II SA/Gl 608/25

II SA/Gl 608/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-10-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/
Stanisław Nitecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1112
art. 71 ust. 1 i 2 pkt. 2, art. 75 ust. 1, art. 82 i art. 85
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2025 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia [...], B. Z., A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 14 lutego 2025 r. nr SKO.4102.83.2024 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargi.
Uzasadnienie
Decyzją z 17 października 2024 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy O. wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 71 ust. 1 i 2 pkt. 2, art. 75 ust. 1, art. 82 i art. 85 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112) ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Przebudowie i rozbudowie oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w O. k/C. przy ul. [...]. W przedmiotowej decyzji organ pierwszej instancji określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, jak również warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji, eksploatacji i użytkowania przedsięwzięcia z uwzględnieniem ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków, a także ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Wskazany organ nie nałożył obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie pozwolenia na budowę oraz przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. W decyzji tej zamieszczono wskazanie dotyczące tego, aby po zrealizowaniu planowanego przedsięwzięcia wykonać pomiary w zakresie emisji zanieczyszczeń do atmosfery oraz hałasu na terenach chronionych w celu sprawdzenia dotrzymania wymagań określonych w obowiązujących unormowaniach prawnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono motywy realizacji projektowanego przedsięwzięcia, przedstawiono powierzchnię przewidywanej inwestycji. Podkreślono, że realizowana inwestycja zgodna jest ze wskazaniami zamieszczonymi w przepisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego., albowiem znajduje się na terenach oznaczonych jako drogi powiatowe, urządzenia odprowadzania i oczyszczania ścieków, obszar występowania głównych zbiorników wód podziemnych oraz Krajobrazowy Park "[...]". W dalszej części uzasadniania organ pierwszej instancji dokonał oceny raportu oddziaływania na środowisko i odniósł się do warunków realizacji inwestycji. W uzasadnieniu tym wymieniono jakie elementy rozstrzygnięcia wypracowano przy współudziale społeczeństwa.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się B. Z., która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z wydanej decyzji. Podkreśliła, że zamieszkuje w odległości około 100 m od oczyszczalni protestuje z uwagi na uciążliwości, które wiążą się z funkcjonowaniem takiego obiektu, a związane są z odorem i hałasem. Proponowany system zamgławiania poprzez kurtyny zapachowe jest nie do zaakceptowania, ponieważ mogą one powodować ciężkie stany alergiczne i chorobotwórcze. Skanalizowanie ścieków miasta i ościennych miejscowości spotęguje uciążliwości, a także degradację wartości działki należącej do niej. Proponowana technologia, zdaniem odwołującej nie jest przyjazna dla człowieka i środowiska.
Kolejne odwołanie wniosła A. T. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, która podniosła naruszenie postanowień art. 2 Konstytucji i zamieszczonej w niej zasady ochrony praw słusznie nabytych. Ponadto podniesiono zarzut ustalenia błędnego stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że przedmiotowa inwestycja jest przebudową i rozbudową istniejącej oczyszczalni, podczas gdy planowana inwestycja jest likwidacją dotychczasowej infrastruktury i posadowienie na jej miejscu nowego obiektu i z tego powodu rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia powinna uwzględniać parametry dla budowy nowej oczyszczalni ścieków; przyjęcie, że przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę parku krajobrazowego, podczas gdy stanowisko takie nie jest do zaakceptowania, albowiem sporna inwestycja będzie negatywnie na przyrodę parku krajobrazowego. Przyjęcie, że działka [...] nie jest zagospodarowana w sytuacji nie jest trafne, gdy jest ona wykorzystywana jako parking dla osób odwiedzających Szlak [...]. Dodatkowo w odwołaniu tym podniesiono pominięcie w ocenie oddziaływania na środowisko szeregu uciążliwości związanych z planowaną inwestycją dla właścicieli działek sąsiadujących z terenem inwestycji, w tym z emisją przez oczyszczalnię ścieków odorów, hałasu i zanieczyszczeniem powietrza. Okoliczności te spowodują znaczną utratę wartości działek leżących w sąsiedztwie i związaną z tym koniecznością zapłaty przez Gminę właścicielom tych działek odszkodowań. Pominięcie w ocenie kwestii dotyczącej przeznaczenia działki [...] leżącej w bezpośredniej granicy z planowana inwestycją. Dodatkowo podniesiono zarzut naruszenia art. 8 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 16 ustawy o odpadach poprzez jego niezastosowanie. W odwołaniu tym wystąpiono o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i o oddalenie wniosku Gminy O.. Ponadto wystąpiono o wstrzymanie jakichkolwiek działań organu pierwszej instancji zmierzających do realizacji przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu odwołania zaprezentowano argumenty przemawiające za zasadnością wniesionego odwołania. Akcentowano, że w przypadku przedmiotowej inwestycji jest to budowa nowego obiektu, a nie przybudowa czy rozbudowa dotychczasowego. Poruszono kwestie związane z oddziaływaniem przedmiotowej inwestycji na hałas jak również na wprowadzane do atmosfery zanieczyszczenia, a także na ograniczenia w zakresie obsługi ruchu turystycznego. W końcowej części odwołania podniesiono zarzuty do uzasadnienia kwestionowanej decyzji.
Ostatnie odwołanie od wskazanej decyzji wniesione zostało przez Stowarzyszenie [...] w O.. W odwołaniu tym podniesiono zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem przy podjęciu spornej decyzji nie podjęto wszystkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy; naruszenia art. 37 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, gdyż organ w wydanej decyzji nie odniósł się do wniosków składanych w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego; art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem prowadzący postępowanie organ administracji nie informował stron postępowania w sposób rzetelny; art. 141, art. 143 oraz art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska. W uzasadnieniu odwołania przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością wykorzystanego środka odwoławczego z odwołaniem się do orzecznictwa sądów administracyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z 14 lutego 2025 r. nr SKO.4102.83.2024 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, w tym podejmowane w jego trakcie rozstrzygnięcia i przeprowadzane czynności procesowe. Przybliżono główne postanowienia decyzji organu pierwszej instancji, jak również zamieszczono informacje o wniesionych odwołania. W części odnoszącej się do rozważań organu odwoławczego w pierwszej kolejności przybliżono znaczenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a następnie przywołano stan normatywny we wskazanym zakresie. Podkreślono, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika ze stosownego postanowienia organu pierwszej instancji. Następnie organ odwoławczy odniósł się do przyjętego katalogu stron przedmiotowego postępowania i stwierdził, że został on ustalony w sposób prawidłowy. Przybliżono uwarunkowania realizacji spornej inwestycji jak również jej zakres wraz z przewidywanymi nowymi obiektami. Przeprowadzona analiza usytuowania spornej inwestycji wykazała, że znajduje się ona na terenach przeznaczonych pod funkcjonowanie oczyszczalni ścieków, a tym samym jest zgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dalszej części uzasadnienia zamieszczono stwierdzenie, że ocena oddziaływania inwestycji na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę parku krajobrazowego. Podkreślono, że organ pierwszej instancji w ramach prowadzonego postępowania uzyskał wymagane uzgodnienia i opinie organów współdziałających, jak również odniesiono się do argumentów podnoszonych przez strony prowadzonego postępowania. W dalszej kolejności odniesiono się do zarzutów formułowanych w poszczególnych odwołaniach wniesionych do organu odwoławczego i po stosownej analizie nie uznano zamieszczonych w nich argumentów za zasadne i dające podstawę dla ich uwzględnienia. W konkluzji swoich rozważań organ odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z przepisami prawa a postępowanie w sprawie jej wydania przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy i nienaruszający postanowień przepisów prawa procesowego. Podkreślono, że decyzja o środowiskowych uwarunkowania nie jest decyzją uznaniową, a zatem spełnienie przez wnioskodawcę wymogów wynikających z przepisów prawa obliguje organ administracji do wydania pozytywnej decyzji w tym zakresie.
Z powyższą decyzją nie zgodziło się Stowarzyszenie [...] w O., które reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Powyższej decyzji zarzucono naruszenie postanowień art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie organ odwoławczy nie rozpoznał ponownie sprawy merytorycznie co do istoty w jej całokształcie, lecz ograniczył się do lakonicznej oceny zgodności z prawem decyzji organu pierwszej instancji; art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 powyższego Kodeksu w związku z art. 85 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko polegające na braku dokonania wszechstronnej analizy stanu prawnego oraz oceny okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego załatwienia sprawy, a w szczególności niepodjęcie przez organ odwoławczy wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego. W ramach sygnalizowanych braków wskazano na brak weryfikacji raportu oddziaływania na środowisko w procesie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko; przyjęcie, iż pozytywne uzgodnienia uprawnionych organów mają wiążący charakter dla organu podejmującego rozstrzygnięcie i nie podlegają ocenie przez organ podejmujący końcową decyzję w sprawie; błędne przyjęcie, iż podstawą odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mogą być wyłącznie okoliczności wskazane w ustawie z 3 października 2008 r., w sytuacji gdy orzecznictwo przyjmuje, że stwierdzenie nadmierności emisji odorowych oceniane przez pryzmat fundamentalnych dla prawa ochrony środowiska zasad prewencji oraz przezorności może uzasadniać odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. W skardze tej podniesiono zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak rozpatrzenia istoty sprawy w zakresie jaki jest (bezpośredni i pośredni) wpływ planowanego przedsięwzięcia na: środowisko oraz ludność w tym zdrowie i warunki życia ludzi; dobra materialne – w szczególności na wartość sąsiadujących; krajobraz – w tym na krajobraz kulturowy; wzajemne oddziaływanie pomiędzy wyżej wymienionymi elementami. W oparciu o przedstawione zarzuty wystąpiono o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji administracyjnych oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W bardzo rozbudowanym uzasadnianiu wniesionej skargi przedstawiono argumentację przemawiającą za jej zasadnością, odwołując się wielokrotnie do stanowiska prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Podkreślono, że organ odwoławczy w sposób lakoniczny odniósł się do zagadnień związanych ze zgodnością przedmiotowego przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jak również do stanowiska zajętego przez wypowiadające się w sprawie organy uzgodnieniowe i do zarzutów sformułowanych w odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji. Lakoniczność uzasadnienia decyzji organu odwoławczego skutkuje naruszeniem zasady przekonywania sformułowanej w art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaakcentowano brak odniesienia się do rozstrzygnięć podejmowanych w ramach postępowań uzgodnieniowych, jak również nie rozważono sprawy w kontekście zasady prewencji oraz przezorności. Podkreślono brak analizy przedłożonego przez inwestora raportu oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia oraz nie podjęcie działań zmierzających do uzyskania dokumentu, który sporządzony byłby przez uprawnioną osobę i weryfikował stanowisko zaprezentowane w raporcie, a także zawierał rzeczywiste sytuacje wariantowe, a nie ustalenia, które posiadają charakter pozorny. Zwrócono uwagę na brak odniesienia się przez organ odwoławczy do zagadnienia odległości projektowanego przedsięwzięcia od obiektów zamieszkania ludzi. Wskazano, że podnoszone zarzuty wskazują na to, że organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w kontekście postanowień art. 62 § 1 ustawy o ochronie środowiska.
Kolejną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wskazaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w Częstochowie wniosła A. T. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarga ta zawiera analogiczne zarzuty jak te, które zostały przedstawione powyżej oraz tożsamą argumentację. W tej sytuacji zbędne jest ponowne przywoływanie treści sformułowanych zarzutów i zamieszczonej argumentacji uzasadniającej zasadność wniesienia skargi.
Ostatnią skargę do tutejszego Sądu wniosła B. Z. także reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Także i ta skarga jest tożsama z przedstawioną powyżej, albowiem zawiera analogiczne zarzuty i argumenty uzasadniające zasadność jej wniesienia.
W odpowiedzi na wniesione skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o ich oddalenie i podtrzymało swoją argumentację prezentowaną w uzasadnieniu wydanej decyzji.
. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;
. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, to jest nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 przywoływanej ustawy tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Oznacza to zatem, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji publicznej uzasadniało będzie uwzględnienie wniesionej skargi.
Na wstępie niniejszych rozważań, w pierwszej kolejności należy przywołać stan prawny obowiązujący w poruszanym zakresie. Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Po myśli ust. 2 tego przepisu uzasadnienie takiej decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać: w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko: a) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa, b) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione: – ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, – uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1 przedmiotowej ustawy, – wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone, c) uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 przywoływanej ustawy; w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 tej ustawy, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Stosownie do postanowień ust. 3 przywoływanego powyżej przepisu organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, niezwłocznie po jej wydaniu, podaje do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy, w tym z uzgodnieniami i opiniami organów, o których mowa w art. 77 ust. 1 tej ustawy, a także udostępnia na okres 14 dni w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu treść tej decyzji. W informacji wskazuje się dzień udostępnienia treści decyzji. Zaznaczyć należy, że powyższa regulacja jest odpowiednio stosowana do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W kontekście przywołanej powyżej treści stosownych unormowań zamieszczonych w ustawie o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia, uwagę należy zwrócić na stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2023 r. zamieszczono tezę , w myśl której "Art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nakłada na organ orzekający w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dodatkowe wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, co powinno znaleźć odzwierciedlenie także w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. W związku z tym jedynie ogólnikowe stwierdzenia dotyczące ustaleń odnośnie do planowanego przedsięwzięcia oraz zarzutów podnoszonych przez strony postępowania, nie tylko narusza art. 107 ust. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 powyższej ustawy, ale nie pozwala na weryfikację prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Należy bowiem zauważyć, że uzasadnienie jest obowiązkowym składnikiem decyzji, mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego jej dyspozytywną część. Zasadniczym celem uzasadnienia prawnego jest natomiast wykazanie, że przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie jest wynikiem poprawnego logicznie procesu stosowania normy materialnej, przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych (sygn. akt III OSK 1562/21 LEX nr 3558531)
W świetle przedstawionego powyżej stanu normatywnego i prezentowanego stanowiska orzecznictwa sądów administracyjnych rozważyć należy, czy poddana sądowej kontroli decyzja obu organów administracji spełnia powyższe wymogi, czy też dostrzec można ułomności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionych skarg. Przyjdzie dostrzec, że wniesione skargi nie zawierają zarzutu naruszenia postanowień art. 85 ust. 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W tej sytuacji Sąd zobowiązany był z urzędu, nie będąc związany treścią skarg do, zweryfikowania prawidłowości poddanej kontroli decyzji. W następstwie przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że wszystkie elementy wynikające z postanowień przywołanego powyżej art. 85 ust. 2 przedmiotowej ustawy zostały w decyzji przedstawione i omówione. W konsekwencji należy uznać, że organy administracji nie dopuściły się w tym zakresie naruszenia prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie wniesionych skarg.
Jak zostało to już zasygnalizowane treść wszystkich skarg wniesionych do tutejszego Sądu na poddaną kontroli decyzję jest identyczna, zatem wystarczające będzie wspólne odniesienie się do formułowanych zarzutów. W pierwszej kolejności zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie postanowień art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie zdaniem skarżących organ odwoławczy nie rozpoznał ponownie sprawy merytorycznie co do istoty w jej całokształcie, lecz ograniczył się do lakonicznej oceny zgodności z prawem decyzji organu pierwszej instancji. Tak sformułowany zarzut nie jest trafny, ponieważ abstrahuje od zawartości uzasadnienia kontrolowanej decyzji. Pomijając fakt, że uzasadnienie tej decyzji liczy 20 stron maszynopisu, to z punktu widzenia stawianego zarzuty przyjdzie zauważyć, iż począwszy od strony 8 organ ten dokonuje własnej oceny zgromadzonego materiału a od strony 15 analizuje zarzuty formułowane we wniesionych odwołaniach. Tym samym tak ujęty zarzut nie znajduje potwierdzenia w treści kontrolowanej decyzji, a stwierdzenie, że organ odwoławczy ograniczył się do lakonicznej oceny zgodności z prawem decyzji organu pierwszej instancji nie jest zasadne.
Jako kolejny zarzut względem poddanej kontroli decyzji podniesiono naruszenie postanowień art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 powyższego Kodeksu w związku z art. 85 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko polegające na braku dokonania wszechstronnej analizy stanu prawnego oraz oceny okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego załatwienia sprawy, a w szczególności niepodjęcie przez organ odwoławczy wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego. W ramach sygnalizowanych braków wskazuje się na brak weryfikacji raportu oddziaływania na środowisko w procesie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Tak sformułowany zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga to, że w przywołane powyżej przepisy odnoszą się do postępowania wyjaśniającego w sprawie. W tym kontekście dostrzec należy, że zarówno organ pierwszej instancji jak również organ odwoławczy przeprowadzili postępowanie wyjaśniające w sposób zgodny z wymogami wynikającymi zarówno z przepisów o charakterze proceduralnym jak również z procesowych przepisów zamieszczonych w ustawie prawa materialnego, a w szczególności w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zauważyć należy, że organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji zamieszczają rozważania odnoszące się do przepisów rangi ustawowej i dokonują stosownych analiz w zakresie ich stosowania. W analogiczny sposób organy te odniosły się do przepisów prawa miejscowego, a w szczególności do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym zakresie organ odwoławczy wprost przywołał stosowne regulacje i dokonał ich analizy.
Następnym zarzutem sformułowanym we wniesionych skargach uczyniono przyjęcie przez wypowiadające się w sprawie organy, że pozytywne uzgodnienia uprawnionych organów mają wiążący charakter dla organu podejmującego rozstrzygnięcie i nie podlegają ocenie przez organ podejmujący finalne rozstrzygnięcie. Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie zna orzecznictwo sądów administracyjnych, w których wskazuje się, że uzgodnienia organów wypowiadających się w trakcie prowadzonego postępowania nie wiążą organu podejmującego finalne rozstrzygnięcie. Równocześnie należy podkreślić, że organ podejmujący decyzję, w której rozstrzyga w sposób odmienny od wskazań zamieszczonych w uzgodnieniu, obowiązany jest w sposób wyraźny i jednoznaczny zakwestionować stanowisko zaprezentowane w uzgodnieniu. W sytuacji, gdy organ ten dysponuje uzgodnieniem i nie dostrzega w jego treści takich sytuacji, które skłaniałyby go do podjęcia odmiennego rozstrzygnięcia niż to, które jest w tym uzgodnieniu sugerowane, to wówczas ogranicza się do odwołania do tego uzgodnienia. W rozpoznawanej sprawie przyjęte zostały trzy takie uzgodnienia. Warto w tym miejscu zauważyć, że każde z tych uzgodnień jest również odrębnym postepowaniem w ramach, którego strony postępowania głównego mogą korzystać z przysługujących im uprawnień o charakterze kontrolnym, a mianowicie wnosić zażalenia i skargi do sądu administracyjnego. W przypadku rozpoznawanego postępowania strony postępowania administracyjnego z takich uprawnień nie korzystały, a przynajmniej z dostępnych akt to nie wynika. W skardze wskazuje się na możliwość odmiennego podejścia do uzyskanych w ramach prowadzonego postępowania uzgodnień, jednakże w tejże skardze nie zamieszczono jakie elementy wynikające z tych uzgodnień należy pominąć czy też nie respektować przy podejmowaniu decyzji administracyjnej. Oznacza to, że jest to zarzut o charakterze ogólnym, a nie zawierający skonkretyzowanych argumentów. W tej sytuacji wskazany zarzut nie może zostać uwzględniony.
W skardze to tutejszego Sądu sformułowano zarzut błędnego przyjęcia, iż podstawą odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mogą być wyłącznie okoliczności wskazane w ustawie z 3 października 2008 r., w sytuacji gdy orzecznictwo przyjmuje, że stwierdzenie nadmierności emisji odorowych oceniane przez pryzmat fundamentalnych dla prawa ochrony środowiska zasad prewencji oraz przezorności może uzasadniać odmowe ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Istota tego zarzutu sprowadza się do ustalenia tego, czy w przypadku rozpoznawanej sprawy występuje nadmierność wpływu przewidzianej inwestycji na środowisko i na ludzi zamieszkujących w sferze oddziaływania przewidywanej inwestycji. Dostrzegając znaczenie podniesionego zarzutu w pierwszej kolejności przyjdzie przywołać treść art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z tym przepisem kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu. Kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. Mając na uwadze treść przywołanego przepisu przyjdzie stwierdzić, że instrumentem przy wykorzystaniu, którego można rozeznać możliwość występowania tu nadmierności określonych uciążliwości jest raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. W rozpoznawanej sprawie wbrew stanowisku skarżących, którzy wnosili skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie przewidujące jego sporządzenie, taki raport został sporządzony, a tym samym organy administracji miały w polu widzenia podniesiony przez skarżących problem. Dodatkowo zaznaczyć należy, co znalazło odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji, że po zakończeniu inwestycji mają być przeprowadzane stosowne pomiary. W konsekwencji uznać należy, że tak sformułowany zarzut nie może uzasadniać uwzględnienie wniesionej skargi.
W skardze tej podniesiono zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego polegający na brak rozpatrzenia istoty sprawy w zakresie jaki jest (bezpośredni i pośredni) wpływ planowanego przedsięwzięcia na: środowisko oraz ludność w tym zdrowie i warunki życia ludzi; dobra materialne – w szczególności na wartość sąsiadujących; krajobraz – w tym na krajobraz kulturowy; wzajemne oddziaływanie pomiędzy wyżej wymienionymi elementami.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.