II SA/Gl 564/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody o utrzymaniu w mocy odmowy wymeldowania, uznając, że organy nie zebrały i nie oceniły wszechstronnie materiału dowodowego w sprawie faktycznego opuszczenia lokalu.
Skarżąca wniosła o wymeldowanie osoby z miejsca stałego pobytu, twierdząc, że lokal został opuszczony. Organy administracji odmówiły wymeldowania, opierając się głównie na wynikach oględzin lokalu, które wykazały obecność mebli i rzeczy osobistych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, stwierdzając, że organy nie oceniły wszechstronnie materiału dowodowego, ignorując dowody takie jak niskie zużycie mediów, nieodebrana korespondencja i zeznania świadków, które wskazywały na faktyczne opuszczenie lokalu.
Sprawa dotyczyła wniosku o wymeldowanie osoby z miejsca stałego pobytu. Skarżąca argumentowała, że lokal został opuszczony, czego dowodem miało być m.in. niskie zużycie mediów i nieobecność osoby w miejscu zameldowania. Prezydent Miasta odmówił wymeldowania, uznając, że osoba nie opuściła lokalu dobrowolnie i trwale, wskazując na posiadanie kluczy, opłacanie czynszu oraz obecność rzeczy osobistych i mebli. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając, że oględziny lokalu wykazały obecność rzeczy osobistych i noclegowych, a niskie zużycie mediów nie jest decydujące. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organy obu instancji nie zebrały i nie oceniły wszechstronnie materiału dowodowego. Skupiono się nadmiernie na wynikach oględzin, pomijając inne dowody, takie jak zeznania świadków, niskie zużycie mediów (wody i prądu), nieodebrana korespondencja oraz fakt, że osoba nie została zastana w miejscu zameldowania przez policję. Sąd podkreślił, że zameldowanie ma charakter ewidencyjny i nie przesądza o faktycznym centrum życiowym. W ocenie Sądu, całokształt dowodów wskazywał na dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu, co uzasadniało wymeldowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie oceniły wszechstronnie materiału dowodowego, nadając nadmierną wagę oględzinom i marginalizując inne dowody, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Skupienie się wyłącznie na oględzinach lokalu, które wykazały obecność mebli i rzeczy osobistych, przy jednoczesnym zignorowaniu dowodów takich jak niskie zużycie mediów, nieodebrana korespondencja, zeznania świadków i fakt nieobecności osoby w miejscu zameldowania, stanowiło naruszenie przepisów k.p.a. i doprowadziło do błędnej wykładni art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.e.l. art. 35
Ustawa o ewidencji ludności
Opuszczenie miejsca pobytu stałego musi mieć charakter trwały i dobrowolny, co wymaga oceny całokształtu okoliczności faktycznych, a nie opierania się wyłącznie na wybranych dowodach.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowody podlegają swobodnej ocenie, która nie może być dowolna i musi uwzględniać cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Naruszenie tej zasady nie zawsze wpływa na wynik sprawy, jeśli strona nie wykaże konkretnych negatywnych konsekwencji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie zebrały i nie oceniły wszechstronnie materiału dowodowego. Nadmierna waga przywiązana do oględzin lokalu z pominięciem innych dowodów (niskie zużycie mediów, nieobecność, nieodebrana korespondencja). Niskie zużycie mediów (prądu i wody) świadczy o braku zamieszkiwania. Nieodebrana korespondencja kierowana na adres zameldowania. Strona nie została zastana w miejscu zameldowania przez policję. Błędna wykładnia art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Odrzucone argumenty
Argument o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. (niezawiadomienie o rozprawie administracyjnej) nie wpłynął na wynik sprawy, gdyż skarżąca nie wykazała konkretnych negatywnych konsekwencji.
Godne uwagi sformułowania
Organy obu instancji wprawdzie przeprowadziły szeregu czynności dowodowych zmierzających do ustalenia stanu faktycznego, lecz nie sprostały obowiązkowi poddania zgromadzonego materiału swobodnej ocenie. Takie podejście nie zasługuje na aprobatę. Wprowadzenie sztywnej teorii dowodowej w pewnej sferze w drodze praktyki organów administracji narusza zasady postępowania administracyjnego, poprzez arbitralne ograniczenia zakresu art. 75 k.p.a. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ dokonuje rozstrzygnięcia na podstawie tylko jednego, wybranego środka dowodowego. Nie można dać wiary oświadczeniu Strony dysponując wiedzą, że miesięczne zużycie energii elektrycznej przez dwie osoby oscyluje w okolicach 15 zł.
Skład orzekający
Wojciech Gapiński
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Kręcisz-Sarna
członek
Krzysztof Nowak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania, obowiązek wszechstronnej oceny dowodów przez organy administracji, znaczenie dowodów pośrednich (np. zużycie mediów) w sprawach meldunkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy o ewidencji ludności oraz k.p.a. w kontekście oceny dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest wszechstronne zbieranie i ocena dowodów przez organy administracji, a także jak sąd administracyjny może skorygować błędy proceduralne i merytoryczne.
“Czy niskie rachunki za prąd mogą pomóc w udowodnieniu, że nie mieszkasz w miejscu zameldowania?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 564/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-08-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna Krzysztof Nowak Wojciech Gapiński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Hasła tematyczne Ewidencja ludności Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1191 art. 28, art. 34, art. 35 Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.) Dz.U. 2023 poz 259 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 16 lutego 2023 r. nr SOVI.621.1.2023 w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącej 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewoda Śląski (dalej – organ odwoławczy, Wojewoda) decyzją z dnia 16 lutego 2023 r. nr SOVI.621.1.2023, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm. - dalej k.p.a.) oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1191 z późn. zm. – dalej u.e.l.), po rozpoznaniu odwołania G. S. (dalej – Skarżąca, Wnioskodawczyni), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (dalej – organ I instancji, Prezydent Miasta) z dnia 28 grudnia 2022 r. nr [...] o odmowie wymeldowania A. S. (dalej - Strona) z miejsca pobytu stałego przy [...] w C. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 27 lipca 2022 r. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie wszystkich osób z pobytu stałego, które figurują pod adresem C. [...]. Żądanie uzasadniono tym, że w lokalu tym nikt nie zamieszkuje od kilku lat i który na przestrzeni tego okresu nie był podany remontowi. Okoliczności tej dowodzić ma niskie zużycie wody i energii elektrycznej. Wnioskodawczyni podniosła również, że osoby tam zameldowane przebywają najprawdopodobniej pod innym adresem, tj. C. ul. [...]. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Prezydent Miasta decyzją z dnia 28 grudnia 2022 r. odmówił wymeldowania Strony z powyższego pobytu stałego. W uzasadnieniu wskazano, że nie została spełniona przesłanka faktycznego opuszczenia lokalu. Według organu I instancji, fakt okresowego przebywania w drugim lokalu, czy też na terenie działki leśnej, nie stanowi o tym, że Strona przeniosła swoje centrum życiowe poza miejsce zameldowania. Zaznaczono także, że Strona posiada klucze do lokalu i opłaca za niego czynsz. Świadczy to – zdaniem Prezydenta Miasta – iż Strona nie zerwała więzi łączących ją z lokalem. Zaznaczono przy tym, że Skarżąca nie ma dostępu do mieszkania. Wyjaśniono końcowo, że wszelkie kwestie związane z użytkowaniem lokalu należy rozstrzygać na drodze cywilnej, w postępowaniu sądowym. W odwołaniu z dnia 10 stycznia 2023 r. pełnomocnik Wnioskodawczyni zanegował prawidłowość rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego żądając jego uchylenia. Zarzucił mu: 1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku zagwarantowania Skarżącej udziału w każdym stadium postępowania, tj. przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i przesłuchania stron A. S. oraz A1. S1. bez poinformowania Skarżącej o terminie tej czynności, co skutkowało pozbawieniem jej możliwości wzięcia udziału w istotnych czynnościach przygotowawczych organu; b) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie przez organ wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie uwzględnienie przy wydawaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia braku zużycia mediów w lokalu, braku zużycia ogrzewania w lokalu, faktu, że A. S. nie potrafiła nawet wskazać pod jakim adresem rzekomo zamieszkuje i pod jakim adresem jest skoncentrowane jej centrum życiowe, każdorazowego zwrotu korespondencji przesyłanej na adres [...] w C., stanu technicznego lokalu, co jednoznacznie wskazuje, że lokal nie jest zamieszkiwany; c) art. 80 k.p.a. przez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem kwestii istotnych dla uznania zasadności złożonego wniosku o wymeldowanie i tym samym przyjęcie, że nie zaszły przesłanki warunkujące wydanie decyzji o wymeldowaniu A. S., podczas gdy całokształt okoliczności sprawy oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że lokal położony przy [...] w C. nie jest zamieszkały; d) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieprawidłową konstrukcję uzasadnienia decyzji, w szczególności brak szczegółowego wyjaśnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, niewyjaśnienie faktów i niewskazanie dowodów na jakich organ oparł swoje rozstrzygnięcia, niewyjaśnienie którym z dowodów odmówił wiarygodności oraz przyczyn z powodu których odmówił dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, przy zawężeniu uzasadnienia decyzji wyłącznie do wykładni treści przepisu art. 35 u.e.l.; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 35 u.e.l. poprzez odmowę wymeldowania A. S. w sytuacji, gdy zaistniały wszelkie przesłanki pozwalające na wydanie decyzji o wymeldowaniu. Wojewoda nie przychylając się do argumentacji odwołania, decyzją z dnia 16 lutego 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Analiza materiału dowodowego doprowadziła organ odwoławczy – podobnie jak Prezydenta Miasta - do wniosku, że Strona nie opuściła miejsca zameldowania dobrowolnie i w sposób trwały. Otóż w lokalu tym osoba ta ma miejsce noclegowe oraz ma zgromadzone rzeczy osobiste i majątkowe, przybory toaletowe, a także produkty żywnościowe. Podkreślono, że okoliczności tych dowiodły oględziny, które mają szczególne znaczenie w sprawach meldunkowych. Wojewoda zwrócił uwagę, że w niniejszym postępowaniu nie bada się komfortu zamieszkiwania, a zatem wielkość poboru prądu, czy wody pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Taką samą wartość dowodową przypisano nieodbieranej korespondencji kierowanej na adres miejsca zameldowania. Stwierdzono również, że wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu prowadzi do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności, czy też występowania nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 35 u.e.l. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu winna zatem nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia woli lub poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Dlatego też Wojewoda uznał, że korzystanie z drugiego mieszkania oraz działki leśnej nie pozwala w świetle zgromadzonych dowodów na przyjęcie, że centrum życiowe Strony znajduje się w innym miejscu niż miejsce jej zameldowania. Końcowo organ odwoławczy zaznaczył, że wpis meldunkowy ma charakter wyłącznie ewidencyjny i nie wiąże się z nim jakiekolwiek prawo do lokalu. W skardze z dnia 3 marca 2023 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Wnioskodawczyni zarzucił decyzji Wojewody: 1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, w sytuacji kiedy zachodziły podstawy do jej uchylenia z uwagi na jej wadliwość; b) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku zagwarantowania Skarżącej udziału w każdym stadium postępowania, tj. przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i przesłuchania A. S. oraz A1. S1. bez poinformowania jej o terminie tej czynności, co skutkowało pozbawieniem jej możliwości wzięcia udziału w istotnych czynnościach przygotowawczych organu; c) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie przez organ wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie uwzględnienie przy wydawaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia braku zużycia mediów w lokalu, braku zużycia ogrzewania w lokalu, faktu, że A. S. nie potrafiła nawet wskazać pod jakim adresem rzekomo zamieszkuje i pod jakim adresem jest skoncentrowane jej centrum życiowe, każdorazowego zwrotu korespondencji przesyłanej na adres [...] w C., stanu technicznego lokalu, co jednoznacznie wskazuje, że lokal nie jest zamieszkiwany; d) art. 8 k.p.a. przez prowadzanie postępowania w sposób podważający zaufanie obywatela do organów Państwa; e) art. 80 k.p.a. przez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem kwestii istotnych dla uznania zasadności złożonego wniosku o wymeldowanie i tym samym przyjęcie, że nie zaszły przesłanki warunkujące wydanie decyzji o wymeldowaniu A. S., podczas gdy całokształt okoliczności sprawy oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że lokal położony przy [...] w C. nie jest zamieszkały; f) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieprawidłową konstrukcję uzasadnienia decyzji, w szczególności brak szczegółowego wyjaśnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, niewyjaśnienie faktów i niewskazanie dowodów na jakich organ oparł swoje rozstrzygnięcia, niewyjaśnienie którym z dowodów odmówił wiarygodności oraz przyczyn z powodu których odmówił dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, przy zawężeniu uzasadnienia decyzji wyłącznie do wykładni treści przepisu art. 35 u.e.l.; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 35 u.e.l. poprzez odmowę wymeldowania A. S., w sytuacji gdy zaistniały przesłanki pozwalające na wydanie decyzji o wymeldowaniu. Wobec tych zarzutów pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto zawarto żądanie przeprowadzenia dowodu z rozliczenia-kartoteki księgowej właściciela lokalu za rok 2010 oraz 2012, dla lokalu nr [...] przy [...] dla wykazania faktu, że już w 2012 r. lokal, w którym zameldowana jest Strona miał nr [...]. W motywach skargi w pierwszej kolejności podniesiono, że wbrew twierdzeniu Wojewody, Skarżąca, jak i jej pełnomocnik, nie zostali zawiadomieni o rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 13 września 2022 r., kiedy to przesłuchano osoby zameldowane w przedmiotowym lokalu. Tym samym pozbawiono Wnioskodawczynię udziału w istotnej czynności procesowej. Stanowi to nie tylko o naruszeniu art. 10 § 1, ale również art. 8 k.p.a. Autor skargi wskazał, że organ nie wziął pod uwagę przedłożonych przez Skarżącą dokumentów i zeznań świadków jednoznacznie wskazujących na brak zamieszkiwania przez Stronę w lokalu. Wnioski wysunięte przez organ – zdaniem pełnomocnika - są niespójne, pozbawione logiki i w żaden sposób nie korelują ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W tym zakresie zwrócił uwagę na bardzo niskie zużycie energii elektrycznej, której koszt w okresie od sierpnia do lutego oscylował w granicach ok. 15 zł miesięcznie. Według pełnomocnika, okoliczność ta świadczy, że Strona nie zamieszkuje w lokalu. Praca urządzeń domowych (lodówka, oświetlenia), jak również korzystanie z telewizora, komputera, a także ogrzewania elektrycznego generuje bowiem zdecydowanie większy pobór energii. Wspomniano również o małej ilości zużytej wody. W skardze zasygnalizowano również, że Strona pomimo deklarowanego zamieszkiwania w miejscu zameldowania, błędnie podaje numer lokalu. Ponadto nie podejmowana jest korespondencja kierowana na adres zameldowania, a Strona wskazuje adres korespondencyjny przy ul. [...]. Wśród pominiętych dowodów pełnomocnik wymienił także zeznania świadków oraz informacje zawarte w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym przez Policję. Z ostatniego dowodu wynika, że Strona nie została zastana w miejscu zameldowania i nie jest widywana przez sąsiadów. W skardze nie podzielono stanowiska nadającego oględzinom szczególną moc dowodową. Zauważono bowiem, że o czynności tej Strona była powiadomiona z wyprzedzeniem, a tym samym mogła ona odpowiednio przygotować lokal. W kwestii zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. stwierdzono, że uzasadnienie nie zawiera żadnego z elementu wymienionego w tym przepisie, a tym samym nie można poznać motywów podjętego rozstrzygnięcia. Argumentując zarzut naruszenia prawa materialnego stwierdzono, że zamieszkiwania w miejscu zameldowania nie dowodzi fakt uiszczania czynszu. Według pełnomocnika, materiał dowodowy pozwala natomiast na przyjęcie, że Strona dobrowolnie opuściła lokal przy [...] i zamieszkuje obecnie przy ul. [...]. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody z dnia 16 lutego 2023 r., którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w przedmiocie odmowy wymeldowania Strony z pobytu stałego w lokalu położonym przy [...] w C. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 35 u.e.l. Przepis ten stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Z uregulowania tego wynika, że postępowanie może być zainicjowane z urzędu, a także na wniosek właściciela lokalu oraz podmiotu dysponującego tytułem do lokalu (np. najmu lokalu). Powyższy przepis określa ponadto przesłanki wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z nim podstawą do wydania takiej decyzji jest opuszczenie lokalu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Ostatnia z wymienionych przesłanek nie rodzi wątpliwości interpretacyjnych, a mianowicie należy ją wiązać z brakiem przedsięwzięcia czynności formalnych wymeldowania, określonych w art. 34 u.e.l. W kwestii natomiast pierwszej z przesłanek, tj. opuszczenia lokalu, istotnym jest, by miało ono charakter trwały i dobrowolny. Co do zasady opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana, można uznać za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia interesów życiowych w inne miejsce, a nie, na przykład, z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Podkreślić jednak należy, że wystąpienie tych cech warunkowane jest obiektywnymi okolicznościami stanu faktycznego podlegającego indywidualnej ocenie. Oczywiście ustalając "trwałość i dobrowolność opuszczenia lokalu" nie można wyłącznie poprzestawać na twierdzeniach (oświadczeniach) osoby zainteresowanej rozpatrzeniem sprawy. Trzeba zbadać, czy argumentacja strony znajduje potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych (zob. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 3427/18, Lex nr 2825816). Podkreślić należy, że zameldowanie i wymeldowanie stanowi wyłącznie rejestrację danych o faktycznym miejscu pobytu osoby w lokalu. Zameldowanie nie stanowi tytułu prawnego do lokalu, a wymeldowanie nie oznacza utraty uprawnień do tego lokalu - nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności, czy innych praw do lokalu. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem faktu opuszczenia miejsca pobytu stałego. Pobytem stałym jest, zgodnie z art. 6 ust. 1 u.e.l., zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przyjmuje się, że dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą m.in. koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, co oznacza, że dana osoba w miejscu tym stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowując rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości, przyjmuje korespondencję, a w przypadku opuszczenia danego lokalu - sposób i charakter tego opuszczenia, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w tym miejscu (zob. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2400/15, Lex nr 2284501). Przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obligują organ administracji do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dowody pozyskane w toku postępowania podlegają tzw. swobodnej ocenie (art. 80 k.p.a.). Zasada ta nie oznacza jednakże dowolności oceny mocy i wiarygodności dowodu. Jego oceny dokonuje się wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, a więc wiąże się to z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności (zob. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r. sygn. akt II GSK 1258/19, Lex nr 3504057). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji wprawdzie przeprowadziły szeregu czynności dowodowych zmierzających do ustalenia stanu faktycznego, lecz nie sprostały obowiązkowi poddania zgromadzonego materiału swobodnej ocenie. Otóż uzasadniając swoje stanowisko - uwaga ta zwłaszcza dotyczy Wojewody - skoncentrowały się na wynikach i ustaleniach poczynionych w trakcie oględzin przedmiotowego lokalu. Wywiodły stąd, że skoro mieszkanie jest umeblowane i w którym znajdują się sprzęty elektryczne (zaopatrzona w produkty żywnościowe lodówka, telewizor), rzeczy osobiste (ubrania, przybory toaletowe itp.), to mieszkanie to stanowi centrum życiowe Strony, a w konsekwencji nie zaistniała przesłanka faktycznego i dobrowolnego jego opuszczenia. W konsekwencji brak było podstaw do zastosowania art. 35 u.e.l. Zaznaczyły jednocześnie, że czasowa nieobecność Strony w tym lokalu, z racji na pobyt w mieszkaniu przy ul. [...], czy na działce leśnej (w porze letniej), nie daje podstaw do odmiennego stanowiska. Zmarginalizowano pozostałe dowody, dając prymat ustaleniom poczynionym podczas wspomnianych oględzin lokalu. Takie podejście nie zasługuje na aprobatę. Otóż w myśl art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wywieść stąd należy, że niedopuszczalne jest stosowanie formalnej (legalnej) teorii dowodów poprzez twierdzenie, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi, bądź też przez tworzenie nowych reguł korzystania ze środków dowodowych (zob. wyrok NSA z dnia 9 marca 1989 r. sygn. akt II SA 961/88, ONSA 1989/1/33). Wprowadzenie sztywnej teorii dowodowej w pewnej sferze w drodze praktyki organów administracji narusza zasady postępowania administracyjnego, poprzez arbitralne ograniczenia zakresu art. 75 k.p.a., (zob. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2000 r. sygn. akt V SA 2182/99, Lex nr 46392). Innymi słowy w postępowaniu administracyjnym, organ powinien wykorzystać wszelkie dostępne środki dowodowe, a niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ dokonuje rozstrzygnięcia na podstawie tylko jednego, wybranego środka dowodowego (zob. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2022 r. sygn. akt I GSK 1801/22, Lex nr 3502702). W tej sytuacji brak było podstaw, aby ustalenia stanowiące o rozstrzygnięciu oprzeć wyłącznie na protokole z oględzin z pominięciem innych dowodów, które zostały pozyskane w trackie postępowania. Ponadto podkreślić należy, że brak jest przepisu prawa, który dawałby podstawę do tego, aby nadawać szczególne znaczenie wskazanemu dowodowi w sprawach z zakresu zameldowania. Dlatego też zadaniem organów było skonfrontowanie informacji pozyskanych z tego źródła z innymi dowodami i to zarówno mającym potwierdzać fakt zamieszkiwania Strony w tym lokalu, jak i tymi temu zaprzeczającymi. Bez wątpienia, gdyby wziąć pod uwagę jedynie ustalenia poczynione podczas oględzin, to zasadnym byłoby twierdzenie, że Strona zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania. Jednak, jak wcześniej zauważono, nie można tracić z pola widzenia reszty materiału dowodowego. Zawnioskowani do przesłuchania przez Skarżącą świadkowie w osobach P. B. (mieszkaniec kamienicy) i D. M. (znajomy Wnioskodawczyni) potwierdzają, że Strona nie zamieszkuje w lokalu, w którym posiada zameldowanie. Jak bowiem zeznają świadkowie, nie jest tam widywana, a próby kontaktu z nią wymagają wcześniejszego uprzedzenia telefonicznego. Strona i jej maż, jak i córka, z kolei twierdzą, że zamieszkuje ona w spornym lokalu, gdzie znajduje się jej centrum życiowe. Przyznaje, że często przebywa w mieszkaniu przy ul. [...] lub w okresie letnim na terenie działki leśnej, lecz lokal w kamienicy jest jej głównym miejscem pobytu. Zestawiając te informacje z pozostałymi dowodami przyjąć należy, że lokal w kamienicy nie jest centrum życiowym Strony, gdyż został przez nią opuszczony dobrowolnie i trwale. Wskazać w tej materii należy, że jej mąż w trakcie przesłuchania w dniu 11 października 2022 r. oznajmił, że jest ona współwłaścicielem mieszkania przy ul. [...]. Uwzględniając zatem niskie zużycie mediów w lokalu znajdującym się w kamienicy, zasadnym jest stwierdzenie, że to właśnie tam zamieszkuje Strona. Dodatkowo wskazać przyjdzie, że funkcjonariusze Policji prowadząc czynności w kierunku ustalenia miejsca jej pobytu właśnie tam ją zastali. Z kolei kilkukrotne próby nawiązania kontaktu ze Stroną w miejscu jej zameldowania nie dały pozytywnego rezultatu. Na pozostawioną w drzwiach informację odpowiedział po kilku dniach mąż Strony, co wskazuje, że to on co pewien czas sprawdza, czy pod tym adresem nie ma korespondencji do Strony. Dodatkowo wskazać należy, że Policja uzyskała informację od pracowników firmy znajdującej się w lokalu nr [...], że nikt tam nie zamieszkuje. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że warunki zamieszkiwania nie mogą stanowić o wystąpieniu przesłanek z art. 35 u.e.l. Niemniej jednak błędem było zignorowanie informacji o niskim zużyciu wody i energii elektrycznej. Są to okoliczności, które skonfrontowane z wyjaśnieniami Strony zaprzeczają jej stanowisku. Otóż nie można dać wiary oświadczeniu Strony dysponując wiedzą, że miesięczne zużycie energii elektrycznej przez dwie osoby oscyluje w okolicach 15 zł. Nadmienić należy, że okoliczność ta dotyczy również okresu zimowego, gdzie ogrzewanie pomieszczeń może odbywać się tylko przy wykorzystaniu tego rodzaju energii. Wykluczona jest bowiem forma pozyskiwania ciepła z sieci miejskiej, gdyż jej dostawca poinformował pismem z dnia 23 listopada 2023 r., że nie jest ono pobierane od października 2015 r. Niezależnie od tego zwrócić należy uwagę, że lodówka, która znajdowała się z lokalu pobiera permanentnie energię. Ponadto oświetlenie pomieszczeń, czy użytkowanie komputera nie pozwala na przyjęcie, aby pobyt dwóch dorosłych osób generował tak niskie zużycie energii elektrycznej. Ponadto słusznie zauważono, że korespondencja kierowana na adres stałego zameldowania Strony nie jest podejmowana. Zresztą sama Strona wskazała adres do doręczeń inny niż miejsce zameldowania, tj. przy ul. [...]. Jak już wcześniej dostrzeżono, Strona nie była zastana przez funkcjonariuszy Policji, pomimo że próbę podejmowano kilkukrotnie. Podsumowując stwierdzić należy, że zasadnym jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i w związku z tym również art. 35 u.e.l. Uznać bowiem należy, że nieuprawnionym było oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na informacjach wynikających z oględzin i pomięciem pozostałych dowodów, a których uwzględnienie prowadzi do przeciwstawnych wniosków od tych zaprezentowanych przez organy obu instancji. Dlatego też organ II instancji ponownie rozpoznając wniosek Skarżącej uwzględni stanowisko zaprezentowane we wcześniej części uzasadnienia. Nie zasługuje na uwzględnienie natomiast zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Otóż uchybieniem organu było niezawiadomienie Skarżącej i jej pełnomocnika o terminie i miejscu przesłuchania Stron. Niemniej jednak poza wskazaniem, że zaniechanie to uniemożliwiło Skarżącej zadawania pytań przesłuchiwanym, nie wykazano, aby negatywnie wpłynęło to na wynik sprawy. Przede wszystkim nie przedstawiono pytań, jakie miały być skierowane do przesłuchiwanych, a także okoliczności, których miałyby one dotykać i które nie zostały wyjaśnione w postępowaniu. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania w kwocie 580 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI