II SA/Gl 61/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę J. K. na decyzję Prezesa ZUS w sprawie świadczenia wychowawczego z powodu braku interesu prawnego po stronie J. K., gdyż wniosek złożyła jedynie M. K.
Skarżący M. K. i J. K. wnieśli skargę na decyzję Prezesa ZUS dotyczącą świadczenia wychowawczego. Sąd wezwał ich do sprecyzowania, czy skargę wnosi tylko M. K., czy oboje. Skarżący nie zajęli stanowiska w wyznaczonym terminie. Sąd, powołując się na art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę J. K. z powodu braku interesu prawnego, wskazując, że tylko wnioskodawca (M. K.) ma legitymację do zaskarżenia decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę M. K. i J. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 grudnia 2023 r. w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Po wniesieniu skargi, sąd wezwał skarżących do sprecyzowania, czy skargę wnosi tylko M. K., czy również J. K., wyznaczając 7-dniowy termin. Skarżący nie udzielili odpowiedzi w zakreślonym terminie. Sąd, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 50 § 1, art. 58 § 1 pkt 6) oraz ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, stwierdził, że legitymację do wniesienia skargi ma jedynie podmiot posiadający interes prawny. W przypadku świadczenia wychowawczego, interes prawny wynika z faktu złożenia wniosku o jego przyznanie. Ponieważ wniosek złożyła jedynie M. K., to ona była stroną postępowania administracyjnego i jedyną osobą uprawnioną do zaskarżenia decyzji. J. K. nie posiadał interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji skierowanej do M. K., a jedynie interes faktyczny, który nie daje ochrony sądowej. W związku z brakiem legitymacji skargowej, sąd postanowił odrzucić skargę J. K. na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi.
Uzasadnienie
Legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego posiada jedynie podmiot, który ma w tym interes prawny, wynikający z przepisów prawa. W przypadku świadczenia wychowawczego, interes prawny jest związany z osobą, która złożyła wniosek o jego przyznanie. Osoba, która nie złożyła wniosku, ma jedynie interes faktyczny, który nie jest chroniony sądownie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne lub uzasadnione jest odrzucenie skargi na podstawie art. 52.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
p.p.s.a. art. 50 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
u.p.p.w.d. art. 4 § ust. 2
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, opiekunowi prawnemu dziecka, dyrektorowi domu pomocy społecznej, rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego.
u.p.p.w.d. art. 13 § ust. 1
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Ustalenie i wypłata świadczenia wychowawczego następuje na wniosek uprawnionej osoby.
u.p.p.w.d. art. 22
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
W przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
J. K. nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji, gdyż nie był wnioskodawcą w postępowaniu administracyjnym dotyczącym świadczenia wychowawczego.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny wywodzony jest z przepisu prawa uprawniającego dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej brak legitymacji skargowej skutkuje natomiast odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej J. K. nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji zaadresowanej do M. K., a co najwyżej interes faktyczny, który jednak nie daje mu ochrony sądowej.
Skład orzekający
Agnieszka Kręcisz-Sarna
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że brak interesu prawnego uniemożliwia wniesienie skargi do sądu administracyjnego, zwłaszcza w sprawach świadczeń rodzinnych, gdzie legitymacja jest ściśle powiązana z wnioskodawcą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku reakcji na wezwanie sądu i braku złożenia wniosku przez jednego z potencjalnych beneficjentów świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z legitymacją skargową, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kto może skarżyć decyzję ZUS? Sąd wyjaśnia kluczową rolę interesu prawnego.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 61/24 - Postanowienie WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-02-19 Data wpływu 2024-01-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Odrzucono skargę w części Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 50 § 1, art. 53 § 1, art. 58 § 1 pkt 6 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym przy udziale Rzecznika Praw Dziecka sprawy ze skargi M. K., J. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 grudnia 2023 r. znak: 010070/680/8189328/2023 w przedmiocie świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę J. K.. Uzasadnienie Pismem z 18 grudnia 2023 r. M. K. i J. K. (dalej "Skarżący") wnieśli skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej "Prezes ZUS") z 14 grudnia 2023 r. znak: 010070/680/8189328/2023, utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej "ZUS") z 2 listopada 2023 r. w przedmiocie świadczenia wychowawczego. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II, pismami z 29 stycznia 2024 roku, Skarżący zostali wezwani m. in. do sprecyzowania, czy skargę do tut. Sądu wnosi jedynie M. K., czy również J. K.. W wezwaniu zakreślono 7-dniowy termin pod rygorem przyjęcia, że skargę wnoszą oboje Skarżący. Wezwania zostały doręczone Skarżącym 6 lutego 2024 roku. W zakreślonym terminie, który upłynął 13 lutego 2024 roku, Skarżący nie zajęli stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga J. K. podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto w myśl § 2 art. 50 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Wynikająca z art. 50 § 1 p.p.s.a. legitymacja do wniesienia skargi oparta została na kryterium interesu prawnego. Interes prawny zachodzi wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. Najczęściej wynika on z przepisów prawa materialnego, czasami procesowego, czy przepisów ustrojowych. W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny wywodzony jest z przepisu prawa uprawniającego dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. np. postanowienie NSA z 8 stycznia 2017r., II OSK 3831/19). Ze skargą może zatem wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy chronionym przez przepisy prawa, zasadniczo prawa materialnego, interesem prawnym a zaskarżoną decyzją. Wykazanie związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnia uprawnienie do złożenia skargi (A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Gdańsk 2019, art. 50, LEX). Musi to być przy tym interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Podmiot, który nie ma interesu prawnego, nie ma również legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Brak legitymacji skargowej skutkuje natomiast odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 kwietnia 2021 r., II SA/Gl 1532/20; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 10 marca 2021 r., II SA/Lu 378/21). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że z treści wniesionej skargi nie wynika, aby J. K. posiadał prawem chroniony interes w zaskarżeniu decyzji Prezesa ZUS z 14 grudnia 2023 roku, uprawniający do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w imieniu własnym, znajdujący umocowanie w przepisach prawa materialnego. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 810 z późn. zm.; dalej "u.p.p.w.d") świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, opiekunowi prawnemu dziecka, dyrektorowi domu pomocy społecznej, rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.p.p.w.d. ustalenie i wypłata świadczenia wychowawczego następuje na wniosek uprawnionej osoby. W myśl zaś art. 22 u.p.p.w.d. w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. Powołane przepisy stanowią materialnoprawną podstawę interesu prawnego każdego z rodziców (opiekunów) w postępowaniu w sprawie świadczenia wychowawczego. Stroną postępowania o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego jest jedynie wnioskodawca, a świadczenie wychowawcze jako uprawnienie o charakterze osobistym jest nierozerwalnie związane z wnioskodawcą. Wobec tego jeżeli jedno z rodziców (opiekunów) dziecka nie złożyło wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego to tym samym jedyną stroną postępowania w sprawie świadczenia wychowawczego jest jedynie drugi rodzic (opiekun), który taki wniosek złożył. W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem o przyznanie świadczenia wychowawczego wystąpiła tylko M. K.. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję ZUS, której jedynym adresatem była M. K., albowiem tylko ona była osobą inicjującą postępowanie administracyjne w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Wobec tego stwierdzić należy, że J. K. nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji zaadresowanej do M. K., a co najwyżej interes faktyczny, który jednak nie daje mu ochrony sądowej. Stąd też brak legitymacji skargowej jest oczywisty, tj. nie wymaga badania meritum sprawy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w postanowieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI