II SA/Gl 586/23

II SA/Gl 586/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-08-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Krzysztof Nowak
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 lutego 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/179/2023/1752 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 20 grudnia 2022 r. nr[...] , wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta[...] , na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 z późn. zm., dalej: "u.ś.r."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), odmówiono B. P. (dalej: "Strona", "Skarżąca") przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką K. P. (dalej: "osoba wymagająca opieki").
Na wstępie uzasadnienia organ przywołał treść art. 17 ust. 1 u.ś.r., a następnie wskazał, iż osoba wymagająca opieki orzeczeniem lekarza orzecznika Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności nr [...] z dnia [...] została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 października 2027 r., z wywiadu środowiskowego wynika, że przewlekle choruje na zwyrodnienie stawów kolanowych i kręgosłupa, nadciśnienie i cukrzycę, jest osobą kontaktową, samodzielnie zaspokaja swoje potrzeby fizjologiczne, sama przygotowuje posiłki i je spożywa, sama się ubiera jak również nie wymaga pomocy przy toalecie, zamieszkuje wraz z mężem oraz synem, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
Małżonek osoby wymagającej opieki, pomimo posiadania znacznego stopnia niepełnosprawności, czynnie uczestniczy w wykonywaniu obowiązków domowych, prowadzi samodzielnie samochód, robi zakupy, zapewnia żonie dojazd do lekarza i innych instytucji urzędowych. Niejednokrotnie był również widziany przez pracowników ośrodka podczas dowozu zakupów swojej córce – Stronie w niniejszym postępowaniu.
Osoba wymagająca opieki ma troje dzieci, syn P. zamieszkuje z rodzicami, zazwyczaj świadczy im pomoc w formie robienia zakupów, w razie potrzeby na prośbę matki pomaga również w innych czynnościach, drugi syn – T. zamieszkuje w [...] nieopodal swojej matki i świadczy pomoc w formie robienia zakupów, dowozu do lekarza i niektórych pracach domowych jak np. malowanie, tapetowanie, natomiast córka (Strona) wraz z konkubentem i dwójką dzieci prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Strona zamieszkuje o ok. 10 km od miejsca zamieszkania matki, do której dojeżdża autobusem 2-3 razy w tygodniu, pomaga w pracach domowych tj. pomoc w sprzątaniu, przebieraniu pościeli, robieniu drobnych zakupów, w razie potrzeby w gotowaniu. Przy pozostałych czynnościach, a opisanych w karcie czynności dołączonej do wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (np. mierzenie ciśnienia, poziomu cukru, podawaniu leków i insuliny, przygotowywanie posiłków) Strona nie uczestniczy z uwagi na to, że u matki nie bywa codziennie.
Strona została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (orzeczenie [...] z dnia [...] wydane do 31 grudnia 2023 r.) jako osoba niezdolna do pracy, jest zarejestrowana w PUP, przewlekle choruje: stan po zawale serca (IX/2020), cukrzyca, zaburzenia gospodarki lipidowej, otyłość, stan po angioplastyce wieńcowej tętnicy przedniej zstępującej z implantacją stentu, była zatrudniona na umowę zlecenie przez Ośrodek w charakterze asystenta osobistego osoby niepełnosprawnej do dnia 31 grudnia 2020 r., od dnia 5 września 2020 r. po przebytym zawale serca przebywała na zwolnieniu lekarskim.
Zdaniem organu matka Strony nie wymaga całodobowej opieki, wraz ze swoim mężem we własnym zakresie zaspokajają swoje codzienne potrzeby, wymagają pomocy jedynie przy większych zakupach, a w razie potrzeby korzystają z pomocy swoich dzieci. Pomoc Strony nie wykracza poza ogólnie przyjęte zasady pomocy udzielanej w ramach więzi rodzinnych, ani też poza zwyczajowo i prawnie przyjęte obowiązki dzieci wobec rodziców.
Decyzja została doręczona w dniu 27 grudnia 2022 r.
Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie (nadane w dniu 9 stycznia 2023 r.) od opisanej wyżej decyzji podnosząc zarzuty: błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. oraz niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., odnoszące się do innej osoby niż Strona, w odmiennym stanie faktycznym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając w oparciu o art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją nr SKO.PSŚ/41.5/179/2023/1752 z dnia 10 lutego 2023 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił przeprowadzone w sprawie czynności, a następnie dokonał ustaleń stanu faktycznego sprawy – w sposób zbieżny z ustaleniami organu pierwszej instancji. Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz po rozważeniu stanu prawnego i faktycznego sprawy podał, że nie podziela stanowiska organu pierwszej instancji w zakresie oparcia odmowy przyznania świadczenia o moment powstania niepełnosprawności (wskazując osobę inną niż objęta niniejszym postępowaniem).
Dalej stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe, ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie można mówić o istnieniu związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem przez Stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej celem sprawowania opieki nad matką. Strona nie zrezygnowała z zatrudnienia, a zakres opieki jakiej wymaga osoba niepełnosprawna nie jest tego rodzaju, żeby wykluczał podjęcie przez Stronę zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Poszczególne czynności nie są na tyle angażujące, aby nie mogła podjąć choćby częściowego zatrudnienia, w dogodnej dobowo porze.
Podkreślił, iż opieka może być realizowana także w warunkach zatrudnienia i nie wymaga rezygnacji z podejmowania pracy zarobkowej, choćby na część etatu. W toku postępowania Strona nie kwestionowała ani nie przedkładała żadnych dowodów, ani oświadczeń, z których wynikałby odmienny niż ustalony, zakres opieki nad matką. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, iż Strona została zaliczona do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a z orzeczenia wynika, że jest osobą niezdolną do pracy, zatem prawo do wnioskowanego świadczenia nie przysługuje, bowiem nie istnieje przesłanka rezygnacji, czy niepodejmowania zatrudnienia.
Decyzja została doręczona w dniu 15 lutego 2023 r.
Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca wnosząc w dniu 17 marca 2023 r., sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Względem zaskarżonej decyzji podniosła zarzuty naruszenia: 1) art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, iż zakres sprawowanej przez Skarżącą opieki nie uniemożliwia podjęcia jej zatrudnienia; 2) art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez jego niewłaściwą wykładnię skutkującą uznaniem, iż dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dziecku osoby niepełnosprawnej konieczne jest wykazanie, iż pozostałe dzieci niepełnosprawnej są obiektywnie niezdolne do sprawowania opieki i wywiązywania się z ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje przyjąć, iż możliwości realizacji obowiązku alimentacyjnego przez pozostałe osoby zobowiązane w tym samym stopniu, pozostaje bez wpływu na prawo wnioskodawcy do świadczenia pielęgnacyjnego.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca zakwestionowała stwierdzenie, iż zakres sprawowanej przez nią opieki nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia oraz, że dla przyznania świadczenia konieczne jest wykazanie braku możliwości realizacji ciążącego na jej rodzeństwie obowiązku alimentacyjnego. Podniosła, iż zakres sprawowanej przez nią opieki uniemożliwiał i nadal uniemożliwia jej podejmowanie jakiegokolwiek zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy.
W powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, iż przy ocenie związku przyczynowego między rezygnacją (niepodejmowaniem) zatrudnienia przez Skarżącą uwzględnić należy moment złożenia wniosku, a więc obecną sytuację, nie zaś sytuację przeszłą, gdy do rezygnacji z zatrudnienia dojść mogło z innych przyczyn niż sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Strona na moment złożenia wniosku nie podejmuje zatrudnienia, do którego podjęcia obecnie jest zdolna, a niepodejmowanie zatrudnienia pozostaje w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W dalszej części opisała aktualny stan zdrowia matki oraz podała, że małżonek osoby wymagającej opieki nie jest w stanie zapewnić właściwej opieki. Obecnie Skarżąca przebywa codziennie u rodziców, zaś wywiad środowiskowy został przeprowadzony niepoprawnie uwzględniając stan z okresu sprzed złożenia wniosku, kiedy Skarżąca bywała u rodziców kilka razy w tygodniu. Wobec pogorszenia się stanu zdrowia rodziców konieczne stały się codzienne wizyty, co nie zostało uwzględnione przez organ. Zauważyła także, iż osoby zobowiązane w tym samym stopniu są na równi uprawnione do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przeprowadzona zgodnie z kryterium legalności kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji publicznej jest zgodne z prawem. Zarzuty skargi okazały się niezasadne. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a także przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 lutego 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/179/2023/1752 utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji – Burmistrza Miasta [...] z dnia 20 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 17 tej ustawy. Stosownie do treści ust. 1 wskazanej regulacji świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Świadczenie przyznawane jest w celu zrekompensowania osobom zdolnym do pracy kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, w szczególności utraconych przez nie dochodów (zob. B. Chludziński w: P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, Lex el. 2021). Ustawodawca w przywołanej regulacji stanowi o konieczności niepodejmowania bądź rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą tej opieki wymagającą.
W rozpatrywanej sprawy organy uznały, że podejmowane przez Skarżącą w ramach opieki czynności mogą być realizowane również w warunkach zatrudnienia. Matka Strony nie wymaga bowiem całodobowej opieki, wraz ze swoim mężem we własnym zakresie zaspokajają swoje codzienne potrzeby. Podkreślono, iż w sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki przez Stronę niezdolną do pracy. Skarżąca natomiast podniosła, iż zakres sprawowanej przez nią opieki nad osobą niepełnosprawną uniemożliwiał i nadal uniemożliwia jej podejmowanie jakiegokolwiek zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zauważyła także, że możliwości realizacji obowiązku alimentacyjnego przez pozostałe osoby zobowiązane w tym samym stopniu (rodzeństwo Strony) pozostaje bez wpływu na prawo Skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego.
Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, iż postępowanie zostało wszczęte na wniosek Strony złożony w dniu 8 grudnia 2022 r. (karta nr 2 akt administracyjnych), osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nr [...] wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w T. dnia [...] (karta nr 9 akt administracyjnych).
Małżonek osoby wymagającej opieki również legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nr [...] wydanym na stałe przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w T. dnia [...] (karta nr 11 akt administracyjnych).
Skarżąca nie pracuje, jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy (karta nr 6 akt administracyjnych). Orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w T. nr [...] z dnia [...] została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do 31 grudnia 2023 r., ze wskazaniem niezdolności do pracy. Stwierdzono, że stan zdrowia Skarżącej uniemożliwia podjęcie zatrudnienia oraz konieczność czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych (karta nr 10 akt administracyjnych).
Z przeprowadzonego wywiadu wynika, że Strona ostatni raz pracowała zarobkowo na umowę zlecenie w okresie od 5 marca do 31 grudnia 2020 r., aktualnie z uwagi na stan zdrowia ma bardzo ograniczone możliwości wykonywania jakiejkolwiek pracy, dojeżdża autobusem do rodziców 2-3 razy w tygodniu, pomaga matce w "sprzątaniu, robieniu zakupów i w razie potrzeby gotowaniu", po większe zakupy jeździ samochodem małżonek osoby wymagającej opieki. Matka Skarżącej zamieszkuje wraz z mężem oraz pełnoletnim synem Przemysławem, który pomaga w zakupach. Z wywiadu wynika również, iż matka Skarżącej "samodzielnie zaspokaja potrzeby fizjologiczne, sama się myje, sama przygotowuje posiłki i gotuje, czasami z pomocą męża", "sama się ubiera, sama spożywa posiłki", pomoc świadczy także syn T., który zamieszkuje oddzielnie w tej samej miejscowości. Małżonek osoby wymagającej opieki "samodzielnie sprowadzi samochód", "zapewnia swojej rodzinie takie potrzeby jak robienie zakupów, dojazd do lekarza, załatwianie wszelkich spraw urzędowych". Strona pomaga w realizacji recept, zmienia pościel, w razie konieczności myje okna i pomaga przy remoncie. Osoba wymagająca opieki oraz jej małżonek we własnym zakresie zaspokajają swoje potrzeby, jedyna pomoc jakiej oczekują to pomoc przy mniejszych zakupach oraz przy sprzątaniu (wywiad z dnia 19 grudnia 2022 r., karta nr 13 akt administracyjnych).
Ustalenia wywiadu, w tym zakres w/w czynności opiekuńczych wykonywanych przez Skarżącą względem matki nie był w toku sprawy kwestionowany.
Zmiana stanu zdrowia rodziców Skarżącej wskazana w skardze (str. 4 skargi), niepoparta dokumentami, nie była sygnalizowana przez Skarżącą w toku postępowania przed organem pierwszej instancji ani też przed organem odwoławczym.
Należy przy tym odnotować, iż organ odwoławczy uwzględnia stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wydawania decyzji drugiej instancji. Sąd administracyjny bada legalność rozstrzygnięcia według stanu prawnego i faktycznego z dnia wydania zaskarżonej decyzji. Sąd zatem badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący na dzień jego wydania. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2021 r. sygn. II OSK 1814/18, i powołane tam orzecznictwo).
W ocenie Sądu, w sprawie nie została spełniona przesłanka stanowiąca istotę przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Zgodnie z brzmieniem przywołanego wyżej art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje, jeżeli osoba wymieniona w tym przepisie nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Niewątpliwie konieczny pozostaje bezpośredni związek pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaną opieką nad osobą legitymującą się stosownym orzeczeniem. Sprawowana opieka w sposób oczywisty winna stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2022 r. II SA/Gl 456/22). Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. I OSK 2454/11, z dnia 23 października 2020 r. sygn. I OSK 1148/20).
Zgodnie z niekwestionowanymi ustaleniami osoba wymagająca opieki – matka Skarżącej jest samodzielna w mieszkaniu (karta nr 13 akt administracyjnych). Nadto jak wynika z przeprowadzonego wywiadu, a czego również nie kwestionowała Skarżąca, małżonek mimo niepełnosprawności, jako zobowiązany w pierwszej kolejności, dokonuje szeregu czynności związanych z pomocą i funkcjonowaniem wspólnego gospodarstwa domowego.
Niezależnie nawet od aktualnych możliwości podjęcia pracy przez Skarżącą spowodowanych stanem zdrowia, potwierdzonym treścią orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu [...] czynności opiekuńcze wykonywane przez Skarżącą, a wskazane w ramach wywiadu środowiskowego z dnia 19 grudnia 2022 r., nie pozwalają na przyjęcie, że niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez Skarżącą nastąpiła w celu sprawowania opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r.,
Wskazane czynności opiekuńcze (takie jak: wykonywanie zakupów, pomoc przy sprzątaniu, w razie potrzeby gotowaniu, zmianie pościeli, myciu okien, realizacji recept), których wykonywanie nie jest poddane pod wątpliwość, wpisują się w czynności opiekuńcze stanowiące pomoc dla osób bliskich jej wymagającej.
W konsekwencji nie została spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia określona w art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Należy pamiętać, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz wyłącznie do tych, którzy sprawując opiekę nad członkiem rodziny czynią to w zakresie uniemożliwiającym im podjęcie innej pracy. Opieka musi zatem w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Odnotowania także wymaga, iż obowiązek alimentacyjny względem osoby wymagającej opieki może być realizowany nie tylko przez osobistą opiekę, lecz również może przybrać wymiar finansowy.
Zarzut skargi należało uznać za chybiony (zarzut nr 1 petitum skargi). W sprawie nie doszło do naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. z przyczyn szczegółowo podanych powyżej.
Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie określa natomiast kto, spośród osób będących w tym samym stopniu pokrewieństwa względem osoby niepełnosprawnej, winien sprawować opiekę nad nią i jakimi kryteriami należy się kierować przy wskazaniu takiej osoby. W takiej sytuacji rozstrzygnięcie tej kwestii należy pozostawić samej rodzinie. Argumentacja odnosząca się do powyższej okoliczności (zarzut nr 2 petitum skargi) nie mogła mieć jednak wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ nie stała się przyczyną odmowy przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia.
Analiza dokonana przez Sąd prowadzi do wniosku, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania, w tym prawidłowego zastosowania przepisów określających zasady związane z gromadzeniem dowodów, ich oceną oraz uzasadnieniem wydanych decyzji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wymagał uzupełnienia.
Sąd zwrócił uwagę, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pojawiła się argumentacja odnosząca się do momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, i wskazanie przez organ odwoławczy braku podstaw do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w powołaniu na ww. okoliczność, pomimo że odmowa przyznania świadczenia przez organ pierwszej instancji nie została oparta o treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie.
Sąd zauważa, że zarówno zarzuty jak i argumentacja odwołania nie dotyczyła stanu faktycznego niniejszej sprawy, jednakże rozpoznanie przez organ odwoławczy odwołania wniesionego przez pełnomocnika Strony przy uznaniu, że stanowi wyraz niezadowolenia z zapadłego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, nie stanowi naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na dokonanie oceny zaistnienia w sprawie przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia oraz nie wymagał w ocenie Sądu uzupełnienia.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w treści skargi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez pozostałe strony postępowania (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.).
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.