II SA/Gl 534/23

II SA/Gl 534/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-07-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Renata Siudyka /sprawozdawca/
Tomasz Dziuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 901
art. 61 ust.1, 2, 2d
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2023 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 28 lutego 2023 r. nr SKO.PS/41.5/1454/2022/21212/ w przedmiocie odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 października 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta K. ("organ", "organ I instancji") na podstawie art. 61 ust. 1, 2, 2d ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 z późn. zm. -dalej: "ustawa") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 - dalej: "K.p.a."), w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 grudnia 2021r., sygn. akt II SA/Gl 753/21, ustalił miesięczną opłatę jaką P. N. ("strona", "skarżący") jest zobowiązany wnosić za pobyt J. N. ("mieszkaniec", "ojciec skarżącego") w Domu Pomocy Społecznej w K. (DPS): za okres od 3 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. w kwocie 2.505,59 zł, w za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r., w kwocie 2.684,56 zł miesięcznie; za okres od 1 lutego 2021 r. do 30 listopada 2021 r., w kwocie 2.875,56 zł miesięcznie; za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 stycznia 2022 r., w kwocie 2.875,56 zł; za okres od 1 marca 2022 r do 31 marca 2022 r., w kwocie 3.214,98 zł;; począwszy od 1 kwietnia 2022 r. w kwocie 3013,40 zł miesięcznie oraz ustalił, że opłata za okres od 3 listopada 2020 do 30 listopada 2021 r., od 1 stycznia 2022 r. d 31 stycznia 2022 r. oraz od 1 marca 2022 r. do 30 listopada 2022 r. . w wysokości łącznej 66. 828,05 zł winna być uregulowana w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się decyzji organu I instancji, natomiast opłata należna od miesiąca grudnia 2022 r. do 5-go dnia każdego miesiąca z góry.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na treść art. 61 ust. 1 i 2 ustawy oraz opisał stan faktyczny sprawy. Między innymi wyjaśnił, iż ojciec strony został umieszczony w DPS w dniu 3 listopada 2020 r., a na podstawie odrębnej decyzji ustalono jego odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 61 ustawy na poziomie 70% dochodu. Stwierdziłł, że dochód uzyskiwany przez ojca skarżącego nie pozwala na ponoszenie odpłatności odpowiadające] średniemu miesięcznemu kosztowi utrzymania mieszkańca w DPS, w którym przebywa.
Ponadto organ I instancji poinformował, że przeprowadzono odrębne postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odpłatności osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności do odpłatności za pobyt ojca strony w DPS, a mianowicie H. O. (żony mieszkańca DPS). W drodze przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że dochód żony mieszkańca DPS w okresie od miesiąca października 2020 r. do lutego 2022 r. nie przekraczał 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w związku z czym zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt. 2 ustawy, w okresie od 3 listopada 2020 do 31 marca 2022 r. brak jest obowiązku do odpłatności za pobyt członka rodziny w DPS. Począwszy od miesiąca marca 2022 r. zmianie uległa sytuacja dochodowa żony mieszkańca DPS i w drodze zawartej umowy ustalono odpłatność w kwocie 95,24 zł miesięcznie począwszy od dnia 1 kwietnia 2022r. Dalej organ I instancji wyjaśnił, że uwzględniając wysokość opłaty ponoszonej przez ojca strony oraz jego żony pozostała kwota do pokrycia przez osoby zobowiązane za pobyt ojca strony w DPS. Stwierdził, że strona jako syn jest osobą obowiązaną do ponoszenia opłaty w dalszej kolejności, w związku z czym po ponownym rozpatrzeniu kwestii odpłatności żony mieszkańca DPS organ I instancji ponownie przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty strony za pobyt jego ojca w DPS, zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o sygnaturze II SA/GI 753/21 z dnia 1 grudnia 2021 r. Ustalił, że strona jako syn mieszkańca DPS znajduje się w kręgu obowiązanych do ponoszenia wskazanej opłaty. godnie z treścią art. 61 ustawy, począwszy od 3 listopada 2020 r.
W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i uzyskuje dochód, o którym mowa w art. 8 ust. 3 ustawy, na który składa się wynagrodzenie za pracę oraz dochód z prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Na podstawie przedłożonych przez stronę dokumentów, w tym zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego organ I instancji ustalił, że w latach 2019 r. oraz 2021 r. odnotowano stratę w związku z czym w okresach od listopada 2020 r. do grudnia 2020 r .oraz od stycznia 2022 r. do grudnia 2022 r. uznał, że strona nie uzyskała dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Dalej organ I instancji szczegółowo odniósł się do pozostałych okresów prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej i uzyskiwanych przez niego dochodów wskazując na te, w których dochód strony przekraczał 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W związku z tym wskazał, że strona jest zobowiązana do odpłatności za pobyt członka rodziny w DPS. Wyjaśnił dalej, że grudniu 2021 r. oraz lutym 2022 r. strona nie ma obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt członka rodziny w DPS.
Dalej podkreślił, iż w związku z faktem, iż strona nie wyraziła zgody na podpisanie umowy w zaproponowanej wysokości organ i instancji na mocy obowiązujących przepisów jest zobligowany do wydania decyzji określającej wysokość opłaty, zgodnie z art. 61 ust 2d ustawy. Organ I instancji wyjaśnił, że ustalając opłatę wziął pod uwagę zmianę średniego miesięcznego kosztu utrzymania w DPS na przestrzeni lat, jak również sytuację dochodową strony oraz przeanalizował możliwości finansowe strony. Mając na uwadze zapis art. 103 ust 2 ustawy, stwierdził, iż okoliczności życiowe, rodzinne i osobiste, udokumentowane przez stronę w toku postępowania wskazują iż strona posiada możliwość wnoszenia opłaty w ustalonej niniejszą decyzją wysokości. W dalszej kolejności organ wskazał, że decyzja została wydana z uwzględnieniem obowiązków wynikających z art. 9, 10 § 1 K.p.a.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła jej:
1. naruszenie art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku art. 103 ust. 2 ustawy poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawne] co ostatecznie skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji, a to w związku z nie zawarciem ze stroną umowy cywilnoprawnej dotyczącej ponoszenia kosztów pobytu jego ojca w DPS a to w trybie art. 103 ust. 2 ustawy niezwłocznie po umieszczeniu ojca strony w placówce oraz ustalenie wysokości nałożonego na stronę zobowiązania w drodze decyzji administracyjnej, podczas gdy w razie odmowy zawarcia umowy, brak jest przepisów uprawniających organ do nałożenia na stronę obowiązku wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w DPS w drodze decyzji;
2. naruszenie art. 64 ustawy poprzez jego niezastosowanie, a konsekwencji brak orzeczenia przedmiocie częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłaty za pobyt ojca w DPS pomimo, iż strona wskazywała na okoliczności uzasadniające takie zwolnienie podczas rozmów przeprowadzonych w czasie wywiadu środowiskowego tj. doznawanej przemocy fizycznej i psychicznej ze strony ojca oraz nie istnienia obowiązku alimentacyjnego strony wobec ojca,
3. nie uwzględnienie indywidualnej sytuacji strony w zakresie relacji pomiędzy nią a umieszczonym w DPS ojcem, w tym nader wszystko okoliczności związanych z doznawaniem przez wiele lat przemocy fizycznej i psychicznej ze strony ojca Pominięcie okoliczności, iż doznawana przemoc miała miejsce w dzieciństwie, kiedy strona nie posiadała uprawnienia do dochodzenia swoich praw na drodze postępowania karnego, a brak pomocy ze strony matki, która nie potrafiła ochronić stronę przed sprawcą przemocy jakim był ojcem- nie powinna skutkować ponoszeniem obecnej odpowiedzialności. Przy tak sformułowanych zarzutach strona wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, podkreślając w uzasadnieniu, że strona pozostaje prawnym opiekunem mieszkańca DPS, a w toku pozostaje procedura jego ubezwłasnowolnienia. Odwołujący opisał sytuację rodzinną wskazując na negatywne zachowania ojca z okresu dzieciństwa strony. Wskazał, że nie dysponuje orzeczeniem o pozbawieniu władzy rodzicielskiej ani orzeczeniem w przedmiocie stosowania przemocy przez ojca, matka strony nie wszczęła bowiem postępowań w tym zakresie. Podniósł jako szczególną okoliczność uprawniającą do zwolnienia wieloletnią przemoc fizyczną i psychiczną. Zdaniem strony ustalenie odpłatności może nastąpić wyłącznie w drodze umowy, a brak zgody strony rodzi konieczność wystąpienia organu na drogę postępowania przed sądem powszechnym w trybie art. 64 Kodeksu cywilnego o wydanie orzeczenia zastępującego oświadczenie woli o odmowie zawarcia przedmiotowej umowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 28 lutego 2023 r. nr SKO.PS/4154/2022/21212/ na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j..: Dz. U. z 2018 r., poz. 570) i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. ustawy orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił czynności podjęte w sprawie oraz poczynione przez organ I instancji ustalenia faktyczne, następnie przywołał treść art. 61 ust. 1 i 2 ustawy, wyjaśniając, że członkowie rodziny w pierwszej kolejności ponoszą odpłatność za pobyt osoby w DPS na podstawie zawartej z gminą umowy bądź na podstawie decyzji administracyjnej ustalającej wskazaną odpłatność. Organ odwoławczy wskazał na ustalenia w sprawie i stwierdził , że stan faktyczny nie jest przedmiotem sporu. Zarówno decyzje ustalające odpłatność mieszkańca domu pomocy społecznej, średni koszt utrzymania mieszkańca domu pomocy społecznej oraz sytuacja dochodowa strony są ustalone w sposób prawidłowy. Odnosząc się do podnoszonych przez stronę okoliczności dotyczących stanu jej dochodów oraz wydatków a także występujących potrzeb bytowych oraz stosunków z matką i ojcem Kolegium wskazało, że obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania krewnego skierowanego do DPS, przez osoby wymienione w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy, jest zależny wyłącznie od ich sytuacji dochodowej. Natomiast zwolnienie z opłaty za pobyt w DPS może nastąpić na podstawie art. 64 ustawy, a postępowanie o zwolnienie z opłaty jest postępowaniem odrębnym od postępowania o ustalenie obowiązku ponoszenia opłaty i lei wysokości. Odrębność ta polega na tym, że najpierw musi istnieć prawomocnie orzeczony obowiązek, a dopiero potem możliwe jest zwolnienie z tego obowiązku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący reprezentowany jak dotychczas przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie art. 64 ustawy poprzez jego niezastosowanie, a konsekwencji brak orzeczenia przedmiocie częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłaty za pobyt ojca w DPS w K., pomimo, iż odwołujący wskazywał na okoliczności uzasadniających takie zwolnienie podczas rozmów przeprowadzonych w czasie wywiadu środowiskowego tj. doznawanej przemocy fizycznej i psychicznej ze strony ojca oraz nie istnienia obowiązku alimentacyjnego skarżącego wobec ojca;
2. nie uwzględnienie indywidualnej sytuacji skarżącego w zakresie relacji pomiędzy nim a umieszczonym w DPS ojcem, w tym nader wszystko okoliczności zwianych z doznawaniem przez wiele lat przemocy fizycznej i psychicznej ze strony ojca. Pominięcie okoliczności, iż doznawana przemoc miała miejsce w dzieciństwie, kiedy odwołujący nie posiadał uprawnienia do dochodzenia swoich praw na drodze postępowania karnego, a brak pomocy ze strony matki, która nie potrafiła ochronić odwołującego się przed sprawcą przemocy jakim był ojcem- nie powinna skutkować ponoszeniem obecnej odpowiedzialności. Wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymane w mocy decyzję organu I instancji ewentualnie całkowite zwolnienie strony od obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w DPS oraz zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podtrzymał argumentację prezentowaną na etapie złożonego odwołania, podkreślając ponadto, że w sprawie występują szczególne okoliczności uzasadniające całkowite zwolnienie skarżącego z obowiązku regulowania przedmiotowej odpłatność przy uwzględnieniu negatywnych zachowań ojca w postaci stosowanej przemocy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Kolegium w całości podtrzymało argumentację oraz stanowisko prezentowane na etapie wydania zaskarżonej decyzji.,
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnej, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. niniejsza sprawa, na wniosek SKO i wobec braku żądania skarżącego co do przeprowadzenia rozprawy, została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem niniejszej skargi jest ocena zgodności z prawem decyzji SKO utrzymującej w mocy decyzje organu I instancji w przedmiocie ustalenia skarżącemu odpłatności za pobyt jego ojca w DPS.
Analiza całości akt sprawy doprowadziła Sąd w składzie orzekającym do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji.
Zanim Sąd przejdzie do omówienia zasadniczych motywów leżących u podstaw zapadłego wyroku, należy przywołać treść art. 153 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". Zacytowany przepis wyraża zasadę związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Oznacza to, że zarówno organ, jak i sąd administracyjny, który ponownie będzie rozpoznawać tę samą sprawę, jest związany ustaleniami, jakie poczyniono w prawomocnym wyroku, a także wskazaniami, jakie należy spełnić w ponownie przeprowadzonym postępowaniu. Zasada związania prawomocnym wyrokiem nie znajduje zastosowania, jeżeli zmianie uległy przepisy, w oparciu o które zapadł tenże wyrok prawomocny. Innymi słowy, dopóki nie zajdzie zmiana w stanie faktycznym lub prawnym, sąd pozostaje związany poprzednim swoim wyrokiem (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 643/22). Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Zatem moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy.
W prawomocnym wyroku tut. Sądu o sygn. akt II SA/Gl 753/21 z dnia 1 grudnia 2021 r. wskazano, że zaskarżona decyzja SKO z dnia 20 kwietnia 2021 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego art. 103 ust. 2 w zw. z art. 61 ust. 2d ustawy, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, oraz bez wyczerpującego uzasadnienia stanowiska w aspekcie wskazanej podstawy materialnoprawnej. Wskazane uchybienia były przyczyną uchylenia przez Sąd zarówno decyzji SKO z dnia 20 kwietnia 2021 r., jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 5 lutego 2021 r. Sąd nie podzielił natomiast sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 64 ustawy, bowiem instytucja zwolnienia dotyczy sytuacji skonkretyzowanego już obowiązku, zatem może zostać rozstrzygnięta dopiero po ostatecznym ustaleniu osoby zobowiązanej do odpłatności oraz wysokości tej odpłatności.
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W myśl art. 60 ust. 1 ustawy pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (art. 60 ust. 2 pkt 2 ustawy). Ustalenie kręgu osób obowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej następuje w oparciu o art. 61 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 61 ust. 2 ustawy opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium; b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.
Ustalenie sytuacji rodzinnej osoby zobowiązanej oraz wyliczenie jej dochodu następuje zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie, w którym normują postępowanie dowodowe. Warto zauważyć, że obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt osoby w domu pomocy społecznej ciążący z mocy prawa na określonych podmiotach wymaga skonkretyzowania i zindywidualizowania co do wysokości oraz osoby zobowiązanej, co następuje w formie umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 ustawy bądź decyzji określonej w art. 61 ust. 2d i 2e w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy.
W odniesieniu do dokonywanej przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonej decyzji pod względem oceny zgodności z prawem niezbędne pozostaje ustalenie czy organ ponownie rozpoznając sprawę dokonał wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych mających związek ze sprawą, czy dokonano zebrania i zbadania całego materiału dowodowego, a następnie dokonano jego oceny pod kątem ustalenia czy dana okoliczność została udowodniona zgodnie z regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności czy w ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu zostały wykonane przez organy. Zdaniem Sądu organy sprostały tym wymogom.
W toku niniejszego postępowania organy dokonały ustaleń, że odpłatność za pobyt w DPS w okresie od 3 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. w wysokości 1266,10 zł, w okresie od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2022 r. wynosiła 1356,44 zł miesięcznie, a od 1 lutego 2022 r, do 31 marca 2022 r. wynosiła 1519,02 zł miesięcznie, a od 1 kwietnia 2022 r. wynosi 1625,36 zł miesięcznie. Dochód uzyskiwany przez ojca skarżącego nie pozwala na ponoszenie odpłatności odpowiadające] średniemu miesięcznemu kosztowi utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej, w którym przebywa. Przeprowadzono odrębne postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odpłatności osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności tj. żony mieszkańca DPS, do odpłatności za pobyt ojca skarżącego w DPS Uwzględniono wysokość opłaty za pobyt w DPS ponoszoną przez ojca skarżącego oraz przez jego żonę. Organ I instancji ponownie przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia skarżącemu opłaty za pobyt jego ojca w DPS, zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o sygnaturze II SA/GI 753/21 z dnia 1 grudnia .2021 r. Ustalenia i obliczenia dochodu skarżącego za poszczególne okresy zostały szczegółowo przedstawione uzasadnieniu decyzji obu instancji i nie są przedmiotem sporu.
Z akt sprawy wynika, że skarżący odmówił zawarcia umowy zaproponowanej przez organ,. Z przepisu art. 61 ust. 2d ustawy wynika, że w razie gdy nie doszło do zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 ustawy, organ ustala odpłatność w drodze decyzji, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających zarówno z art. 61 ust. 2 pkt 2, jak i wynikających z art. 103 ust. 2 ustawy. Oznacza to, że odpłatność może być ustalona tylko wówczas, gdy w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli posiadany dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium, a jednocześnie z uwzględnieniem "wysokości dochodów i możliwości" danej osoby. Organy dokonały takiej analizy, a ustalając opłatę wzięły pod uwagę zmianę średniego miesięcznego kosztu utrzymania w DPS na przestrzeni lat, jak również sytuację dochodową skarżącego oraz przeanalizował jego możliwości finansowe.
Zarówno organy administracji, jak i Sąd w składzie orzekającym związany jest stanowiskiem przedstawionym w wyroku tut. Sądu z dnia 1 grudnia 2021 r, o sygn. akt II SA/Gl 753/21, w którym nie podzielono sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 64 ustawy podkreślając że instytucja zwolnienia dotyczy sytuacji skonkretyzowanego już obowiązku, zatem może zostać rozstrzygnięta dopiero po ostatecznym ustaleniu osoby zobowiązanej do odpłatności oraz wysokości tej opłaty.
Reasumując należało uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zasadnie kształtowała zobowiązanie skarżącego do ponoszenia opłaty za pobyt ojca w DPS w poszczególnych okresach.
Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, wniesioną skargę należało oddalić w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.