II SA/Gl 597/23
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę ze względu na stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który stanowił podstawę wydania pozwolenia.
Sąd uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę osiedla wielorodzinnego, stwierdzając naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe znaczenie miało orzeczenie NSA stwierdzające nieważność części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego wydano pozwolenie. Sąd uznał, że mimo iż decyzje zostały wydane na podstawie obowiązującego planu, późniejsze wyeliminowanie go z obrotu prawnego stwarza podstawę do wzruszenia decyzji, wskazując na lukę prawną w przepisach KPA dotyczących wznowienia postępowania w takich przypadkach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Wojewody Śląskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. w przedmiocie pozwolenia na budowę osiedla pięciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza wymogi prawa, ponieważ została wydana na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który następnie został częściowo uznany za nieważny wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd podkreślił, że choć decyzje administracyjne wydane na podstawie aktu prawa miejscowego, który później został uchylony, nie są z definicji wydane bez podstawy prawnej (zgodnie z art. 152 PPSA), to jednak późniejsze wyeliminowanie planu z obrotu prawnego stwarza podstawę do wzruszenia tych decyzji. Sąd wskazał na lukę prawną w Kodeksie postępowania administracyjnego, która uniemożliwia skuteczne wzruszenie decyzji w trybie przewidzianym dla sytuacji, gdy akt normatywny stanowiący podstawę decyzji został wyeliminowany z obrotu prawnego. Mimo tej luki, sąd uznał, że naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 8 KPA w zw. z art. 147 § 2 PPSA) uzasadnia uwzględnienie skargi. W związku z uchyleniem decyzji, sprawa trafi do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, który będzie musiał działać w oparciu o nowy stan prawny.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja nie jest wydana bez podstawy prawnej w momencie jej wydania, jeśli opiera się na obowiązującym planie. Jednakże, późniejsze wyeliminowanie planu z obrotu prawnego stwarza podstawę do wzruszenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z art. 152 PPSA, wyroki uchylające akty prawa miejscowego wywołują skutki od momentu uprawomocnienia. Dlatego decyzje wydane przed uprawomocnieniem się wyroku nie są wydane bez podstawy prawnej. Niemniej jednak, sąd dostrzegł lukę prawną w KPA, która uniemożliwia skuteczne wzruszenie takiej decyzji, mimo że art. 147 § 2 PPSA nakazuje jej wzruszenie w trybie postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.b. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 34 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 36
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 210 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145aa
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Luka prawna w KPA uniemożliwiająca skuteczne wzruszenie decyzji wydanej na podstawie aktu prawa miejscowego, który został następnie uznany za nieważny, mimo obowiązku wynikającego z PPSA.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu odwoławczego, że decyzje wydane na podstawie obowiązującego planu nie są wadliwe, dopóki wyrok sądu administracyjnego dotyczący planu nie jest prawomocny. Argumentacja pełnomocnika inwestora, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ w momencie jej wydania istniała podstawa prawna.
Godne uwagi sformułowania
nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy uchylony akt prawa miejscowego wywołuje skutki do momentu uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego brak jest podstaw dla stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jako wydanej bez podstawy prawnej w omawianym zakresie kluczowe znaczenie ma treść art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw dla stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przesłankę przewidzianą art. 156 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania, a mianowicie wydanie decyzji bez podstawy prawnej w sytuacji, gdy z uwagi na wydany już wyrok sądu administracyjnego kwestionujący akt prawa miejscowego, wydanie decyzji administracyjnej jest prawnie możliwe, jednakże organ taki musi się liczyć z tym, że stosownie do postanowień art. 147 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, które następnie mocą wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na taki akt, stwierdzając jego nieważność, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym w konkluzji przeprowadzonych powyżej rozważań uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie wyczerpana została przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt. 8 oraz art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem kwestionowana decyzja została oparta o inną przepis prawa powszechnie obowiązującego, który został w sposób skuteczny wyeliminowany z obrotu prawnego wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi przewidziana treścią art. 145 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Dobrowolski
członek
Agnieszka Kręcisz-Sarna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów PPSA i KPA w kontekście wzruszania decyzji administracyjnych wydanych na podstawie aktów prawa miejscowego, które następnie zostały uznane za nieważne. Wskazanie na lukę prawną i potrzebę analogicznego stosowania przepisów o wznowieniu postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kolizji przepisów PPSA i KPA oraz interpretacji art. 147 § 2 PPSA i art. 145 KPA. Może wymagać uwzględnienia zmian w prawie po dacie orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z luką prawną i jej wpływem na możliwość wzruszenia decyzji administracyjnych. Jest to interesujące dla prawników procesowych i administracyjnych.
“Luka prawna w KPA: Jak uchylony plan zagospodarowania wpływa na pozwolenie na budowę?”
Dane finansowe
WPS: 997 PLN
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Gl 597/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-04-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna Grzegorz Dobrowolski Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1534/24 - Wyrok NSA z 2025-04-03 II OZ 5/24 - Postanowienie NSA z 2024-01-18 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2023 poz 775 art. 145 § 1 pkt 8, art. 145 a Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 135, art. 145, art. 210 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi L. B. (B.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 27 stycznia 2023 r. nr IFXIV.7840.11.53.2022 w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia 29 czerwca 2022 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Prezydent Miasta T. decyzją z 29 czerwca 2022 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę Z. F. (dalej jako inwestor) reprezentowanemu w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika obejmującego budowę osiedla pięciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych, na działkach nr [...],[...] , [...],[...]i [...] przy ul. [...] w T. W osnowie decyzji wymienieni zostali autorzy projektu jak również zamieszczono warunki, które należy przestrzegać w trakcie realizacji tej inwestycji. W tej części decyzji zamieszczono także dodatkowe warunki i wymogi, których należy przestrzegać w trakcie wykonywanych prac budowlanych. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił przebieg prowadzonego postępowania i podejmowane w jego trakcie czynności. W tej części decyzji zamieszczono także rozważania na temat zgodności projektowanej inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ze szczególnym uwzględnieniem oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości. Z powyższą decyzją nie zgodziły się następujące osoby: T. H. (dalej jako uczestnik postępowania nr 1), A. P. (dalej jako uczestnik postępowania nr 2), i L. B. (dalej jako strona lub skarżący). Odwołujący się uczestnicy postępowania zarzucili powyższej decyzji sprzeczność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz sprzeczność tej decyzji z przepisami prawa budowlanego, a w szczególności z rozporządzeniami dotyczącymi warunków technicznym, którym powinny odpowiadać budynki oraz w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Dodatkowo podnieśli zarzut nieprawidłowej oceny dokumentacji projektowej w zakresie oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie, zbyt małą liczbę miejsc postojowych, brak zachowania norm dotyczących umiejscowienia kotła ogrzewania gazowego, nieprawidłową liczbę i pojemność studzienek retencyjnych i niezachowanie odległości budynku od granicy działki. Z kolei strona zarzuciła przedmiotowej decyzji naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji przez organ w sytuacji, kiedy uchwała Rady Miasta T. z [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru objętego inwestycją uznana została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach za niezgodna z prawem, co powoduje że kwestionowana decyzja wydana została z wyczerpaniem przesłanek stwierdzenia nieważności. Dodatkowo podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie kwestionowanej decyzji bez zbadania jej w zakresie zgodności z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jako dopełnienie podniesionych zarzutów wskazano na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie umożliwiającym wszechstronną ocenę stanu faktycznego i zaistniałych uchybień. Wojewoda Śląski decyzją z 27 stycznia 2023 r. nr IFXIV,7840,11,53.2022 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania ze szczególnym uwzględnieniem wniesionych odwołań od decyzji organu pierwszej instancji. W dalszej części uzasadnienia organ ten odniósł się do podniesionej w odwołaniach kwestii dotyczącej uchylenia uchwały przyjmującej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w części odnoszącej się do terenu projektowanej inwestycji. Wskazano na brak przesłanek dla zawieszenia prowadzonego postępowania i podkreślono, że do momentu uzyskania przymiotu prawomocności orzeczenia sądu administracyjnego wypowiadającego się co do zgodności powyższej uchwały przyjmującej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z prawem, obowiązuje domniemanie obowiązywania tego planu, a tym samym ocena przedłożonego projektu budowlanego musi być dokonywana w oparciu o aktualnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy nie podzielił zastrzeżeń podnoszonych w odwołaniach co do poszczególnych zarzutów dotyczących ilości miejsc postojowych, dotyczących umiejscowienia kotła ogrzewania gazowego czy też nieprawidłową liczbę i pojemność studzienek retencyjnych, a także co do zgłaszanego zarzutu dotyczącego niezachowania odległości budynku od granicy działki. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej podniesiono następujące zarzuty wobec powyższej decyzji: naruszenie przepisu stanowiące podstawę dla stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji w oparciu o postanowienia art. 156 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na niezgodność przedmiotowego projektu z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; naruszenie art. 35 ust.1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji bez zbadania jej zgodności z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz art. 32 ust. 1 pkt. 2 powyższej ustawy poprzez brak pełnej dokumentacji w przedmiocie pozwoleń, uzgodnień i opinii z odpowiednimi organami; naruszenie przepisów prawa procesowego, mającego wpływ na treść kwestionowanej decyzji, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie umożliwiającym dokonanie wszechstronnej oceny stanu faktycznego i zaistniałych uchybień w zakresie: rozmiaru inwestycji i jej zgodności z przeznaczeniem terenu, przyjętej nieprawidłowej liczby miejsc postojowych dla lokali usługowych, niekompletną dokumentację odnośni do przebudowy ul.[...], brak uzgodnień projektu wykonawczego przebudowy ul. [...] i [...], brak projektu tymczasowej i docelowej organizacji ruchu, brak ustaleń zużycia ścieków i sposobu ich odprowadzania, brak prolongowanej dokumentacji projektowej sieci wodociągowej czy rozbieżności w dokumentacji geotechnicznej. W oparciu o podniesione zarzuty strona wystąpiła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji albo o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wystąpiono także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W rozbudowanym uzasadnieniu zawierającym 25 punktów przedstawiono argumentację przemawiająca za zasadnością wniesionej skargi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 4 września 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 597/23 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a następnie postanowieniem z 22 listopada 2023 r. o powyższej sygnaturze zawiesił postępowanie sądowe do zakończenia postępowania zawisłego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym a dotyczącego rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku tegoż Sądu z 25 marca 2022 r. sygn. akt 1331/21 w sprawie dotyczącej legalności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na wskazane postanowienie wniesione zostało zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednakże Sąd ten postanowieniem z 18 stycznia 2024 r. sygn. akt II OZ 5/24 oddalił przywoływane zażalenie. Wyrokiem z 10 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 1935/22 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok tutejszego Sądu z 25 marca 2022 r. i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działek o numerach [...] i [...]. Postanowieniem z 5 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podjął zawieszone postępowanie. Pismami z 2 lutego 2024 r. i z 22 marca 2024 r. pełnomocnik inwestora przedstawił stanowisko w sprawie, w którym wnioskował o oddalenie skargi. W motywach tych pism przedstawił argumentację prawną opartą o orzecznictwo sądów administracyjnych oraz stanowisko doktryny prawa administracyjnego, że brak jest podstaw dla stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego tych części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które odnoszą się do nieruchomości objętych treścią kwestionowanej decyzji. W trakcie rozprawy administracyjnej uczestniczy podtrzymali dotychczas zajmowane stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 poz. 2492) wykazała, że decyzja ta narusza wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. Nr 1634 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie ma sytuacja faktyczna i skutki prawne orzeczeń podejmowanych przez sądy administracyjne. Tytułem przypomnienia można wskazać, że mocą kwestionowanych decyzji organu pierwszej i drugiej instancji organy administracji zatwierdziły projekt budowlany i udzieliły pozwolenia na budowę dla inwestora. Oznacza to, że mocą wskazanych rozstrzygnięć powyższe organy administracji publicznej uwzględniły żądanie inwestora i w sposób pozytywny dla niego ukształtowały stosunek prawny. Równocześnie mocą wskazanych rozstrzygnięć organy te wpłynęły na prawa i obowiązki skarżącego i uczestników postępowania i ukształtowały je w sposób, który dla adresatów nie jest do zaakceptowania. Zauważyć należy, że organy te podejmując powyższe rozstrzygnięcia miały w polu widzenia treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 marca 2022 r., w którym stwierdzono nieważność uchwały Rady Miejskiej w T. dotyczącej uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru objętego powyższą decyzją. Organy te wydając swoje rozstrzygnięcia kierowały się postanowieniami art. 152 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym uchylony akt prawa miejscowego wywołuje skutki do momentu uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego. Tutejszy Sąd uznał, że rozstrzygnięcie w sprawie wniesionej skargi kasacyjnej od przywoływanego powyżej wyroku z 25 marca 2022 r. jest przesłanką uzasadniająca zawieszenie postepowania. Stanowisko takie zyskało aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego, który orzeczeniem z 18 stycznia 2024 r. oddalił wniesione zażalenie. Wyrokiem z 10 stycznia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok tutejszego Sądu z 25 marca 2022 r. i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działek o numerach [...] i[...] . Z uwagi na fakt, że pozwolenie na budowę wydane zostało na działki, w stosunku do których stwierdzono nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, rozważenia wymagają konsekwencje z tego wynikające. Podkreślić należy, że pełnomocnik skarżącego mając na uwadze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 marca 2022 r. wnioskował o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej, ponieważ w jego ocenie podstawa ta mocą wskazanego wyroku została wyeliminowana z obrotu prawnego. Z kolei pełnomocnik inwestora w pismach kierowanych do tutejszego Sądu prezentował odmienne stanowisko i odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych akcentował, że organy administracji podejmujące decyzje na podstawie obowiązującego przepisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który następnie został wyeliminowany z obrotu prawnego, nie działały bez podstawy prawnej, a tym samym nie ma przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu pierwszej instancji. Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie po analizie stanu faktycznego, jak również obowiązującego stanu normatywnego, a także mając w polu widzenia dominującą linię orzeczniczą sądów administracyjnych przychyla się do stanowiska pełnomocnika inwestora i nie dostrzega podstaw dla stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jako wydanej bez podstawy prawnej. Podzielić należy stanowisko pełnomocnika inwestora, że w omawianym zakresie kluczowe znaczenie ma treść art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis stanowi, że w przypadku aktów prawa miejscowego, wyroki uwzględniające skargę i eliminujące stosowną uchwałę z obrotu prawnego, wywołują skutki dopiero od momentu uzyskania przymiotu prawomocności. W konsekwencji skład orzekający uznał, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw dla stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przesłankę przewidzianą art. 156 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania, a mianowicie wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Zdaniem wypowiadającego się składu orzeczniczego kwestionowane decyzje w dniu ich podjęcia dysponowały stosowną podstawą prawną. Podstawa ta uległa zmianie dopiero po wydaniu tych decyzji, a tym samym brak jest podstaw dla uznania, że decyzje te wydane zostały bez podstawy prawnej. Zauważyć należy, że w dniach podejmowania kwestionowanych rozstrzygnięć stosowny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach nie legitymował się przymiotem prawomocności, a tym samym wypowiadające się w sprawie organy administracji publicznej były uprawnione do podejmowania stosownych rozstrzygnięć. Na marginesie powyższej sytuacji można zauważyć, że w sytuacji, gdy z uwagi na wydany już wyrok sądu administracyjnego kwestionujący akt prawa miejscowego, wydanie decyzji administracyjnej jest prawnie możliwe, jednakże organ taki musi się liczyć z tym, że stosownie do postanowień art. 147 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, które następnie mocą wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na taki akt, stwierdzając jego nieważność, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Oznacza to, że organ administracji publicznej wiedząc, że występuje opisana powyżej sytuacja w sposób świadomy podejmuje ryzyko tego, że wydana przez niego decyzja będzie podlegała wzruszeniu w trybie przewidzianym w postępowaniu administracyjnym. Jak zostało to powyżej zaznaczone, zgodnie z treścią art. 147 § 2 wyżej wymienionej ustawy decyzje administracyjne podjęte na podstawie aktów prawa miejscowego, które następnie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Takie brzmienie tego przepisu oznacza, że w takiej sytuacji organ administracji obowiązany jest wykorzystać instrumenty prawne przewidziane wskazanymi przepisami procesowymi. Jak już zostało to zaznaczone powyżej instytucja stwierdzenia nieważności takiej decyzji administracyjnej, jako wydanej bez podstawy prawnej nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach prawa. W tej sytuacji do wykorzystania pozostają pozostałe formy weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, a mianowicie uchylenie lub zmiana takiej decyzji (art. 154 i art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego), jak również wznowienie postępowania administracyjnego (art. 145 i nast.. Instytucja zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej w tego typu sytuacjach nie ma zastosowania, natomiast rozważyć należy sytuację odnoszącą się do wznowienia postępowania administracyjnego. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że stosownie do postanowień art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Po myśli § 2 tego przepisu w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W zbliżony sposób w Kodeksie tym normuje się w art. 145aa tego aktu, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanej decyzji. Równocześnie w polu widzenia należy mieć postanowienia art. 145 § 1 pkt. 8 przywoływanego Kodeksu, zgodnie z którym decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Literalna wykładnia art. 145 § 1 pkt. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego skłania do opowiedzenia się za stanowiskiem, że przesłanka ta nie daje się wykorzystać w rozpoznawanej sprawie, ponieważ kwestionowana decyzja nie została oparta o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało zmienione lub uchylone. W rozpoznawanej sprawie uchylony został przepis leżący u podstaw wydania kwestionowanej decyzji. Równocześnie dostrzec należy, że prawodawca przewidział, że w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja przewiduje się wznowienie postępowania administracyjnego. W analogiczny sposób unormowano sytuację gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanej decyzji. W konsekwencji rozważenia wymaga, w rozpoznawanej sprawie, możliwości wykorzystania instytucji wznowienia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy sąd administracyjny mocą swego orzeczenia stwierdza nieważność aktu prawa miejscowego. Rozważenie takiej możliwości wynika z tego, że w art. 147 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawodawca nakazuje wykorzystać instytucję wzruszenia takiej decyzji w trybie określonym w przepisach o postępowaniu administracyjnym. Jak zostało zaznaczone prawodawca przewidział możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy z obrotu prawnego wyeliminowany zostanie przepis ustawy, umowy międzynarodowej czy rozporządzenia, to z punktu widzenia logiki analogicznie należy widzieć sytuację wyeliminowania aktu prawa miejscowego z porządku prawnego. W tym zakresie można wykorzystać paremię "skoro wolno więcej to tym samym wolno mniej". Skoro przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego jest wyeliminowanie z obrotu prawnego przepisu ustawy, umowy międzynarodowej czy rozporządzenia, to tym samym zasadnym jest, aby wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu prawa miejscowego wywoływało analogiczny skutek. Zauważyć trzeba, że wszystkie wymienione powyżej przepisy zaliczane są do przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Ponadto zgodnie z przywoływanymi regulacjami w przypadku uznania rozporządzenia za akt prawny naruszający Konstytucję czy ustawę istnieje możliwość wznowienia postępowania. Optowanie za literalnym brzmieniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego skutkować będzie tym, że inny akt wykonawczy do ustawy, a mianowicie akt prawa miejscowego wyeliminowany w prawem przewidziany sposób nie będzie stanowił podstawy dla uruchomienia postępowania nadzwyczajnego w formie wznowienia postępowania. Przyjęcie literalnej wykładni przywoływanych tu przepisów doprowadza do zaistnienia sytuacji, która jest w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawa. Mając na uwadze tę zasadę nie jest dopuszczalne, aby nie był dostępny środek wzruszenia decyzji administracyjnej wydanej na podstawie przepisu prawa będącego aktem prawa miejscowego, który następnie mocą orzeczenia sądu administracyjnego został wyeliminowany z obrotu prawnego. Przeprowadzone powyżej rozważania pozwalają opowiedzieć się za stanowiskiem, że w omawianym zakresie występuje luka prawna, a mianowicie brak regulacji pozwalających na realne na gruncie przepisów postępowania administracyjnego, zastosowanie konsekwencji wynikających z postanowień art. 147 ust. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konkluzji przeprowadzonych powyżej rozważań uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie wyczerpana została przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt. 8 oraz art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem kwestionowana decyzja została oparta o inną przepis prawa powszechnie obowiązującego, który został w sposób skuteczny wyeliminowany z obrotu prawnego. Przeprowadzone powyżej rozważania pozwalają uznać, że wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi przewidziana treścią art. 145 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Z uwagi na fakt uwzględnienia wniesionej skargi i na uchylenie zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu pierwszej instancji sprawa trafia do rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Podkreślić należy, że organ ten będzie podejmował decyzję w oparciu o stan normatywny obowiązujący w dniu podjęcia rozstrzygnięcia, a tym samym w oparciu o nowy stan prawny ukształtowany treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 1935/22 jak również z uwzględnieniem zmian stanu normatywnego wynikającego z przyjęcia nowych uregulowań w zakresie objętym przedmiotem rozpoznawanej sprawy. Przywoływana okoliczność skutkuje tym, że rozpoznawanie pozostałych zarzutów podnoszonych wobec zaskarżonej decyzji traci rację bytu, ponieważ dopiero w nowo prowadzonym postępowaniu w oparciu o zmieniony stan prawny będzie można odnieść się do sygnalizowanych przez skarżącego oraz uczestników postępowania wątpliwości. Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją akt organu pierwszej instancji działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do postanowień art. 210 § 1 powyższej ustawy.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę