II SA/GL 59/24

II SA/Gl 59/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-05-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Grzegorz Dobrowolski
Wojciech Gapiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2162/24 - Wyrok NSA z 2025-09-25
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 48  ust. 1,  dz. 48a ust. 1,  art. 49  ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2024 r. sprawy ze skargi O. H. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 17 listopada 2023 r. nr WINB.WOA.7722.239.2023.JB w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej – Wojewódzki Inspektor, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia 17 listopada 2023 r. nr WINB.WOA.7722.239.2023.JB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 149 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81, art. 83 ust. 2 i art. 84 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm. – dalej u.p.b.), po rozpoznaniu zażalenia O. H. (dalej – Skarżący, Inwestor), utrzymał w mocy postanowienie nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej – organ I instancji, Powiatowy Inspektor) z dnia 1 września 2023 r. znak [...], którym:
1) wstrzymał O. H. - wieczystemu użytkownikowi działki nr 1, przy ul. [...] w R. budowę wiaty stalowej o powierzchni zabudowy 150 m2 na tej działce;
2) poinformował Inwestora, że w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia może złożyć w organie wniosek o legalizację tego obiektu budowlanego;
3) poinformował Inwestora, że w celu uzyskania decyzji o legalizacji budowy wiaty stalowej na działce nr 1, konieczne będzie wniesienie opłaty legalizacyjnej obliczonej zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 1 u.p.b., tj. stanowiącej iloczyn stawki opłaty (s), kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), w wysokości 125.000 zł.
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 4 lutego 2020 r. do organu I instancji wpłynęło pismo P. Sp. z o. o. w Z. informujące o lokalizacji garaży przy ul. [...] w R. w strefie kontrolowanej gazociągu podwyższonego średniego ciśnienia DN500 relacji [...].
Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych w dniu 29 lipca 2021 r., Powiatowy Inspektor pismem z dnia 11 sierpnia 2021 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie samowolnie zrealizowanej wiaty stalowej o powierzchni zabudowy powyżej 50 m2 zlokalizowanej na działce nr 1 w R. przy ul. [...].
Następnie po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ I instancji decyzją nr [...] z dnia 25 listopada 2021 r. nakazał Skarżącemu - wieczystemu użytkownikowi działki nr 1 - rozbiórkę wiaty stalowej o powierzchni zabudowy 150 m2 zlokalizowanej przy ul. [...] w R.. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż sporna wiata zrealizowana została bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Uznał jednocześnie, że nie narusza ona ustaleń obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednakże z uwagi, iż posadowiona jest ona w strefie kontrolowanej gazociągu, to narusza § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. poz. 640 – dalej r.w.t.g.). Tym samym - zdaniem organu I instancji - nie ma możliwości przeprowadzenia skutecznej procedury legalizacyjnej. Co za tym idzie, koniecznym stało się wydanie przez organ decyzji nakazującej rozbiórkę spornej wiaty stalowej.
Wskutek odwołania Skarżącego, Wojewódzki Inspektor decyzją z dnia 3 lutego 2022 r. uchylił decyzje nr [...] z dnia 25 listopada 2021 r. organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach wskazano na niedostatki dowodowe.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego organ I instancji decyzją nr [...] z dnia 27 kwietnia 2022 r. ponownie nakazał Skarżącemu rozbiórkę spornej wiaty stalowej. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia 19 października 2022 r. nr [...].
Natomiast WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2023 r. o sygn. akt II SA/Gl 1823/22 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora z dnia 19 października 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora z [...] z dnia 27 kwietnia 2022 r. Jako przyczynę uzasadniającą usunięcie z obrotu prawnego wskazanych decyzji wskazano zastosowanie niewłaściwych przepisów, tj. sprzed nowelizacji ustawy Prawo budowlane, która weszła w życie 19 września 2020 r.
W dniu 1 września 2023 r. Powiatowy Inspektor postanowieniem nr [...] z dnia 1 września 2023 r.: 1) wstrzymał Skarżącemu budowę przedmiotowej wiaty stalowej o powierzchni zabudowy 150 m2; 2) poinformował Inwestora, że w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia może złożyć w organie wniosek o legalizację tego obiektu budowlanego; 3) poinformował Inwestora, że w celu uzyskania decyzji o legalizacji budowy wiaty stalowej, konieczne będzie wniesienie opłaty legalizacyjnej w wysokości 125.000 zł. W uzasadnieniu wskazano, że wiata stalowa została wzniesiona bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 i 2 u.p.b.). Dlatego też stosownie do art. 48 ust. 1 pkt 1 u.p.b. zaistniały podstawy do wstrzymania robót budowlanych.
W zażaleniu z dnia 21 września 2023 r. Skarżący zakwestionował rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne wnosząc o jego uchylenie lub zmianę. Zdaniem Inwestora, organy błędnie zastosowały przepisy w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania, tj. 11 sierpnia 2021 r. Uzasadnił to tym, że w dacie tej inwestycja była już zrealizowana, a zatem w myśl art. 103 ust. 2 u.p.b. w sprawie nie może być stosowany art. 48 u.p.b. w kształcie wprowadzonym nowelizacją z mocą obowiązująca od dnia 19 września 2020 r.
Wojewódzki Inspektor postanowieniem z dnia 17 listopada 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 1 września 2023 r. W motywach postanowienia, po przedstawieniu przebiegu sprawy wskazano, że organ I instancji prawidłowo przyjął, że w niniejszym przypadku dokonano budowy wiaty stalowej w warunkach samowoli budowlanej (art. 28 ust. 1 u.p.b.). Wyjaśniono również, że wydane na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. postanowienie o wstrzymaniu budowy otwiera tylko postępowanie w sprawie likwidacji samowoli budowlanej. Na tym etapie organ ma obowiązek jedynie zbadać, czy doszło do samowoli budowlanej i pouczyć inwestora o możliwości legalizacji. Dopiero po złożeniu wniosku przez inwestora o legalizację, który można wnieść w ściśle określonym terminie (art. 48a u.p.b.), organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wezwać inwestora do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych i je ocenić (art. 48b u.p.b.). Następnie przedstawiono metodologię wyliczenia opłaty legalizacyjnej (art. 49d ust. 1 pkt 1 w związku z art. 59f u.p.b.). Organ odwoławczy przyjął również, że stosownie do art. 52 ust. 1 u.p.b. Powiatowy Inspektor prawidłowo skierował postanowienie do Skarżącego, który jest właścicielem przedmiotowego obiektu oraz jest jego inwestorem.
W skardze z dnia 21 grudnia 2023 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Inwestora kwestionując postanowienie Wojewódzkiego Inspektora zarzucił mu naruszenie:
1) przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 80 i art. 77 k.p.a. w zakresie wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego, a w szczególności poprzez zaakceptowanie stanowiska organu I instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym oraz w sytuacji, kiedy organ nie ustalił istotnych okoliczności, takich jak to, czy wiata jest związana trwale z gruntem, posiada fundamenty, dokładnej daty wybudowania obiektu budowlanego niewłaściwie uznając, bez dokonania tych ustaleń, że wiata jest budowlą lub innym obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy Prawo budowlane;
b) art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ II instancji błędnej oceny całokształtu materiału dowodowego w kontekście charakteru obiektu budowlanego poprzez uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia z obiektem budowlanym trwale związanym z gruntem, przy jednoczesnym poczynieniu ustaleń, że obiekt ten nie posiada fundamentów, a zatem siłą rzeczy nie może spełniać wszystkich przesłanek warunkujących jego kwalifikację jako budynku w rozumieniu Prawa budowlanego, co skutkowało błędnym wydaniem postanowienia o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy;
2) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 29 u.p.b. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia w zakresie w jakim organ dokonał oceny konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy organ powinien ustalić dokładną datę wzniesienia przedmiotowej wiaty i na tej podstawie dokonać ustalenia właściwego stanu prawnego dla oceny konieczności lub braku uzyskania pozwolenia na budowę, zgłoszenia lub możliwości skorzystania z przewidzianego w prawie budowlanym zwolnienia z tego obowiązku, organ nie określił stanu prawnego z dnia powstania obiektu budowlanego, co jest kluczowe przy ocenie, czy mamy do czynienia z samowolą budowlaną;
b) art. 29 ust. 1 pkt 7 i 14 w związku z art. 3 pkt 5 oraz art. 3 pkt 2 u.p.b. poprzez jego niewłaściwą wykładnie i przyjęcie, że obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postępowania, nie związany z gruntem, nie posiadający fundamentów ani przegród budowlanych, nie stanowi tymczasowego obiektu budowlanego oraz w sytuacji, kiedy organ nie ustalił daty, od której należy liczyć wskazany termin w art. 29 ust 1 pkt 7 u.p.b., podczas gdy przez wiatę należy rozumieć obiekt budowlany, który posiada fundamenty i dach, ale nie posiada ścian i nie jest wygrodzony z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych, a nadto jeżeli cechy konstrukcyjne obiektu pozwalają na jego demontaż oraz przemieszczenie w każdym momencie, to należy uznać ze obiekt jest nietrwale związany z gruntem;
c) § 10 ust. 3 r.w.t.g. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, kiedy w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z obiektem budowlanym, urządzeniem stałych składów i magazynów lub podjęciem działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągów podczas jego użytkowania, bowiem przedmiotem niniejszego postępowania jest wolnostojąca wiata, niezwiązana z gruntem, nie posiadająca przegród budowlanych ani fundamentów, której posadowienie w żaden sposób nie utrudnia wykonywania prac konserwacyjnych przez P. Sp. z o.o., ani nie powoduje uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania;
d) § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 – dalej r.w.t.b.) poprzez jego zastosowanie w sytuacji, kiedy w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z wiatą spełniająca funkcję miejsc parkingowych lub postojowych dla samochodów osobowych, czy garażem wielopoziomowych, a wyłącznie tymczasowym obiektem budowlanym służącym do składowania różnego rodzaju narzędzi i rzeczy należących do Skarżącego;
e) art. 48 ust. 1 u.p.b. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że ziściły się przesłanki warunkujące wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy, w sytuacji gdy na podstawie oceny materiału dowodowego oraz w toku sprawy nie dokonano prawidłowej kwalifikacji spornego obiektu, kluczowej przy zagadnieniu samowoli budowlanej oraz trybu usunięcia jej skutków, jak i wysokości opłaty legalizacyjnej, przez co należy uznać, że nie doszło do samowoli budowlanej, a tym samym brak jest możliwości wstrzymania budowy;
f) art. 49d ust. 1 pkt 1 u.p.b. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie przywołany przepis, podczas gdy dotyczy on budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, a w realiach niniejszej sprawy nie mamy do czynienia w wyżej opisanymi budowami, a ewentualnie zastosowanie powinien znaleźć art. 49 ust. 1 pkt 2 lit. a.
Wobec tych zarzutów pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności podkreślono wagę ustalenia daty powstania spornego obiektu, gdyż warunkuje to rozstrzygnięcie co do tego, czy jego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia, czy też dokonania zgłoszenia (decydują o tym przepisy prawa obowiązujące w dacie realizacji obiektu). Pełnomocnik jednocześnie podkreślił, że obiekt ten istniał już w dacie nabycia terenu przez jego mocodawcę, a więc powstał przed 8 grudnia 2014 r. Tymczasem, jak twierdzi pełnomocnik, organy zaniechały przeprowadzenia dowodu w tym zakresie. Ponadto błędnie dokonały oceny wymogu uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o stan prawny obowiązujący w czasie wydania postanowień. Następnie zwrócono uwagę na brak rozważań dotyczących charakteru spornego obiektu. Zdaniem pełnomocnika, jest to tymczasowy obiekt budowalny, ponieważ nie posiada fundamentów i nie jest trwale związany z gruntem. Poza tym wbrew temu, co twierdzą organy, nie pełni on funkcji zadaszenia dla 10 stanowisk postojowych. Otóż według pełnomocnika, jest to miejsce przechowywania różnego rodzaju przedmiotów stanowiących własność Skarżącego. Niezależnie od tego pełnomocnik podniósł, że § 19 r.w.t.b. nie dotyczy miejsc postojowych dla innego rodzaju pojazdów niż samochody, a także nie znajduje zastosowania, jeżeli działka sąsiednia jest działką drogową, a tego organy nie wyjaśniły. Zatem – w ocenie pełnomocnika – brak jest podstaw do tego, aby stwierdzić, że doszło do naruszenia przepisów techniczno-organizacyjnych. W kwestii § 10 ust. 3 r.w.t.g. wyrażono stanowisko, że skoro sporny obiekt jest tymczasowym obiektem budowalnym, a nie budynkiem, to ograniczenia wynikające z tego przepisu nie odnoszą się do niego. Ponadto z samego faktu jego posadowienia w strefie kontrolowanej nieuprawnionym jest wywodzenie utrudnień w czynnościach eksploatacyjnych, bądź prac awaryjnych. Tymczasem P. nie określiła w jaki sposób obiekt ten koliduje w tego rodzaju działaniach związanych z obsługą gazociągu.
Organ odwoławczy w odpowiedziach na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora z dnia 17 listopada 2023 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych polegających na budowie wiaty stalowej. Spór natomiast koncentruje się wokół tego, czy obiekt ten jest wiatą, czy też tymczasowym obiektem budowlanym. Ponadto brak jest zgody co do daty realizacji obiektu. Rozstrzygnięcie tych kwestii jest istotne dla sprawy, ponieważ determinują one stanowisko co do tego, czy obiekt wymagał pozwolenia na budowę (zgłoszenia jego budowy), czy też nie. W dalszej kolejności przekłada się to bezpośrednio na zasadność wydania postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 1 u.p.b.
Przystępując do rozważań wskazać należy, że materialnoprawną podstawą wydanych postanowień był art. 48 ust. 1 u.p.b., który stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Podkreślić należy, że postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 u.p.b.). W samym postanowieniu o wstrzymaniu budowy – zgodnie z art. 48 ust. 3 u.p.b. - informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
W świetle przywołanych przepisów stwierdzić należy, że postanowienie o wstrzymaniu budowy otwiera postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowalnej, określając jedynie ramy tego postępowania. Na tym etapie postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego ma obowiązek jedynie zbadać, czy doszło do samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 u.p.b., tj. ustalić, czy budowany lub wybudowany obiekt budowlany wymagał uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia oraz, czy takie pozwolenie lub zgłoszenie zostało pozyskane przed rozpoczęciem realizacji inwestycji lub też nie został wniesiony sprzeciw do zgłoszenia. Ponadto na tym etapie istnieje obowiązek organu pouczenia inwestora o możliwości legalizacji samowolnie realizowanego lub wykonanego obiektu budowalnego lub jego części, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i o zasadach jej obliczenia. Postanowienie o wstrzymaniu budowy nie kończy postępowania legalizacyjnego i nie załatwia co do istoty kwestii legalizacji samowoli budowlanej.
Zatem na tym etapie postępowania kwestią kluczową jest zidentyfikowanie samowoli budowlanej, jej przedmiotu oraz dokonanie jej kwalifikacji prawnobudowlanej z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego. Kwalifikacji tej dokonuje się przy tym według stanu prawnego obowiązującego w dacie powstania obiektu budowlanego. Ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest bowiem zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie jej dokonania, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 515/23, Lex nr 3670566). Podkreślić jednak należy, że postanowienie o wstrzymaniu budowy nie przesądza o legalizacji samowoli budowlanej. Kwestia ta rozstrzygana jest na kolejnym etapie postępowania legalizacyjnego, do którego niezbędny jest wniosek o legalizację złożony przez inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego (art. 48a ust. 1 u.p.b.).
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zasadniczą kwestią dla przyjęcia wystąpienia samowoli budowlanej jest ustalenie z jakiego rodzaju obiektem budowlanym mamy do czynienia, a w dalszej kolejności kiedy został on zrealizowany. Wiedza w tej materii dopiero pozwala organowi nadzoru budowlanego na ocenę, czy budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia budowy, o którym mowa w art. 30 u.p.b.
W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji przyjęły, że sporny obiekt to wiata stalowa. W czasie oględzin przeprowadzonych w dniach 2 listopada 2021 r. i 7 kwietnia 2022 r. ustalono, że jest to obiekt o wymiarach 30 m x 5 m i konstrukcji opartej na słupkach stalowych, która pokryta jest blachą trapezową. Ponadto w protokole wyrażono stwierdzenie, iż jest to wiata o funkcji garażowej. Podczas każdej z tych czynności wykonano dokumentację fotograficzną, która stanowi załącznik do protokołów.
Pojęcie wiaty nie zostało zdefiniowane w prawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowano jednak stanowisko, że za podstawowe cechy wiaty uznaje się przede wszystkim wsparcie budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Ponadto przyjmuje się, że wiata powinna posiadać lekką konstrukcję i charakteryzować się brakiem wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, nie ściany. Wiata nie może być obiektem zamkniętym, a więc obudowanym ze wszystkich stron. Zarazem wiata może przylegać do budynku. Kwalifikacja obiektu budowlanego jako wiaty wymaga m.in. uwzględnienia jego funkcji (zob. wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1481/14, Lex nr 2037381; z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 575/17, Lex nr 2343319; z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1091/18, Lex nr 2724326; z dnia 24 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2266/18, Lex nr 2736173, z dnia 18 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 2083/22, Lex nr 3672585).
Zgodzić się przy tym należy ze stanowiskiem, że z punktu widzenia ustawy Prawo budowlane, dla oceny legalności realizacji wiaty dokonanej bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, obojętnym jest jakiemu celowi obiekt ten służy, czy też ma lub ma służyć (z wyjątkiem wiat przystankowych i peronowych, których przeznaczenie jest jednoznaczne - art. 29 ust. 2 pkt 5 u.p.b.). Wiata może być wykorzystana na różne cele, np. jako zadaszenie rekreacyjne, na cele rolnicze, czy też miejsce składowe lub zadaszenie dla samochodów. Prawnie kwestie te są obojętne (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 178/23, Lex nr 3619637). W tym miejscu jedynie zasygnalizować należy, że dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas oględzin dowodzi, że pod wiatą parkowane są przede wszystkim pojazdy.
W tym kontekście stwierdzić należy, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie potwierdza trafność kwalifikacji spornego obiektu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że obiekt oparty jest na konstrukcji wykonanej z profili stalowych, która to konstrukcja pokryta jest blachą trapezową. Tym samym materiałem wygrodzona jest przestrzeń jednej z najdłuższych przegród obiektu oraz dwóch skrajnych i jednocześnie najkrótszych boków. Z dokumentacji fotograficznej wynika ponadto, że konstrukcja wsparta jest na bloczkach betonowych, co pozwala na przyjęcie, że jest ona trwale związana z gruntem.
Wyjaśnić należy, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednakże w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie (zob. wyrok NSA z dnia 11 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 1884/18, Lex nr 3218805). Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się zatem do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie w inne miejsce (zob. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1261/15, Lex nr 2328914). Trwałość związania obiektu budowlanego z gruntem nie musi oznaczać stałości takiego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia obiektu od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności (zob. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 989/18, Lex nr 3022174). Oceny o trwałości związania z gruntem obiektu budowlanego nie niweczy też możliwość jego demontażu i przeniesienia na inne miejsce (zob. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 1288/18, Lex nr 3064780). W kontekście tych uwag stwierdzić należy, że rozmiary obiektu, a także posadowienie go na betonowych bloczkach przesądza o jego trwałym związaniu z gruntem w taki sposób, który zapobiega jego przemieszczaniu się.
W kwestii określenia czasookresu realizacji spornego obiektu zauważyć należy, że pełnomocnik podtrzymuje twierdzenie swojego mocodawcy, że istniał on już w dacie nabycia przez niego prawa użytkowania wieczystego działki, na której jest on posadowiony. Jednak nie przedstawiano na tą okoliczność żadnych dowodów. Tymczasem organ I instancji załączając do akt administracyjnych fotografie ortofotomapy z 2015 r. i 2018 r. udokumentował, że obiekt powstał już w czasie, gdy Skarżący dysponował tytułem do nieruchomości. Otóż wspomniana ortofotomapa z 2015 r. – a więc z okresu następującego po dacie nabycia przez Inwestora nieruchomości – wskazuje, że w tym czasie na działce 1 nie istniał obiekt, którego dotyczy sprawa. Pojawia się on z kolei na ortofotomapie z 2018 r. Oznacza to, że powstał on w okresie pomiędzy 2015 r. a 2018 r. Jak natomiast słusznie zauważył pełnomocnik Skarżącego, w okresie tym art. 29 u.p.b. był wielokrotnie nowelizowany. Niemniej jednak żadna ze zmian nie przewidywała zwolnienia budowy wiaty o powierzchni 150 m2 z obowiązku uzyskania pozwolenia. Dlatego też nie zachodzi potrzeba bardziej precyzyjnego ustalenia daty powstania spornego obiektu.
W świetle powyższego brak jest zatem podstaw dla uznania zasadności zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Otóż organy nie tylko zgromadziły materiał dowodowy pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b., ale także dokonały prawidłowej jego oceny, czemu dały wyraz w sporządzonych uzasadnieniach.
Końcowo wyjaśnienia wymaga, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów technicznych, tj. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, a także rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, pozostają bez znaczenia dla obecnego etapu postępowania legalizacyjnego. Otóż kontrola zgodności obiektu z przepisami techniczno-budowlanymi dokonywana jest na kolejnym etapie postępowania legalizacyjnego, jednak wyłącznie wtedy, gdy inwestor wystąpi z wnioskiem o jego przeprowadzenie (art. 49 ust. 1 w związku z art. 48a ust. 1 u.p.b.).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.).
Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.