II SA/Gl 59/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę J. K. na czynność Skarbu Państwa – Lasy Państwowe, uznając sprawę za należącą do właściwości prawa cywilnego, a nie administracyjnego.
J. K. złożył skargę do WSA w Gliwicach, domagając się "cofnięcia decyzji" Lasów Państwowych w związku z wykonaniem prawa pierwokupu nieruchomości. Skarżący wskazał na akt notarialny i podkreślił, że Lasy Państwowe nie były zainteresowane nabyciem nieruchomości. Organ wniósł o odrzucenie skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego. Sąd uznał, że instytucja prawa pierwokupu ma charakter cywilnoprawny i spory z nią związane nie należą do kognicji sądów administracyjnych, w związku z czym skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Skarżący, J. K., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o "cofnięcie decyzji" Nadleśnictwa R. w imieniu Lasów Państwowych, powołując się na warunkową umowę sprzedaży nieruchomości i fakt wykonania przez Skarb Państwa prawa pierwokupu. Skarżący zaznaczył, że Lasy Państwowe nie były zainteresowane nabyciem nieruchomości, a właściciele nie otrzymali żadnej decyzji, od której mogliby się odwołać. Organ wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc brak właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę. Sąd wyjaśnił, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje ściśle określony katalog spraw, zgodnie z art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazano, że prawo pierwokupu, w tym jego wykonywanie przez Lasy Państwowe, jest uregulowane w ustawie o lasach oraz w Kodeksie cywilnym i ma charakter cywilnoprawny. Spory związane z wykonywaniem prawa pierwokupu nie należą do właściwości sądów administracyjnych. W związku z tym, Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Sąd odniósł się również do wniosku organu o zasądzenie kosztów postępowania, wyjaśniając, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują zasądzenia kosztów od skarżącego na rzecz organu w przypadku oddalenia skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, spory związane z wykonywaniem prawa pierwokupu mają charakter cywilnoprawny i nie należą do kognicji sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Instytucja prawa pierwokupu, uregulowana w ustawie o lasach oraz w Kodeksie cywilnym, ma charakter cywilnoprawny. Sądy administracyjne są właściwe do kontroli działalności administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a., a sprawy cywilnoprawne nie mieszczą się w tym katalogu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.l. art. 37a-37k
Ustawa o lasach
k.c.
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa dotyczy wykonywania prawa pierwokupu, które ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
instytucja prawa pierwokupu ma charakter cywilnoprawny i spory związane z wykonywaniem tego prawa nie należą do kognicji sądu administracyjnego.
Skład orzekający
Renata Siudyka
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących prawa pierwokupu."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku wykonania prawa pierwokupu przez Lasy Państwowe, ale zasada braku właściwości sądu administracyjnego ma szersze zastosowanie do sporów cywilnoprawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej - właściwości sądu, co jest istotne dla prawników, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć dla szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 59/26 - Postanowienie WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2026-02-02 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2026-01-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Renata Siudyka /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6169 Inne o symbolu podstawowym 616 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Skarżony organ Inne Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 58 par. 1 pkt 6 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Siudyka po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na czynność Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo R. w przedmiocie wykonania prawa pierwokupu gruntów postanawia: odrzucić skargę. Uzasadnienie Pismem z dnia 5 listopada 2025 r. J. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o "cofnięcie decyzji Nadleśnictwa R. w imieniu Lasów Państwowych" wskazując na akt notarialny z dnia [...] r. rep. [...] nr [...] warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości, akcentując, że Skarb Państwa wykonał swoje prawo pierwokupu co do tej nieruchomości. Wyjaśniono, że Lasy Państwowe nie były zainteresowane nabyciem nieruchomości a ich właściciele nie otrzymali żaden decyzji, od której mogliby się odwołać. W odpowiedzi organ wniósł o odrzucenie powyższej skargi zwracając uwagę na brak właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.- dalej w skrócie p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Odnosząc treść cytowanego art. 3 p.p.s.a. do przedmiotu skargi wniesionej do tutejszego Sądu, w ślad za organem, należy wskazać, że uprawnienie Lasów Państwowych do wykonywania prawa pierwokupu oraz procedura w tym zakresie zostały uregulowane w art.37a-37k ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 567). Jak słusznie zwrócił uwagę organ, zgodnie z art. 37k ust. 1 tej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w art. 37a-37h dotyczących wykonywania prawa pierwokupu stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące prawa pierwokupu, zaś sama instytucja prawa pierwokupu ma charakter cywilnoprawny i spory związane z wykonywaniem tego prawa nie należą do kognicji sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. W odniesieniu do wniosku organu o zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania wyjaśnić wymaga, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ściśle regulują sytuacje procesowe, w których stronie przysługuje zwrot kosztów postępowania, a sąd ma obowiązek o tych kosztach orzec. Z treści art. 200 i 201 p.p.s.a. wynika obowiązek zwrotu kosztów (w sytuacji uwzględnienia skargi) poniesionych przez skarżącego od organu. Jak wynika z interpretacji przepisów ww. ustawy dotyczących zwrotu kosztów jedynym podmiotem, od którego Sąd I instancji może zasądzić koszty postępowania, jest zatem organ. Nie może być nim skarżący w razie oddalenia skargi, ani też inny uczestnik postępowania w razie uwzględnienia lub oddalenia skargi. Ustawodawca celowo nie uregulował konieczności zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu, odsyłając w tej kwestii do zasady ponoszenia przez strony kosztów ich udziału w sprawie (wynikającej z art. 199 p.p.s.a.) Wyjątek z art. 203 i 204 p.p.s.a. dotyczy zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a zatem nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI