II SA/Gl 509/22

II SA/Gl 509/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Kaznowska /sprawozdawca/
Rafał Wolnik /przewodniczący/
Wojciech Gapiński
Symbol z opisem
6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 156 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 158 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 1491
art. 2 ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2022 r. sprawy ze skargi M. P. (P.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 28 stycznia 2022 r. nr SKO I 427/2500/107/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przejęcia nieodpłatnie nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia 22 lutego 1980 r. Naczelnik Gminy w R. orzekł o przejęciu nieodpłatnie działki stanowiącej własność A. i K. M., nr 1. o powierzchni 665m², wpisanej w rejestrze gruntów pod poz. [...] wsi S. Gmina R.
Wnioskiem z dnia 24 czerwca 2021 r. fachowy pełnomocnik, w osobie radcy prawnego wniosła w imieniu M. P. (dalej: skarżący) o stwierdzenie nieważności wymienionej powyżej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zarzucając jej rażące naruszenie prawa:
- tj. art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. z 1977, nr 32, poz. 140) w związku z art. 101 § 1 i art. 102 w brzemieniu pierwotnym Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przejęcie przez Państwo (Naczelnika Gminy R.) nieruchomości bez doręczenia decyzji o przejęciu nieruchomości jej właścicielom tj. stronom postępowania, a następnie nadania na nią klauzuli ostateczności przez Wójta Gminy R. dnia 19 stycznia 2021 r., mimo, iż decyzja z dnia 22 lutego 1980 r. nie wywołała skutków prawnych i nie stała się ostateczna,
- tj. art. 53 ust. 1 i art. 56 wymienionej ustawy poprzez dokonanie nieodpłatnego przejęcia działki nr 1 o powierzchni 665m² podczas gdy powyższe przepisy przewidywały odpłatne przejecie nieruchomości przez Państwo.
W uzasadnieniu wskazał, że w styczniu 2021 r. Starosta [...] złożył do Sądu Rejonowego w Z. V Wydział Ksiąg Wieczystych wniosek o odłączenie działki o numerze ewidencyjnym 1 z nieruchomości dla której Sąd ten prowadzi księgę wieczystą nr [...] i założenie dla niej nowej księgi wieczystej. Właścicielem przedmiotowej nieruchomości była G. P. (córka A. i K.), która nabyła wymienioną nieruchomość w drodze dziedziczenia po rodzicach na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wydanego przez Sąd Rejonowy w Z. dnia 25 czerwca 1998 r. sygn. akt [...]. Po jej śmierci mocą postanowienia Sądu Rejonowego w B. Wydział II Cywilny z dnia 26 października 2015 r. sygn. akt [...] spadek nabyli (z dobrodziejstwem inwentarza) wnuk M. P. (wnioskodawca) oraz prawnuczka – P. G., każde w ½ części.
Po zapoznaniu się przez wnioskodawcę z aktami prowadzonymi dla księgi wieczystej [...] oraz [...] oraz aktami znajdującymi się w Starostwie Powiatowym w Z. okazało się, że podstawą wpisu (odłączenia działki nr 1) była kopia decyzji administracyjnej Naczelnika Gminy R. z dnia 22 lutego 1980 r. znak [...] wraz z klauzulą ostateczności/prawomocności nadaną dnia 19 stycznia 2021 r. przez Wójta Gminy R.
Wnioskodawca podniósł, że przedmiotowa decyzja Naczelnika Gminy R. nigdy nie została doręczona stronom postępowania (tj. A. i K. M.) ani ich następcom. Członkowie rodziny nie wiedzą nic o nieodpłatnym przekazaniu tej działki, w dokumentach rodzinnych brak jest tej decyzji, a w aktach sprawy administracyjnej nie ma dokumentu potwierdzającego doręczenie tej decyzji stronom postępowania. W związku z tym decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego i nie mogła wywołać skutków prawnych. Jednocześnie brak jest podstaw do nadania klauzuli ostateczności tej decyzji.
Następnie wnioskodawca wskazał na rażące naruszenie przepisów prawa materialnego – tj. art. 52 ust. 2, art. 53 i art. 56 ustawy z dnia 27 października 1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin oraz art. 101 i art. 102 Kodeksu postępowania administracyjnego podkreślając, iż decyzję doręcza się stronom na piśmie, a nadto podniósł, iż organ administracji państwowej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. W świetle tych przepisów brak doręczenia decyzji stronie oznacza, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a w związku z tym nie doszło do przejęcia nieruchomości. Obowiązkiem organu było doręczenie tej decyzji jej właścicielom, a w aktach brak jest dowodów potwierdzających jej doręczenie stronom. Podkreślił, iż decyzja administracyjna zaczyna funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia. Zatem decyzja administracyjna chociaż podpisana przez organ, który ja wydał, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje żadnych skutków prawnych przed jej doręczeniem lub ogłoszeniem stronom. Tym samym decyzja Naczelnika Gminy R. nie weszła w ogóle do obrotu prawnego. Jednoczenie, zdaniem wnioskującego, brak jest podstaw do uznania, że decyzja stała się ostateczna.
Wobec tego, iż brak jest dowodów potwierdzających doręczenie tej decyzji stronom lub ich następcom prawnym, brak jest podstaw do opatrzenia decyzji klauzulą ostateczności / prawomocności. Dodatkowo podniesiono, że błędy formalne w doręczeniu korespondencji powodują, że nie można uznać za załatwioną, w rozumieniu art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, sprawy, w której decyzja została sporządzona zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ale nie została doręczona. Decyzja taka nie wywiera żadnych skutków, ani organ, ani strona nie są z nią związane.
Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia 28 stycznia 2022 r. nr SKO I 427/2500/107/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku- Białej (dalej: Kolegium, organ), przywołując w podstawie prawnej art. 158 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1491) umorzyło postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że podczas zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym pełnomocnik strony wskazała, że właściciele przedmiotowej działki nigdy nie składali wniosku o przekazanie nieodpłatnie działki nr 1 w związku z budową cmentarza komunalnego w S. Działka nie została przejęta za jakiekolwiek długi, a spadkobiercy domagają się odszkodowania za bezprawne przejęcie tej działki. Pełnomocnik organu podała, iż od 1970 r. na działce tej jest cmentarz przewidziany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 2004 r.
Dalej Kolegium wskazało, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest rozważenie i rozstrzygnięcie o prawidłowości decyzji administracyjnej pod kątem kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest to postępowanie poświęcone ponownej ocenie zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych. Jest to postępowanie szczególne- nadzwyczajne, a jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie ostateczne rozstrzygnięcie. Organ ogranicza się do badania wskazanych w wymienionym powyżej przepisie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przesłanek. Kolegium dodało, że w dniu 16 września 2021 r. weszła w życie nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzająca zmiany w zakresie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
W wymienionym przepisie art. 156 § 1 Kodeksu wymieniono przesłanki stwierdzenia nieważności. W myśl w § 2 tego przepisu jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1. Natomiast zgodnie z § 3 – jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Przepis ten oznacza niedopuszczalność wszczęcia postępowania nieważnościowego w takim przypadku.
Kolegium w tym miejscu wskazało na zapis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Przepis ten daje podstawę do umorzenia postępowań nieważnościowych toczących się w chwili wejścia w życie nowelizacji, w których zaskarżono decyzję lub postanowienie i które zostały wszczęte po upływie 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia aktu administracyjnego.
Wskazując na powyższy przepis Kolegium umorzyło kontrolowane postępowanie, podnosząc, iż spełnione zostały przesłanki określone w art. 2 ust. 2 powyższej ustawy, wobec tego, że przedmiotowa decyzja została wydana 42 lata temu. Kolegium dodało, że podnoszony przez pełnomocnika zarzut braku doręczenia przedmiotowej decyzji w kontekście pominięcia strony w postępowaniu, może mieć znaczenie prawne jedynie w postępowaniu wznowieniowym na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył M. P., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa:
- tj. art. 52 ust. 1 i art. 56 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin poprzez ich zastosowanie i dokonanie nieodpłatnego przejęcia działki nr 1 o pow. 665m², podczas gdy przywołane przepisy regulują kwestię odpłatnego przejęcia nieruchomości przez organy państwowe, a stąd decyzja dotknięta jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego
- tj. art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, co powoduje że decyzja ta dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego,
- tj. art. 158 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy prawidłowa analiza rzeczonego przepisu prowadzi do wniosku, że przedmiotowa regulacja znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy od dnia doręczenia decyzji upłynęło 30 lat, natomiast decyzja Naczelnika Gminy R. z dnia 22 lutego 1980 r. nie została ogłoszona ani doręczona stronom, w konsekwencji czego brak jest podstaw do zastosowania tej regulacji,
- art. 52 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin w związku z art. 101 § 1 i art. 102 obowiązującej ówcześnie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez bezpodstawne przejęcie przez Naczelnika Gminy R. nieruchomości stanowiącej własność poprzedników prawnych Skarżącego bez doręczenia decyzji o przejęciu tej nieruchomości jej właścicielom, a następnie nadanie przedmiotowej decyzji klauzuli ostateczności przez Wójta Gminy R. w dniu 19 stycznia 2021 r. mimo, iż decyzja z dnia 22 lutego 1980 r. nie wywołała skutków prawnych i nie stała się ostateczna w związku z brakiem skutecznego doręczenia stronom.
- art. 7, art. 77 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez stronniczą i dowolną ocenę materiału dowodowego oraz zaniechanie rozpatrzenia postępowania w oparciu o kompleksowo zgormadzony materiał dowodowy, a w szczególności zignorowanie faktu, iż poprzednicy prawni skarżącego nie mieli możliwości zaznajomienia się treścią decyzji, a wobec braku jej doręczenia, w konserwacji należy przyjąć, że nie może być traktowana jako akt obowiązujący.
Uwzględniając powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia 22 lutego 1080 r. ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisach.
W uzasadnieniu rozwinął postawione zarzuty. Podkreślił, iż organ w sposób nieprawidłowy i zupełnie dowolny dokonał interpretacji i zastosowania w sprawie przepisu art. 158 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten warunkuje jego zastosowanie, uzależniając je od daty doręczenia lub ogłoszenia decyzji w stosunku do której strona złożyła wniosek o stwierdzenie jej nieważności.
Natomiast decyzja z dnia 22 lutego 1980 r. nie została ogłoszona, jak również nigdy jej nie doręczono stronom postępowania.
Kolegium nie przedstawiło jakichkolwiek dowodów doręczenia tej decyzji stronom, a w konsekwencji należy przyjąć, iż zastosowanie art. 158 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, które doprowadziło do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia w okolicznościach niniejszej sprawy nie znajduje jakiejkolwiek podstawy dla zastosowania.
Brak jest też podstaw uzasadniających opatrzenie decyzji z 22 lutego 1980 r. klauzulą ostateczności/prawomocności.
Dowodząc swego stanowiska skarżący odwołał się do argumentacji zaprezentowanej w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając co do zasady argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Uczestnicząc zdalnie w rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymała skargę i zawartą w niej argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 329), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), stanowiąc, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sądy te rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.
Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż zaskarżona decyzja narusza prawo.
Przedmiotowe, kontrolowane postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia 22 lutego 1980 r. nr [...] dotyczącej przejęcia nieodpłatnie działki nr 1 o powierzchni 665m² stanowiącej własność jego poprzedników prawnych. Dotyczyło zatem postępowania szczególnego - nadzwyczajnego, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie ostateczne rozstrzygnięcie. Katalog przesłanek skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnych określa art. 156 § 1 tego Kodeksu. Oznacza to, że prowadzone przez organ wyższego stopnia, czy też inaczej mówiąc organ nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji sprowadza się jedynie do badania, czy akt administracyjny będący przedmiotem tego postępowania dotknięty jest jedną z wad kwalifikowanych określonych w wymienionym art. 156 § 1 Kodeksu oraz, czy ewentualnie nie zachodzą w sprawie negatywne przesłanki uniemożliwiające stwierdzenie nieważności zawarte w art. 156 § 2 tego Kodeksu. W postępowaniu tym obowiązkiem organu administracji jest zatem rozpatrzenie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego w granicach tego postępowania organ nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak może uczynić to w postępowaniu odwoławczym. Sądowa kontrola działania organu podejmowanego w tym szczególnym trybie, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji, jest również ograniczona do kwestii związanych z prawidłowością zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznych.
Poza sporem w sprawie pozostaje fakt, iż pismem z dnia 24 czerwca 2021 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia 22 lutego 1980 r. nr [...] o przejęciu nieodpłatanie działki nr 1 o powierzchni 665m² położonej we wsi S. gmina R. Poza sporem pozostaje także fakt, iż organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionej powyżej decyzji (m.in. zawiadomienie z dnia 1 grudnia 2021 r.)
Sporna w sprawie natomiast pozostaje możliwość eliminacji tej decyzji z obrotu prawnego, a to z uwagi na brzmienie art. 158 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzonego mocą ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1491), a także z uwagi na zapis art. 2 ust. 2 tej ustawy.
Zgodnie z art. 158 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Z kolei w myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przy czym zgodnie ust. 2 tego przepisu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.
W ocenie Sądu stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie podpada pod hipotezę normy zawartej w art. 158 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej, w myśl którego jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Przepis ten z istoty swojej nie znajduje bowiem zastosowania do spraw w toku. Stanowi on podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w odniesieniu do wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowień złożonych po wejściu w życie ustawy nowelizującej, a dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, od doręczenia lub ogłoszenia których minęło 30 lat. (tak zob. R. Sarbiński, Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pkt 3, LEX/el. 2021).
Tymczasem w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte z urzędu w wyniku pisma skarżącego z dnia 24 czerwca 2021 r.
Problem do wyjaśnienia pozostaje, czy stan faktyczny w przedmiotowej sprawie podpada pod hipotezę normy wynikającej z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej z dnia 11 sierpnia 2021 r. Faktem jest, że zgodnie z art. 2 ust. 2 wymienionej ustawy, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Zdaniem Sądu, nie oznacza to jednak, że w przypadku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczętego po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji, organ może ograniczyć się do stwierdzenia, że postępowanie uległo umorzeniu z mocy prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że dla zastosowania wymienionego art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. konieczne jest ustalenie, czy decyzja została doręczona odbiorcy lub ogłoszona, a jeśli tak to kiedy to miało miejsce.
W niniejszej sprawie organ wskazał jedynie, że przedmiotowa decyzja wydana została 42 lata temu. Istotna jest jednak data doręczenia lub ogłoszenia tej decyzji. Jak podniósł skarżący, kwestionowana decyzja nie została doręczona właścicielom przedmiotowej działki, nie doręczono jej także następcom prawnym. Jednocześnie ani Kolegium, ani Wójt Gminy R. nie wypowiedzieli się w tym zakresie i nie przedstawili dowodu doręczenia tej decyzji stronom. O ile można podzielić twierdzenie organu, iż zarzut braku doręczenia przedmiotowej decyzji w kontekście pominięcia strony w postępowaniu, stanowi przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, to nie można się zgodzić z tym, że doręczenie lub ogłoszenie kwestionowanej decyzji nie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jednocześnie wobec opatrzenia decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia 22 lutego 1980 r. klauzulą ostateczności/ prawomocności w dniu 19 stycznia 2021 r. przez Wójta Gminy R. wymaga wyjaśnienia kwestia stwierdzonych w tej klauzuli faktów oraz podstawy takiego działania organu w stosunku do decyzji tak odleglej czasowo.
Wobec braku powyższych ustaleń Sąd nie ma możliwości ewentualnego zbadania prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń faktycznych prowadzących do zastosowania w sprawie przepisu art. 2 ust. 2 wymienionej ustawy.
Podkreślić przy tym należy, że wspomniana ustawa nowelizująca ogranicza uprawnienia stron do zaskarżania decyzji administracyjnych, dlatego nie powinna w żadnej mierze podlegać wykładni rozszerzającej.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania, obejmujących kwotę uiszczonego wpisu od skargi (200 zł), koszt zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa skarżących (17 zł), Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.