II SA/GL 592/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach oddalił skargę na decyzję nakazującą zamurowanie otwieralnych okien w ścianie granicznej budynku, uznając, że wadliwa decyzja o pozwoleniu na budowę z 1991 r. nie legalizuje niezgodnych z przepisami technicznymi rozwiązań.
Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej zamurowanie otwieralnych okien w ścianie granicznej budynku, argumentując, że zostały one zalegalizowane decyzją o pozwoleniu na budowę z 1991 r., o których istnieniu organ miał wiedzę. Sąd uznał, że decyzja z 1991 r. była decyzją o pozwoleniu na budowę, a nie decyzją legalizującą samowolę budowlaną, i nie mogła ona legalizować rozwiązań sprzecznych z warunkami technicznymi, nawet jeśli organ miał o nich wiedzę. Wadliwość decyzji z 1991 r. nie uprawnia do korzystania z rozwiązań niezgodnych z prawem.
Sprawa dotyczyła skargi M. J. i S. J. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą zamurowanie dwóch otworów okiennych w ścianie budynku przeziernymi elementami murowanymi. Skarżący twierdzili, że budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, a decyzja o pozwoleniu na budowę z 25 marca 1991 r. zalegalizowała istniejące wówczas dwa otwieralne okna w ścianie granicznej, o czym organ miał wiedzę. Sąd administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja z 1991 r. była decyzją o pozwoleniu na budowę, a nie decyzją legalizującą samowolę budowlaną. Sąd uznał, że nawet jeśli w dacie wydania tej decyzji okna były już zamontowane i otwieralne, a organ miał o tym wiedzę, to nie mogło to skutkować legalizacją rozwiązania sprzecznego z warunkami technicznymi. Wadliwość decyzji z 1991 r. nie może prowadzić do nabycia przez inwestora prawa do korzystania z rozwiązań niezgodnych z prawem, a bierność organów nie może być źródłem ochrony, jeśli nie spowodowała utraty możliwości legalizacji. Sąd podkreślił, że otwieralne okna w ścianie granicznej były i są niedopuszczalne, a zasada trwałości decyzji administracyjnej nie obejmuje legalizacji rozwiązań sprzecznych z przepisami technicznymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o pozwoleniu na budowę wydana w trakcie budowy nie jest decyzją legalizującą samowolę budowlaną i nie może legalizować rozwiązań sprzecznych z warunkami technicznymi, nawet jeśli organ miał o nich wiedzę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja z 1991 r. była decyzją o pozwoleniu na budowę, a nie decyzją legalizującą samowolę budowlaną. Wadliwość tej decyzji, w tym wiedza organu o otwieralnych oknach w ścianie granicznej, nie może skutkować nabyciem przez inwestora prawa do korzystania z rozwiązań niezgodnych z warunkami technicznymi, które były i są niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
PrBud art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
PrBud art. 51 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
PrBud1974 art. 37
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
PrBud1974 art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
PrBud1974 art. 41 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
PrBud1974 art. 42 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. § 12
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. § 272 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja z 1991 r. była decyzją o pozwoleniu na budowę, a nie decyzją legalizującą samowolę budowlaną. Wiedza organu o otwieralnych oknach w ścianie granicznej w dacie wydania pozwolenia na budowę nie skutkuje legalizacją tych okien. Bierność organu w zastosowaniu przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. nie uprawnia do korzystania z rozwiązań sprzecznych z warunkami technicznymi. Otwieralne okna w ścianie granicznej były i są niedopuszczalne z punktu widzenia warunków technicznych. Zasada trwałości decyzji administracyjnej nie obejmuje legalizacji rozwiązań sprzecznych z przepisami technicznymi.
Odrzucone argumenty
Decyzja o pozwoleniu na budowę z 1991 r. zalegalizowała istniejące wówczas dwa otwieralne okna w ścianie granicznej, o czym organ miał wiedzę. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów dotyczących legalizacji budynku i okien w odwołaniu. Budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, a decyzja z 1991 r. ją zalegalizowała. Upływ czasu od wydania decyzji z 1991 r. i jej nieodwracalne skutki prawne powinny skutkować ochroną praw nabytych.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja z dnia 25 marca 1991 r. nie jest tzw. decyzją legalizującą samowolę budowlaną. Jest to bowiem decyzja o zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki i udzieleniu skarżącym pozwolenia na budowę. Bez znaczenia jest przy tym, czy w dacie wydania tej decyzji organ posiadał wiedzę o tym jakie okna znajdowały się w ścianie granicznej tego budynku. Wiedza organu o tym, że okna te posiadały cechę "otwieralności" nie może wywierać skutku w postaci legalizacji takiego rozwiązania. Sprzeczne z prawem zaniechanie zastosowania przez organ art. 40 i 42 ust. 1 PrBud1974 nie może prowadzić do nabycia przez inwestora prawa do legalnego korzystania z rozwiązań sprzecznych z obowiązującymi warunkami technicznymi. Zjawisko samowoli budowlanej jest wysoce naganne i w sytuacji, w której zarówno w dacie realizacji budynku, jak i obecnie, otwieralne okna w ścianie budynku graniczącej z inną nieruchomością są niedopuszczalne, to brak jest podstaw do kreowania po stronie inwestora zasługującego na ochronę interesu prawnego.
Skład orzekający
Tomasz Dziuk
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Kręcisz-Sarna
sędzia asesor
Krzysztof Nowak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących legalizacji samowoli budowlanej, znaczenia decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej w trakcie budowy oraz dopuszczalności otwieralnych okien w ścianach granicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę w trakcie budowy oraz przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i późniejszych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak wadliwe decyzje administracyjne z przeszłości mogą prowadzić do sporów prawnych, a także podkreśla znaczenie zgodności z przepisami technicznymi, nawet po wielu latach od budowy.
“Wadliwe pozwolenie na budowę z 1991 r. nie legalizuje otwieralnych okien w ścianie granicznej – wyrok WSA.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 592/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-09-21 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-04-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna Krzysztof Nowak Tomasz Dziuk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 37, art. 40, art. 42 ust. 1, art. 41 ust. 2 Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant referent Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2023 r. sprawy ze skargi M. J. i S. J. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 2 marca 2023 r. nr WINB-WOA.7721.499.2021.MG/DS w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 14 października 2021 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie: t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm. dalej w skrócie PrBud), nałożył na S. J. i M. J. (zwanych dalej inwestorami lub skarżącymi), współwłaścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego posadowionego na działce nr geod.[...] obręb [...], położonej w S. przy ul. [...], obowiązek zamurowania dwóch otworów okiennych zlokalizowanych w ścianie tego budynku przeziernymi elementami murowanymi, typu luksfer, szkło profilowe, cegła szklana, okno przeciwpożarowe o odporności ogniowej minimum EI 30 w terminie do 30 stycznia 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że według projektu wskazanego powyżej budynku mieszkalnego załączonego do decyzji Urzędu Rejonowego w Z. z dnia 25 marca 1991 r. dotyczącej zatwierdzenia inwestorom planu zagospodarowania i udzielenia pozwolenia na wykonanie budowy tego budynku w jego ścianie usytuowanej w granicy z działką nr [...] zaprojektowano 4 otwory okienne w pomieszczeniach łazienek znajdujących się na kondygnacjach niskiego i wysokiego parteru. Otwory te zaprojektowano jako naświetlenia wypełnione luksferami. Organ odnotował jedocześnie, że w dniu 11 października 1996 r. Urząd Rejonowy w Z. wydał zaświadczenie o przyjęciu zgłoszenia do użytkowania przedmiotowego budynku. Jednocześnie zaakcentował, że w przypadku wydania takiego zaświadczenia nie jest przeprowadzana kontrola budynku. Dalej organ wskazał na wyniki przeprowadzonej kontroli, wedle których dokonano zmian podczas budowy tj. nie wykonano dwóch otworów okiennych w pomieszczeniach łazienek na kondygnacjach niskiego i wysokiego parteru. Natomiast w otworach, które wykonano (po jednym oknie w łazienkach) zamontowano okna otwierane. Tymczasem na okna otwierane nie zezwalały żadne z przepisów obowiązujących od momentu wybudowania budynku do chwili obecnej. Inwestorzy, działając przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 PrBud, a także naruszenie przepisów procesowych tj. art., 7, art. 8, art. 16, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania podniesiono m.in. że przed wydaniem decyzji z 25 marca 1991 r., dokonującej legalizacji samowoli budowlanej, którą pierwotnie stanowił przedmiotowy budynek, przedstawiciel Urzędu Rejonowego dokonał kontroli terenowej budowy. W trakcie tej kontroli budynek znajdował się w stanie surowym zamkniętym, wstawione były m.in. dwa okna uchylne w ścianie graniczącej z działką nr [...]. W trakcie tej kontroli nie stwierdzono żadnych uchybień. Wydana później decyzja z 25 marca 1991 r. zalegalizowała budowę przedmiotowego budynku według stanu faktycznego z daty jej wydania. Oznacza to, że zalegalizowano także dwa uchylne okna we wskazanej wyżej ścianie budynku. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia 2 marca 2023 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) uchyli decyzję organu I instancji, z tym, że jedynie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do 26 maja 2023 r. W pozostałej zaś części organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji ŚWINB przedstawił najpierw przebieg dotychczasowego postępowania. Przypomniał, że odwołanie od wskazanej powyżej decyzji wpłynęło w dniu 29 listopada 2021 r., po jego rozpatrzeniu w dniu 8 lutego 2022 r. ŚWINB w dniu 8 lutego 2022 r. wydał decyzję, którą uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie terminu, a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. Jednak wyrokiem z dnia 9 września 2022 r. sygn. II SA/Gl 584/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważności decyzji ŚWINB z 8 lutego 2022. Następnie ŚWINB wyjaśnił, że wypełniając wskazania wynikające z powyższego wyroku zawiadomił skarżących o uchybieniu terminu w trybie art. 15zzzzzn2 specustawy covidowej. Skarżący zaś wnieśli o jego przywrócenie. ŚWINB przybliżył również podstawy normatywne rozstrzygnięcia tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 PrBud oraz § 12 i § 272 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dni 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy przywołał także ustalenia poczynione przez organ I instancji, wedle których budynek mieszkalny, jednorodzinny został wybudowany w sposób legalny na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia 25 marca 1991 r. wydanej inwestorom. Budynek ten zgłoszono do użytkowania pismem z 8 października 1996 r., a w dniu 11 października 1996 r. Urząd Rejonowy w Z. wydał zaświadczenie o przyjęciu zgłoszenia do użytkowania obiektu. Według ŚWINB zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym w elewacji północno-wschodniej budynku, znajdującej się w granicy z działką sąsiednią, zaprojektowano cztery otwory okienne wypełnione luksferami. W trakcie budowy inwestor zrezygnował z tego rozwiązania. Wykonał tylko dwa otwory okienne i zamontował w nich okna. Powyższa zmiana naruszyła przepisy techniczno-budowlane. Wstawienie okien zamiast luksferów stanowi istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę i projektu budowlanego, a także jest sprzeczne z przepisami. W konsekwencji zdaniem ŚWINB decyzja organu I instancji jest prawidłowa, z tym że organ odwoławczy wyznaczył nowy termin na wykonanie obowiązku nałożonego tą decyzją. Jego wykonanie, w ocenie ŚWINB, doprowadzi budynek do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi. Odnosząc się do zarzutów odwołania ŚWINB wskazał, że zgłoszenie przystąpienia do użytkowania obiektu nie jest równoznaczne z legalizacją tego obiektu. Na poparcie tego stanowiska organ odwoławczy przywołał wybrane orzeczenia NSA i przytoczył ich fragmenty. Inwestorzy, działając przez fachowego pełnomocnika, wnieśli skargę na powyższą decyzję. Zarzucili w niej naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 PrBud, poprzez ich zastosowanie w sytuacji braku spełnienia przesłanek do zastosowania trybu naprawczego wskazanego w tych przepisach. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. a) art. 7 w związku z art. 77 i w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia, że w dacie wydania decyzji z dnia 25 marca 1991 r. legalizującej budowę okna uchylne były już zamontowane, a organ wydający tę decyzję miał o tym wiedzę, przy czym inwestorzy posiadali zgodę ówczesnego właściciela nieruchomości sąsiedniej na wstawienie okien w granicy, fakt istnienia tych okien nie wpłynął zaś na możliwość wybudowania przez uczestników postępowania budynku na nieruchomości sąsiedniej, a nadto poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka W. D., który wydał decyzję legalizującą budowę z dnia 25 marca 1991 r., a przed jej wydaniem dokonał oględzin terenu budowy i widział, że przed wydaniem decyzji w budynku wstawione były w ścianie granicznej dwa okna uchylne, b) art. 80 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie oceny dowodów z zeznań świadka K. D., wyjaśnień inwestorów, zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej na wstawienie okien w granicy. W związku z podniesionymi zarzutami skarżący domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ŚWINB w ogóle nie odniósł do zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz błędnie ustalił, że budynek został wybudowany legalnie na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia 25 marca 1991 r. Tymczasem budynek ten został wybudowany w warunkach samowoli, a na dzień wydania decyzji legalizujące w ścianie granicznej budynku znajdował się dwa okna uchylne. Pominięto jednocześnie podniesioną w odwołaniu okoliczność, że decyzja legalizacyjna funkcjonuje w obrocie prawnym przez okres 30 lat i wywołała nieodwracalne skutki prawne. Skarżący podnieśli także, że do legalizacji budynku miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Ustawa ta przewidywała legalizację samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego dopiero po wykluczeniu przez organ przesłanek przymusowej rozbiórki. W niniejszej zaś sprawie nie wydano decyzji nakazującej rozbiórkę, gdyż nie zaistniały ku temu przesłanki określone tymi przepisami. Ponadto nie wydano decyzji nakazującej skarżącym wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, co oznacza, że nie było takiej potrzeby gdyż budynek był wzniesiony zgodnie z przepisami. Na skarżących nie nałożono także obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkownie. Pełnomocnik skarżących przyznał jednocześnie, że w świetle przepisów Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, decyzja z 25 marca 1991 r. wydana została z naruszeniem przepisów obowiązujących w dacie jej wydania, a to na skutek niedostrzeżenia przez organ rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym kontrolowanego budynku w zakresie wstawienia dwóch okien uchylnych w ścianie od granicy z działką nr ewid. [...] a przedłożonym projektem technicznym. Jednak powyższa decyzja jest ostateczna, a obecnie nie występują żadne podstawy umożliwiające jej zmianę lub uchylenie. W konsekwencji zaś naczelne zasady powinny skutkować udzieleniem ochrony prawom nabytym z pozwolenia na budowę, uwzględniając upływ czasu od wydania decyzji, jej nieodwracalne skutki oraz brak negatywnych skutków społeczno-gospodarczych. W odpowiedz na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 21 września 2023 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę. Wskazano jednocześnie, że podstawa prawna decyzji z 1991 r. jest wadliwa. Podstawą tej decyzji powinien być art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Organy błędnie ustaliły stan faktyczny i nie wzięły pod uwagę, że w dacie wydania decyzji z 1991 r. budynek znajdował się w stanie surowym zamkniętym, a w ścianie graniczącej z sąsiednią nieruchomością usytuowane były już dwa okna, które można było otwierać. Pełnomocnik skarżących wskazał ponadto, że decyzji o legalizacji samowoli budowlanej nie wydawano, wydano jedynie decyzję o pozwoleniu na budowę. Według skarżących legalizacji samowoli budowlanej dokonano poprzez wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuję: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy tego, czy zaistniały podstawy do nałożenia na skarżących obowiązku zamurowania dwóch otworów okiennych zlokalizowanych w ścianie tego budynku wskazanymi w decyzji PINB przeziernymi elementami murowanymi. Poza sporem jest, że w ścianie budynku skarżących usytuowanej w granicy z sąsiednią działką znajdują dwa okna posiadające możliwość ich otwierania. Nie stanowi również przedmiotu sporu, że sytuacja ta jest niezgodna z wymogami wynikającymi z Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W skardze pełnomocnik skarżących przyznaje nawet, że taka sprzeczność zachodziła względem rozporządzenia obowiązującego w okresie, w którym wydano decyzję z dnia 25 marca 1991 r. Skarżący podnoszą jednak, że budynek ten został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, a jego legalizacja dokonana w drodze decyzji z dnia 25 marca 1991 r. powoduje, że obecnie brak podstaw do nałożenia obowiązku zamurowania przedmiotowych okien. W dacie legalizacji w granicznej ścianie tego budynku znajdowały się już bowiem przedmiotowe okna, a okoliczność ta była znana organowi. Wynika stąd, że w istocie doszło do zalegalizowania również wspomnianej nieprawidłowości dotyczącej okien. Stąd nie można obecnie domagać się od skarżących zamurowania tych okien. Strona skarżąca zarzuca przy tym, że organ odwoławczy pomimo podniesienia w odwołaniu powyższych okoliczności nie odniósł się do nich. Według strony skarżącej organ ten przyjął, że budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia, w którym przewidziano inne rozwiązanie dotyczące okien w ścianie granicznej wykluczające możliwość zamontowania okien otwieranych. Nie zauważył więc, że w sprawie miał zastosowanie tryb legalizacji, w ramach którego organ, dokonujący legalizacji, nie dostrzegł nieprawidłowości, dotyczących okien, chociaż wiedział, że są to okna uchylne. Kontrolując zaskarżoną decyzję ŚWINB należy najpierw przyznać rację skarżącemu, że organ odwoławczy nie odniósł się do podnoszonych w odwołaniu kwestii dotyczących legalizacji przedmiotowego budynku. Niemniej, aby uchybienie to skutkowało negatywnym wynikiem kontroli prowadzonej przez tutejszy Sąd, koniecznym jest ustalenie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednak zdaniem Sądu omawiane tutaj uchybienie takiego wpływu mieć nie mogło. W ramach argumentacji mającej uzasadnić to negatywne dla skarżących stanowisko Sąd najpierw wskazuje, że decyzja z dnia 25 marca 1991 r. (karta 1) nie jest tzw. decyzją legalizującą samowolę budowlaną. Jest to bowiem decyzja o zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki i udzieleniu skarżącym pozwolenia na budowę. Już choćby z tego wynika, że nie można jej przypisać skutków, które próbują wywodzić z niej skarżący. Sąd nie widzi przeszkód aby dać wiarę twierdzeniom skarżących, wedle których w dacie wydania tamtej decyzji przedmiotowy budynek znajdował się na etapie zaawansowania, na który wskazują skarżący (stan surowy zamknięty z zamontowanymi otwieralnymi oknami w ścianie granicznej). Jednak ta okoliczność pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy. Skoro decyzja z dnia 25 marca 1991 r. jest decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę, to nie sposób jej przypisać skutku w postaci legalizacji samowoli budowlanej. W sytuacji, w której do wydania tej decyzji miałoby dojść już w trakcie budowy, w grę wchodzić mogą co najwyżej rozważania dotyczące jej legalności. Decyzję o pozwoleniu na budowę w stanie prawnym obowiązującym w dniu 25 marca 1991 r. można było wydać jedynie przed rozpoczęciem budowy, a nie w jej trakcie. Jeżeli stan faktyczny w dacie jej wydania przedstawiał się tak jak twierdzą skarżący, to świadczy to o wadliwości wydanej wówczas decyzji. Wadliwość ta obecnie pozostaje bez znaczenia w tym sensie, że wskazana decyzja z dnia 25 marca 1991 r. pozostaje nadal w obrocie prawnym i wywiera skutki prawne. Podstawowym zaś jej skutkiem jest to, że budynek skarżących jest traktowany jako budynek, przed którego budową uzyskano wymagane dla niego pozwolenie na budowę. Z punktu widzenia aktualnego jego statusu prawnego bezsprzecznie nie stanowi on samowoli budowlanej. Decyzji z 25 marca 1991 r. nie sposób jednak przypisać skutku w postaci legalizacji rozwiązania polegającego na umiejscowieniu dwóch otwieralnych okien w ścianie graniczącej z sąsiednią nieruchomością. Bez znaczenia jest przy tym, czy w dacie wydania tej decyzji organ posiadał wiedzę o tym jakie okna znajdowały się w ścianie granicznej tego budynku. Wiedza organu o tym, że okna te posiadały cechę "otwieralności" nie może wywierać skutku w postaci legalizacji takiego rozwiązania. Zgodnie z art. 37 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania wskazanego powyżej pozwolenia na budowę (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm. dalej PrBud1974) obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegały przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdził, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z analizy tych przepisów wynika, że nakaz rozbiórki mógł być wydany w przypadku, gdy obiekt budowlany został zrealizowany bez pozwolenia na budowę i na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę lub był przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1) albo obiekt ten powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2). Jeżeli inwestor zrealizował obiekt bez pozwolenia na budowę, ale na terenie, na którym dopuszczalna była tego rodzaju zabudowa i nie powodował powyższych niebezpieczeństw, to nie było podstaw do wydania nakazu rozbiórki, chyba, że zachodziła przesłanka określona w art. 37 ust. 2 PrBud1974. W takim przypadku organ mógł prowadzić postępowanie zmierzające do legalizacji tego obiektu na podstawie art. 40 PrBud1974. Zgodnie z tym przepisem w sytuacji wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 PrBud1974, właściwy organ administracji wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Przepis ten miał zastosowanie do sytuacji, gdy obiekt zrealizowano bez pozwolenia na budowę i niezgodnie z innymi przepisami, niż przepisy o planowaniu przestrzennym. Takimi innymi przepisami mogły być przepisy dotyczące, tak jak w niniejszej sprawie, warunków technicznych. Dając zatem wiarę twierdzeniom skarżących, że w dacie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowy budynek istniał, a w ścianie graniczącej z sąsiednią nieruchomością znajdowały się dwa otwieralne okna, to organ powinien był zastosować art. 40 PrBud1974 i nakazać wykonanie zmian niezbędnych do doprowadzenia tych okien do stanu zgodnego z obowiązującymi wówczas warunkami technicznymi. W dalszej zaś kolejności należałoby wówczas stosować art. 42 ust. 1 PrBud1974, zgodnie z którym adresat nakazu z art. 40 PrBud1974 może przystąpić do użytkowania obiektu, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie (niewystarczające było wówczas samo zawiadomienie o oddaniu do użytku – art. 41 ust. 2 PrBud1974 r.). Jeżeli organ nie zastosował tych przepisów i zamiast tego wydał pozwolenie na budowę, czyli decyzję przewidzianą dla obiektu, którego realizacji jeszcze nie rozpoczęto, to zdaniem Sądu takie zaniechanie organu nie kreuje po stronie inwestorów uprawnienia do korzystania z rozwiązań sprzecznych z warunkami technicznymi. Przyjęcie odmiennego zapatrywania, zgodnego z oczekiwaniami strony skarżącej, sprowadzałoby się do zaakceptowania sytuacji, w której z naruszenia prawa przez organ "beneficjenci" tego naruszenia czerpią dodatkową korzyść w postaci wyłączenia spod określonych warunków technicznych i mogą powoływać na ochronę praw nabytych na skutek takiego zaniechania. Tymczasem sprzeczne z prawem zaniechanie zastosowania przez organ art. 40 i 42 ust. 1 PrBud1974 nie może prowadzić do nabycia przez inwestora prawa do legalnego korzystania z rozwiązań sprzecznych z obowiązującymi warunkami technicznymi. Zjawisko samowoli budowlanej jest wysoce naganne i w sytuacji, w której zarówno w dacie realizacji budynku, jak i obecnie, otwieralne okna w ścianie budynku graniczącej z inną nieruchomością są niedopuszczalne, to brak jest podstaw do kreowania po stronie inwestora zasługującego na ochronę interesu prawnego. Bierność organów mogłaby być źródłem ochrony inwestora co najwyżej wtedy, gdyby spowodowała utratę możliwości legalizacji określonego rozwiązania zastosowanego w budynku. Taka sytuacja jednak w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, gdyż ze względu na treść warunków technicznych (obecnych i jak poprzednio obowiązujących) legalizacja okien otwieralnych w ścianie granicznej budynku była i jest niedopuszczalna. W sprawie nie doszło do naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wydane pozwolenie na budowę, choć nielegalne, to pozostaje dalej w mocy i wywiera skutki. Jednak są to tylko takie skutki, które wynikają z istoty pozwolenia na budowę i nie obejmują legalizacji rozwiązań sprzecznych z warunkami technicznymi (a w rozpoznawanej sprawie sprzecznych także z zatwierdzonym przez ww. decyzję projektem). Z tych samych względów nie doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej. Nie można też w realiach rozpoznawanej sprawy wywodzić skutków z upływu czasu. Zastosowane przez inwestorów okna są bowiem od momentu realizacji budynku, przez cały czas, sprzeczne z warunkami technicznymi. Tylko wyraźna norma mogłaby skutkować legalizacją takiej sprzeczności ze względu na upływ określonego czasu od daty realizacji obiektu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna. Skoro zaś żaden z podniesionych w skardze zarzutów nie mógł odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, to Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI