II SA/Gl 562/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-12-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wymeldowaniezawieszenie postępowaniaprawo do lokaluewidencja ludnościkpapostanowienieskarga administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie, uznając, że prawo do lokalu nie ma znaczenia w aktualnym stanie prawnym.

Skarżąca B.K. wniosła o zawieszenie postępowania o wymeldowanie, powołując się na toczące się sprawy cywilne dotyczące prawa do zamieszkiwania w lokalu. Organy administracji odmówiły zawieszenia, wskazując, że uprawnienia do lokalu nie są brane pod uwagę przy orzekaniu o wymeldowaniu po nowelizacji przepisów. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że w obecnym stanie prawnym kwestia tytułu prawnego do lokalu nie jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu o wymeldowanie.

Sprawa dotyczyła skargi B.K. na postanowienie Wojewody Ś. odmawiające zawieszenia postępowania w przedmiocie obowiązku meldunkowego. Skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania o wymeldowanie, wskazując na złożenie wniosku do Sądu Rejonowego o ustalenie prawa do zamieszkiwania w lokalu oraz toczące się inne sprawy cywilne. Organy administracji obu instancji odmówiły zawieszenia, argumentując, że zgodnie ze znowelizowaną ustawą o ewidencji ludności, uprawnienia do lokalu nie mają znaczenia prawnego w postępowaniu o wymeldowanie. Sąd administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że w aktualnym stanie prawnym, po nowelizacji art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, kwestia tytułu prawnego do lokalu lub uprawnienia do przebywania w nim nie stanowi zagadnienia wstępnego, które uzasadniałoby zawieszenie postępowania o wymeldowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Sąd zaznaczył również, że nowe okoliczności podniesione w zażaleniu, dotyczące wytoczenia kolejnych spraw cywilnych, mogły być przedmiotem jedynie nowego wniosku do organu pierwszej instancji. Kwestie dotyczące przyczyn opuszczenia lokalu mogą być rozpatrzone przy merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy o wymeldowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w aktualnym stanie prawnym, po nowelizacji ustawy o ewidencji ludności, uprawnienia do lokalu nie mają znaczenia prawnego w postępowaniu o wymeldowanie i nie stanowią zagadnienia wstępnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nowelizacja ustawy o ewidencji ludności wyłączyła znaczenie prawne uprawnień do lokalu w sprawach o wymeldowanie, co oznacza, że nie są one zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji zobowiązany jest do zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

u.e.l. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

W brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 16 kwietnia 2004 r., w sprawie o wymeldowanie nie mają znaczenia prawnego uprawnienia do przebywania w lokalu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c.

Kodeks cywilny

Roszczenie z art. [...] k.c. może być dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia posiadania, a po tym okresie wygasa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W aktualnym stanie prawnym, po nowelizacji ustawy o ewidencji ludności, uprawnienia do lokalu nie mają znaczenia prawnego w postępowaniu o wymeldowanie i nie stanowią zagadnienia wstępnego. Nowe okoliczności podniesione w zażaleniu mogły być przedmiotem jedynie nowego wniosku do organu pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Konieczność zawieszenia postępowania o wymeldowanie z uwagi na toczące się sprawy cywilne dotyczące prawa do zamieszkiwania w lokalu. Naruszenie art. 7 i 77 kpa przez pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia faktów (przyczyny opuszczenia lokalu).

Godne uwagi sformułowania

w aktualnym stanie prawnym, wynikającym z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 16 kwietnia 2004 r., w sprawie o wymeldowanie nie mają znaczenia prawnego uprawnienia do przebywania w lokalu. Ewidencja ludności służy przede wszystkim rejestracji stanu faktycznego, a nie – prawnego, nie rozstrzyga o statusie prawnym lokalu mieszkalnego, ani o ewentualnych roszczeniach powstałych na tle zajmowanego bądź opuszczonego lokalu. Pod pojęciem zagadnienia prawnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia, którego treścią muszą być okoliczności mające znaczenie prawne.

Skład orzekający

Maria Taniewska-Banacka

przewodniczący

Łucja Franiczek

sprawozdawca

Ewa Krawczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania i przesłanek zawieszenia postępowania administracyjnego, zwłaszcza po zmianach prawnych dotyczących znaczenia prawa do lokalu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego po nowelizacji ustawy o ewidencji ludności w 2004 roku. Może być mniej aktualne w kontekście ewentualnych dalszych zmian prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje zmianę podejścia prawnego do kwestii wymeldowania i znaczenia prawa do lokalu, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Prawo do lokalu nie decyduje o wymeldowaniu? Sąd wyjaśnia kluczowe zmiany w przepisach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 562/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Ewa Krawczyk
Łucja Franiczek /sprawozdawca/
Maria Taniewska-Banacka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek ( spr.) Sędzia NSA Ewa Krawczyk Protokolant stażysta Ewelina Kutermankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach Anny Podsiadło sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...]r. I.M. wystąpiła o wymeldowanie B.K. z pobytu stałego w lokalu położonym w C. przy ul. [...].
Z kolei B.K. pismem z dnia [...]r. wniosła o zawieszenie postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa z uwagi na złożenie w dniu [...]r. wniosku do Sądu Rejonowego w C. o ustalenie prawa do zamieszkiwania w powyższym lokalu. Do wniosku dołączono kserokopię powyższego pisma z datą wpływu do Sądu Rejonowego w C. w dniu [...]r. W uzasadnieniu B.K. podała m.in., iż wprawdzie w [...]r. w trakcie sprawy sądowej, sygn. akt [...] złożyła zapewnienie, że nie zamierza zamieszkać w spornym lokalu, ale obecnie po upływie [...] lat zmieniła zdanie z uwagi na wiek i stan zdrowia matki, wnioskującej o jej wymeldowanie.
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], podjętym z up. Prezydenta C. odmówiono zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W motywach organ I instancji wskazał, iż w związku z nowelizacją ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r. Nr 93, poz. 887 ), uprawnienia do lokalu nie są brane pod uwagę podczas orzekania o wymeldowaniu.
Stąd też zdaniem organu, złożony w dniu [...]r. wniosek o ustalenie prawa do zamieszkania, nie stanowi zagadnienia wstępnego w prowadzonym postępowaniu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie B.K. podniosła, iż wniosek o jej wymeldowanie został złożony już po raz [...], zaś lokalu nie opuściła dobrowolnie, lecz została z niego wyrzucona w [...]r., za co wnioskodawczyni została skazana z art. [...] kk. Nadto, wyjaśniła, że jest współwłaścicielką lokalu, a oprócz sprawy o ustalenie prawa do zamieszkiwania ( sygn. akt [...]), toczą się sprawy o określenie sposobu korzystania ze wspólnego lokalu [...] i zaprzestanie uniemożliwienia z zamieszkiwania w lokalu ( pozew z daty wpływu [...]r. ) a nadto zamierza wnieść o [...] matki, stąd też żaląca się wniosła o zawieszenie postępowania o wymeldowanie do czasu zakończenia powyższych trzech spraw cywilnych zgodnie z art. 97 § 1 pkt 3 i 4 kpa.
Zaskarżonym postanowieniem, wydanym z up. Wojewody Ś., orzeczono o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. Organ odwoławczy powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2002 r. sygn. akt K. 20/01 ( Dz. U. Nr 78, poz. 716 ), wyjaśnił, że w aktualnym stanie prawnym, wynikającym z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 16 kwietnia 2004 r., w sprawie o wymeldowanie nie mają znaczenia prawnego uprawnienia do przebywania w lokalu.
Ewidencja ludności służy przede wszystkim rejestracji stanu faktycznego, a nie – prawnego, nie rozstrzyga o statusie prawnym lokalu mieszkalnego, ani o ewentualnych roszczeniach powstałych na tle zajmowanego bądź opuszczonego lokalu. Stąd też organ II instancji uznał, że zasadnie odmówiono zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Odnosząc się zaś do rozszerzenia w zażaleniu wniosku o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 3 kpa, organ II instancji podał, iż w tej kwestii żaląca się nie przedstawiła żadnego dokumentu.
Stąd też zażalenia nie uwzględniono przyjmując, że podniesione w nim okoliczności co do przyczyn opuszczenia lokalu winny być przedmiotem rozważań i oceny przy merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy.
W skardze do sądu administracyjnego B.K. wniosła o uchylenie postanowienia Wojewody Ś. z powodu pominięcia przez organ I instancji istotnych dla rozstrzygnięcia faktów, czym naruszono art. 7 i 77 kpa, podnosząc iż została zmuszona do opuszczenia spornego lokalu, nie mając jednak zamiaru przeniesienia centrum życiowego w inne miejsce, skoro lokal wykupiła w [...] r.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
W toku rozprawy sądowej skarżąca podała nadto, że wprawdzie w przeszłości toczyła się sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania, jednak wniosek wycofała z uwagi na wiek i chorobę matki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie jest uzasadniona.
W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, iż skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie postępowania w dniu [...]r. z uwagi na wytoczenie przed Sądem Rejonowym w C. sprawy o ustalenie prawa do zamieszkiwania w lokalu, co do którego toczyło się postępowanie o jej wymeldowanie z pobytu stałego. Stąd też postanowienie organu I instancji o odmowie zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, odnosić się mogło wyłącznie do okoliczności, podniesionej w tym wniosku. Wytoczenie kolejnych spraw cywilnych po wydaniu postanowienia przez organ I instancji, które przywołano w zażaleniu, nie mogło odnieść skutku prawnego, bowiem kwestie te mogły być jedynie przedmiotem kolejnego wniosku złożonego do organu I instancji. Gdyby zaś wskutek prawomocnego [...] wnioskodawczyni, doszło do [...], zawieszenie postępowania byłoby obligatoryjne w trybie art. 97 § 1 pkt 3 kpa i musiałoby nastąpić przed tym organem, który w toku instancji właściwy byłby do rozpatrzenia sprawy. Zasadnie jednak organ odwoławczy uznał, iż skarżąca nie przedłożyła żadnego dokumentu, potwierdzającego utratę przez wnioskodawczynię [...].
Trafnie też organy obydwu instancji nie dopatrzyły się przesłanek z art. 97 § 1 pkt 4 - kpa – przy uwzględnieniu treści wniosku o zawieszenie postępowania z dnia
[...]r. Na tej podstawie organ administracji zobligowany jest do zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Pod pojęciem zagadnienia prawnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia, którego treścią muszą być okoliczności mające znaczenie prawne. Zatem wymagane jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym ( vide : B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996, str. 419 ).
Stąd też w niniejszej sprawie istotna jest wykładnia przepisów prawa materialnego, mającego zastosowanie w sprawie o wymeldowanie.
W świetle art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) – w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z dnia 16 kwietnia 2004 r. ( Dz. U. Nr 93, poz. 887 ), organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W niniejszej sprawie jest poza sporem fakt, iż skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego w [...] r. i nie dopełniła czynności w postaci wymeldowania.
Już z treści wniosku o zawieszenie postępowania, jak i oświadczenia złożonego w toku rozprawy sądowej, wynika jednak, że skarżąca co prawda podjęła kroki prawne w celu odzyskania utraconego posiadania lokalu, lecz następnie zrezygnowała z przysługującej jej ochrony prawnej, cofając pozew i składając oświadczenie, że nie zamierza zamieszkać w spornym lokalu.
Dopiero w toku sprawy o wymeldowanie skarżąca postanowiła powrócić do lokalu, w którym została zameldowana na pobyt stały i w tym celu wystąpiła do Sądu Rejonowego w C. o "ustalenie prawa" do zamieszkiwania w powyższym lokalu.
Prawidłowo organy administracji zakwalifikowały powyższe roszczenie jako zmierzające do wykazania tytułu prawnego do lokalu, bądź też uprawnienia do przebywania w nim, która to kwestia nie ma jednak znaczenia w aktualnym stanie prawnym, a mianowicie po nowelizacji art. 15 ust. 2 cyt. ustawy.
Stąd też rozpatrując wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania o jej wymeldowanie, trafnie organ I instancji nie dopatrzył się przesłanek z art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Podniesione w zażaleniu nowe okoliczności co do wytoczenia kolejnych spraw cywilnych na tle utraconego posiadania, nie mogły zaś skutkować uwzględnieniem zażalenia przez organ II instancji, jako że chodziło o nowe okoliczności, które mogły być podniesione jedynie w kolejnym wniosku do organu I instancji. Już jedynie na marginesie zauważyć przyjdzie, że roszczenie z art. [...] kodeksu cywilnego może być dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia posiadania, a po tym okresie wygasa.
W konsekwencji, stwierdzić przyjdzie, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a w szczególności art. 97 § 1 pkt 4 kpa, art. 7 i 77 kpa.
Podniesione w skardze, jak i zażaleniu kwestie co do przyczyn opuszczenia lokalu, mogą być w takiej sytuacji rozpatrzone jedynie przy merytorycznym rozpatrzeniu wniosku o wymeldowanie.
Z tych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
su.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI