocy decyzją z dnia 22 marca 2024 r., uznając, że sam fakt pozostawania w zatrudnieniu na podstawie umowy cywilnoprawnej wyklucza przyznanie świadczenia, niezależnie od tego, czy praca jest faktycznie wykonywana. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnoprawnych. Argumentowała, że od kwietnia 2023 r. nie wykonywała żadnych czynności związanych z umową zlecenia, co potwierdzały przedłożone dokumenty, a także że nie przysługuje jej zasiłek macierzyński. Sąd uznał skargę za zasadną. Wskazał, że zgodnie z art. 17c ust. 9 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeśli zatrudnienie lub inna praca zarobkowa uniemożliwiają sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Sąd podkreślił, że organy administracji nie zbadały tej kluczowej kwestii, opierając się jedynie na formalnym fakcie istnienia umowy zlecenia. Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek negatywnych do przyznania świadczenia rodzicielskiego, zwłaszcza w kontekście umów cywilnoprawnych i faktycznego wykonywania pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby posiadającej umowę zlecenia, ale nie wykonującej faktycznie pracy, która mogłaby uniemożliwiać opiekę nad dzieckiem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy samo pozostawanie w zatrudnieniu na podstawie umowy zlecenia, bez faktycznego wykonywania pracy, stanowi przesłankę negatywną do przyznania świadczenia rodzicielskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo pozostawanie w zatrudnieniu na podstawie umowy zlecenia nie wyklucza prawa do świadczenia rodzicielskiego, jeśli nie uniemożliwia ono sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepis art. 17c ust. 9 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłącza świadczenie tylko wtedy, gdy zatrudnienie lub inna praca zarobkowa faktycznie uniemożliwiają sprawowanie opieki nad dzieckiem. Organy administracji nie zbadały tej kwestii, opierając się jedynie na formalnym fakcie istnienia umowy zlecenia.
Czy organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia, w szczególności nie zbadały, czy umowa zlecenia uniemożliwiała sprawowanie opieki nad dzieckiem.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez organy, które nie dokonały wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego, w tym nie odniosły się do zaświadczenia o faktycznym braku wykonywania pracy od kwietnia 2023 r.
Przepisy (8)
Główne
u.ś.r. art. 17c § ust. 1 pkt 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie rodzicielskie przysługuje matce lub ojcu dziecka.
u.ś.r. art. 17c § ust. 9 pkt 3
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli zatrudnienie lub inna praca zarobkowa uniemożliwiają sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 24 § ust. 9
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Określa termin na złożenie wniosku o świadczenie rodzicielskie.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Swobodna ocena dowodów przez organ.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek organu do związania wykładnią prawną sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fakt posiadania umowy zlecenia nie wyklucza prawa do świadczenia rodzicielskiego, jeśli nie uniemożliwia opieki nad dzieckiem. • Organy nie zbadały faktycznego wykonywania pracy i wpływu umowy zlecenia na możliwość sprawowania opieki. • Skarżąca nie miała prawa do zasiłku macierzyńskiego.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie rodzicielskie z założenia ma stanowić zabezpieczenie finansowe w sytuacji nieposiadania uprawnienia do zasiłku macierzyńskiego • nie wynika natomiast by w każdym przypadku zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej, okoliczność ta stanowiła przesłankę negatywną, wykluczającą przyznanie świadczenia rodzicielskiego • gdyby intencją ustawodawcy było, aby zatrudnienie lub inna praca zarobkowa w każdym przypadku stanowiły negatywną przesłankę wykluczającą przyznanie omawianego tutaj świadczenia, to dodanie na końcu: "które uniemożliwiają sprawowanie tej opieki" byłoby zbyteczne.
Skład orzekający
Rafał Wolnik
przewodniczący
Aneta Majowska
sprawozdawca
Renata Siudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek negatywnych do przyznania świadczenia rodzicielskiego, zwłaszcza w kontekście umów cywilnoprawnych i faktycznego wykonywania pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby posiadającej umowę zlecenia, ale nie wykonującej faktycznie pracy, która mogłaby uniemożliwiać opiekę nad dzieckiem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest badanie faktycznego stanu rzeczy, a nie tylko formalnych przesłanek, w kontekście świadczeń socjalnych. Jest to istotne dla wielu osób pracujących na umowach cywilnoprawnych.
“Umowa zlecenie a świadczenie rodzicielskie: czy formalność zawsze wyklucza prawo do wsparcia?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.