II SA/Gl 555/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-10-27
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntówdroga dojazdowagranice nieruchomościprawo własnościsłużebność gruntowapostępowanie administracyjnepostępowanie cywilnemapy ewidencyjneprawo geodezyjne

WSA w Gliwicach oddalił skargę R.S. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, uznając, że spór o status drogi dojazdowej ma charakter cywilnoprawny i nie może być rozstrzygnięty w postępowaniu ewidencyjnym.

Skarżąca R.S. domagała się wyjaśnienia rozbieżności dotyczących drogi dojazdowej, która jej zdaniem powinna być traktowana jako wspólna lub odrębna nieruchomość, a nie włączona do ksiąg wieczystych sąsiadów. Organy administracji uznały, że spór o własność i status gruntu nie może być rozstrzygnięty w postępowaniu ewidencyjnym, które jedynie odzwierciedla istniejący stan prawny. WSA w Gliwicach podzielił to stanowisko, oddalając skargę i wskazując, że wszelkie spory dotyczące własności nieruchomości wymagają postępowania cywilnego.

Skarżąca R.S. wniosła o wyjaśnienie rozbieżności dotyczących drogi dojazdowej, która jej zdaniem powinna być traktowana jako wspólna lub odrębna nieruchomość, a nie włączona do ksiąg wieczystych sąsiadów. Organ pierwszej instancji odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, powołując się na obowiązujące przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia wykonawcze. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, stwierdzając, że postępowanie ewidencyjne nie może rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu, a spory o własność mają charakter cywilnoprawny. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że roszczenia skarżącej nie mogły być uwzględnione w postępowaniu administracyjnym, ponieważ nie legitymowała się ona tytułem prawnym do spornego gruntu. Sąd podkreślił, że wszelkie spory dotyczące własności nieruchomości wymagają postępowania cywilnego, a ewidencja gruntów ma charakter porządkowy i informacyjny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie ewidencyjne ma charakter porządkowy i informacyjny, a spory o własność nieruchomości wymagają postępowania cywilnego.

Uzasadnienie

Ewidencja gruntów odzwierciedla stan prawny ustalony w innym trybie. Wszelkie roszczenia dotyczące własności lub innych praw do gruntu muszą być dochodzone przed sądem powszechnym, a dopiero prawomocne orzeczenie sądu lub ostateczna decyzja administracyjna mogą stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.p.g.k. art. 22 § 2 i 3

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 51

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.g.k. art. 7d § 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 40 § 3

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozp. MRRiB art. 28 § 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. MRRiB art. 44 § 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. MRRiB art. 47 § 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.g.k. art. 24

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Dekret o ewidencji gruntów i budynków

rozp. MRRiB art. 45 § 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. MRRiB art. 10 i 11

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. MRRiB art. 46 § 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. MRRiB art. 35

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. MRRiB art. 46 § 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

p.p.s.a. art. 35 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór o status prawny i własność drogi dojazdowej ma charakter cywilnoprawny i nie może być rozstrzygnięty w postępowaniu ewidencyjnym. Skarżąca nie legitymuje się tytułem prawnym do spornego pasa gruntu, co uniemożliwia uwzględnienie jej żądania wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów ma charakter porządkowy i informacyjny, a nie konstytutywny.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące błędów w operacie ewidencyjnym i mapach sprzed 1997 r. jako podstawy do żądania zmian. Argumenty dotyczące potrzeby nadania drodze numeru geodezyjnego lub włączenia jej do wszystkich ksiąg wieczystych jako drogi wspólnego użytku.

Godne uwagi sformułowania

Ewidencja gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem stanu prawnego i nie ma charakteru konstytutywnego. Wszelkie spory na tle praw do nieruchomości mają charakter cywilnoprawny i do ich rozstrzygania właściwe są sądy powszechne. Ustawodawca nie zna pojęcia własności niczyjej.

Skład orzekający

Ewa Krawczyk

przewodniczący

Barbara Brandys-Kmiecik

członek

Łucja Franiczek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności postępowania ewidencyjnego i jego ograniczeń w rozstrzyganiu sporów o prawa rzeczowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spornej drogi dojazdowej i jej statusu w ewidencji gruntów. Interpretacja przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między potrzebą uregulowania stanu prawnego nieruchomości a ograniczeniami postępowania administracyjnego w zakresie ewidencji gruntów. Pokazuje, kiedy należy skierować sprawę do sądu cywilnego.

Droga dojazdowa: kiedy ewidencja gruntów nie wystarczy, by rozwiązać spór o własność?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 555/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Ewa Krawczyk /przewodniczący/
Łucja Franiczek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Protokolant referent-stażysta Jolanta Czarnata po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2006 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] R. S. zwróciła się do Starostwa Powiatowego w T. G. o wyjaśnienie rozbieżności dotyczącej drogi dojazdowej od ul. P. [...] – do lasu ( parku ), która przebiega pomiędzy gospodarstwami P. B. i jej nieruchomością stanowiącą działki nr [...] /[...], [...] i [...] ( KW Nr [...]).
Jak podała wnioskodawczyni, droga ta o szerokości ok. 3 m, została uwidoczniona na mapach z lat 1865, 1878 i 1992 – bez numeru księgi [...] nie zaznaczono drogi, gdyż pas tej ziemi został włączony do działek nr [...] objętych KW Nr [...] ( własność P. B. ) i KW Nr [...] ( własność J. i G. P. ).
Nadto wnioskodawczyni wskazała, iż w księdze wieczystej z 1918 r. wpisano na rzecz jej gospodarstwa prawo wypasu i jak przypuszcza, było to wynikiem konfliktu na tle sposobu wykorzystywania drogi, przez którą jednak wszyscy mogli bez przeszkód przechodzić lub przejeżdżać.
Po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] nr [...], podjętą z up. Starosty T. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, orzeczono o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości, objętych księgami wieczystymi KW Nr [...] i [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepisy art. 7d ust. 1, art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 ze zm.), § 28 ust. 1 pkt 1,3,4 i 6, § 44 pkt 2 i § 47 ust. 3 rozp. MRRiB z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ).
W uzasadnieniu organ administracji wskazał, iż zarysy pomiarowe wykonane w latach 1858 – 1859, pokazują stan zagospodarowania nieruchomości w obrębie S. T., m.in. dróg dojazdowych jako pas nieoznaczony numeracją geodezyjną, ograniczony dwiema liniami ciągłymi z tzw. przehaczeniami, a tylko droga między gospodarstwami R. S. i P. B. nie posiada przehaczeń. Jednak brak jest uwidocznionych granic działek gospodarstw rolnych, a brak numeracji geodezyjnej wskazuje, że droga ta należy do jednego z gospodarstw. Natomiast prace związane z odnowieniem ewidencji gruntów i budynków oraz wykonaniem klasyfikacji uzupełniającej, objęte zgłoszeniem KERG: [...], wykonano w latach 1994 – 1997. Prace te zakończono przyjęciem operatu pomiarowego w dniu [...].
W ramach wykonania nowych map ewidencyjnych widoczne na mapie ewidencyjnej z [...] drogi wewnętrzne włączono do granic działek. Przyczyną włączenia drogi do nieruchomości P. B. była prawdopodobnie trwała stabilizacja granic po wschodniej części drogi, co potwierdza protokół oględzin z [...] oraz zapis służebności gruntowej w KW [...] ( prawo wypasu dla właściciela parcel wykaz [...] S. T. – obecnie KW [...] – zgodnie z ustaleniem porozumienia sądowego, wpisane dnia [...] ). Zdaniem organu, chodziło bowiem o prawo wypasu na drodze, co oznacza, że droga znajdowała się w granicach nieruchomości obciążonej. Podkreślono przy tym, że prawomocną decyzją [...] z dnia [...] zatwierdzono klasyfikację uzupełniającą i na jej podstawie wprowadzono zmiany użytków do ewidencji gruntów i budynków, a wykonane nowe mapy ewidencyjne stały się obowiązujące.
W ten sposób sporna droga wewnętrzna dojazdowa znalazła się w granicach działki nr [...], która następnie uległa podziałowi na mocy decyzji Burmistrza Miasta T. G. z dnia [...] zatwierdzającej projekt podziału, wykonany na mapie ewidencyjnej po jej odnowieniu w operacie KERG: [...].
Wykonany wówczas operat pomiarowy został przyjęty do zasobu nr KERG: [...], a przy tym R. S. odmówiła popisu protokołu granicznego bez podania przyczyn.
Na tej podstawie organ I instancji uznał za prawidłowe dotychczas przeprowadzone czynności prawne, wykluczając możliwość interpretacji pasa gruntu – drogi wewnętrznej jako własności Skarbu Państwa lub gminy, a przy tym zdaniem organu, wnioskodawczyni może dochodzić ustanowienia służebności gruntowej w drodze postępowania sądowego.
W odwołaniu od decyzji R. S. zarzuciła nierzetelne przedstawienie dokumentów, na których oparł się Geodeta Powiatowy, odmawiając jej prawa korzystania z drogi, a także bezpodstawnie potwierdzając włączenie pasa ziemi niczyjej jako odrębnej własności do księgi wieczystej KW [...] i pomijając fakt, że część tej drogi znajduje się w posiadaniu P. – KW [...]. Zdaniem odwołującej się, droga ta wynika z map geodezyjnych, a mapa z [...] obowiązywała do [...] i do [...] kiedy to została włączona do KW [...]. Droga ta miała na mapach linie ciągłe i ograniczniki z obu stron bo to stanowiło granicę ich działek. Odwołująca się zarzuciła, iż brak było podstaw do zmiany granic działek w [...] a decyzji z [...] jej nie doręczono. W wyniku błędu organów została więc pozbawiona wraz z sąsiadami L. prawa dojazdu do pól. Wreszcie, odwołująca się podniosła, że już na mapie sporządzonej w [...] na potrzeby przebudowy budynku P. B., nie zaznaczono spornej drogi, służącej do użytku obu gospodarstwom od 1868 r.
Zaskarżoną decyzją Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 kpa, orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania. W motywach organ odwoławczy stwierdził, iż dla gruntów Gminy T. G., obręb Stare T., Starosta T. prowadzi ewidencję gruntów powstałą w oparciu o dekret o ewidencji gruntów i budynków z dnia 2 lutego 1955 r. (Dz. U. Nr 6, poz. 32 ),
- w ewidencji tej R. S. jest wpisana jako właściciel działek [...], [...],[...] / [...] arkusz mapy [...] i działki [...] arkusz mapy [...] o łącznej powierzchni [...] ha, co znajduje potwierdzenie w księdze wieczystej [...],
- Paweł B. i ż. J. [...] o łącznej powierzchni [...] ha, co znajduje potwierdzenie w księdze wieczystej [...],
- działki nr [...],[...] i [...] mapa [...] zostały wydzielone z działki [...], która wywodzi się z parceli nr [...],
- parcele [...],[...],[...] w czasie gdy były własnością J. M. od strony wschodniej i północnej graniczyły z drogą nie posiadającą odrębnego numeru, na północ od tej drogi były parcele [...] i [...] ( w tym zakresie dokumentacja zasobu geodezyjno-kartograficznego potwierdza istnienie w przeszłości, w XIX wieku, stanu opisywanego przez wnioskodawczynię),
- parcele nr [...] i [...] zostały zmienione, ale w/w zasobie brak dokumentów pomiarowych wprowadzających zmianę numeracji i powierzchni parcel,
- istniejący w zasobie zbiorczy zarys pomiarowy parceli [...] należącej wówczas do J. B. i jego żony, włączony do rocznika 1935 Urzędu Katastralnego, wskazuje, że już w tym czasie pomiędzy parcelą [...] i [...] nie istniała droga nie oznaczona numerem, a południowym krańcem parcel [...] przebiegała droga, ale nie stanowiła odrębnej własności,
- rysunek odręczny map katastralnych z 1934 r. potwierdza, że w tym czasie parcela [...] graniczyła z parcelą [...] i [...],
- na mapie katastralnej karta [...] S. T. widoczny jest pas gruntu bez oznaczenia numeru działki, który zgodnie z w/w dokumentami już w 1935 r. nie stanowił odrębnej własności,
- mapy ewidencji gruntów w latach 1994 – 1997 zostały odnowione przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów w K. w trybie wtedy obowiązujących przepisów § 91 – 96 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. ( M.P. Nr 11, poz. 98 ),
- na mapie katastru gruntów i budynków z dnia [...] sporządzonej przez to Biuro, działka [...] graniczy z działkami [...],[...] , [...] / [...], tak jak to wynika z dokumentów z 1934 r., a położenie punktu granicznego nr [...]
( uprzednio nr [...] ) jest zgodne z danymi zbiorczego zarysu pomiarowego z 1935 r.
W [...] firma [...] E. P. sporządziła dokumentację geodezyjną podziału działki nr [...] przylegającej bezpośrednio do nieruchomości Pani R. S.
Praca została zgłoszona pod numerem KERG [...], a po przeprowadzeniu kontroli operat geodezyjny został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w T. G.
Postępowanie prowadzone było zgodnie z wówczas obowiązującym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 marca 1998 r. w sprawie wykonania przepisów dotyczących scalania i podziału nieruchomości ( Dz. U. z 1998 r. Nr 44, poz. 262 ).
Geodeta E. P. w czasie przyjmowania granic dzielonej nieruchomości w [...]. stwierdził istnienie znaków granicznych ( kamieni ) po wschodniej i północnej stronie działki [...] będącej własnością P. i J. B. i w związku z powyższym przyjął tą granicę jako zgodną z danymi ewidencyjnymi.
R. S. właścicielka sąsiedniej działki nr [...] obecna podczas pomiaru, odmówiła złożenia podpisu w protokole granicznym bez podania przyczyny.
Podział działki nr [...] został zatwierdzony decyzją Burmistrza Miasta T. G. z dnia [...] która jest decyzją ostateczną, co oznacza, że granica pomiędzy działką nr [...] i [...] jest prawnie obowiązująca i dane wynikające z w/w decyzji zostały wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków.
Organ II instancji wyjaśnił, że podstawą ustalania przebiegu granic nieruchomości stanowią dokumenty:
- stwierdzające stan prawny nieruchomości ( odpisy z ksiąg wieczystych lub odpisy dokumentów znajdujących się w zbiorze dokumentów, wpisy aktów notarialnych, prawomocne orzeczenia sądu, ugody sądowe, ostateczne decyzje administracyjne ),
- dokumenty określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości:
- dokumenty geodezyjne zawierające dane liczbowe do ustalenia przebiegu granic ( szkice graniczne, protokoły graniczne, akty ugody, zarysy pomiarowe z pomiaru granic, szkice wyznaczenia granic działek wydzielonych w wyniku scalenia, wymiany gruntów lub w wyniku podziału nieruchomości, inne dokumenty pomiarowe, obliczeniowe i opisowe pozwalające na ustalenie przebiegu granic),
- w razie braku takich dokumentów podstawą ustalania granic są mapy i plany obejmujące granice albo inne elementy pozwalające na odtworzenie lub analizę przebiegu granic, a w szczególności mapy jednostkowe nieruchomości, mapy katastralne mapy scalenia i wymiany gruntów, plany parcelacyjne, mapa ewidencji gruntów, mapa zasadnicza.
Zdaniem organu, geodeta przyjmując powyższe kryteria prawidłowo odniósł się do faktu istnienia na gruncie oznaczeń przebiegu granicy.
Stąd operat KERG [...] został wykonany prawidłowo i spełnia wymogi standardów geodezyjnych.
Organ odwoławczy wskazał, że operat ewidencji gruntów i budynków prowadzony przez starostę składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów ( art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne – tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ).
Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków zostało uregulowane w art. 22 i 23 w/w ustawy oraz w rozdziale 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
( Dz. U. 2001 Nr 38, poz. 454 ).
Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające.
Do ewidencji gruntów mogą być wprowadzane zmiany wynikające z :
- prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,
- opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,
- dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
- ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
W przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych starosta przeprowadza postępowanie administracyjne.
Obowiązujące przepisy prawa materialnego nie przewidują jednak instytucji sprostowania błędów w obowiązującej ewidencji gruntów. Wprawdzie § 47 ust. 3 w/w rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków przywołuje stosowanie kodeksu postępowania administracyjnego, ale art. 113 § 1 tego kodeksu dopuszcza sprostowanie w decyzjach jedynie błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek.
Sprostowanie nie może dotyczyć kwestii merytorycznych związanych z oznaczeniem granic nieruchomości i określeniem zasięgu prawa własności.
Tymczasem wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnego tego rodzaju dokumentu pochodzącego z okresu po odnowieniu mapy ewidencji gruntów w
1997 r., natomiast zmierzała w kierunku wykazania błędów przy wykonywaniu podziału nieruchomości sąsiada bądź przy odnowieniu mapy ewidencji gruntów, co nie znalazło potwierdzenia w prowadzonym postępowaniu.
W postępowaniu ewidencyjnym nie rozstrzyga się problemu własności nieruchomości, gdyż ewidencja ma charakter porządkowy i informacyjny.
Wszelkie spory na tle praw do nieruchomości mają charakter cywilnoprawny i do ich rozstrzygania właściwe są sądy powszechne. W przypadku roszczeń co do zasięgu prawa własności strona może wystąpić z powództwem cywilnym do sądu powszechnego.
Zdaniem organu II instancji, postępowanie ewidencyjne dotyczące wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości objętych Księgami Wieczystymi nr [...] i [...], podjęte na wniosek strony dotyczący przywrócenia przebiegu granicy z lat 1865 i 1878, nie może rozstrzygnąć kwestii uprawnień do gruntu, wobec czego jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu zgodnie z art. 105 § 1 Kpa.
W skardze do sądu administracyjnego R. S. nie zgodziła się z decyzją organu odwoławczego, wyjaśniając że jej intencją było wyłączenie pasa gruntu bez numeru geodezyjnego jako drogi z ksiąg wieczystych KW [...] i KW [...], bowiem droga ta służyła do wspólnego użytku dla nieruchomości, objętych KW [...] i KW [...], ale nigdy nie stanowiła przedmiotu własności, objętej tych księgami. Zdaniem skarżącej, drodze tej należało nadać numer geodezyjny i pozostawić ją jako drogę polną albo też włączyć ją do wszystkich trzech ksiąg wieczystych jako drogę do wspólnego korzystania, bo taką była od zawsze. Skarżąca zarzuciła, że w postępowaniu nie wyjaśniono rozbieżności w operacie ewidencji co do spornej drogi, pomijając kwestię części drogi, która obecnie należy do P. ( KW [...] ). Nigdy też nie istniały działki nr [...] i nr [...] lecz była działka nr [...] a, oraz nr [...] a b, zaś organ odwoławczy wybiórczo przytoczył dokumenty.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podkreślając, iż intencją wniosku nie było wprowadzenie zmiany do ewidencji gruntów i budynków stosownie do treści art. 22 ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, lecz uzyskanie wyjaśnień w sprawie dojazdu do pól. Wyjaśniono też, że rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem stanu prawnego i nie ma charakteru konstytutywnego.
W kolejnym piśmie procesowym skarżąca podniosła, iż prawo wypasu nie zostało udokumentowane na spornej drodze, lecz na działkach, objętych księgą wieczystą KW [...], oraz dołączyła mapy, ukazujące przebieg drogi i szkic z ogranicznikami drogi bez numeru geodezyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania organ, którego działanie zaskarżono nie naruszyły reguł procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania.
Stwierdzić bowiem przyjdzie, iż roszczenia skarżącej wyartykułowane dopiero wprost w skardze do sądu administracyjnego, nie mogły być uwzględnione w postępowaniu przed organami, prowadzącymi ewidencję gruntów i budynków. Intencją skarżącej było bowiem uregulowanie stanu i statusu gruntu, do którego nie legitymuje się żadnym tytułem prawnym, potwierdzonym dokumentami, które stanowią podstawę ujawnienia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Tymczasem w świetle art. 22 ust. 2 i 3 w zw. z art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), obowiązek zgłaszania właściwemu staroście wszelkich zmian danych, objętych ewidencją gruntów i budynków, dotyczy właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części, zaś gdy idzie o ewidencję, założone na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 6, poz. 32 ), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego. Jeżeli zaś zmiany danych objętą ewidencją wynikają z decyzji właściwych organów, wówczas dane te ujawnia się z urzędu. Na żądanie Starosty, osoby zgłaszające zmiany, są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji.
Wreszcie, stosownie do treści § 45 ust. 1 rozp. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454), aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dane podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, wymienionych w
§ 10 i 11 rozp., a więc m.in. właściciela, użytkownika wieczystego, użytkownika gruntów państwowych i samorządowych oraz dzierżawców ( § 46 ust. 1 rozp.).
Źródła danych ewidencyjnych wymienia zaś § 35 rozp. Z urzędu wprowadza się natomiast zmiany, wynikające z dokumentów, wymienionych w § 46 ust. 2 rozp., które przytoczył organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącej, która dołączyła mapy z lat 1865, 1878, 1992 i 2005. Prawidłowo zatem stwierdził organ odwoławczy, iż skarżąca jako wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnego dokumentu, pochodzącego z okresu po odnowieniu mapy ewidencji gruntów z
1997 r., który wykazywałby zmianę danych, objętych ewidencją. Zmiany tych danych nie mogą bowiem wynikać z dokumentacji sprzed odnowienia mapy ewidencji gruntów, a przy tym nawet z tych dokumentów nie wynikało, aby skarżąca legitymowała się tytułem prawnym ( właściciela lub władającego ) do gruntu, stanowiącego drogę dojazdową, a tylko wówczas uprawniona byłaby do zgłoszenia żądania wprowadzenia zmian w prowadzonym operacie.
Godzi się też podnieść, iż skarżąca w istocie nie neguje przebiegu granicy zewnętrznej nieruchomości, stanowiącej jej własność. Wskazuje jedynie na uprawnienie do korzystania z sąsiadującej nieruchomości w zakresie służebności gruntowej. Realizacja tego uprawnienia nie może jednak nastąpić w drodze wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów – poprzez przywrócenie stanu sprzed 1997 r. Spór na tym tle ma charakter cywilnoprawny, podobnie jak podnoszona w skardze niezgodność treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym.
Wreszcie, godzi się zauważyć, iż trafnie uznał organ odwoławczy, iż w istocie w piśmie inicjującym postępowanie administracyjne, skarżąca nie zawarła żądania wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, lecz zwróciła się o wyjaśnienie przyczyn "włączenia" przyległego do jej nieruchomości pasa gruntu, stanowiącego jej zdaniem, odrębną nieruchomość, do nieruchomości Pawła B. Tak sformułowane żądanie nie mogło prowadzić do wdrożenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany w ewidencji gruntów. Wszczęcie przez organ I instancji postępowania na wniosek było zatem wadliwe. Udzielenie skarżącej wyjaśnień nie mogło bowiem nastąpić w trybie rozstrzygnięcia, kończącego postępowanie administracyjne. Stąd też przy takim założeniu zasadnie organ odwoławczy orzekł o uchyleniu decyzji odmownej organu I instancji i umorzeniu postępowania w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Gdyby zaś przyjąć, iż w istocie skarżąca domagała się wprowadzenia zmian poprzez przywrócenie stanu poprzedniego ( sprzed aktualizacji ewidencji ), to jak już wyżej wskazano, nie legitymując się żadnym tytułem prawnym do spornego pasa gruntu przyległego, nie byłaby uprawniona do złożenia takiego żądania. Zatem w każdym wypadku nie byłoby możliwe uwzględnienie jej wniosku. W konsekwencji, nie ma istotnego znaczenia kwestia, czy postępowanie administracyjne podlegało umorzeniu, czy też należało odmówić wnioskowi skarżącej.
Stąd też ani organy administracji, ani też sąd administracyjny nie były zobligowane do oceny prawidłowości stanu rzeczy, uwidocznionego aktualnie w operacie ewidencji gruntów dla terenów sąsiadujących z nieruchomością skarżącej. Wprowadzenie zmiany w zakresie granicy nieruchomości możliwe będzie jedynie na żądanie podmiotu, który w odrębnym postępowaniu ( administracyjnym bądź przed sądem powszechnym ) wykaże tytuł prawny do spornej drogi. Udokumentowanie takiej zmiany musi nastąpić zgodnie z wymogami Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz przepisów wykonawczych. Wreszcie, wyjaśnić przyjdzie, iż ustawodawca nie zna pojęcia własności niczyjej. Własność przysługuje zaś zarówno osobom fizycznym, jak i prawnym ( m.in. Skarbowi Państwa i gminie ).
Osobą prawną jest też spółka dla zagospodarowania wspólnot gruntowych, o której mowa w ustawie z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych ( Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.). Jednakże ustalenia wykazu takich gruntów, następuje w drodze decyzji administracyjnej starosty, a zatem w innym postępowaniu, niż w trybie ewidencji gruntów. Wywody skarżącej zdają się zaś wskazywać, iż jej zdaniem sporny grunt stanowi wspólnotę w rozumieniu powyższej ustawy.
W konsekwencji ostatecznie stwierdzić przyjdzie, iż zgodność z prawem "włączenia" spornej drogi do nieruchomości sąsiadującej z własnością skarżącej, może podlegać ocenie jedynie w odrębnym postępowaniu administracyjnym, bądź przed sądem powszechnym, zaś dopiero rozstrzygnięcie innego organu, bądź sądu powszechnego, wydane na żądanie podmiotu, który wykaże tytuł prawny do spornego terenu podlegać będzie ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów. W tej sytuacji skarga nie mogła odnieść skutku, a złożone w toku rozprawy dokumenty nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wreszcie, wyjaśnić przyjdzie, iż w świetle art. 35 § 1 tej ustawy, pełnomocnikiem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Stąd też brak było podstawy prawnej do dopuszczenia w charakterze pełnomocników skarżącej jej siostrzenic.
su.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI