II SA/GL 546/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnego podłączenia do kanalizacji deszczowej, uznając, że zabetonowanie rury nie jest skuteczną likwidacją samowoli budowlanej.
Skarżący J. i J. O. domagali się uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnego podłączenia kanalizacji deszczowej przez sąsiadów, M. i K. M. Organy nadzoru budowlanego uznały postępowanie za bezprzedmiotowe po zabetonowaniu rury przez inwestorów. WSA w Gliwicach uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów K.p.a. poprzez pozbawienie skarżących czynnego udziału w postępowaniu oraz uznając, że zabetonowanie rury nie jest skuteczną likwidacją samowoli budowlanej.
Sprawa dotyczyła skargi J. i J. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. o umorzeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie dotyczyło samowolnego podłączenia kanalizacji deszczowej przez M. i K. M. do miejskiej sieci bez zezwolenia. Organy administracji uznały postępowanie za bezprzedmiotowe po tym, jak inwestorzy zabetonowali wlot rury. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów K.p.a., w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu, oraz kwestionowali skuteczność likwidacji samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy K.p.a. (art. 10, 79, 81) poprzez pozbawienie skarżących możliwości czynnego udziału w postępowaniu, w tym w oględzinach i zapoznaniu się z materiałem dowodowym. Ponadto, sąd uznał, że samo zabetonowanie rury nie stanowi skutecznej likwidacji samowoli budowlanej, gdyż przedmiot samowoli nadal fizycznie istnieje i może zostać ponownie uruchomiony. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień i podjęcie działań zmierzających do legalizacji przyłącza lub nakazania jego rozbiórki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zabetonowanie wlotu rury kanalizacyjnej nie jest skuteczną likwidacją samowoli budowlanej, gdyż przedmiot samowoli nadal fizycznie istnieje i może zostać ponownie uruchomiony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że likwidacja samowoli budowlanej wymaga faktycznego usunięcia obiektu, a nie jedynie jego zablokowania. Fizyczne istnienie przyłącza, mimo zabetonowania, oznacza, że nie nastąpiła jego likwidacja, co uniemożliwia umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
K.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
Ppsa art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
K.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ma obowiązek zapewnić stronie możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
K.p.a. art. 79 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona musi być powiadomiona o terminie oględzin co najmniej na siedem dni przed ich przeprowadzeniem.
K.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona ma prawo wypowiedzieć się co do przeprowadzonego dowodu.
K.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
K.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Pusa art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Ppsa art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
Pb art. 29 § 1
Prawo budowlane
Określa roboty budowlane, na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie.
Pb art. 30 § 1
Prawo budowlane
Określa obowiązek zgłoszenia robót budowlanych.
Pb art. 28
Prawo budowlane
Określa krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, w tym właścicieli nieruchomości sąsiednich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy administracji przepisów K.p.a. dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10, 79, 81 K.p.a.). Zabetonowanie rury kanalizacyjnej nie stanowi skutecznej likwidacji samowoli budowlanej, gdyż przedmiot samowoli nadal fizycznie istnieje. Brak podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
Odrzucone argumenty
Organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe po zabetonowaniu przez inwestorów wlotu przyłącza do kanalizacji deszczowej. Likwidacja samowolnego podłączenia została skutecznie przeprowadzona poprzez zabetonowanie wlotu przyłącza.
Godne uwagi sformułowania
zabetonowanie wlotu przyłącza nie wypełnia znamion likwidacji przedmiot sprawy nadal fizycznie istnieje naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego gwarantujących stronie możliwość czynnego udziału w tym postępowaniu
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Ewa Krawczyk
członek
Jolanta Rosińska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia likwidacji samowoli budowlanej oraz znaczenie czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej w zakresie podłączenia do kanalizacji deszczowej i naruszeń proceduralnych w postępowaniu administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak drobne uchybienia proceduralne mogą doprowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa wydaje się prosta. Pokazuje też, że 'pozorne' działania nie zawsze są uznawane przez sąd za skuteczne.
“Zabetonował rurę, ale sąd uznał to za samowolę. Kluczowe błędy proceduralne w budowlance.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 546/05 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2006-04-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Ewa Krawczyk Jolanta Rosińska /sprawozdawca/ Leszek Kiermaszek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie NSA Ewa Krawczyk, WSA (del.) Jolanta Rosińska (spr.), Protokolant staż. ref. Jolanta Czarnata, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. O. i J. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Nr [...] r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. znak: [...] i orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Uzasadnienie W związku z wnioskiem J. i J. O. w dniu [...] 2004 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. przeprowadził oględziny nieruchomości położonej w U. przy ul. [...]. W toku wskazanej czynności organ stwierdził, że M. i K. M. w dniu [...]2003 r. uzyskali w Urzędzie Miasta U. warunki, na jakich mogą włączyć kanalizację deszczową ujmującą wody opadowe z terenu swojej posesji do istniejącej miejskiej kanalizacji deszczowej. W protokole oględzin organ stwierdził, że inwestorzy wykonali przyłącze do kanalizacji deszczowej w oparciu o wydane warunki, lecz bez zezwolenia organu administracji architektoniczno - budowlanej. Uznając fakt samowoli budowlanej inwestorzy oświadczyli, iż do końca roku 2004 wykonają przyłącze zgodnie z nowymi warunkami, o które wystąpią do Gminy U.. Istniejące włączenie do kanalizacji zlikwidują pod nadzorem przedstawiciela Gminy. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 98 K.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. zawiesił postępowanie do dnia [...] 2004 r. W piśmie z dnia [...] 2004 r. J. i J. O. wnieśli o podjęcie zawieszonego postępowania i wskazali, że warunki włączenia do kanalizacji deszczowej, wydane zostały w roku 2003 tj. po fakcie wykonania nielegalnego przyłącza. Stwierdzili także, iż wykonana inwestycja podtapia ich i sąsiednie posesje w czasie gwałtownych opadów. Decyzją z dnia [...] roku Nr [...] Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie podłączenia przez M. i K. M. kanalizacji deszczowej z terenu swojej nieruchomości do istniejącej kanalizacji miejskiej bez zezwolenia właściwego organu. Jak wynika bowiem z notatki urzędowej sporządzonej w dniu [...] 2004 r. inwestorzy dokonali pod nadzorem przedstawiciela Gminy U. likwidacji wykonanego podłączenia do kanalizacji miejskiej poprzez wykonanie korka betonowego uniemożliwiającego odprowadzanie wód deszczowych do kanalizacji deszczowej miejskiej. W dniu [...] 2005 roku odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. i J. O.. W treści pisma podnieśli zarzut niedotrzymania warunków wpisanych przez PINB w C. w protokole oględzin z dnia [...] 2004 r. i postanowieniu Nr [...] z [...] r. zawieszającym przedmiotowe postępowanie, gdyż likwidacja starego przyłącza miała nastąpić po wykonaniu nowego przyłącza z uwagi na zagrożenie podtapiania nieruchomości sąsiednich. Tymczasem, zdaniem odwołujących się M. i K. M. nie wystąpili do Urzędu Gminy o wydanie nowych warunków i nie wykonali nowego przyłącza. Spisana w dniu [...] 2004 r. notatka służbowa z udziałem przedstawiciela Gminy U. J. K. i w obecności inwestorów stwierdza, iż wykonali oni korek betonowy na ciągu kanalizacji deszczowej, który uniemożliwia odprowadzenie wód deszczowych do miejskiej kanalizacji deszczowej. Powyższe oświadczenie jest, zdaniem odwołujących się, niezgodne z prawdą, ponieważ rura wprowadzona do ciągu kanalizacyjnego nie została zdemontowana i wszystkie przyłącza nielegalnie odprowadzające wodę ze skarpy o pow. około 1 ha. są nadal czynne. Odwołujący ponieśli także, iż jako zainteresowani toczącym się postępowaniem nie zostali powiadomieni o terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin, co stanowi ich zdaniem naruszenie przepisu art. 79 K.p.a. Fakt likwidacji przyłącza nie został udowodniony ani udokumentowany. Ponadto, pod koniec [...] 2004 roku inwestorzy wykonali rów otwarty, który odprowadza wody z ich placu na drogę stanowiącą własność M. K. i posesję odwołujących, co przy niskim posadowieniu ich budynku oraz przy intensywnych opadach stwarza zagrożenie zalewaniem piwnic i w konsekwencji doprowadzić może do uszkodzenia konstrukcji budynku. Odwołujący powtórnie podnieśli, iż warunki techniczne włączenia do kanalizacji deszczowej były wydane przez Urząd Miasta U. [...] r. Nr [...] tj. po fakcie nielegalnie wykonanego przyłącza. W końcowej części odwołania powtórzono zarzut pozbawienia uczestnictwa w oględzinach w dniu 08 [...] 2004 r. i uniemożliwienia wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, iż zabetonowanie wlotu przyłącza pod nadzorem przedstawiciela Urzędu Miasta U. wypełnia zalecony przez PINB warunek likwidacji samowolnego podłączenia przyłącza, a zatem zasadne jest umorzenie przedmiotowego postępowania. Na skutek interwencji odwołujących się w sprawie wykonania rowu otwartego odprowadzającego wody z ich placu na drogę prywatną stanowiącą współwłasność odwołujących inwestorzy zostali poinformowani, że wody opadowe z własnej nieruchomości powinni odprowadzać na teren własny nieutwardzony, do dołów chłonnych lub zbiorników retencyjnych. Organ stwierdził również, że wykonany przez inwestorów sporny rów otwarty z wyprowadzeniem na drogę prywatną, z uwagi na konfigurację terenu nie powinien stwarzać żadnej uciążliwości, gdyż teren w tym rejonie wykazuje wzniesienie w kierunku tej drogi. W konkluzji organ II instancji stwierdził, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że podjęta przez organ nadzoru budowlanego I instancji decyzja nie uchybia przepisom aktualnie obowiązującego prawa. Na powyższe rozstrzygnięcie J. i J. O. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W treści pisma powtórzyli argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podnieśli dodatkowo, iż wydane w dniu [...] 2003 roku warunki techniczne włączenia do kanalizacji deszczowej zostały ustalone bez planu sytuacyjnego i uzgodnień z właścicielami istniejącego uzbrojenia. Zdaniem skarżących, zakorkowania rury nie można uznać za fizyczną likwidację włączenia do miejskiej kanalizacji deszczowej, ponieważ jedynie tymczasowo zatrzymuje spływ wód deszczowych do miejskiej kanalizacji i można je w każdej chwili odblokować i uruchomić. Skarżący podnieśli, iż organy nadzoru budowlanego nie wyegzekwowały od inwestorów wykonania przyłącza w oparciu o nowe warunki, które mieli uzyskać w Gminie U.. Podnieśli zarzut naruszenia art. 7,8,10 K.p.a., gdyż przed wydaniem decyzji PINB w C. nie umożliwił im zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, ani też wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego oraz analizy akt zgromadzonych w sprawie ustalił, iż organy nadzoru budowlanego w prowadzonym postępowaniu nie naruszyły przepisów obowiązującego prawa. Zdaniem organu II instancji inwestorzy w [...] 2004 r. dokonali likwidacji wykonanego samowolnie przyłącza poprzez zaczopowanie betonowym korkiem wlotu samowolnie wykonanego na własnej posesji przyłącza. Rozmiary posesji inwestorów umożliwiają im odprowadzanie własnych wód opadowych na należący do nich, nieutwardzony teren. Konfiguracja podwórka inwestorów w przypadku, gdy nie dochodzi z tego powodu do łamania obowiązujących przepisów prawa, nie może być zdaniem organu przedmiotem postępowania przed organami administracji. Tym samym zasadne było, zdaniem organu odwoławczego, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym – zgodnie z § 2 tego artykułu – kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej lub w postanowieniu z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego właściwego na czas wydania decyzji lub postanowienia. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod kątem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze. Stosownie do treści art. 133 § 1 powołanej ustawy Sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd dopatrzył się uchybień, które skutkować musiały uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane bowiem zostały z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego gwarantujących stronie możliwość czynnego udziału w tym postępowaniu, a wyrażonych w art. 10, 79, 81 K.p.a. oraz z naruszeniem art. 105 § 1 K.p.a. Na wstępie należy zauważyć, iż wraz z podjęciem postępowania w sprawie organ administracji winien ustalić krąg osób posiadających przymiot strony przedmiotowego postępowania oraz zawiadomić je o jego wszczęciu. Po myśli art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U.2003 Nr 207, poz. 2016) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przyjmuje się, iż przymiot strony, także w postępowaniu w sprawie samowoli budowlanej dotyczy właścicieli działek sąsiednich w takim zakresie, w jakim inwestycja narusza ich uzasadnione, prawem chronione interesy. Organ uznał, że skarżącym jako współwłaścicielom nieruchomości graniczącej z nieruchomością inwestorów, odczuwającym dolegliwości związane z wybudowaniem przez sąsiadów nielegalnego przyłącza kanalizacyjnego przysługiwał przymiot strony postępowania i doręczył im odpis decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż poprzez udział stron w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć ich udział w całym ciągu czynności przygotowawczych tego postępowania. Absencja strony w postępowaniu administracyjnym (...) obejmuje zatem zarówno przypadki, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu, jak i gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach przygotowawczych organu. Przy tym, to nie strona winna wykazać dostateczną aktywność, aby zapewnić dla siebie czynny udział w postępowaniu, lecz stosownie do art. 10 § 1 K.p.a. taki obowiązek spoczywa na organach administracji publicznej. (vide: wyrok WSA w Warszawie z 30.09.2004 I SA 149/03 LEX nr 156896). Wskazanym obowiązkom organ uchybił. W uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu postępowania organ powołał się na oględziny z dnia [...] 2004 r. oraz notatkę urzędową z dnia [...] 2004 r. Oba dowody, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji zostały jednak przeprowadzone bez udziału skarżących. Brak również dowodu, iż skarżący byli zawiadomieni o terminie ich przeprowadzenia. Fakt ten daje podstawę do stwierdzenia przez Sąd, iż w toku postępowania administracyjnego został naruszony przepis art.10 § 1 K.p.a. obligujący organ do zapewnienia stronie możliwości udziału w każdym stadium postępowania. (vide: wyrok NSA w Warszawie z 22.04.1999 r. IV SA 461/97 LEX nr 47182). Bezspornym jest, iż w analizowanej sprawie oględziny z dnia [...] 2004 roku oraz oględziny poprzedzające sporządzenie w dniu [...] 2004 roku notatki urzędowej trzeba zakwalifikować jako istotne czynności postępowania, które zostały przeprowadzone bez udziału wszystkich jego stron. Obie wskazane powyżej czynności, których wynik miał podstawowe znaczenie dowodowe w sprawie, zostały przeprowadzone nie tylko z naruszeniem art. 10 § 1 K.p.a., ale także art. 79 K.p.a.. Przepisy te wymagają zapewnienia stronie udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 K.p.a.), w tym, w przeprowadzanym dowodzie (art. 79 § 1 K.p.a.). O terminie oględzin każda ze stron musi być powiadomiona co najmniej na siedem dni przed terminem w celu umożliwienia jej wzięcia udziału w tej czynności oraz przygotowania się do niej. W toku przeprowadzania czynności strona ma prawo zadawać pytania świadkom, biegłym i innym stronom oraz składać wyjaśnienia (art. 79 § 2 Kpa),(por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 14.05.1998 IV SA 1111/96 LEX nr 43267). W rozpoznawanej sprawie organ wskazanym powyżej obowiązkom uchybił, gdyż jak wynika ze zgromadzonego w aktach materiału oraz oświadczeń skarżących, nie zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania, o terminach oględzin oraz fakcie sporządzania notatki urzędowej stanowiącej podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia. Tym samym, nie umożliwił stronie skarżącej zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego. (vide: wyrok NSA w Warszawie z 18.11.1999 r. IISA 1210/99, LEX nr 46806 i wyrok NSA w Warszawie z dnia 14.05.1998 r. IV SA 1111/96, LEX nr 43267). Wobec notatki urzędowej z dnia [...] 2004 roku trzeba sformułować ponadto zarzut naruszenia art. 81 K.p.a. poprzez pozbawienie skarżących możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu. Treść przepisu art. 81 wymaga, aby organ administracji przynajmniej powiadomił stronę o zgromadzonym materiale dowodowym oraz o tym, w jakim czasie i miejscu strona może się z zebranymi dowodami zapoznać, jak też wypowiedzieć się co do przeprowadzonych dowodów. Naruszenie powyższego prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 K.p.a.), które to prawo stanowi jedną z gwarancji procesowych zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 K.p.a.), uprawnia (...) do uchylenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. (vide: 2002 r. 01.10 wyrok NSA w Warszawie z 10.01.2002 r. V SA 1227/01, LEX nr 109326). Stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. Takie sformułowanie oznacza, iż organ winien wyjaśnić stronom zasadność zastosowania przepisu prawnego, stanowiącego podstawę prawną decyzji, jak również treść tego przepisu. Strona ma prawo znać motywy i przesłanki podjętego rozstrzygnięcia. Obowiązek uzasadniania decyzji wynika nie tylko z powołanego przepisu, ale także z ogólnych zasad K.p.a., przede wszystkim zaś z zasady udzielania informacji faktycznej i prawnej (art. 9 K.p.a.) oraz zasady przekonywania strony o słuszności podjętego przez organ rozstrzygnięcia (art. 11 K.p.a. - wyrok NSA z 15 lutego 1984r., SA/Po 1122/83, GAP 1986 r., nr 4, s. 45). Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie wyjaśniono przepisu prawnego stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. przepisu art. 105 § 1 K.p.a. oraz nie przytoczono jego treści. Wobec pominięcia wskazanych rozważań w uzasadnieniach wydanych decyzji rysuje się potrzeba analizy treści stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia art. 105 § 1 K.p.a. Stosownie do powołanego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Stanowiąca podstawę takiego rozstrzygnięcia przesłanka bezprzedmiotowości nie została wprawdzie zdefiniowana przez ustawodawcę, jednakże w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż występuje ona, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Z bezprzedmiotowością mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania, przestała być regulowana przepisami dającymi podstawę do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2001r., V SA 381/01 LEX nr 78917 czy wyrok NSA z dnia 13 lutego 2001r., I SA 2032/99, LEX nr 75519, wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1999r., SA/Sz 1029/97, LEX nr 36139). Bezprzedmiotowość postępowania oznacza więc brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego (podmiotu, przedmiotu, treści tego stosunku), skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2003r., III SA 2225/01, Biul. Skarb. 2003/6/25, wyrok NSA z dnia 9 września 2000r., IV SA 12/98, LEX nr 77609). Umorzenie postępowania administracyjnego jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, przepis art. 105 § 1 K.p.a. nie powinien być więc interpretowany rozszerzająco, a umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 1998r., I SA/Ka 1254/96, LEX nr 34116, por. wyrok SN z dnia 9 lutego 2001r., III RN 57/00, OSNP 2001/16/502 czy wyrok NSA z dnia 9 września 1998r., IV SA 1634/96, LEX nr 43795, wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1997r., I SA/Wr 871/96, LEX nr 30820). W rozpoznawanej sprawie, M. i K. M. wykonali na terenie swojej nieruchomości przyłącze kanalizacyjne do kanalizacji deszczowej bez dokonania zgłoszenia wymaganego przepisem art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). W analizowanej sprawie podstawową kwestię merytoryczną stanowi problem likwidacji wykonanego przez M. i K. M. podłączenia do kanalizacji miejskiej poprzez zabetonowanie otworu w rurze kanalizacyjnej. W tym zakresie, Sąd nie podzielił stanowiska organu, iż wykonanie przedmiotowego korka betonowego wypełnia znamiona likwidacji podłączonej kanalizacji deszczowej i zobowiązuje do umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. W ocenie Sądu, nie można uznać za likwidację działania, w wyniku którego przedmiot sprawy nadal fizycznie istnieje. A zatem w analizowanej sprawie likwidacja obiektu de facto nie nastąpiła, a jedynie został zablokowany wylot nielegalnie dobudowanego przyłącza. Stan faktyczny, w którym przedmiotowy rurociąg został jedynie zablokowany, natomiast ciągle fizycznie istnieje, nie mógł zdaniem Sądu skutkować wydaniem decyzji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe. W ponownym postępowaniu organ administracji winien zwrócić szczególną uwagę na krąg podmiotów uczestniczących w sprawie w charakterze strony i zapewnić im prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym zawiadamiać o terminach przeprowadzanych czynności procesowych i umożliwić wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego. Wskazane powyżej uchybienia procesowe stanowią naruszenie podstawowych przepisów postępowania administracyjnego wyrażonych w art.10, 79 i 81 K.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sposób, w jaki inwestorzy dokonali "likwidacji" wybudowanego nielegalnie przyłącza do kanalizacji deszczowej jedynie blokujący jego działanie nie wypełnia zdaniem Sądu znamion likwidacji, gdyż jej przedmiot w rzeczywistości nadal istnieje i stwarza możliwość ponownego podłączenia. Tym samym, nie było podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. W zaistniałym stanie rzeczy organ nadzoru budowlanego winien podjąć czynności zmierzające do ewentualnego zalegalizowania wybudowanego przyłącza, bądź też w przypadku stwierdzenia braku możliwości legalizacji, nakazać jego rozbiórkę. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI