Orzeczenie · 2025-09-05

II SA/Gl 519/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-09-05
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacja obiektuwstrzymanie budowyroboty budowlanepostępowanie administracyjnesąd administracyjnykotłowniadata budowy

Przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach była skarga na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora o wstrzymaniu robót budowlanych samowolnie wybudowanej kotłowni, a następnie zobowiązało inwestorów do wstrzymania robót i poinformowało o możliwości legalizacji obiektu. Głównym sporem w sprawie była data powstania kotłowni, która determinowała zastosowanie przepisów Prawa budowlanego. Skarżący twierdzili, że obiekt istnieje od lat 80. XX wieku, co pozwalałoby na zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego (art. 49f Prawa budowlanego). Organy administracji, opierając się na analizie zeznań świadków, zdjęć lotniczych i ortofotomap, ustaliły, że budowa kotłowni w obecnym kształcie i lokalizacji miała miejsce w latach 2013-2015. Sąd, po analizie materiału dowodowego, w tym sprzecznych zeznań świadków i ocenie dowodów fotograficznych, uznał ustalenia organów administracji za prawidłowe. Sąd stwierdził, że skoro od zakończenia budowy nie upłynęło co najmniej 20 lat, nie można zastosować trybu uproszczonej legalizacji. Ponadto, budowa kotłowni o powierzchni zabudowy do 25 m2 wymagała zgłoszenia, czego skarżący nie dopełnili. W związku z tym, sąd uznał, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych było zasadne i oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie daty budowy obiektu budowlanego jako kluczowego elementu dla zastosowania przepisów Prawa budowlanego, w szczególności w kontekście uproszczonej legalizacji samowoli budowlanej. Interpretacja dowodów w sprawach budowlanych, w tym zeznań świadków i materiałów fotograficznych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji dowodów, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Nacisk na ustalenie daty budowy jest kluczowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w przypadku samowoli budowlanej, gdy od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wszcząć uproszczone postępowanie legalizacyjne zgodnie z art. 49f Prawa budowlanego, czy też może zastosować tryb standardowy z art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek ustalić datę budowy obiektu, aby móc zastosować właściwe przepisy. Jeśli od zakończenia budowy nie upłynęło 20 lat, nie można zastosować uproszczonego trybu legalizacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie daty budowy obiektu, ponieważ od tego zależy zastosowanie właściwego trybu legalizacji. Analiza dowodów wskazała, że budowa kotłowni w obecnym kształcie i lokalizacji miała miejsce w latach 2013-2015, co oznacza, że nie upłynął wymagany 20-letni okres do zastosowania uproszczonej legalizacji.

Czy ustalenia organów administracji dotyczące daty budowy samowolnie wybudowanej kotłowni, oparte na analizie zeznań świadków i materiałów fotograficznych, są zgodne z prawem i zasadami postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenia organów administracji były prawidłowe.

Uzasadnienie

Sąd ocenił materiał dowodowy, w tym sprzeczne zeznania świadków i dowody fotograficzne, uznając, że organy prawidłowo ustaliły datę budowy kotłowni na lata 2013-2015, co było podstawą do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego.

Czy wstrzymanie robót budowlanych i zobowiązanie do legalizacji obiektu może nastąpić w ramach jednego postępowania, nawet jeśli pierwotnie wszczęto postępowanie w trybie uproszczonej legalizacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nie ma obowiązku wszczynania odrębnych postępowań, jeśli sprawa dotyczy tych samych robót budowlanych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym różne tryby legalizacji samowoli budowlanej mogą być rozpatrywane w ramach tej samej sprawy administracyjnej, a zmiana ukierunkowania postępowania nie wymaga wszczynania nowego postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych dotyczących samowolnie wybudowanej kotłowni.

Przepisy (9)

Główne

u.p.b. art. 48 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

u.p.b. art. 48 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej.

u.p.b. art. 48 § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uznania skargi za niezasadną, sąd oddala skargę.

Pomocnicze

u.p.b. art. 49f § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie i wydać postanowienie merytoryczne.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym.

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy zachowaniu warunków dotyczących łącznej liczby obiektów na działce.

u.p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie, że budowa kotłowni w obecnym kształcie i lokalizacji miała miejsce w latach 2013-2015, co uniemożliwia zastosowanie uproszczonej legalizacji. • Budowa obiektu wymagała zgłoszenia, czego skarżący nie dopełnili. • Nie ma obowiązku wszczynania odrębnych postępowań w sprawie legalizacji, jeśli postępowanie dotyczące tych samych robót już się toczy.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie skarżących, że kotłownia istnieje od lat 80. XX w. i powinna być rozpatrywana w trybie uproszczonej legalizacji. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organy obu instancji. • Zarzut błędnej oceny dowodów, w tym zeznań świadków i materiałów fotograficznych.

Godne uwagi sformułowania

Osią sporu jest natomiast kwestia daty wybudowania kotłowni, ponieważ warunkuje to możliwość zastosowania wnioskowanego przez Inwestorów trybu uproszczonej legalizacji (art. 49f u.p.b.). • Ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie jej dokonania, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie wybudowanego obiektu. • W takim ujęciu nie ma obowiązku wszczynania odrębnych postępowań w sprawie legalizacji uproszczonej, jeżeli postępowanie w sprawie oceny legalności tych samych robót budowlanych już się toczy.

Skład orzekający

Wojciech Gapiński

przewodniczący-sprawozdawca

Grzegorz Dobrowolski

członek

Agnieszka Kręcisz-Sarna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie daty budowy obiektu budowlanego jako kluczowego elementu dla zastosowania przepisów Prawa budowlanego, w szczególności w kontekście uproszczonej legalizacji samowoli budowlanej. Interpretacja dowodów w sprawach budowlanych, w tym zeznań świadków i materiałów fotograficznych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji dowodów, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Nacisk na ustalenie daty budowy jest kluczowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne ustalenie daty budowy obiektu budowlanego w kontekście przepisów prawa budowlanego i możliwości jego legalizacji. Pokazuje też, jak sądy analizują sprzeczne dowody.

Samowola budowlana: Czy 20 lat wystarczy na legalizację? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst