II SA/GL 582/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-08-17
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananadzór budowlanyroboty budowlaneochrona przeciwpożarowaściana oddzielenia przeciwpożarowegogranica działkiprojekt budowlanylegalizacja budowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę W. D. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego tarasu i garażu do stanu zgodnego z przepisami przeciwpożarowymi.

Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego garażu z tarasem usytuowanego w granicy działki, który wymagał doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami przeciwpożarowymi. Po wieloletnim postępowaniu i licznych decyzjach organów nadzoru budowlanego oraz orzeczeniach sądów administracyjnych, WSA w Gliwicach uznał, że wykonany taras i garaż naruszają przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a w szczególności przepisy przeciwpożarowe. Sąd oddalił skargę inwestora, podtrzymując obowiązek wykonania niezbędnych robót budowlanych.

Przedmiotem sprawy była skarga W. D. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach dotyczącą wykonania określonych robót budowlanych. Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego garażu z tarasem, usytuowanego w granicy działki, który wymagał doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami przeciwpożarowymi. Postępowanie legalizacyjne trwało od 2005 roku i było wielokrotnie przedmiotem kontroli sądowej. W toku postępowania ustalono, że doszło do częściowego sfałszowania projektu budowlanego zatwierdzonego pozwoleniem na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego i uwzględnieniu wcześniejszych orzeczeń, stwierdził, że wykonany taras i garaż naruszają przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w szczególności w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Sąd uznał, że konieczne jest wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego lub zastosowanie pasa z materiału niepalnego, aby doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym, Sąd oddalił skargę inwestora, podtrzymując obowiązek wykonania niezbędnych robót budowlanych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wykonany taras i garaż naruszają przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w szczególności w zakresie ochrony przeciwpożarowej, co wymaga wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo iż garaż został zrealizowany na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, doszło do częściowego sfałszowania projektu budowlanego. Wykonany taras na stropie garażu, usytuowany w granicy działki, posiada jedynie balustradę i jest przekryty materiałem niezgodnym z przepisami przeciwpożarowymi, co może stwarzać zagrożenie. Konieczne jest wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego lub zastosowanie pasa z materiału niepalnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

rozp. war. techn. art. 235 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego lub zastosowania pasa z materiału niepalnego.

Pomocnicze

u.p.b. art. 51 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

rozp. war. techn. art. 232 § ust. 4 i 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. war. techn. art. 12 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. war. techn. art. 272 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w szczególności w zakresie ochrony przeciwpożarowej, przez wykonany taras i garaż. Konieczność doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, bezzasadnego utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, wydania decyzji na niekorzyść strony, nałożenia sprzecznych obowiązków, niepełnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, pominięcia istotnych faktów dotyczących modyfikacji projektu budowlanego przez urzędnika, nałożenia alternatywnych obowiązków jako koniecznych, nienależytego uzasadnienia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

na użytek niniejszego postępowania doszło do częściowego sfałszowania projektu budowlanego istotne znaczenie ma ustalenie treści oryginalnego projektu budowlanego nie może ulegać wątpliwości, że przedmiotowy taras od strony zachodniej usytuowany został w granicy z sąsiednią działka należącą do uczestnika postępowania celem postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art.50 i art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem

Skład orzekający

Rafał Wolnik

przewodniczący

Elżbieta Kaznowska

sprawozdawca

Aneta Majowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczących samowoli budowlanej, ochrony przeciwpożarowej oraz postępowania legalizacyjnego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i długotrwałego postępowania legalizacyjnego, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje długotrwały i skomplikowany proces legalizacji samowoli budowlanej, podkreślając znaczenie dokładności w dokumentacji projektowej i konsekwencje jej sfałszowania. Ilustruje również złożoność przepisów budowlanych i procedur administracyjnych.

Siedemnaście lat walki o legalizację tarasu: jak sfałszowany projekt budowlany doprowadził do wieloletniego sporu sądowego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 582/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-08-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Elżbieta Kaznowska /sprawozdawca/
Rafał Wolnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 110/23 - Wyrok NSA z 2025-06-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt  2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 8 lutego 2022 r. nr WINB-WOA.7721.419.2021.PG w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem toczącego się od 2005 r. postępowania była sprawa odstępstw dokonanych przez W. D. (dalej: skarżący lub inwestor) przy realizacji prowadzonej, na podstawie ostatecznej decyzji Wójta Gminy R. z dnia 5 kwietnia 1997 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę, rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w granicy z działką nr [...] w R. . Wydane w toku tego postępowania decyzje były już wcześniej przedmiotem kontroli tut. Sądu w sprawach zakończonych prawomocnymi wyrokami z dnia 4 września 2008 r. - sygn. akt II SA/Gl 317/08, z dnia 8 maja 2014 r. - sygn. akt II SA/Gl 1883/13 oraz z dnia 2 grudnia 2016 r. - sygn. akt II SA/Gl 930/16, w którym przedstawiono szczegółowo przebieg prowadzonego postępowania legalizacyjnego do czasu wydania decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ drugiej instancji) z dnia 5 sierpnia 2016 r. nr WINB-WOA.7721.568.2013.JB..
Postępowanie legalizacyjne w części dotyczącej doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami usytuowanej w granicy ściany szczytowej rozbudowywanego budynku, której dotyczył pierwszy z wymienionych wyroków tut. Sądu zostało zakończone ostateczną decyzją organu odwoławczego z dnia 6 lutego 2008 r. znak: [...] , którą organ ten nakazał skarżącemu doprowadzenie ściany szczytowej objętego postępowaniem budynku do stanu zgodnego z prawem, poprzez wykonanie jej zgodnie z § 235 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065). Skarga inwestora od tej decyzji została bowiem odrzucona prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z dnia 12 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 404/08.
Przedmiotem dalszego postępowania, były decyzje będące przedmiotem kontroli sądowej w wymienionych wyrokach tut. Sądu z dnia 8 maja 2014 r. i z dnia 2 grudnia 2016 r.. Dotyczyły one części robót budowlanych, objętych pozwoleniem na budowę z dnia 5 kwietnia 1997 r. - tj. dobudowy pomieszczenia gospodarczego (garażu) wraz z wykonanym na jego stropie zadaszonym tarasem, który to obiekt od strony północnej został zrealizowany w granicy z działką nr [...]. Odnośnie tej dobudowy w oparciu o przedłożony przez inwestora projekt budowlany i przeprowadzoną kontrolę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej jako organ pierwszej instancji) ustalił, że inwestor wykonał zadaszenie przedmiotowego tarasu niezgodnie z tym projektem, gdyż projekt przewidywał wykonanie zadaszenia z blachy trapezowej, a nie z płyt falistych z przeźroczystego tworzywa sztucznego. Z uwagi na nieokreślone parametry techniczne użytych do zadaszenia tarasu płyt, zachodziła uzasadniona obawa, że zastosowane pokrycie nie spełnia wymogów określonych w § 235 ust. 3 rozporządzenia. Ustalił też, że dobudowany do budynku garaż ma inny niż przewidziany w projekcie budowlanym kształt (trapezu a nie prostokąta), a w konsekwencji częściowo inne (przy 3 ścianach mniejszych) długości ścian zewnętrznych. Nadto otwór okienny w ścianie skierowanej prostopadle do granicy z działką uczestnika został zlokalizowany w odległości 1,6 m od tej granicy, a nie jak przewidywał projekt w odległości 1,35m. Organ uznał przy tym, że odstępstwa w zakresie kształtu i wymiarów ścian garażu, jak i usytuowania wymienionego okna nie naruszają przepisów rozporządzenia ani też prawa własności uczestnika i w konsekwencji nie wymagają wykonania dodatkowych robót budowlanych mających na celu dostosowanie ich do stanu zgodnego z przepisami. Mając natomiast na uwadze pozostałe odstępstwa, inwestor został zobowiązany do przedłożenia opinii technicznej w zakresie doprowadzenia tarasu do stanu zgodnego z przepisami przeciwpożarowymi określonymi w § 235 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W wykonaniu tego obowiązku inwestor przedłożył opinię techniczną sporządzoną przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. S. K. , z której wynika, że w celu doprowadzenia tarasu do stanu zgodnego z przepisami przeciwpożarowymi należy wykonać dokładnie wskazane roboty budowlane w zakresie zabezpieczenia środkami ochronnymi- przeciwpożarowymi.
Uwzględniając treść tej opinii organ pierwszej instancji nr 232/09 z dnia 29 września 2009r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zobowiązał skarżącego do wykonania wskazanych dokładnie w niej robót budowlanych. Nadto zobowiązał go do zdemontowania wykonanego na tarasie okapu z blachy o szerokości 30 cm wystającego na teren działki sąsiedniej nr [...] należącej do W. S. (dalej uczestnik postępowania) .
W wyniku wniesionego od tej decyzji przez uczestnika postępowania odwołania, została ona przez organ odwoławczy uchylona decyzją z dnia 5 sierpnia 2016 r. nr WINB-WOA.7721.568.2013.JB, a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiona na tę decyzję przez inwestora skarga do sądu administracyjnego została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 grudnia 2016 r. sygn. akt 930/16. W wyroku tym Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji kasatoryjnej, co do konieczności podjęcia próby ustalenia treści oryginalnego projektu budowlanego zatwierdzonego wymienionym powyżej pozwoleniem na budowę z dnia 5 kwietnia 1997 r., a to wobec ujawnienia faktu jego sfałszowania w części dotyczącej zadaszonego tarasu, będącego przedmiotem toczącego się obecnie postępowania legalizacyjnego. Okoliczności tej nie brał dotąd pod uwagę organ przy wydawaniu decyzji z dnia 29 września 2009 r. W ocenie Sądu ustalenie treści zatwierdzonego pozwoleniem na budowę projektu budowlanego (oryginalnego) ma istotne znaczenie w sprawie prowadzonej w oparciu o treść przepisów zawartych w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Ewentualne stwierdzone w tym względzie odstępstwa powinny być następnie ocenione w pierwszej kolejności w odniesieniu do treści art. 51 ust. 1 pkt 3 tego aktu prawnego. Jednocześnie w wyroku tym, w odniesieniu do treści wydanego w toku postępowania w niniejszej sprawie wyroku tut. Sądu z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1883/13, Sąd stwierdził, iż w dotychczasowym postępowaniu nie zostało przesądzone, aby sprawa ta miała być zakończona przez wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Stwierdził też Sąd, że dalsze postępowanie zależeć będzie od wyniku ustaleń w przedmiocie treści oryginalnego projektu budowlanego zatwierdzonego pozwoleniem na budowę z dnia 5 kwietnia 1997 r. oraz od rodzaju stwierdzonych odstępstw od tego projektu i zgodności z prawem w zakresie ochrony przeciwpożarowej robót budowlanych zrealizowanych od strony działki uczestnika postępowania. Będą też organy związane zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt II SA/Gl 1883/13 i w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 2214/14 oceną prawną, co do kryteriów uznania odstępstw za istotne w rozumieniu art. 36a i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji decyzją nr [...] z dnia 29 stycznia 2020 r., nakazał skarżącemu w terminie do 31 października 2020 r. wykonać na tarasie od strony granicy z sąsiednią działką nr [...] ścianę oddzielenia przeciwpożarowego z uwzględnieniem przepisów § 235 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych tj.:
- ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia,
- od strony południowej budynku tj. prostopadle do granicy z sąsiednią działką nr ew. [...] na całej wysokości tarasu zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2m i klasie odporności ogniowej E I 60.
Wobec wniesionego przez inwestora, reprezentowanego przez fachowego pełnomocnika, odwołania od tej decyzji, rozpatrujący sprawę organ drugiej instancji
decyzją z dnia 15 kwietnia 2020 r. nr WINB-WOA.7721.113.2020.KS, wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił w całości wymienioną powyżej decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu, odnosząc do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że organ pierwszej instancji nie dołożył należytej staranności przy poszukiwaniu dokumentacji przedmiotowej budowy, w tym oryginału projektu budowlanego, ograniczając się do wglądu w akta sądowe postępowania karnego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w Z. -sygn. akt [...]. Podkreślił m.in., że organ nie wystąpił z właściwym zapytaniem do organu administracji architektoniczno-budowlanej oraz autora projektu, nie przesłuchał również na okoliczność treści projektu budowlanego w charakterze świadków stron postępowania. Wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, powinien uzupełnić postępowanie dowodowe o te czynności dowodowe, a także zwrócić się do Sądu Rejonowego w Z. o wypożyczenie akt sądowych postępowania sądowego zakończonego wymienionym wyrokiem z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt [...], jak również wystąpić do organu administracji architektoniczno-budowlanej o wypożyczenie wszelkiej dokumentacji budowy dotyczącej nieruchomości objętej postępowaniem. Wobec braków postępowania dowodowego, w ocenie organu odwoławczego nie można bowiem ustalić, czy w sprawie powinien mieć zastosowanie tryb art. 51 ust. 1 pkt 2 czy też tryb z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Przedwczesne jest w tym momencie stwierdzenie, że nie zaistniało istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Dlatego w ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji winien ustalić jakie roboty budowlane były wykonywane na przestrzeni lat, począwszy od wzniesienia danych obiektów budowlanych, a kończąc na dokonywanych w ich konstrukcjach zmianach. Następnie kierując się definicjami legalnymi obowiązującymi na gruncie Prawa budowlanego, przy uwzględnieniu obowiązującego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, powinien dokonać subsumpcji wykonanych robót budowlanych pod dane definicje ustawowe. Dodatkowo organ odwoławczy stwierdził, że jakkolwiek organ pierwszej instancji słusznie dokonał analizy stosowania w ustalonym stanie faktycznym sprawy przepisów prawa przeciwpożarowego, to pominął analizę treści miejscowego planu zagospodarowania terenu, o ile na danym obszarze taki akt prawa miejscowego obowiązuje oraz norm rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w zakresie w jakim wskazują m.in. na konieczność zastosowania określonych odległości obiektów budowlanych od granic nieruchomości. Organ pierwszej instancji wprawdzie je przywołał, niemniej pominął ich analizę. Tym samym organ ten nie wyjaśnił w żaden sposób w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, dlaczego w niniejszej sprawie uważa za prawidłowe usytuowanie garażu wraz z tarasem w granicy nieruchomości. Przyjął jedynie, że lokalizacja obiektu budowlanego jest zgodna z pozostającą w obiegu prawnym decyzją Wójta Gminy R. z 5 kwietnia 1997 r. zatwierdzającą projekt budowlany, w sytuacji gdy z akt sprawy wynika obecnie, że budowa przedmiotowego tarasu w obecnym kształcie zakończyła się około 4 lat temu, tj. w 2015 r., natomiast już w 2012 r. stwierdzono prawomocność wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 7 września 2011r., sygn. akt [...] , który potwierdza, iż na potrzeby budowy przedmiotowego tarasu projekt ten został częściowo sfałszowany.
Niezadowolony z powyższej decyzji skarżący złożył sprzeciw do sądu administracyjnego, zarzucając organowi naruszenie przepisów proceduralnych i domagając się jej uchylenia "i wydania decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego", a to wobec naruszenie przez organ przepisów proceduralnych.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 643/20 oddalił sprzeciw skarżącego. W uzasadnieniu stwierdził, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż pomimo błędnego w znacznym stopniu uzasadnienia, decyzja organ odwoławczego nie narusza treści art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Sąd stwierdził, iż nie podziela twierdzenia tego organu, że nie został wystarczająco skonkretyzowany przedmiot postępowania. Podkreślił, iż przedmiotem tym jest zbadanie legalności i zgodności wybudowania z obowiązującymi przepisami garażu i usytuowanego na jego stropie zadaszonego tarasu, zrealizowanego na działce nr [...] , umiejscowionego od zachodu w granicy ze stanowiącą własność uczestnika postępowania działką nr [...]. Dodał, że wbrew stanowisku organu odwoławczego w dotychczasowym postępowaniu nie było kwestionowane, nie budziło wątpliwości i zostało przesądzone, że przedmiotowy garaż został zrealizowany w oparciu o decyzję Wójta Gminy R. z dnia 5 kwietnia 1997 r. udzielającą pozwolenia na budowę i zatwierdzającą projekt budowlany, również gdy chodzi o usytuowanie jego zachodniej ściany w granicy z działką uczestnika. Pomimo podejmowanych prób decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i wiąże organy w niniejszym postępowaniu, a stąd w konsekwencji błędne jest zawarte w zaskarżonej decyzji stanowisko, że usytuowanie tego garażu i położonego na jego stropie tarasu powinno podlegać badaniu z punktu widzenia usytuowania go w granicy w aspekcie uregulowań zawartych w miejscowym palnie zagospodarowania przestronnego.
Jednak w świetle zgromadzonego dotychczas w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności w świetle treści prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt [...] skazującego inwestora nie może ulegać wątpliwości, że na użytek niniejszego postępowania doszło do częściowego sfałszowania projektu budowlanego zatwierdzonego wymienioną powyżej decyzją. Z punktu widzenia treści art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego istotne znaczenie ma zatem ustalenie treści oryginalnego projektu budowlanego zatwierdzonego tym pozwoleniem na budowę, jako wzorca do ustaleń, czy doszło w czasie realizacji robót do odstępstw od tego projektu, jakich odstępstw, czy mają one istotny charakter oraz czy możliwe jest i w jaki sposób doprowadzenie zrealizowanych robót do stanu zgodnego z prawem.
W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że w tym zakresie z naruszeniem przepisów postępowania sprawa nie została przez organ powiatowy wyjaśniona i rozważona należycie do końcowego jej załatwienia, a to przesądziło w efekcie o podstawie wydania decyzji kasatoryjnej w oparciu o treść art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ma jednak, wbrew sugestiom organu odwoławczego, potrzeby "wypożyczenia" akt postępowania sądowego zakończonego wymienionym wyrokiem skazującym skarżącego, a to wobec sytuacji gdy pracownik organu pierwszej instancji zapoznał się z treścią tych akt i znajdującym się w nich projektem budowlanym, z której to czynności sporządzona została adnotacja służbowa z dnia 28 października 2019 r. Wynika z niej, że znajdujący się w tych aktach projekt budowlany "jest tożsamy z projektem znajdującym się w aktach zebranych w toku prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego i zawiera rysunki tarasu wraz z projektowanym zadaszeniem". Z notatki tej wynika też w jednoznaczny sposób, że w przedmiotowych aktach "nie odnaleziono pierwotnej wersji projektu", a po kilkunastoletnim okresie trwania tego postępowania, wątpliwa wydaje się, zdaniem Sądu, wartość dowodowa na okoliczność treści oryginalnego projektu, ewentualnych zeznań skarżącego i uczestnika jako jedynych stron biorących udział w postępowaniu zakończonym pozwoleniem na budowę.
Za zasadne jednak Sąd uznał wskazanie o potrzebie przesłuchania projektanta, który był autorem zarówno oryginalnego jak i przerobionego projektu budowlanego, na okoliczność czy dysponuje projektem oryginalnym, a jeżeli nie, to w jakim konkretnie zakresie, w tym w szczególności gdy chodzi o dobudowany do części zasadniczej garaż i położony nad nim taras, został on przerobiony już po wydaniu pozwolenia na budowę. Chodzi głównie o ustalenie czy pierwotny i zatwierdzony pozwoleniem na budowę projekt przewidywał zrealizowanie nad garażem tarasu, na jakiej jego części i w jakim kształcie oraz czy i na czym przerobienie tego projektu, poza jego zadaszeniem, polegało, a nadto, czy i w jaki sposób ta część budynku (dobudowany garaż z tarasem lub bez) usytuowana w granicy z działką uczestnika, miała spełniać wymagania przeciwpożarowe. W tym zakresie bowiem powiatowy organ nadzoru budowlanego nie poczynił dostatecznych ustaleń i w tym przedmiocie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w należyty sposób w odniesieniu do treści art. 50 i art. 51 nie rozważył.
Rozpatrując sprawę ponownie po powyższym wyroku, organ pierwszej instancji uzupełnił we wskazanym zakresie postępowanie, a następnie decyzją nr [...] z dnia 18 sierpnia 2021 r., wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 7 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał skarżącemu w terminie do dnia 31 grudnia 2021 r. wykonać na tarasie od strony granicy z sąsiednią działką nr [...] ścianę oddzielenia przeciwpożarowego z uwzględnieniem przepisów § 235 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065), tj.
- ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzać ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3m lub zastosować wzdłuż ściany pas materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1m i klasie odporności ogniowej EI 60, bezpośrednio po pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia,
- ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć w kierunku południowym wzdłuż granicy działki nr [...] na co najmniej 0,3m poza lico ściany zewnętrznej garażu lub na całej szerokości ściany prostopadłej do granicy z działką nr [...] zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2m i odporności ogniowej EI 60.
W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, następnie stwierdził, że stosując się do wytycznych zawartych w wyroku tut. Sądu sygn. akt II SA/Gl 643/20, którym oddalono sprzeciw skarżącego uzupełniono materiał dowodowy sprawy we wskazanym zakresie. W dniu 21 lutego 2021 r. przeprowadzono przesłuchanie w charakterze świadka projektanta przedmiotowej inwestycji G. R. . , który stwierdził, że nie dysponuje oryginalnym projektem budowlanym, a z uwagi na znaczny upływ czasu nie pamięta dokładnie, w jakim zakresie projekt był zmieniany. Odwołując się do stanowiska Sądu zaprezentowanego w przywołanym powyżej wyroku, organ przypomniał, że jeżeli postępowanie dowodowe nie da podstaw do odmiennych ustaleń, to w świetle zgromadzonego już materiału dowodowego będzie należało przyjąć, że odstępstwo polega na wykonaniu zadaszenia tarasu nad garażem, położonym zachodnią ścianą w granicy z działką nr [...]. W konsekwencji zasadnym jest doprowadzenie spornego tarasu i usytuowanego pod nim garażu do zgodności z przepisami w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
Uwzględniając zalecenia Sądu organ stwierdził, iż na poziomie pietra przedmiotowego budynku na stropie garażu usytuowanego ścianą zachodnią w granicy z sąsiednią działką taras nie posiada ściany oddzielenia przeciwpożarowego i posiada jedynie balustradę. Zadaszenie tarasu wykonane zostało w konstrukcji drewnianej przekrytej przeźroczystymi płytami z tworzywa sztucznego. Taki stan niezgodny jest z przepisami § 12 ust. 1 pkt , § 232 ust. 4 i ust. 5 i § 235 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Oględziny przedmiotowego tarasu wykazały ponadto, że w południowej ścianie garażu usytuowanej prostopadle do granicy z działką sąsiednią w odległości 1,6 od granicy znajduje się okno, co narusza przepis § 235 ust. 2 warunków technicznych. W celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem w sentencji decyzji wskazano czynności, które należy wykonać, z uwzględnieniem zaleceń przedstawionych w przywołanym powyżej wyroku tut. Sądu, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Odwołanie od powyżej decyzji złożył, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez zastosowanie dwóch rożnych rygorów w stosunku do tego samego zakresu przedmiotowego sprawy, co czynni wykonanie decyzji niemożliwym.
A także z ostrożności zarzucił naruszenie art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 235 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie poprzez nałożenie obowiązku w punkcie 2, którego potrzeba nałożenia nie wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a jedynie w oparciu o ewentualną możliwość, że pewna część budynku zaprojektowana została niezgodnie z projektem (projekt budowlany mógł przewidywać okno w odległości 2,00m). w oparciu o powyższe wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu podniósł, iż z sentencji decyzji jak i jej uzasadnienia wynika, iż nałożony na stronę obowiązek należy wykonać w sposób określony w punktach 1 i 2. Oba nałożone obowiązki dotyczą tego samego tarasu, a jednocześnie w wymienionych punktach nałożono na stronę rożne obowiązki w zakresie robót w stosunku do tej samej ściany. W konsekwencji biorąc pod uwagę sentencję zaskarżonej decyzji oraz treść jej uzasadnienia, w ocenie skarżącego wykonanie nałożonego obowiązku nie jest możliwe, a to z uwagi na wzajemna sprzeczność nałożonych obowiązków. W istocie nie wiadomo, który z obowiązków skarżący ma wykonać. Wobec powyższego skarżący zarzucił decyzji naruszenia art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez zastosowanie dwóch różnych rygorów w stosunku do tego samego zakresu przedmiotowego sprawy, co czyni wykonanie decyzji niemożliwym i utrudnia jej zaskarżenie.
Nadto skarżący podtrzymał twierdzenie, że decyzja narusza art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 235 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez nałożenie obowiązku z pkt 2 sentencji decyzji. Zdaniem skarżącego jego nałożenie wynika z dostrzeżonej przez organ możliwości, iż okno w południowej ścianie garażu zaprojektowane zostało z uwzględnieniem innej odległości od granicy z działką. Jednak z faktu, iż przedmiotowy projekt został przerobiony nie można wywodzić domniemania, iż wszystkie cechy budynku są niezgodne z oryginalnym projektem.
Niezależnie od powyższych zastrzeżeń w opinii skarżącego opis nałożonych obowiązków nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie do jakiego obowiązku skarżący został zobowiązany i wykonanie jakiej czynności pozwoli w niniejszej sprawie na stwierdzenie, że przedmiotowy budynek doprowadzony został do zgodności z przepisami technicznymi.
Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia 8 lutego 2022 r. rozpatrujący sprawę organ drugiej instancji uchylił decyzję organu pierwszej instancji w zakresie terminu, i w tym zakresie wyznaczył nowy termin wykonania zobowiązania do dnia 30 czerwca 2022 r., a w pozostałym zakresie decyzję tę utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu po opisaniu przebiegu dotychczasowego postępowania w sprawie organ stwierdził, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowalnych do stanu zgodnego z prawem określając termin ich wykonania. Termin wykonania nałożonych obowiązków pozostawiony został uznaniu organu, przy czym winien on być określony z jednej strony z poszanowaniem zasady działania bez zbędnej zwłoki, a drugiej – uwzględniając warunki techniczno- organizacyjne wykonania obowiązków.
Odnosząc się do analizowanej sprawy organ podkreślił, iż sprawa była wielokrotnie przedmiotem rozważań tak organu odwoławczego jak i tut. Sądu. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zbadanie legalności i zgodności z obowiązującymi przepisami wybudowania garażu i usytuowanego na jego stropie zadaszonego tarasu, zrealizowanego na działce nr [...] , usytuowanego od zachodu w granicy z działką nr [...] w R. . . W toku postępowania ustalono, że garaż ten zrealizowano w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę Wójta Gminy R. z dnia 5 kwietnia 1997 r., przy czym na użytek postępowania prowadzonego przez powiatowy organ nadzoru budowlanego doszło do częściowego sfałszowania projektu budowlanego. Istotnym zatem było ustalenie treści oryginalnego projektu budowlanego jako wzorca do ustaleń czy doszło w czasie realizacji robot budowlanych do odstępstw od projektu.
Działając zgodnie z zaleceniami wyroku tut. Sądu z dnia 19 czerwca 2020 r. sygn., akt II SA/Gl 643/20 organ powiatowy uzupełnił akt sprawy, m.in. przesłuchał projektanta obu projektów budowlanych i w wyniku poczynionych ustaleń, uznał, że sporne odstępstwo od projektu budowlanego polegało na wykonaniu zadaszenie nad garażem usytuowanym w granicy działki. W wyniku ponownych oględzin organ pierwszej instancji ustalił , że od czasu poprzedniej kontroli w dniu 15 grudnia 2008 r. usunięto okap z blachy wystający z dachu tarasu w stronę działki sąsiedniej a drewniane słupy konstrukcji zadaszenia tarasu osłonięte zostały do wysokości balustrady obróbką blacharską. Taras pozostał zadaszony płytą falistą z przezroczystego tworzywa sztucznego i nie posiada ściany oddzielenia przeciwpożarowego a jedynie balustradę.
Nie podlega wątpliwości, że przedmiotowy taras od strony zachodniej usytuowany został w granicy z sąsiednią działka należącą do uczestnika postępowania, a stąd należy przyjąć, że obejmuje swym oddziaływaniem (obszar oddziaływania) działkę sąsiednią. Zgodnie zatem z treścią § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od tej strony (tj. od działki sąsiedniej) ścianę oddzielania przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i ust. 4 rozporządzenia. Po analizie organ pierwszej instancji uznał, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana z naruszeniem przepisów powołanego rozporządzenia w zakresie § 235, określającym warunki i charakter ściany oddzielenia przeciwpożarowego.
Wobec powyższego, uznając, iż organ pierwszej instancji wydał na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z a trybem wskazanym w art. 51 Prawa budowlanego właściwą decyzję, organ odwoławczy utrzymał ją w mocy. Uznał jednocześnie, iż organ pierwszej instancji poprawnie określił zakres czynności, jakie właściciel przedmiotowego obiektu powinien wykonać, odwołując się w tym zakresie do wskazań zawartych w przywołanym powyżej wyroku tut. Sądu z 19 czerwca 2020 r. Treść tego wskazania pozostaje aktualna i znajduje zastosowanie w analizowanym stanie faktycznym.
Organ odwoławczy podkreślił, iż celem postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art.50 i art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a zatem nawet gdyby wykonane zostały zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym lecz mogą powodować zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska, organ nadzoru budowanego prowadzący postępowania ma obowiązek zapobiec nieprawidłowemu stanowi rzeczy i nakazać wykonania określonych czynności.
Wobec powyższego organ odwoławczy orzekł jak w sentencji.
.W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego, reprezentowany przez adwokata, skarżący wniósł o jej uchylenie oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w decyzji organu powiatowego z dnia 29 września 2009 r., która został oparta o ekspertyzę techniczną określająca zakres robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia przedmiotowego tarasu do stanu zgodnego z § 235 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj.:
- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, gdy prawidłowe było uchylenie tej decyzji o orzeczenie obowiązków, jak w decyzji organu powiatowego z dnia 29 września 2009 r.
- art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez:
- wydania decyzji na niekorzyść strony odwołującej i odrzucenie rozwiązań
przyjętych w decyzji organ pierwszej instancji z dnia 29 września 2009 r.
- zobowiązanie skarżącego do podjęcia działań wbrew ustaleniom projektu
budowanego i obowiązującemu pozwoleniu na budowę,
- brak zrozumiałego i czytelnego zobowiązania do prac budowanych, który
skarżący miałby przeprowadzić (jedynie przekopiowanie obowiązujących
przepisów)
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez:
- niepodjęcie pełnych działań dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, tj. odrzucenia wskazań decyzji z dnia 29 września 2009 r.
- pominięcie w całości istotnego faktu, że projekt budowlane został
zmodyfikowany przez urzędnika gminy specjalizującego się w
architekturze i nadzorze budowlanym (czyli organ jest odpowiedzialny
za powstanie stanu niezgodnego z prawem) ,
- nałożenie na skarżącego obowiązku wykonania ściany oddzielania
przeciwpożarowego oraz zastosowania pasa z materiału niepalnego na
tej samej ścianie jako obowiązków koniecznych do zapewnienia
poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu
uzasadnionych interesów osób trzecich, podczas gdy powołany § 235
rozporządzenia wskazuje, iż wymienione w nim obowiązki pozostają
alternatywne,
- art. 8 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli tej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że zmiany w projekcie budowlanym miały charakter nieistotny i pozostają zgodne z wydanym w sprawie pozwoleniem na budowę. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do dalszego procedowania w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W toku postępowania w decyzji z dnia 29 września 2009 r. organ zobowiązał skarżącego do wykonania stosowych prac w oparciu o przedłożoną ekspertyzę techniczną. Wskazane w tej decyzji prace stanowiłyby wystarczające zabezpieczenie działki sąsiedniej. Pominięto przy tym, że decyzja ta uchylona została ze względów formalnych a nie merytorycznych, zatem nic nie stoi na przeszkodzie uwzględnienia tych rozwiązań.
Kolejne decyzje wydawane były bezkrytycznie i bez zastanowienia, a zawierają obowiązki stanowiące powielenie przepisów prawa, w tym konieczność zastosowania obowiązków , które pozostają wobec siebie alternatywne. Nielogiczne jest nałożenia na skarżącego obowiązku wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego oraz zastosowania pasa z materiału niepalnego na tej samej jako obowiązków koniecznych dla zapewniania poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. W ocenie skarżącego nie można zgodzić się z decyzją, która nie zawiera żadnego rysunku ani projektu oraz nie zawiera zrozumiałego i czytelnego zobowiązanie co do prac budowlanych, które skarżący ma przeprowadzić. Ustalając obowiązki dla skarżącego organ winien je zwizualizować a nie jedynie przekopiować przepisy prawa. Podniesiono nadto, że nakładając wymienione obowiązki nie wskazano, czy istnieje możliwość ich wykonania bez wkroczenia na teren nieruchomości sąsiedniej, a nadto nie uwzględniono kosztu wykonania tych robot budowlanych.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym jej uwzględnienie.
Przystępując do rozważań w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż sprawa powyższa nie jest rozpatrywana pierwszy raz, lecz była już wielokrotnie przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatnim wyrokiem w sprawie był wyrok z dnia 19 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 643/20, którym oddalono sprzeciw skarżącego od decyzji organu odwoławczego z dnia 15 kwietnia 2020 r. nr WINB-WOA.7721.113.2020.KS uchylającej rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w celu uzupełnienia postępowania dowodowego we wskazanym kierunku.
Sąd nie podzielił wówczas wszystkich wskazań organu odwoławczego uchylającego rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, podzielił jednak stanowisko, że sprawa nie została we sposób wyczerpujący i jednoznaczny wyjaśniona. Podniósł, iż w świetle zgromadzonego dotychczas w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności w świetle treści prawomocnego wyroku skazującego Sądu Rejonowego w Z. z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt [...] nie może ulegać wątpliwości, że na użytek niniejszego postępowania doszło do częściowego sfałszowania projektu budowlanego zatwierdzonego wymienionym pozwoleniem na budowę. Z kolei dla prawidłowego zastosowania w sprawie przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego istotne znaczenie ma ustalenie treści oryginalnego projektu budowlanego. W tym zakresie zatem niezbędne jest pogłębienie postępowania dowodowego. Przy czym za zbędne Sąd uznał ewentualne "wypożyczenie" akt postępowania sądowego zakończonego karnym wyrokiem skazującym skarżącego, a to wobec sytuacji gdy pracownik organu pierwszej instancji zapoznał się z treścią tych akt i znajdującym się w nich projektem budowlanym, sporządzając adnotację, z której wynika, że znajdujący się w tych aktach projekt budowlany "jest tożsamy z projektem znajdującym się w aktach zebranych w toku prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego i zawiera rysunki tarasu wraz z projektowanym zadaszeniem". Za wątpliwej wartości dowód na okoliczność treści oryginalnego projektu, Sąd uznał także ewentualne zeznania skarżącego czy uczestnika tego postępowania. Natomiast za zasadne działanie przyjął jedynie potrzebę przesłuchania projektanta, który był autorem zarówno oryginalnego jak i przerobionego projektu budowlanego na okoliczność czy dysponuje projektem oryginalnym, a jeżeli nie to w jakim konkretnie zakresie, w tym w szczególności gdy chodzi o dobudowany do części zasadniczej garażu i położony nad nim taras został on przerobiony już po wydaniu pozwolenia na budowę. Wypełniając wskazania Sądu organ pierwszej instancji
Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Dokonując zatem kontroli postępowania organu, które doprowadziło do wydania zaskarżonej obecnie decyzji należy więc dokonać oceny, czy orzekające w sprawie organy odniosły się do wskazań zawartych w wymienionym wyroku i czy wyjaśniły wszystkie podnoszone w sprawie wątpliwości.
Po analizie akt sprawy i wydanych w sprawie decyzji stwierdzić trzeba, że w ponownym, prowadzonym po uchyleniu poprzednich rozstrzygnięć, postępowaniu organy zastosowały się do zaleceń i wskazań Sądu zawartych w wymienionym powyżej wyroku i je wypełniły.
Przedmiotem postępowania jest zbadanie legalności i zgodności z obowiązującymi przepisami wybudowania garażu i usytuowanego na jego stropie zadaszonego tarasu, zrealizowanego na działce nr [...] , zlokalizowanego od zachodu w granicy ze stanowiącą własność uczestnika działką nr [...]. Nie budziło wątpliwości i zostało przesądzone (m.in. wyrokiem tut. Sądu z dnia 8 maja 2014 r., utrzymanym w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2214/14), że przedmiotowy garaż został zrealizowany w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę Wójta Gminy R. z dnia 5 kwietnia 1997 r., również gdy chodzi o usytuowanie jego zachodniej ściany w granicy z działką uczestnika. Pomimo podejmowanych prób decyzja ta (również w tym zakresie) nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i wiąże organ i Sąd w niniejszym postępowaniu. W konsekwencji w tym zakresie w niniejszym postępowaniu organy są związane wymienioną ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.
Jednak jak podniósł Sąd w wymienionym już powyżej wyroku z dnia 19 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 643/20, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności w świetle treści prawomocnego wyroku skazującego Sądu Rejonowego w Z. z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt [...] nie może ulegać wątpliwości, że na użytek niniejszego postępowania doszło do częściowego sfałszowania projektu budowlanego zatwierdzonego wymienionym pozwoleniem na budowę. Z kolei dla prawidłowego zastosowania w sprawie przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego istotne znaczenie ma ustalenie treści oryginalnego projektu budowlanego. W tym zakresie za zasadne działanie Sąd uznał jedynie potrzebę przesłuchania projektanta, który był autorem zarówno oryginalnego jak i przerobionego projektu budowlanego na okoliczność czy dysponuje projektem oryginalnym, a jeżeli nie to w jakim konkretnie zakresie, w tym w szczególności gdy chodzi o dobudowany do części zasadniczej garażu i położony nad nim taras został on przerobiony już po wydaniu pozwolenia na budowę. Wypełniając wskazania Sądu organ pierwszej instancji przesłuchał projektanta, który jednak nie wniósł do sprawy nic nowego, stwierdzając, iż nie dysponuje oryginalnym projektem budowlanym i nie pamięta dokładnie, w jakim zakresie projekt ten był zmieniany z uwagi na znaczny upływ czasu nie pamięta.
Należy jednak mieć na uwadze, jak wskazał Sąd w wyroku z dnia 19 czerwca 2020r., że w postępowaniu legalizacyjnym badanie zgodności prowadzonych lub zrealizowanych robót budowlanych z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego) nie dotyczy co do zasady robót realizowanych lub zrealizowanych zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Zgodność ta powinna być bowiem badana przy wydawaniu pozwolenia na budowę i zatwierdzaniu projektu budowlanego.
Art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pozwala organom administracji w każdej indywidulnej sprawie badać czy roboty budowlane nie są wykonywane lub nie zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska.
Przepis ten stanowi podstawę podjęcia działań przez właściwy organ administracji publicznej także wtedy, gdy roboty budowlane są lub były prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i to w sposób nieodbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2020 r. sygn.. akt VII SA/Wa 2312/19), a dla stwierdzenia wypełnienia hipotezy normy prawnej zawartej w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wystarczające jest ustalenie możliwości zaistnienia wymienionych zagrożeń. Chodzi więc nie o powstałe już zagrożenia, ale o takie sytuacje, które potencjalnie mogą wystąpić. (zob. wyrok z dnia 23 stycznia 2013 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn.. akt II SA/Po 581/19).
Rozpatrując sprawę w tym zakresie zasadnie organ pierwszej instancji uznał, iż przedmiotowy obiekt nie spełniając warunków ochrony przeciwpożarowej - może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Wykonany taras na stropie dobudowanego garażu został wykonany z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej. Wprawdzie usytuowanie garażu w granicy z nieruchomością sąsiednią zostało potwierdzone i wynikało z udzielonego pozwolenia na budowę, stąd zlokalizowanie na nim tarasu było możliwe, niemniej stwierdzony stan faktyczny wymagał doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Jak stwierdzono bowiem w toku przeprowadzonych oględzin na poziomie piętra przedmiotowego budynku, czyli na stropie garażu usytuowanego ścianą zachodnią w granicy z sąsiednią działką zlokalizowany taras posiada jedynie balustradę. Nawiązując do wymogu wskazanego w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowania, wskazać należy, że nie zostały zachowane wymagane tam odległości od granicy działki czy budowy w granicy działki, gdyż taka lokalizacja przedmiotowego budynku wynikała z udzielonego pozwolenia na budowę (decyzja Wójta Gminy R. z dnia 5 kwietnia 1997 r.), której nie udało się wyeliminować z obrotu prawnego. Dodatkowo zadaszenie tarasu wykonane zostało w konstrukcji drewnianej przekrytej przeźroczystymi płytami z tworzywa sztucznego. Taki stan niezgodny jest z kolei przepisami § 232 ust. 4 i ust. 5 i § 235 ust. 1 wymienionego rozporządzenia.
Zasadnie zatem organ pierwszej instancji odwołując się do stanowiska Sądu przypomniał, że jeżeli postępowanie dowodowe nie da podstaw do odmiennych ustaleń, to w świetle zgromadzonego już materiału dowodowego będzie należało przyjąć, że odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego polega na wykonaniu zadaszenia tarasu nad garażem, położonym zachodnią ścianą w granicy z działką nr [...]. W konsekwencji więc obowiązkiem organu było doprowadzenie spornego tarasu i usytuowanego pod nim garażu do zgodności z przepisami w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
W konsekwencji zgodnie zatem z przywołanymi powyżej przepisami rozporządzenia wykonawczego, w stanie faktycznym sprawy zasadnie orzekające organy uznały, że wymagane jest doprowadzenie spornego tarasu i usytuowanego pod nim garażu do zgodności z przepisami § 235 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W tych warunkach zasadnie przyjęto, iż w tym celu niezbędne jest wykonanie od granicy z działką sąsiednią ściany oddzielenia przeciwpożarowego wskazując alternatywnie albo wykonanie jej z wyprowadzeniem ponad przekrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3m lub poprzez zastosowanie wzdłuż ściany pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1m i wskazanej klasie odporności ogniowej (tj. E I 60), bezpośrednio pod pokryciem. Dodatkowo zasadnie przyjęto (także alternatywnie), że ścianę tę należy wysunąć w kierunku południowym wzdłuż granicy działki nr [...] na co najmniej 0,3m poza lico ściany zewnętrznej garażu lub na całej wysokości ściany prostopadłej do granicy z działką nr [...] zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2m i odpowiedniej klasie odporności ogniowej (E I 60).
Wbrew twierdzeniom skarżącego nie są to obowiązki wzajemnie się wykluczające, a dodatkowo należy podkreślić, że każdy z obowiązków nałożony został alternatywnie (o czym świadczy użycie spójnika "lub"), co oznacza, że strona ma możliwość wyboru wariantu rozwiązania bardziej jej odpowiadającego. Nie można przy tym mówić o dublowaniu się tych obowiązków czy też nałożenia ich bezpodstawnie, niejako podwójnie.
Pierwszy alternatywnie sformułowany obowiązek odpowiadający treści § 235 ust. 3 rozporządzenia ma bowiem na celu ochronę nieruchomości uczestnika przed zagrożeniem stwarzanym rozprzestrzeniającym ogień przykryciem tarasu, zaś drugi dotyczy wyeliminowania takiego zagrożenia stwarzanego przez usytuowanie w granicy z nieruchomością sąsiednią. Dodatkowo ściana oddzielenia przeciwpożarowego spełnia także istotną rolę dla zabezpieczenia poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), gwarantując nie tylko bezpieczeństwo przeciwpożarowe, ale także zapewniając spokój, bezpieczeństwo i intymność właścicielom sąsiedniej działki. Wobec powyższego nie można nałożonych w decyzji obowiązków uznać za bezzasadne.
Nie można przy tym podzielić zarzutu naruszenia art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się z uwagi na odrzucenie rozwiązań przyjętych w decyzji z dnia 29 września 2009 r. Decyzja ta bowiem w toku postępowania została uchylona, a organy prowadząc ponowne postępowania, gromadziły dodatkowy materiał dowodowy. Nadto uwzględniając wszystkie ustalenia i wskazania poczynione w czasie trwania postępowania oraz obowiązujące przepisy podjęły prawidłowe rozstrzygnięcie.
Nie doszło też do naruszenia przepisów procedury administracyjnej z zakresu gromadzenia i oceny materiału dowodowego, gdyż organy wyczerpująco zgromadziły dostępne środki dowodowe i właściwie jej oceniały, należycie uzasadniając wydane w sprawie rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI