II SA/Gl 59/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2026-02-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pierwokupusądy administracyjnewłaściwość sąducywilnoprawnynieruchomościLasy Państwoweodrzucenie skargipostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę J. K. na czynność Skarbu Państwa – Lasy Państwowe, uznając sprawę za należącą do właściwości prawa cywilnego, a nie administracyjnego.

J. K. złożył skargę do WSA w Gliwicach, domagając się "cofnięcia decyzji" Lasów Państwowych w związku z wykonaniem prawa pierwokupu nieruchomości. Skarżący wskazał na akt notarialny i podkreślił, że Lasy Państwowe nie były zainteresowane nabyciem nieruchomości. Organ wniósł o odrzucenie skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego. Sąd uznał, że instytucja prawa pierwokupu ma charakter cywilnoprawny i spory z nią związane nie należą do kognicji sądów administracyjnych, w związku z czym skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Skarżący, J. K., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o "cofnięcie decyzji" Nadleśnictwa R. w imieniu Lasów Państwowych, powołując się na warunkową umowę sprzedaży nieruchomości i fakt wykonania przez Skarb Państwa prawa pierwokupu. Skarżący zaznaczył, że Lasy Państwowe nie były zainteresowane nabyciem nieruchomości, a właściciele nie otrzymali żadnej decyzji, od której mogliby się odwołać. Organ wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc brak właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę. Sąd wyjaśnił, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje ściśle określony katalog spraw, zgodnie z art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazano, że prawo pierwokupu, w tym jego wykonywanie przez Lasy Państwowe, jest uregulowane w ustawie o lasach oraz w Kodeksie cywilnym i ma charakter cywilnoprawny. Spory związane z wykonywaniem prawa pierwokupu nie należą do właściwości sądów administracyjnych. W związku z tym, Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Sąd odniósł się również do wniosku organu o zasądzenie kosztów postępowania, wyjaśniając, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują zasądzenia kosztów od skarżącego na rzecz organu w przypadku oddalenia skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, spory związane z wykonywaniem prawa pierwokupu mają charakter cywilnoprawny i nie należą do kognicji sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Instytucja prawa pierwokupu, uregulowana w ustawie o lasach oraz w Kodeksie cywilnym, ma charakter cywilnoprawny. Sądy administracyjne są właściwe do kontroli działalności administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a., a sprawy cywilnoprawne nie mieszczą się w tym katalogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.l. art. 37a-37k

Ustawa o lasach

k.c.

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotyczy wykonywania prawa pierwokupu, które ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kognicji sądów administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

instytucja prawa pierwokupu ma charakter cywilnoprawny i spory związane z wykonywaniem tego prawa nie należą do kognicji sądu administracyjnego.

Skład orzekający

Renata Siudyka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących prawa pierwokupu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku wykonania prawa pierwokupu przez Lasy Państwowe, ale zasada braku właściwości sądu administracyjnego ma szersze zastosowanie do sporów cywilnoprawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej - właściwości sądu, co jest istotne dla prawników, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 59/26 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-02-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Renata Siudyka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Siudyka po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na czynność Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo R. w przedmiocie wykonania prawa pierwokupu gruntów postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 listopada 2025 r. J. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o "cofnięcie decyzji Nadleśnictwa R. w imieniu Lasów Państwowych" wskazując na akt notarialny z dnia [...] r. rep. [...] nr [...] warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości, akcentując, że Skarb Państwa wykonał swoje prawo pierwokupu co do tej nieruchomości. Wyjaśniono, że Lasy Państwowe nie były zainteresowane nabyciem nieruchomości a ich właściciele nie otrzymali żaden decyzji, od której mogliby się odwołać.
W odpowiedzi organ wniósł o odrzucenie powyższej skargi zwracając uwagę na brak właściwości sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.- dalej w skrócie p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Odnosząc treść cytowanego art. 3 p.p.s.a. do przedmiotu skargi wniesionej do tutejszego Sądu, w ślad za organem, należy wskazać, że uprawnienie Lasów Państwowych do wykonywania prawa pierwokupu oraz procedura w tym zakresie zostały uregulowane w art.37a-37k ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 567). Jak słusznie zwrócił uwagę organ, zgodnie z art. 37k ust. 1 tej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w art. 37a-37h dotyczących wykonywania prawa pierwokupu stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące prawa pierwokupu, zaś sama instytucja prawa pierwokupu ma charakter cywilnoprawny i spory związane z wykonywaniem tego prawa nie należą do kognicji sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.
W odniesieniu do wniosku organu o zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania wyjaśnić wymaga, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ściśle regulują sytuacje procesowe, w których stronie przysługuje zwrot kosztów postępowania, a sąd ma obowiązek o tych kosztach orzec.
Z treści art. 200 i 201 p.p.s.a. wynika obowiązek zwrotu kosztów (w sytuacji uwzględnienia skargi) poniesionych przez skarżącego od organu. Jak wynika z interpretacji przepisów ww. ustawy dotyczących zwrotu kosztów jedynym podmiotem, od którego Sąd I instancji może zasądzić koszty postępowania, jest zatem organ. Nie może być nim skarżący w razie oddalenia skargi, ani też inny uczestnik postępowania w razie uwzględnienia lub oddalenia skargi. Ustawodawca celowo nie uregulował konieczności zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu, odsyłając w tej kwestii do zasady ponoszenia przez strony kosztów ich udziału w sprawie (wynikającej z art. 199 p.p.s.a.) Wyjątek z art. 203 i 204 p.p.s.a. dotyczy zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a zatem nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI