II SA/Gl 581/22

II SA/Gl 581/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Edyta Kędzierska
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 112/23 - Wyrok NSA z 2025-06-10
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 104 i 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 84 i art. 84a ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2022 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 24 lutego 2022 r. nr WINB-WOA.7721.35.2022.KC w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
J. B. i R. B. (dalej oznaczeni jako: "wnioskodawcy") w dniu 27 marca 2020 r. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (w skrócie: "PINB") o zbadanie prawidłowości wykonywanych w dniu 26 marca 2020 r. prac budowalnych przy budowie budynku mieszkalno-handlowego, położonego w Z.-[...] przy ulicy [...], na działkach o numerach ewidencyjnych 1 i 2.
W piśmie uzupełniającym z dnia 4 kwietnia 2020 r. wnioskodawcy doprecyzowali, że zwracają się do PINB z prośbą o sprawdzenie, czy prace wykonywane w dniach 26 i 27 marca 2020 r., ich zdaniem powodujące nadmierny hałas i wibracje, były zgodne z projektem budowlanym inwestora. Wyrazili pogląd, iż z uwagi na bliskie sąsiedztwo ich domu użycie maszyn budowlanych na dużej powierzchni skutkować może w przyszłości jego uszkodzeniem i pęknięciem ścian.
Zawiadomieniem PINB z dnia 29 maja 2020 r., wydanym na na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., w skrócie: "k.p.a."), zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalno-handlowego położonego w Z., na działkach nr 1 i 2.
W dniu 1 lipca 2020 r. zostały przeprowadzone oględziny budowy z udziałem wnioskodawców (protokół i szkic sytuacyjny k. 8 i 8/1 akt administracyjnych). Do akt sprawy dołączono również zdjęcie tablicy informacyjnej oraz kserokopie dziennika budowy nr [...], wydanego w dniu 24 kwietnia 2019 r.
W piśmie z dnia 21 sierpnia 2020 r. wnioskodawcy podnieśli, iż istnieją rozbieżności w datach wykonania poszczególnych robót budowlanych i ich zapisach w dzienniku budowy inwestora.
Decyzją PINB z dnia 3 września 2020 r., nr [...], umorzono postępowanie administracyjne, na podstawie art. 104 § 1 i 2 oraz art. 105 § 1 k.p.a., bowiem inwestycja na obecnym etapie prowadzona jest zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania i poczynione w nim ustalenia. Zauważono, iż zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, celem prowadzenia dziennika budowy nie jest stałe przebywanie na terenie budowy jej kierownika, tym bardziej, że kontrolowana budowa jest prowadzona w sposób ciągły sposobem gospodarczym. PINB, przywołując się na art. 84 i art. 84a ust. 1 ustawy Prawo budowalne stwierdził, że na tym etapie budowy nie dopatrzono się istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, stąd też nie ma podstaw do ingerencji, dlatego zasadne jest umorzenie postępowanie wszczętego przez wnioskodawców.
W wyniku złożenia przez wnioskodawców odwołania, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (w skrócie: "ŚWINB") decyzją z dnia 9 listopada 2020 r., nr WINB-WOA.7721.398.2020.KC, utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 3 września 2020 r. W jej uzasadnieniu po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania, wyjaśnieniu instytucji umorzenia postępowania, która uregulowana została w art. 105 § 1 k.p.a., uznał, że prace na przedmiotowej działce prowadzone są na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 2 października 2018 r. oraz ustanowiony został kierownik budowy a wykonywane roboty wpisane są w dzienniku budowy nr [...], wydanym w dniu 24 kwietnia 2019 r. W toku postępowania załączono do akt sprawy kserokopię dziennika budowy, który z mocy art. 45 Prawa budowlanego stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku ich prowadzenia. Sama jego treść korzysta z domniemania prawdziwości zawartych tam danych. Dopiero przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dziennika budowy jako dokumentu urzędowego może podważyć domniemanie prawdziwości zawartych tam danych.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, J. B. (w dalszej części oznaczona jako: "skarżąca"), reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 45a ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy Prawo budowlane oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB, a także przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i o zasądzenie kosztów postępowania. Akcentowała, iż nie podjęto w tej sprawie podstawowych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 71/21 uwzględnił powyższą skargę i uchylił decyzję ŚWINB z dnia 9 listopada 2020 r. nr WINB-WOA.7721.398.2020.KC w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy obiektu budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia 3 września 2020 r. nr. [...] oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu przywołanego wyroku zauważył, iż uwzględnił skargę ale z powodu zarzutów w niej nie wskazanych, z uwagi na prawomocny z dniem 13 listopada 2020 r. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 822/19, w którym uchylono decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 4 kwietnia 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję udzielającą inwestorowi pozwolenia na budowę i zatwierdzającą projekt budowlany. Uchylenie decyzji przez nieprawomocny wyrok na podstawie art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym nie oznacza wprawdzie, że decyzja taka przestaje istnieć w obrocie prawnym, ale powoduje, że od tego momentu nie wywołuje ona skutków procesowych i materialnych, a stan ten trwa do chwili uprawomocnienia się wyroku. Tak więc, w tym przypadku organ winien wstrzymać się z wydaniem rozstrzygnięcia do czasu uprawomocnienia się wyroku, a następnie rozpatrzyć sprawę z uwzględnieniem nowego stanu faktycznego i prawnego. Z tego powodu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, PINB uwzględni w pierwszej kolejności fakt, że wspomnianym wyrokiem wyeliminowane zostało pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku mieszkalno-handlowego, a wobec rozpoczęcia inwestycji, postępowanie w zakresie doprowadzenia jej do stanu zgodnego prawem powinno być przeprowadzone.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy przez PINB przeprowadzone zostały w dniu 1 grudnia 2021 r. oględziny budowy z udziałem wnioskodawców (protokół i szkic sytuacyjny k. 22 i 22/1 akt administracyjnych) oraz do akt sprawy dołączono cztery kartki kserokopii dziennika budowy nr [...], wydanego w dniu 24 kwietnia 2019r.
W piśmie z dnia 1 grudnia 2021 r. skarżąca podniosła, iż nie odniesiono się w toku postępowania do uciążliwości związanych z przeprowadzonymi w dniach 26 i 27 marca 2020 r. robotami budowlanymi, podczas których wystąpiły ogromne wibracje i hałas z powodu użycia ciężkiego sprzętu, co mogło doprowadzić do pęknięcia ścian jej domu.
Decyzją PINB z dnia 20 grudnia 2021 r., nr [...], umorzono postępowanie administracyjne na podstawie art. 104 § 1 i 2 oraz art. 105 § 1 k.p.a., bowiem inwestycja na obecnym etapie prowadzona jest zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zauważono, iż zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, celem prowadzenia dziennika budowy nie jest stałe przebywanie na terenie budowy jej kierownika, tym bardziej, że kontrolowana budowa jest prowadzona w sposób ciągły sposobem gospodarczym. Dziennik budowy prowadzi się w taki sposób, aby z dokonywanych w nim zapisów wynikała kolejność zdarzeń i okoliczności. PINB, przywołując się na art. 84 i art. 84a ust. 1 ustawy Prawo budowalne stwierdził, że na tym etapie budowy nie dopatrzono się istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, stąd też nie ma podstaw do ingerencji, dlatego zasadne jest umorzenie postępowanie administracyjnego wszczętego przez wnioskodawców. Odnosząc się do zarzutów złożonych w toku postępowania PINB wyjaśnił, że hałas i drgania w trakcie wykonywania prac oraz inne uciążliwości, skutkujące ewentualne uszkodzeniem budynku mogą być przedmiotem skargi do sądu powszechnego w postępowaniu cywilnym.
Odwołanie od powyższej decyzji PINB wnieśli wnioskodawcy, domagając się jej uchylenia jako naruszającej prawo, bowiem w postępowaniu nie uwzględniono zgłoszonej uciążliwości robót budowlanych wykonywanych w dniach 26 i 27 marca 2020 r. oraz nie odniesiono się do rozbieżności w ich zapisach w dzienniku budowy. Okoliczności te są istotne z uwagi na bliskie sąsiedztwo domu wnioskodawców z prowadzonymi robotami budowlanymi i użycie ciężkich maszyn, co może w przyszłości spowodować jego uszkodzenia. Zdaniem wnioskodawców roboty budowlane były bardzo uciążliwe i zostały wpisane w dzienniku budowy z niewłaściwą datą, czyli wcześniej niż zostały faktycznie wykonane. Rzeczywisty początek robót był w dniu 24 września 2019 r. i polegał na wytyczeniu przez geodetę ław fundamentowych. Natomiast betonowanie ich nastąpiło gotowym betonem z firmy O. z L. na przełomie miesiąca września i października 2019 r. Roboty budowlane wykonane w dniach 26 i 27 marca 2020 r. związane były z utwardzeniem podłoża w ławicy i naruszyły art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, a tym samym interes wnioskodawców.
W wyniku rozpatrzenia złożonego przez wnioskodawców odwołania, ŚWINB decyzją z dnia 24 lutego 2022 r., nr WINB-WOA.7721.35.2022.KC, utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 20 grudnia 2021 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania, powołał się na treść art. 105 k.p.a., który w § 1 stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w całości lub w części. W odpowiedzi na zarzuty wnioskodawców, iż zapisy w dzienniku budowy nie zgadzają się z rzeczywistymi daty wykonanych robót budowlanych, przeprowadzone zostało postepowanie wyjaśniające, które wykazało, w jakim czasie były wykonywane kolejno po sobie roboty budowlane. Oględziny miejsca budowy zostały przeprowadzone przez dwóch doświadczonych inspektorów nadzoru budowlanego, którzy nie stwierdzili nieprawidłowości. Do akt sprawy załączono również fotografie dziennika budowy nr [...], wydanego w dniu 24 kwietnia 2019 r., z którymi wnioskodawcy się zapoznali. Ten dziennik budowy jest prowadzony prawidłowo przez kierownika budowy a wykonywane roboty są w nim na bieżąco wpisane. Zgodnie z art. 45 Prawa budowlanego stanowi on urzędowy dokument przebiegu robót budowanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku ich prowadzenia. Treść dziennika budowy korzysta z domniemania prawdziwości zawartych tam danych. Stąd też nie można dowolnie tego dowodu odrzucić bez przeprowadzenia dowodu przeciwnego oraz dowodu przeciwko jego treści. Dopiero przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dziennika budowy jako dokumentu urzędowego może podważyć domniemanie prawdziwości zawartych tam danych. Nie istnieją zatem podstawy do prowadzenia postępowania, skoro nie został skutecznie przeprowadzony przeciwdowód w stosunku do treści zawartych w dzienniku budowy, nadto dokonane w nim wpisy odpowiadają zakresowi wykonanych poszczególnych robót, w datach w nim wskazanym. Inwestycja jest prowadzona zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i inwestorzy nie naruszyli prawa, co wynika z decyzji Starosty [...] z dnia z dnia 3 października 2018 r., zatwierdzającej projekt budowany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-handlowego na ich działce przy ulicy [...] w Z., utrzymanej w mocy decyzją Wojewody Śląskiego z dnia 14 lipca 2021 r., która nadal pozostaje w obrocie prawnym.
W osobistej skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, J. B. (w dalszej części oznaczona jak dotychczas jako: "skarżąca"), zarzuciła organom orzekającym w sprawie naruszenie art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenia kosztów postępowania, tj. opłaty sądowej. W uzasadnieniu skargi opisując stan faktyczny sprawy podniosła, iż nie podjęto podstawowych czynności niezbędnych do dokładnego jego wyjaśnienia oraz akcentowała nieprawidłowe wpisanie w dzienniku budowy robót wykonanych w dniach 26 i 27 marca 2020 r. pod datą 16 września 2019 r. Również drugi wpis uzupełniający z dnia 8 lipca 2020 r. zdaniem skarżącej jest nieprawidłowy, bo odnosi się do robót faktycznie wykonanych w dniach 14 i 22 kwietnia 2020 r. Z tego powodu podtrzymuje, że istnieją rozbieżności wpisów robót w dzienniku budowy w związku z wykonaniem ławicy, gdyż utwardzenie podłoża nastąpiło w dniach 26 i 27 marca 2020 r. i zostało dokonane z naruszeniem jej praw, jako osoby trzeciej sąsiadującej z inwestycją.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB, jako organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego.
Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli jest wyłącznie decyzja ŚWINB z dnia 24 lutego 2022 r., nr WINB-WOA.7721.35.2022.KC, która utrzymała w mocy decyzję PINB z dnia 20 grudnia 2021 r.
Przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji należy mieć na uwadze treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którą ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Odnosząc się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 71/21 dostrzec należy, że organy orzekały według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji, dlatego są związane decyzją ŚWINB z dnia 14 lipca 2021 r., nr IFXIV.7840.1.45.20018 , nr WINB-WOA.7721.35.2022.KC, która utrzymała w mocy decyzję PINB z dnia 3 października 2018 r., zatwierdzającą inwestorom projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-handlowego położonego w Z. przy ulicy [...], na działce nr 1 i 2, bowiem złożona przez wnioskodawców skarga nie została uwzględniona, ale oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1034/21.
Istotą sporu są rozbieżności w datach wykonania robót budowlanych przeprowadzonych przez inwestora a ich zapisami w dzienniku budowy. Zdaniem skarżącej, wykonywane w dniach 26 i 27 marca 2020 r. prace polegające na utwardzeniu pospółki i podłoża ławicy powodowały nadmierną dla niej uciążliwość w postaci hałasu i wibracji, oraz z uwagi na bliskie sąsiedztwo z jej domem mogą w przyszłości skutkować uszkodzeniem i pęknięciem jego ścian.
Z mocy art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 2351) dziennik budowy stanowi urzędowy dokument, obrazujący przebieg robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywanych robót i za jego prowadzenie odpowiada kierownik budowy (ust. 1 i 3), a przed rozpoczęciem robót inwestor występuje o wydanie i ostemplowanie dziennika budowy (ust. 4).
Analiza przepisów Prawa budowlanego, jak i przepisów wykonawczych, tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 963, zwanego w skrócie: "rozporządzeniem w sprawie dziennika budowy") nie pozostawia wątpliwości, że dziennik budowy jest dokumentem o istotnym znaczeniu w procesie inwestycyjnym. Stanowi część dokumentacji powykonawczej budowy (art. 3 pkt 14 Prawa budowlanego), a jednocześnie to urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku ich wykonywania. Dlatego też kierownik budowy ma obowiązek prowadzenia takiego dokumentu aż do złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie (art. 22 pkt 2 w związku z art. 57 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Dziennik budowy jest przy tym przeznaczony do rejestracji, w formie wpisów, przebiegu robót budowlanych oraz wszystkich zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku ich wykonywania i mających znaczenie przy ocenie technicznej prawidłowości wykonywania budowy, rozbiórki lub montażu (§ 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dziennika budowy). W dzienniku budowy wpisów może dokonywać projektant, włącznie z wpisem wstrzymania robót budowlanych (art. 21 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego). Dokonania wpisów do dziennika budowy może również żądać inwestor nadzoru inwestorskiego w zakresie usunięcia nieprawidłowości lub zagrożeń, wykonania prób lub badań, przedstawienia ekspertyz itp., a także inne osoby wskazane w przepisach szczególnych (art. 26 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z § 9 rozporządzenia w sprawie dziennika budowy). Omawiany dokument jest również niezbędny do prawidłowego zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub uzyskania pozwolenia na użytkowanie (art. 57 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego).
Z przepisów powołanego rozporządzenia w sprawie dziennika budowy wynika, że dziennik budowy jako dokument cechuje wysoki stopień jego rzetelności formalnej. Świadczy o tym m.in. wymóg opieczętowania każdej strony dziennika przez organ, który go wydał, wymóg sporządzania wpisów jednocześnie w oryginale i w kopii, odpłatność przygotowania dziennika, okoliczność, iż dziennik z mocy prawa staje się składnikiem dokumentacji budowy (§ 5 i 7 rozporządzenia oraz art. 3 pkt 13 Prawa budowlanego). Wykreślenia wpisów oraz ich poprawki w dzienniku budowy też są dokonywane w formie wpisów (§ 7 ust. 2 in fine rozporządzenia). Okoliczności te przemawiają za urzędowym charakterem dziennika budowy. Na taki charakter dziennika wskazuje też obowiązek dołączenia go do zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych i złożenia w siedzibie organu. Użytkownik obiektu zatrzymuje sobie tylko kopię dziennika, którą przechowuje przez cały czas użytkowania obiektu. Z przedstawionych powodów dziennik budowy jest istotnym dokumentem również dla organów architektoniczno-budowlanych oraz organów nadzoru budowlanego (por. § 10 rozporządzenia w sprawie dziennika budowy). Obowiązki kierownika budowy związane z dziennikiem budowy i kompetencje lub uprawnienia (w tym także kierownika budowy - art. 23 pkt 2 Prawa budowlanego) wiążące się z tym dokumentem wskazują, że założenie i prowadzenie takiego dokumentu jest warunkiem koniecznym zgodnego z prawem przebiegu procesu inwestycyjnego. Wówczas, gdy inwestor dopełnił powyższych obowiązków, a tym samym treść dziennika budowy jako dokument urzędowy, korzysta z domniemania prawdziwości zawartych tam danych. Organ administracji nie może dowolnie odrzucić, bez przeprowadzenia dowodu przeciwnego, istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Dopiero przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dziennika budowy jako dokumentu urzędowego może podważyć domniemanie prawdziwości zawartych tam danych. Będzie to możliwie m.in. w sytuacji, gdy dziennik budowy nie jest prowadzony w sposób zgodny z wymogami określonymi w tym zakresie w przepisach Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie dziennika budowy.
Jednakże przebieg procesu budowlanego inwestora potwierdza dziennik budowy, który jest podstawowym dokumentem w postępowaniu wyjaśniającym, stanowiącym dowód realizowania inwestycji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 401/19).
Zgodnie z art. 76 § 1 i 2 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo potwierdzone.
W kontekście oceny przedstawionej w obu decyzjach, wskazać należy, że z dokumentem urzędowym wiążą się dwa domniemania: prawdziwości dokumentu oraz zgodności jego treści z prawdą. W postępowaniu cywilnym często wskazuje się (choć nie jest to jednolity pogląd), że dziennik budowy jest dokumentem urzędowym na mocy art. 45 ust. 1 Prawa budowlanego, a także na gruncie prawa cywilnego - w rozumieniu art. 244 k.p.c. Treść dziennika budowy korzysta z domniemania prawnego zgodności z rzeczywistością. W zestawieniu dwóch kategorii dowodów, dokumentu o charakterze urzędowym (jakim jest dziennik budowy) oraz zeznań świadków, rolę priorytetową przyznaje się temu pierwszemu.
W niniejszej sprawie skarżąca zakwestionowała wiarygodność wpisów dokonanych w dzienniku budowy w zakresie dat wykonanych robót budowlanych nie wykazując jednak konkretnych okoliczności, ani dowodów na to, że ustalony stan nie odpowiada faktycznym zapisom w dzienniku budowy. Nie został też skutecznie przeprowadzony przeciwdowód w stosunku do treści zawartych w nim wpisów, stąd organ obowiązany był stwierdzić, że dokonane w dzienniku budowy wpisy odpowiadają zakresowi wykonanych robót budowlanych, w datach wskazanych w dzienniku.
W odniesieniu do tej kwestii wskazać należy, że w ramach swobodnej oceny dowodów, organ dokonał rzetelnej, wzajemnie powiązanej oceny wszystkich dowodów. Zaprezentowane w decyzjach motywy przyjętej oceny wskazywały, że ustalenie daty rozpoczęcia budowy nastąpiło na podstawie zgromadzonego materiału. Zachowano przy tej ocenie reguły logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Skonfrontowanie znaczenia dowodowego wpisów w dzienniku budowy z przedkładanymi przez skarżącą informacjami nie pozwalało na ustalenie, że doszło do samowoli budowlanej.
Dziennik budowy prawidłowo oceniony został według reguł postępowania dowodowego. Wynikała z nich możliwość przypisania mu silnej mocy dowodowej, a jednocześnie brak było równie mocnych dowodów, które w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, podważałyby ustalenia z niego wynikające.
PINB za podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 105 § 1 k.p.a. W myśl przywołanego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 967/05).
W tym stanie rzeczy prawidłowo umorzone zostało postępowanie zainicjowane przez wnioskodawców.
Podniesiona przez skarżącą kwestia możliwości negatywnego oddziaływania prowadzonych przez inwestora robót budowlanych nie jest uzasadniona, bowiem nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, takimi które wystąpią dopiero w przyszłości bądź też nie wystąpiły (por. wyrok NSA z dnia 25.10.2006 r. sygn. akt II GSK 163/06 i wyrok NSA z dnia 12.07.2007 r. sygn. akt I OSK 1559/06).
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowoadministracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.