II SA/Gl 595/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-01-19
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyekspertyza technicznastan techniczny obiektuzarządca budynkustrona postępowaniaosoba prawnaorgan spółkinieważność postanowienia

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność postanowień organów nadzoru budowlanego, ponieważ obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej został nałożony na Prezesa spółki, a nie na samą spółkę jako stronę postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" sp. z o.o. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazujące dostarczenie ekspertyzy technicznej budynku. Organy obu instancji uznały spółkę za zarządcę budynku i nałożyły obowiązek na jej Prezesa. Sąd administracyjny uznał jednak, że obowiązek ten powinien być skierowany do spółki jako osoby prawnej, a nie do jej organu (Prezesa). W związku z tym stwierdzono nieważność postanowień obu instancji z powodu skierowania ich do osoby niebędącej stroną postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę spółki "A" sp. z o.o. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. nakazujące spółce dostarczenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego. Organy nadzoru budowlanego uznały spółkę za zarządcę budynku i nałożyły obowiązek na jej Prezesa. Sąd administracyjny, analizując przepisy Prawa budowlanego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził istotne uchybienie proceduralne. Zgodnie z prawem, stroną postępowania administracyjnego może być osoba prawna, a nie jej organ. Obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej, wynikający z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, powinien być skierowany do właściciela lub zarządcy obiektu, którym w tym przypadku była spółka "A" sp. z o.o. jako osoba prawna. Nałożenie tego obowiązku na Prezesa spółki, który jest jedynie organem tej spółki, stanowiło naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (skierowanie do osoby niebędącej stroną). W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Sąd zaznaczył jednocześnie, że jeśli spółka "A" sp. z o.o. podjęła się obowiązków związanych z administrowaniem budynkiem i wykonywaniem remontów, to tym samym przejęła na siebie odpowiedzialność za zapewnienie jego należytego stanu technicznego jako jego zarządca.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Obowiązek ten powinien być skierowany do samej osoby prawnej, która jest stroną postępowania, a nie do jej organu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami k.p.a. stroną postępowania jest osoba prawna, a nie jej funkcjonariusz. Nakładanie obowiązku na Prezesa spółki, zamiast na spółkę, stanowi naruszenie przepisów i skutkuje nieważnością postanowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Pr. bud. art. 62 § 3

Prawo budowlane

Pr. bud. art. 81c § 2

Prawo budowlane

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 2 - stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 4 - skierowanie decyzji lub postanowienia do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 29

Kodeks postępowania administracyjnego

Pr. bud. art. 61

Prawo budowlane

k.s.h. art. 201 § 1

Kodeks spółek handlowych

P.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 38

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej został nałożony na Prezesa spółki, a nie na spółkę jako osobę prawną, która jest stroną postępowania.

Godne uwagi sformułowania

podmiotem praw i obowiązków może być wyłącznie dana spółka jako strona konkretnego postępowania organ ten ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności procesowej podmiotem praw i obowiązków może być wyłącznie dana spółka jako strona konkretnego postępowania

Skład orzekający

Bonifacy Bronkowski

przewodniczący

Włodzimierz Kubik

członek

Barbara Brandys-Kmiecik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stron postępowania administracyjnego i nakładania obowiązków na osoby prawne oraz ich organy w kontekście prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie obowiązek nałożono na organ spółki zamiast na samą spółkę. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie obowiązek jest prawidłowo skierowany do podmiotu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy błąd proceduralny, który może prowadzić do unieważnienia decyzji, co jest cenne dla praktyków prawa administracyjnego. Podkreśla znaczenie prawidłowego określenia strony postępowania.

Błąd w adresie: dlaczego postanowienie nadzoru budowlanego skierowane do Prezesa spółki okazało się nieważne?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 595/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Bonifacy Bronkowski /przewodniczący/
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Sentencja
W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 stycznia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Protokolant st. sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2006r . na rozprawie sprawy ze skargi "A" sp. z o. o. w C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu postanawia: 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismami datowanymi z dnia [...] 2004r. i [...] 2004r. lokatorki budynku mieszkalnego przy ul. A w C. – C. K., D. Ż., A. S. i E. D. wystąpiły do Unii Obrony Praw Lokatorów Mieszkańców województwa [...] w C. ze skargami na zły stan techniczny budynku. Pismem z dnia [...] 2004r. Zarząd Wojewódzki Unii Obrony Praw Lokatorów Mieszkańców województwa [...] z siedzibą w C. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. o zbadanie przedmiotowej sprawy.
W związku z tym pismem zawiadomieniem z dnia [...] 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. poinformował mieszkańców budynku przy ul. A oraz "A" sp. z o.o. z siedzibą w C. o kontroli stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. A w C., która odbyła się [...] 2004r.
W wyniku tejże kontroli postanowieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C., działając w oparciu o art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /t.j. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm./ nakazał Prezesowi "A" sp. z o.o. w C. dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego w/w budynku, opracowanej przez uprawnionego rzeczoznawcę budowlanego. W uzasadnieniu podkreślono, że wobec nieuregulowania spraw własnościowych budynku zgodnie z art. 61 prawa budowlanego na zarządcy obiektu ciąży obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z przepisami .
Na powyższe postanowienie "A" sp. z o.o. w C. złożył zażalenie podnosząc, że jedynie administruje tym budynkiem a nie jest jego zarządcą.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] r. ozn. nr [...] utrzymał w mocy powyższe orzeczenie podzielając pogląd organu I instancji. W uzasadnieniu powołując się na art. 61 Prawa budowlanego organ odwoławczy wskazał, że "A" sp. z o.o. w C. jako administrator budynku pełni rolę jego zarządcy, gdyż wykonuje drobne remonty.
Na w/w postanowienie ostateczne została złożona skarga przez "A" sp. z o.o. w C.. Skarżący podkreślił, że jest spółką prawa handlowego a nie jednostką organizacyjną Gminy i administruje przedmiotowym budynkiem na podstawie umowy zawartej z Gminą. Poza tym stan prawny nieruchomości jest nieuregulowany i Gmina C. zawarła umowę jako prowadzący cudze sprawy bez zlecenia.
W odpowiedzi na powyższą skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał swe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i podkreślił, że administrator tego budynku pełni rolę jego zarządcy gdyż wykonuje drobne remonty. Dlatego tez wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. z 2002 nr 153, poz.1269/ sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Przede wszystkim należy podkreślić, że w świetle brzmienia art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego / t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm. – zwany dalej "kpa"/ stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stronami zaś mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej (art. 29 kpa).
Zatem w postępowaniu administracyjnym adresatem obowiązku nałożonego na osobę prawną może być wyłącznie sama osoba prawna, a nie funkcjonariusz (pracownik) tej osoby prawnej.
Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /t.j. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm./ organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Z treści zaś zaskarżonego postanowienia jednoznacznie wynika, że obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. A w C., opracowanej przez uprawnionego rzeczoznawcę budowlanego nałożony został na Prezesa "A" sp. z o.o. w C., a nie jak stanowią powyższe przepisy na Spółkę, którą organy uznały za zarządcę budynku. Powyższe zaś spowodowało, że wydane w sprawie postanowienia skierowane były do osoby niebędącej stroną w postępowaniu.
Podkreślić należy, że strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Zasady reprezentowania osób prawnych określone zostały w art. 38 Kodeksu cywilnego. Dla ustalenia zasad przedstawicielstwa osób prawnych, czy ma to być przedstawicielstwo jednoosobowe, czy reprezentacja łączna, należy sięgnąć do przepisów ustawowych oraz postanowień statutowych - praktycznie korzysta się z wyciągów z rejestrów lub zaświadczeń o wciągnięciu do odpowiedniej ewidencji, a także do umów, jeżeli są w nich odpowiednie postanowienia odnośnie reprezentacji oznaczonej osoby prawnej, reprezentację spółek prawa handlowego bada się na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (wcześniej przepisów k.h.). Powyższe jednak przesądza wyłącznie w zakresie uprawnień do podejmowania działań i czynności w imieniu i na rzecz spółki. Nie może natomiast skutkować nakładaniem obowiązków wynikających m.in. z prawa budowlanego na organy tejże spółki skoro ich podmiotem może być wyłącznie dana spółka.
"A" sp. z o.o. w C. jako spółka prawa handlowego posiada bowiem zdolność prawną i może być podmiotem praw i obowiązków. Prezes zaś jest wyłącznie organem tejże spółki – członkiem zarządu. Na mocy art. 201 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - § 1 to zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Każdy zaś członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki i może prowadzić bez uprzedniej uchwały zarządu sprawy nieprzekraczające zakresu zwykłych czynności spółki.
Reasumując zatem powyższe rozważania należy stwierdzić, że osoba prawna działa w procesie przez organ uprawniony do działania w jej imieniu i organ ten ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności procesowej. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest nim zarząd, który reprezentuje spółkę. Natomiast podmiotem praw i obowiązków może być wyłącznie dana spółka jako strona konkretnego postępowania.
Wskazane uchybienie wyczerpuje przesłanki uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) tj. stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zatem nałożenie w/w obowiązku na Prezesa Spółki musiało skutkować unieważnieniem postanowień obu instancji jako obarczonych wadą nieważnościową z art. 156 § 1 pkt. 4 kpa tj. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Unieważnienie zatem zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji nakłada na organ pierwszej instancji obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem wyżej omówionych uwarunkowań.
Zaznaczyć jednak należy, że w świetle art. 61 prawa budowlanego obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym oraz użytkowania go zgodne z przeznaczeniem obiektu ciąży na właścicielu lub zarządcy obiektu. Skoro zatem "A" sp. z o.o. w C. podjęła się obowiązków związanych z administrowaniem budynku, wykonywaniem remontów i napraw tym samym przejęła na siebie odpowiedzialność za zapewnienie należytego stanu technicznego budynku jako jego zarządca.
Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
O kosztach postępowania Sąd orzekał, stosownie do postanowień art. 209 wyżej wymienionej ustawy.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 wyżej wymienionej ustawy stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI