II SA/Gl 532/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywołana została decyzjami organów nadzoru budowlanego nakazującymi najemcom lokalu, J. i M. A., przywrócenie poprzednich funkcji pomieszczeń, które zmienili bez pozwolenia. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w Katowicach uchylił te decyzje, wskazując w wyroku z 30.01.2003 r. (sygn. akt II SA/Ka 843/01), że decyzje nakazujące przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu mogą być adresowane jedynie do właściciela lub zarządcy, a nie do najemców. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpoznał sprawę i nakazał Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych przywrócenie funkcji pomieszczeń. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na wyrok NSA, umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że najemcy nie posiadają statusu strony w postępowaniu. J. i M. A. zaskarżyli tę decyzję do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów kpa i powołując się na orzecznictwo wskazujące, że interes prawny może wynikać także z uprawnień obligacyjnych. WSA w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że ocena prawna NSA dotycząca adresata decyzji z art. 71 Prawa budowlanego zachowała moc wiążącą. WSA stwierdził, że organ odwoławczy nieprawidłowo zinterpretował wyrok NSA, stosując go do kwestii posiadania przez najemców statusu strony. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego postępowanie dotyczy. Na mocy art. 690 kc, najemcy mają interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu dotyczącym samowolnej zmiany sposobu użytkowania wynajmowanego lokalu, co daje im status strony. W związku z tym WSA uchylił decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, nakazując organowi rozpoznanie odwołania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie statusu strony najemcy w postępowaniach dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu oraz ograniczenia w kierowaniu nakazów przywrócenia stanu poprzedniego do najemców.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego przez najemcę i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów prawa budowlanego i umów najmu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy najemca lokalu mieszkalnego posiada status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym samowolnej zmiany sposobu użytkowania tego lokalu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, najemca posiada status strony w postępowaniu dotyczącym samowolnej zmiany sposobu użytkowania wynajmowanego lokalu, ponieważ ma interes prawny wynikający z umowy najmu (art. 690 kc), który może być naruszony przez decyzję administracyjną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny najemcy, wynikający z art. 690 kc, pozwala mu na uczestnictwo w postępowaniu dotyczącym samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu. Choć nie wpływa to na przesłanki merytoryczne decyzji z art. 71 Prawa budowlanego, umożliwia najemcy wypowiedzenie się co do istnienia tych przesłanek.
Czy decyzje nakazujące przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego (lub jego części) mogą być adresowane do najemcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie decyzje mogą być adresowane jedynie do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wcześniejszy wyrok NSA, który stwierdził, że przepisy rozdziału 6 Prawa budowlanego, w tym art. 71, dotyczą właściciela lub zarządcy, a nie najemcy.
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego, której interes prawny lub obowiązek może być dotknięty przez postępowanie.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy wnoszący odwołanie nie jest stroną.
Pb art. 71 § ust. 3
Prawo budowlane
Przepis określający możliwość nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Pomocnicze
k.c. art. 690
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący ochrony praw najemcy, który może stanowić podstawę do uznania jego interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym.
Pusa art. 1 § § 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa prawna do kontroli zaskarżonej decyzji przez WSA.
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
Ppsa art. 152
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 99
Przepis dotyczący mocy wiążącej ocen prawnych NSA wydanych przed dniem 1.01.2004 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Najemcy lokalu posiadają interes prawny wynikający z umowy najmu (art. 690 kc) i tym samym status strony w postępowaniu dotyczącym samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu. • Decyzje nakazujące przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu mogą być adresowane jedynie do właściciela lub zarządcy, a nie do najemcy.
Odrzucone argumenty
Argument organu odwoławczego, że najemcy nie posiadają statusu strony w postępowaniu, oparty na błędnej interpretacji wyroku NSA. • Umorzenie postępowania odwoławczego przez organ odwoławczy z powodu braku statusu strony u najemców.
Godne uwagi sformułowania
decyzje wydawane na podstawie rozdziału 6 Prawa budowlanego (...) mogą być adresowane jedynie do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego • interes prawny może wynikać także z uprawnień do nieruchomości o charakterze obligacyjnym • najemca ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym
Skład orzekający
Ewa Krawczyk
przewodniczący sprawozdawca
Stanisław Nitecki
członek
Włodzimierz Kubik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu strony najemcy w postępowaniach dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu oraz ograniczenia w kierowaniu nakazów przywrócenia stanu poprzedniego do najemców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego przez najemcę i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów prawa budowlanego i umów najmu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego i jak prawo ochrony lokatorów (najemców) może wpływać na przebieg postępowań budowlanych.
“Czy najemca może być stroną w sprawie o samowolę budowlaną? WSA w Gliwicach odpowiada!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.