II SA/Gl 541/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-04-12
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanawstrzymanie robótpostanowienieprostowanie omyłkiKPAnieczystości płynnezbiornikorgan nadzoru budowlanego

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność postanowień organów nadzoru budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, uznając, że sprostowanie omyłki w trybie art. 113 KPA nie może prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia.

Sprawa dotyczyła skargi M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. nakładające obowiązek przedłożenia dokumentacji dotyczącej samowolnie wybudowanego zbiornika na nieczystości płynne oraz wstrzymujące dalszą budowę. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego wadliwie zastosowały art. 113 KPA do sprostowania omyłki, co w istocie stanowiło merytoryczne uzupełnienie pierwotnego postanowienia, a nie jego sprostowanie. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność postanowień obu instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor nałożył na M. D. obowiązek przedłożenia dokumentacji (zaświadczenie o zgodności z planem, projekt budowlany z ekspertyzą, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością) w celu legalizacji samowolnie wybudowanego zbiornika na nieczystości płynne. Następnie, Powiatowy Inspektor sprostował oczywistą omyłkę w trybie art. 113 KPA, dopisując w postanowieniu informację o wstrzymaniu dalszej budowy. Wojewódzki Inspektor utrzymał w mocy to postanowienie. Skarżąca zarzuciła, że nie dokonała rozbiórki, a jedynie remont, oraz że zbiornik jest urządzeniem budowlanym, a nie obiektem budowlanym. Sąd administracyjny stwierdził, że organy nadzoru budowlanego wadliwie zastosowały art. 113 KPA. Sąd podkreślił, że sprostowanie w trybie tego przepisu dotyczy jedynie błędów pisarskich, rachunkowych i oczywistych omyłek, a nie może prowadzić do merytorycznej zmiany lub uzupełnienia rozstrzygnięcia. W tym przypadku, dopisanie wstrzymania dalszej budowy stanowiło merytoryczne uzupełnienie, a nie sprostowanie. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA (wydanie bez podstawy prawnej) i art. 145 § 1 pkt 2 PPSA, orzekając jednocześnie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sprostowanie w trybie art. 113 KPA jest dopuszczalne jedynie w odniesieniu do błędów pisarskich, rachunkowych i innych oczywistych omyłek, a nie może prowadzić do zmiany merytorycznej decyzji lub postanowienia.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, wskazując, że tryb rektyfikacji przewidziany w art. 113 § 1 KPA jest przeznaczony dla nieistotnych wadliwości i nie może być wykorzystany do zmiany rozstrzygnięcia czy jego uzupełnienia, co stanowiłoby naruszenie zasady praworządności i pewności prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 113 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten pozwala na sprostowanie błędów pisarskich, rachunkowych i innych oczywistych omyłek, ale nie może służyć do merytorycznej zmiany lub uzupełnienia rozstrzygnięcia.

PPSA art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 KPA.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka nieważności decyzji/postanowienia - wydanie bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

PPSA art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa skutkujące koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

PPSA art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, stwierdzając nieważność postanowienia, orzeka o jego niewykonalności.

Pomocnicze

u.p.b. art. 48 § 2 i 3

Ustawa Prawo budowlane

k.p.a. art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

PUSA art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe zastosowanie art. 113 KPA przez organy nadzoru budowlanego, które zamiast sprostować oczywistą omyłkę, dokonały merytorycznego uzupełnienia postanowienia. Postanowienie wydane bez podstawy prawnej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej dotycząca remontu zamiast rozbiórki oraz kwalifikacji zbiornika jako urządzenia budowlanego, a nie obiektu budowlanego (nie została rozstrzygnięta przez sąd ze względu na stwierdzenie nieważności z innych przyczyn).

Godne uwagi sformułowania

Sprostowanie bowiem nie może prowadzić do zmiany merytorycznej decyzji. Tryb rektyfikacji decyzji administracyjnych, ustanowiony w art. 113 § 1 kpa, przewidziany jest dla nieistotnych wadliwości. Nie można z zastosowaniem tego przepisu zmienić takiego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. Nie jest dopuszczalne sprostowanie merytorycznego błędu w trybie omawianego artykułu jako oczywistej omyłki, gdyż sprostowanie decyzji/postanowienia nie może prowadzić do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego.

Skład orzekający

Łucja Franiczek

przewodniczący

Iwona Bogucka

członek

Barbara Brandys-Kmiecik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 113 KPA w kontekście sprostowania omyłek w postanowieniach administracyjnych, a także przesłanki stwierdzenia nieważności postanowień administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego zastosowania art. 113 KPA przez organy administracji, ale jego ogólne zasady dotyczące granic sprostowania i nieważności są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe stosowanie procedur administracyjnych, a błąd proceduralny może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.

Błąd w sprostowaniu omyłki może unieważnić całe postępowanie administracyjne – lekcja z prawa budowlanego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 541/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Iwona Bogucka
Łucja Franiczek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Iwona Bogucka, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] r. o nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. ozn. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., działając w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /t.j. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016/ oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm./ nałożył na M. D. – sprawcę samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu zbiornika na nieczystości płynne na działce położonej w J. przy ul. [...]- obowiązek przedłożenia dokumentacji obejmującej: zaświadczenie o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu; projektu budowlanego wraz z ekspertyzą techniczną; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – w terminie do dnia [...]r. W uzasadnieniu wskazano, że nałożony obowiązek jest niezbędny w celu rozstrzygnięcia o możliwości zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych.
Na to postanowienie zostało wniesione zażalenie przez M. D., a wobec jego utrzymania w mocy złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach – która była przedmiotem odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego o sygn. akt II SA/Gl 540/05.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] sprostował w trybie art. 113 Kodeksu postępowania administracyjnego oczywistą omyłkę w pierwotnym swym postanowieniu poprzez dopisanie w wierszu 7 na stronie 1 tegoż postanowienia: "wstrzymuje się Pani M. D. dalszą budowę zbiornika na nieczystości płynne położonego na terenie posesji przy ul. [...], budowanego bez wymaganego ustawą Prawo Budowlane pozwolenia". W uzasadnieniu wskazano, że sprostowane błędy pisarskie wynikły przy sporządzaniu czystopisu maszynowego i nie mają wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące nakazu doprowadzenia do zgodności z obowiązującymi przepisami samowolnie wybudowanego zbiornika na nieczystości.
Natomiast zaskarżonym i kontrolowanym w rozpatrywanej sprawie postanowieniem z dnia [...]r. ozn. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie I instancji. W uzasadnieniu powołano się na brzmienie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego i wskazano, że sprostowanie omyłek ma ten skutek, że wydane postanowienie musi być wykonywane stosownie do treści zgodnej ze sprostowaniem, a prawidłowe sprostowanie staje się integralną częścią treści postanowienia, którego dotyczy.
Na w/w postanowienie ostateczne pismem z dnia [...] r. została złożona skarga przez M. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżąca podkreśliła, że nie dokonała rozbiórki starego zbiornika na nieczystości płynne jak kwalifikują wykonane roboty organy orzekające w sprawie, a jedynie przeprowadziła jego remont. Nadto chybionym było – zdaniem skarżącej – uznanie zbiornika za obiekt budowlany, ponieważ w świetle art. 3 pkt. 9 Prawa budowlanego jest to wyłącznie urządzenie budowlane.
W odpowiedzi na powyższą skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie wniesionej skargi powołując się na argumentację zawartą w postanowieniu wydanym w ramach autokontroli w dniu [...] r. nr [...], którym uchylono zaskarżone do Sądu postanowienie tegoż organu i orzeczono o niedopuszczalności wniesionego zażalenia na postanowienie z dnia [...] r. ozn. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. nakładające obowiązek przedłożenia określonej w nim dokumentacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. z 2002 nr 153, poz.1269 ze zm./ sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem przedmiotową sprawę należało stwierdzić, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i organu I instancji nie mogą się ostać z innych jednak powodów niż wskazywane we wniesionej skardze.
Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 113 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm./ - zwany dalej kpa - organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste pomyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Natomiast przez błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w decyzji należy rozumieć takie wadliwości, jak zastosowanie w sposób oczywisty mylnej pisowni, opuszczenie liter w wyrazie, błąd w działaniu matematycznym lub inne tego rodzaju omyłki (vide: wyrok NSA z 24 września 1998 r., I SA 1521/97; wyrok NSA z 22 stycznia 1998 r., IV SA 531/96). Interpretacja tych pojęć powinna brać pod uwagę ich potoczne znaczenie. Zatem wszystkie wadliwości, o których mowa w komentowanym przepisie, powinny cechować się oczywistością, a więc bezsprzecznym, nie budzącym żadnych wątpliwości omyłkowym wpisaniem/nie wpisaniem danego słowa, przestawienia liter. Sprostowanie bowiem nie może prowadzić do zmiany merytorycznej decyzji. Tryb rektyfikacji decyzji administracyjnych, ustanowiony w art. 113 § 1 kpa, przewidziany jest dla nieistotnych wadliwości. Nie można z zastosowaniem tego przepisu zmienić takiego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie (vide: wyrok NSA o sygn. akt SA/Sz 1059/97; wyrok NSA o sygn. akt SA/Ka 2714/95).
Reasumując zatem należy stwierdzić, że nie jest dopuszczalne sprostowanie merytorycznego błędu w trybie omawianego artykułu jako oczywistej omyłki, gdyż sprostowanie decyzji/postanowienia nie może prowadzić do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Natomiast w rozpatrywanej sprawie zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] r. o nr [...], wydane na podstawie komentowanego przepisu, które jednak nie miało cech sprostowania, a stanowiło formę uzupełnienia przez organ wydanego w dniu [...] r. postanowienia ozn. nr [...] nakładającego na M. D. obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji. Tym samym zaskarżone postanowienie uznawało prawidłowość zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia poprzez jego rozszerzenie o wstrzymanie dalszej budowy zbiornika na nieczystości płynne położonego na terenie posesji przy ul. [...]. Powyższe zaś nie znajduje oparcia w art. 113 § 1 kpa w świetle przedstawionych rozważań. Wskazane natomiast uchybienie wyczerpuje przesłanki uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) tj. stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zatem zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji musiało skutkować ich unieważnieniem jako obarczone wadą nieważnościową z art. 156 § 1 pkt. 2 kpa tj. zostało wydane bez podstawy prawnej.
Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd nie orzekał, ponieważ skarżąca na mocy postanowienia Sądu z dnia 11 lipca 2005 roku została zwolniona z wpisu od skargi, a innych kosztów postępowania sądowego nie wykazała.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 i art. 135 wyżej wymienionej ustawy stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r. o nr [...].