II SA/GL 1759/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-07-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdyszkolenie kierowcówkodeks postępowania administracyjnegowznowienie postępowaniapoświadczenie nieprawdyfałszerstwo dokumentówsąd administracyjnyruch drogowy

WSA w Gliwicach oddalił skargę na decyzję SKO, która utrzymała w mocy uchylenie prawa jazdy z powodu poświadczenia nieprawdy w dokumentach szkoleniowych.

Skarżący P.K. zaskarżył decyzję SKO utrzymującą w mocy uchylenie jego prawa jazdy kategorii B. Postępowanie wznowiono z urzędu z powodu prawomocnego wyroku sądu powszechnego stwierdzającego poświadczenie nieprawdy w dokumentach szkoleniowych przez ośrodek. WSA oddalił skargę, uznając, że fałszerstwo dowodów stanowi wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji o wydaniu prawa jazdy, niezależnie od świadomości skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta M. uchylającą pierwotną decyzję o wydaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B i odmawiającą jego wydania. Postępowanie administracyjne zostało wznowione z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. z powodu prawomocnego wyroku sądu powszechnego, który stwierdził poświadczenie nieprawdy w zaświadczeniu o ukończeniu szkolenia podstawowego przez skarżącego. Sąd powszechny ustalił, że osoba prowadząca ośrodek szkolenia kierowców poświadczyła nieprawdę co do odbycia przez skarżącego wymaganych zajęć teoretycznych, praktycznych oraz egzaminów wewnętrznych. WSA w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji, że fałszerstwo dowodów stanowi wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji o wydaniu prawa jazdy, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że wyrok sądu karnego wiąże sąd administracyjny, a obiektywne stwierdzenie fałszerstwa dowodów obliguje organ do uchylenia decyzji, niezależnie od świadomości lub winy strony postępowania. Argumentacja skarżącego dotycząca braku świadomości, ukończenia szkolenia medycznego po uzyskaniu prawa jazdy, czy też braku punktów karnych, została uznana za niezasadną. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. dotyczący braku wezwania do uzupełnienia braków, wskazując, że instytucja ta dotyczy postępowań zwyczajnych, a nie postępowań wszczętych z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, poświadczenie nieprawdy w dokumentach szkoleniowych, stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu karnego, stanowi obiektywną przesłankę do uchylenia decyzji o wydaniu prawa jazdy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., niezależnie od świadomości strony postępowania.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Fałszerstwo dowodów stanowiących podstawę uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami obliguje organ administracji do uchylenia decyzji o ich wydaniu, zgodnie z bezwzględnie obowiązującym przepisem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.k.p. art. 11 § 1 pkt 3

Ustawa o kierujących pojazdami

Pomocnicze

u.k.p. art. 23 § 2 pkt 1

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 23 § 4

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 23 § 2 pkt 3

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 27 § 4

Ustawa o kierujących pojazdami

p.p.s.a. art. 11

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 132

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie z 2016 r. art. 10 § ust. 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Poświadczenie nieprawdy w dokumentach szkoleniowych, stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu karnego, stanowi obiektywną przesłankę do uchylenia decyzji o wydaniu prawa jazdy. Sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego. Przepis art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i obliguje organ do uchylenia decyzji w przypadku stwierdzenia podstaw wznowienia postępowania. Przepis art. 64 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu wszczętym z urzędu.

Odrzucone argumenty

Brak świadomości skarżącego o nieprawidłowościach w dokumentach szkoleniowych. Ukończenie szkolenia medycznego z pierwszej pomocy po uzyskaniu prawa jazdy. Zastosowanie art. 23a u.k.p. Naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez brak wezwania do uzupełnienia braków podania. Naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. (zasada proporcjonalności, wyważanie interesów).

Godne uwagi sformułowania

fałszerstwo dowodów stanowi wystarczającą przesłankę wykluczającą uzyskanie tych uprawnień wyrok sądu karnego wiąże sąd administracyjny co do popełnienia przestępstwa organ administracyjny był bezwzględnie zobligowany do wydania takiej decyzji uchylającej z uwagi na związane z treścią normy prawnej zawartej w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. polemika z cytowanym wyżej prawomocnym wyrokiem skazującym jest niedopuszczalna

Skład orzekający

Tomasz Dziuk

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Kręcisz-Sarna

członek

Renata Siudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że poświadczenie nieprawdy w dokumentach szkoleniowych przez ośrodek szkolenia kierowców, stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu karnego, jest bezwzględną przesłanką do uchylenia decyzji o wydaniu prawa jazdy, niezależnie od świadomości strony postępowania. Potwierdzenie związania sądu administracyjnego ustaleniami sądu karnego oraz imperatywnego charakteru art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których stwierdzono fałszerstwo dokumentów szkoleniowych prawomocnym wyrokiem sądu karnego. Interpretacja art. 64 § 2 k.p.a. w kontekście postępowań wszczętych z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak poważne konsekwencje może mieć fałszerstwo dokumentów, nawet jeśli strona nie była bezpośrednio winna. Podkreśla znaczenie prawomocnych wyroków karnych w postępowaniu administracyjnym.

Prawo jazdy odebrane przez sąd z powodu fałszywego zaświadczenia ze szkoły jazdy – nawet jeśli nie wiedziałeś o oszustwie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 1759/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-07-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Renata Siudyka
Tomasz Dziuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 2107/23 - Wyrok NSA z 2024-08-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 11, art. 64 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 151 pkt 1 i par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 622
art. 11, art. 12, art. 27 ust. 4, art. 23 ust. 2 pkt 1 i ust. 5
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 119, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Renata Siudyka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2023 r. przy udziale Rzecznika Praw Obywatelskich sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 października 2022 r. nr SKO.K.41.3/1473/2022/14395/AW w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 lipca 2022 r. Prezydent Miasta M. wznowił z urzędu postępowanie dotyczące uprawnienia P. K. ("strona" lub "skarżąca") do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. Jako podstawę wznowienia organ wskazał art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. dalej w skrócie k.p.a.). Podał jednocześnie, że z prawomocnego wyroku Sąd Rejonowego w M. sygn. [...] wynika, że w zaświadczeniu o ukończeniu przez stronę szkolenia podstawowego kursu nauki jazdy kategorii B została poświadczona nieprawda.
Decyzją z 26 sierpnia 2022 r. Prezydent Miasta uchylił swoją decyzję ostateczną z 19 lutego 2016 r. w sprawie wydania stronie prawa jazdy kategorii B i odmówił jej wydania tego prawa jazdy.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie: t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 622, dalej w skrócie "u.k.p."), a także § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 231 ze zm., dalej "Rozporządzenie z 2016 r.").
W uzasadnieniu organ powołał się na wskazany wyżej wyrok sądu powszechnego. Wynika z niego, że kandydat na kierowcę nie odbył wymaganego przez art. 23 ust 2 pkt 1 u.k.p. zajęć części teoretycznej przeprowadzonych w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym oraz w zakresie obowiązków i praw kierującego pojazdem, a także nie ukończył wymaganego na mocy art. 23 ust. 4 tej ustawy egzaminu praktycznego wewnętrznego i egzaminu teoretycznego wewnętrznego, jak również nie odbył wskazanej w art. 23 ust. 2 pkt 3 u.k.p., nauki udzielenia pierwszej pomocy prowadzonej w formie wykładów i zajęć praktycznych. Równocześnie Sąd orzekł, że osoba uprawniona do wydania zaświadczenia o ukończeniu przez kursanta kursu na prawo jazdy – K. P. potwierdził w tym dokumencie nieprawdę co do odbytych zajęć teoretycznych, nauki udzielenia pierwszej pomocy, egzaminu wewnętrznego praktycznego i egzaminu wewnętrznego teoretycznego.
Zdaniem organu I instancji opisane wyżej okoliczności faktyczne potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu wskazują, że strona nie odbyła szkolenia wymaganego do uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami, a tym samym nie spełnia przesłanki przewidzianej w art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p. Równocześnie organ stwierdził, że weryfikacja dokumentów wypadła negatywnie, a zatem zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2016 r. należało odmówić stronie wydania prawa jazdy.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Zarzuciła w nim sprzeczność decyzji organu I instancji z ustawą o kierujących pojazdami. Powołała się także na treść wyroku NSA z 23 czerwca 2016 r. sygn. I OSK 2445/14. Zaakcentowała, że nie była świadoma przestępstwa popełnionego przez osobę trzecią, której zaufała odnośnie poprawnego przeprowadzenia procesu szkolenia na kierowcę.
Odwołanie nie przyniosło jednak oczekiwanego przez stronę skutku, gdyż zaskarżoną obecnie decyzją z dnia 17 października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczyło treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Cytując fragment wyroku Sądu Rejonowego w M. zaakcentowało, że z materiału dowodowego sprawy wynika bezspornie, że dowód potwierdzający odbycie przez stronę szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy kategorii B tj. zaświadczenie nr [...] o ukończeniu szkolenia podstawowego okazał się fałszywy i poświadczono w nim nieprawdę co do odbytych przez kursanta zajęć teoretycznych, nauki udzielania pierwszej pomocy oraz ukończenia egzaminów wewnętrznych: teoretycznego i praktycznego.
Kolegium nie stwierdziło jednocześnie występowania negatywnych przesłanek z art. 146 § 1 1-2 k.p.a. i w konsekwencji uznało za konieczne uchylenie dotychczasowej decyzji w sprawie wydania stronie prawa jazdy i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.
Rozpoznając wznowioną sprawę Kolegium uznało, że nie zostały spełnione konieczne wymogi warunkujące uzyskanie prawa jazdy. Wskazało przy tym, że do oceny przesłanek wydania decyzji stosować należy aktualny stan prawny. Przytoczyło przy tym treść art. 11 ust. 1 u.k.p., statuującego wymogi, jakie musi spełnić osoba, której ma być wydane prawo jazdy. Zaakcentowało przy tym treść wymogu zawartego w art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p. tj. konieczność odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii. Zakres tego szkolenia określa art. 23 ust. 2 u.k.p., którego treść Kolegium również przytoczyło w uzasadnieniu decyzji.
Kolegium stwierdziło, że w przypadku strony weryfikacja dokumentacji zakończyła się negatywnie. Strona nie odbyła bowiem szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy kategorii B. Wynika to z prawomocnego wyroku i nie wymaga dalszego dowodzenia. W wyroku tym Sąd uznał, że strona nie odbyła wymaganej części teoretycznej szkolenia, nauki pierwszej pomocy oraz kontrolnego sprawdzenia poziomu wiedzy i umiejętności w formie egzaminu wewnętrznego. W związku tym nie ma potrzeby badania jej świadomości co do okoliczności odbywanego szkolenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona, zarzuciła naruszenie art. 23a u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i jego niezastosowanie polegające na pominięciu, że w związku ze zdanym egzaminem państwowym (w części teoretycznej i praktycznej) skarżąca była zwolniona z odbywania zajęć, co do których poświadczono nieprawdę.
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj: art. 7 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że brak świadomości skarżącej co do okoliczności odbywanego szkolenia pozostaje bez znaczenia przy jednoczesnym pominięciu, że skarżąca legitymuje się certyfikatem z ukończonego szkolenia z zakresu udzielenia pierwszej pomocy oraz jako osoba kierująca od 6 lat nie naruszyła zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym i nie była z tego powodu karana. Zarzucono także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez brak odniesienia do wszystkich zasadniczych zarzutów podniesionych w odwołaniu, a ponadto zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 146 k.p.a. poprzez błędną ocenę co do faktu wystąpienia przesłanek negatywnych do wszczęcia postępowania administracyjnego.
W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego. Nadto z ostrożności procesowej wnosi o zwrócenie się do Krajowego Rejestru Karnego celem uzyskania informacji o popełnionych przez skarżącą czynach zabronionych w związku z bezpieczeństwem ruchu drogowego oraz do KMP Tychy celem uzyskania informacji o tym, czy na koncie skarżącej zostały odnotowane punkty karne w związku z posiadanym prawem jazdy kategorii B.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację zmierzającą do wykazania wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium i mającą na celu wykazanie zasadności skargi i podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji.
Pismem z 13 lipca 2023 r. do przedmiotowego postępowania udział zgłosił Rzecznik Praw Obywatelskich. We wskazanym piśmie Rzecznik ten wystąpił o uwzględnienie wniesionej skargi i o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji, jako wydanych przedwcześnie, z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a., jak również art. 64 § 2 k.p.a. w związku z § 10 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z art. 7 i art. 8 k.p.a., prawa unijnego oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskie, wobec nie poprzedzenia ich wydania wezwaniem do wylegitymowania się przez stronę skarżacą, w odpowiednim terminie, spełnianiem przesłanki do wydania prawa jazdy, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt. 3 u.k.p. W uzasadnieniu tego pisma przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, przywołano treść przepisów leżących u podstaw podejmowanych rozstrzygnięć, ze szczególnym uwzględnieniem regulacji dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego. W dalszej części podkreślono, że postępowanie dowodowe w sprawie nie zostało przeprowadzone, jak również prowadzący postępowanie organ administracji nie wezwał strony do uzupełnienia tego postępowania o dokumenty potwierdzające jego stanowisko w sprawie. W końcowej części tego pisma odwołano się do zasady sprawiedliwości społecznej oraz zasady zaufania obywateli do organów państwa, które w ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich nie zostały uwzględnione i zastosowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Kolegium, utrzymująca w mocy wydane w wyniku wznowienia postępowania rozstrzygnięcie uchylające decyzję o wydaniu prawa jazdy podanych na wstępie kategorii i jednocześnie odmawiające wydania stronie takiego prawa jazdy.
Kontrolowane postępowanie administracyjne wznowiono w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a, t.j. sfałszowanie dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności. Fałszerstwo to stwierdzone zostało prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z [...] sygn. [...], skazującym osobę prowadzącą Ośrodek Szkolenia Kierowców za popełnienie przestępstwa polegającego na poświadczeniu nieprawdy w dokumentach dotyczących przeprowadzonych szkoleń.
Zdaniem orzekających w sprawie organów administracji, fałszerstwo dokumentacji potwierdzającej odbycie kursu prawa jazdy stanowi wystarczającą przesłankę wykluczającą uzyskanie tych uprawnień, zaś pozostałe okoliczności związane z ich uzyskaniem przez stronę pozostają w tym kontekście bez znaczenia albowiem stwierdzenie zaistnienia powyższej przesłanki powoduje konieczność uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a..
Rozstrzygnięcie to Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uznaje za prawidłowe mając na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z 25 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 145/23, II GSK 246/23 oraz II GSK 242/23, które zapadły w sprawach o zbliżonych stanach faktycznych do sprawy niniejszej.
W uzasadnieniach tych orzeczeń zaznaczono, iż z art. 151 k.p.a. wynika, że po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy organ administracji wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej (§ 1 pkt 1) - gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b albo decyzję, którą uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (§ 1 pkt 2) - gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b albo - w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji wobec okoliczności wskazanych w art. 146 - stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2).
Tym samym za zasadny trzeba uznać wniosek, że stwierdzenie lub brak stwierdzenia wspomnianych podstaw determinuje sposób zakończenia takiego postępowania. Innymi słowy, w przypadku stwierdzenia istnienia podstawy wznowienia postępowania organ administracji jest zobligowany do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. (lub w przypadku zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 146 tego Kodeksu - decyzji wskazanej w art. 151 § 2), z kolei stwierdzenie nieistnienia podstawy wznowienia zobowiązuje go do wydania decyzji określonej w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W konsekwencji, wobec jednoznacznej treści powołanego art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz jego imperatywnego charakteru, a nadto wobec nakazu jego ścisłej wykładni, jako przepisu kompetencyjnego (co odnosi się również do art. 151 § 1 pkt 1 i art. 151 § 2 k.p.a.), nie można uznać zasadności zarzutów skargi o tym, że uchylenie decyzji o nadaniu stronie uprawnień do kierowania pojazdami kolidowało z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a., czy też naruszało art. 7 k.p.a., a w szczególności wynikający z tego unormowania obowiązek wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli.
Jak przy tym stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyżej wyrokach, określone w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanki wydania decyzji, o której w nim mowa, w ogóle nie odnoszą się do skutków uchylenia decyzji dotychczasowej, ani też do obowiązku lub jakiejkolwiek potrzeby ich oceny, której rezultat miałby determinować treść tejże decyzji, czy też stanowić podstawę wnioskowania odnośnie do zasadności lub celowości jej podejmowania. Nic takiego bowiem z przywołanego przepisu prawa nie wynika, o czym wyraźnie przekonuje jego treść. Nie sposób również zasadnie twierdzić, że we wznowionym postępowaniu organ administracji publicznej miałby być zobowiązany do wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, zgodnie z art. 7 k.p.a.. Należy bowiem zauważyć (abstrahując nawet od tego, że z art. 11 i art. 12 u.k.p. wynika, że decyzja o której mowa w art. 10 ust. 1 tej ustawy, jest tzw. decyzją związaną), że art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. nie tworzy ku temu żadnych podstaw ani też warunków, co oznacza, że również wydawana na jego podstawie decyzja - wobec jasno określonych przesłanek jej podjęcia - nosi cechy decyzji związanej. Tymczasem w sytuacji, gdy przesłanki wydania decyzji administracyjnej są sprecyzowane w przepisach prawa, stosowanie art. 7 k.p.a. jest wyłączone, gdyż może ono mieć miejsce jedynie w odniesieniu do podejmowania przez organ administracji publicznej decyzji administracyjnych na podstawie tzw. uznania administracyjnego, a więc innymi słowy tylko w sytuacji pozostawienia organowi administracji "luzu decyzyjnego", czyli wyboru konsekwencji prawnych normy prawa (materialnego) w decyzyjnym modelu stosowania prawa.
Mając na uwadze zaprezentowany wyżej pogląd NSA skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że jej okoliczności uzasadniały wydanie wobec strony skarżącej decyzji wymienionej w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.. Skoro bowiem jest poza sporem, że prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego stwierdzono istnienie fałszerstwa i poświadczenia nieprawdy w dokumentach stanowiących podstawę uzyskania przez stronę skarżącą uprawnień do kierowania pojazdami i potwierdzających okoliczności mające kluczowy wpływ na ich uzyskanie, to zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. To z kolei obligowało organ do uchylenia decyzji orzekającej o rzeczonych uprawnieniach oraz do rozstrzygnięcia o istocie sprawy zwłaszcza, że nie zaktualizowały się również przesłanki do wydania decyzji określonej w art. 151 § 2 k.p.a.
Podstawa wznowienia postępowania wskazana w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. odnosi się do braku znajomości stanu faktycznego przez organ prowadzący postępowanie i w konsekwencji wydania rozstrzygnięcia w oparciu o sfałszowane przed jego podjęciem dowody, na podstawie których ustalono istotne w sprawie fakty, a w rezultacie stwierdzenie istnienia tej podstawy wiąże się z koniecznością wykazania istnienia związku pomiędzy dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi. Chodzi tu więc o dowody odnoszące się do faktów o prawotwórczym charakterze, czyli mających wpływ na określenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania zakończonego wzruszaną w trybie wznowienia decyzją ostateczną.
Uwzględniając powyższy kontekst podkreślenia wymaga, że bezwzględnym warunkiem uzyskania spornych uprawnień wymienionym w art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p. jest odbycie przez osobę ubiegającą się o ich przyznanie, szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii potwierdzonego zaświadczeniem, o którym mowa w art. 27 ust. 4 u.k.p. Z brzmienia tego ostatniego unormowania wynika, że ośrodek szkolenia kierowców lub inny podmiot prowadzący szkolenie wydaje osobie ubiegającej się o uzyskanie, między innymi, uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, jeżeli osoba ta uczestniczyła w minimum 80% przewidzianych w programie zajęć, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1 oraz w art. 23 ust. 5 pkt 1 u.k.p. i we wszystkich przewidzianych w programie zajęciach, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz w art. 23 ust. 5 pkt 2-4 u.k.p. oraz uzyskała pozytywny wynik egzaminu wewnętrznego lub ćwiczeń sprawdzających, o których mowa w art. 23 ust. 5 pkt 3 u.k.p., a zaświadczenie to podpisuje (z mocy ust. 5 cytowanego przepisu) kierownik ośrodka szkolenia kierowców albo kierownik innego podmiotu prowadzącego szkolenie. W świetle art. 217 § 1 k.p.a., zaświadczenie takie stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, a tym samym jest ich pochodną. Oznacza to, że wobec celu oraz funkcji wydawania tego dokumentu nie może on budzić żadnych wątpliwości co do zgodności jego treści z rzeczywistymi faktami lub stanem prawnym. W rezultacie, potwierdzenie w tym zaświadczeniu okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które w rzeczywistości nie zaistniały pozbawia go jakiegokolwiek waloru dowodowego. W konsekwencji nie może ono stanowić podstawy oceny w ramach zachowania wymogu warunkującego uzyskanie prawa jazdy, jakim jest odbycie przez wnioskodawcę wymaganego szkolenia.
W świetle stanowiska sformułowanego w prezentowanych wyżej orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, skład orzekający w rozpoznawanej sprawie uznał, iż stwierdzenie prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. tego, że istotne dla sprawy okoliczności faktyczne dotyczące zachowania warunku odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy zostały ustalone na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe, nie mogło być ocenione inaczej, jak tylko jako zaistnienie podstawy wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a w konsekwencji, jako zaktualizowanie się przesłanek wydania decyzji wymienionej w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Z treści wspomnianego wyroku sądu karnego wynika bowiem, że właścicielowi Ośrodka Szkolenia Kierowców, jako osobie uprawnionej na podstawie ustawy o kierujących pojazdami do wystawiania dokumentów, zarzucono popełnienie czynu polegającego na tym, że w odniesieniu do strony skarżącej, jako kursanta, poświadczył nieprawdę w dokumencie w postaci karty przeprowadzonych zajęć szkolenia, co do okoliczności mających znaczenie prawne, a mianowicie - odbycia wymaganych przez art. 23 ust. 2 pkt 1 u.k.p. zajęć części teoretycznej przeprowadzanych w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym, w zakresie obowiązków i praw kierującego pojazdem, a także w zakresie ukończenia wymaganego przez art. 23 ust. 4 u.k.p. egzaminu praktycznego wewnętrznego i egzaminu teoretycznego wewnętrznego oraz co do faktu odbycia wymaganej przez art. 23 ust. 2 pkt 3 u.k.p. nauki udzielania pierwszej pomocy. Zarzucono mu też, że w dotyczącym strony zaświadczeniu o ukończeniu szkolenia podstawowego poświadczył nieprawdę co do faktu ukończenia wszystkich wymaganych przez ustawę o kierujących pojazdami zajęć szkoleniowych, zaś w arkuszu przebiegu egzaminu praktycznego poświadczył nieprawdę co do wymaganego przez art. 23 ust. 4 wskazanej ustawy, odbycia i ukończenia praktycznego egzaminu wewnętrznego. Za czyny te, będące przestępstwami przeciwko wiarygodności dokumentów, sprawca został skazany.
Zaakcentować należy, że polemika z cytowanym wyżej prawomocnym wyrokiem skazującym jest niedopuszczalna. Wyrok ten bowiem wiąże sąd administracyjny co do popełnienia przestępstwa, co wynika z art. 11 p.p.s.a, w świetle którego sąd nie może podważać ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego. Ustalenia sądu karnego będące podstawą skazania za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów stanowiących dowody odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy dotyczyły istotnych elementów stanu faktycznego objętego ustaleniami co do przyczyn wznowienia, a w konsekwencji kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy we wznowionym postępowaniu. Zakres zaś takich ustaleń wobec treści art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie ogranicza się do działania tylko samej strony postępowania, lecz może dotyczyć także innych osób, a więc także - jak w rozpoznanym przypadku - osoby uprawnionej do wystawiania dokumentów stanowiących dowód odbycia szkolenia wymaganego przy ubieganiu się o uprawnienia do kierowania pojazdami.
Zważywszy na powyższe Sąd nie mógł uznać za skuteczne zarzuty podniesione w skardze. Brak winy, a nawet wiedzy strony skarżącej o nieprawidłowościach, polegających na poświadczeniu przez osobę prowadzącą Ośrodek Szkolenia Kierowców nieprawdy w dokumentach wskazanych w wyroku Sądu Rejonowego w M. nie mógł skutkować odstąpieniem przez właściwy organ od wznowienia postępowania administracyjnego, a następnie uchylenia rozstrzygnięcia przyznającego mu sporne uprawnienia. Zaistnienie tej obiektywnej okoliczności wyczerpującej przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. powodowało bowiem, że organ administracyjny był bezwzględnie zobligowany do wydania takiej decyzji uchylającej z uwagi na związanie treścią normy prawnej zawartej w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Na uwzględnienie nie zasługuje również argumentacja dotycząca uzyskania przez skarżącą certyfikatu potwierdzającego ukończenia szkolenia medycznego z udzielania pierwszej pomocy. Należy bowiem wskazać, że odbycie wymaganego szkolenia już po uzyskaniu prawa jazdy nie zmienia kluczowego dla sprawy faktu, że samą decyzję o przyznaniu spornych uprawnień wydano na podstawie fałszywych dowodów. Z podobnych względów w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 23a u.k.p. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje także to, czy skarżąca po uzyskaniu prawa jazdy naruszała zasady ruchu drogowego i czy była tego powodu karana.
W piśmie procesowym Rzecznika Praw Obywatelskich skierowanym do tutejszego Sądu podniesiono zarzut naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. w związku z § 10 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z art. 7 i art. 8 k.p.a., prawa unijnego oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskie, wobec nie poprzedzenia ich wydania wezwaniem do wylegitymowania się przez stronę skarżącą, w odpowiednim terminie, spełnianiem przesłanki do wydania prawa jazdy, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt. 3 ustawy o kierujących pojazdami. Tak sformułowany zarzut w ocenie składu orzekającego nie jest zasadny. Przypomnieć bowiem należy, że zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Przypomnieć należy, że przepis ten ukierunkowany jest na wszczęcie zwykłego postępowania administracyjnego, w sytuacji, gdy obok żądania skierowanego do organu administracji publicznej strona obowiązana jest na mocy przepisów prawa powszechnie obowiązującego do dołączenia do danego żądania dodatkowych dokumentów czy spełnienia wynikających z nich wymogów. Zaznaczyć należy, że jeżeli strona uzupełni we wskazanym terminie występujące ułomności jej żądania skierowanego do organu administracji, to przyjmuje się, że żądanie to zostało złożone w sposób prawidłowy. W przypadku nie wywiązania się przez stronę z takiego obowiązku, skutkuje to pozostawieniem podania bez rozpoznania. Jak zostało zaznaczone instytucja ta możliwa jest do wykorzystania w ramach postępowania zwyczajnego. Natomiast w przypadku postępowań nadzwyczajnych sytuacja wygląda odmiennie. Dostrzec bowiem należy, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z urzędu przez organ administracji publicznej, a tym samym przywoływany przepis nie ma tu zastosowania, ponieważ strona skarżąca nie inicjowała tego postępowania, a jedynie została o nim powiadomiona i zapewniono jej w tym postępowaniu czynny udział poprzez możliwość wypowiedzenia się. Przywołany artykuł oraz przewidziana w nim instytucja prawna możliwa byłaby do wykorzystania jedynie wówczas, gdyby inicjatorem wszczęcia takiego postępowania była skarżąca i jej wniosek skierowany do właściwego organu administracji publicznej zawierałby braki, o którym mowa w tej regulacji. Sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie nie występuje, a tym samym postawiony zarzut nie może zostać uwzględniony, a sygnalizowane naruszenia art. 2 Konstytucji RP nie są trafne, podobnie jak naruszenie art. 7 czy 8 k.p.a..
Zważywszy na wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego wzruszenie. Dlatego, działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono o oddaleniu skargi.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a. z uwagi na złożony przez organ administracji wniosek w tym zakresie przy równoczesnym braku zgłoszenia przez stronę skarżącą żądania przeprowadzenia rozprawy.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI