II SA/Gl 503/24

II SA/Gl 503/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/
Wojciech Gapiński
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2110
art. 93 ust. 2
Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 146 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi V. sp. z o.o. w C. na akt Wójta Gminy M. z dnia 12 lutego 2024 r. nr GKZ.6724.4.10.2023.2024 w przedmiocie odmowy wydania pozytywnej opinii na lokalizację lądowiska dla śmigłowców 1. uchyla zaskarżony akt, 2. zasądza od Wójta Gminy M. na rzecz strony skarżącej 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wójt Gminy M. (dalej: organ), działając na podstawie art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2110) oraz § 2 ust. 3 pkt 3 lit. a Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lipca 2013 r. w sprawie ewidencji lądowisk (Dz. U. z 2013 r., poz. 795, dalej: rozporządzenie) opinią Nr [...] z dnia 12 lutego 2024 r. zaopiniował negatywnie lokalizację lądowiska dla śmigłowców na nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , na działce nr [...] obręb[..] .
W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z ustaleniami Studium przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy M., działka nr [...] położona jest w strefie M - przeznaczenie podstawowe - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna w układzie: wolnostojącym, bliźniaczym, zabudowa usługowa, zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna (istniejąca), zabudowa zagrodowa wraz z obiektami służącymi produkcji ogrodniczej i rolniczej; przeznaczenie uzupełniające - zieleń urządzona, place zabaw, urządzenia sportowo-rekreacyjne, infrastruktura techniczna i komunikacyjna. Organ zwrócił uwagę, że szeroki zakres funkcji terenu nie wyklucza możliwości lokalizacji lądowiska, nie sposób też wykazać sprzeczność z polityką przestrzenną gminy. Następnie podał, iż zgodnie z planem miejscowym przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] . w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r., Nr [...]poz.[...]), działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem 7.MN dla którego ustala się przeznaczenie podstawowe - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z dopuszczeniem lokalizacji nieuciążliwych usług bytowych związanych z zabudową jednorodzinną. W zakresie ochrony interesów osób trzecich, na podstawie przepisów szczególnych obowiązuje zakaz prowadzenia wszelkiej działalności produkcyjnej i usługowej mogącej stwarzać uciążliwości wobec sąsiadujących nieruchomości mieszkalnych, takich jak: emisje substancji szkodliwych, wytwarzanie hałasu, wibracji, drażniących woni, pylenia lub światła o dużym natężeniu, za wyjątkiem terenów dla prowadzenia tych działalności wskazanych. W ocenie organu planowane przedsięwzięcie, zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko jest niezgodne z planem miejscowym, choć nie wynika to z konkretnego zapisu planu zakazującego lokalizacji tego typu przedsięwzięć. W zakresie możliwości wykorzystania terenu na cele lądowiska organ ustalił, że przedsięwzięcie planowane jest na działce o powierzchni 1875 m2 i wymiarach ok. 32 x 56 m, planowane jest na środku działki, na gruncie trawiastym, nie planowane są żadne roboty budowlane, "od południowej strony budynek mieszkalny posadowiony jest w odległości ok. 32 m od środka planowanego lądowiska, po południowej strony w odległości ok. 29 m", natomiast budynki istniejące po przeciwległych stronach ul. [...] i [...] - w odległościach przekraczających 50 m. Podczas oględzin w dniu 17 stycznia 2024 r. ustalono, że działka jest niezabudowana, nieogrodzona, ma prostokątny kształt, jest płaska, częściowo nieuporządkowana, wzdłuż południowej granicy porośnięta drzewami, posiada dostęp do utwardzonych dróg gminnych - ul. [...] i ul.[...] . Na działkach sąsiednich znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne o wysokości jednej kondygnacji z ewentualnym mieszkalnym poddaszem użytkowym. W pobliżu nie stwierdzono słupów energetycznych, oświetleniowych, wysokich kominów. Wskazał też, iż Spółka nie jest właścicielem działki nr [...] posiada ustną umowę z właścicielem działki, że po uzyskaniu pozytywnej opinii, przed złożeniem wniosku do Urzędu Lotnictwa Cywilnego o wpis lądowiska do ewidencji lądowisk, podpisze umowę dzierżawy i tym samym wykaże się tytułem prawnym do nieruchomości. Organ zdecydował o przeprowadzeniu konsultacji społecznych, których wyniki doprowadziły organ do wniosku o źródle potencjalnych konfliktów społecznych w przypadku realizacji planowanego przedsięwzięcia. Końcowo wskazał, iż mając na uwadze kompetencje gminy w zakresie kształtowania ładu przestrzennego, "ważąc oczekiwania lokalnej społeczności w zakresie zapewnienia poczucia spokoju i bezpieczeństwa" z jednoczesnym poszanowaniem prawa Wnioskodawcy, lokalizację lądowiska dla śmigłowców zaopiniowano negatywnie.
Pismem nadanym dnia 11 marca 2024 r. Spółka A. sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: Skarżąca Spółka), reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła skargę na opinię Wójta podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 93 ust. 2 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 2 ust. 3 pkt 2 oraz pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk, poprzez: błędną wykładnię postanowień planu miejscowego w odniesieniu do możliwości lokalizacji lądowiska niezwiązanego z żadną zabudową, a także bezprawne wydanie negatywnej opinii w sytuacji, kiedy wszystkie przesłanki wymienione w przepisach zostały spełnione,
2) art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 40) w zw. § 2 ust. 3 rozporządzenia poprzez oparcie opinii na wyniku konsultacji społecznych, gdy rozporządzenie precyzuje przesłanki na jakich opiera się organ podczas wydawania opinii,
3) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) braku odniesienia się do wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, m.in. bez odniesienia się do wszystkich argumentów wskazanych we wniosku,
4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia sprawy w wymaganym przez przepisy zakresie oraz brak odniesienia się do materiału dowodowego w zakresie przedstawionym przez wnioskodawcę,
5) art. 80 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia mającego charakter dowolny, nieopartego na obiektywnym stanie faktycznym i prawnym,
6) art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie niepełnego uzasadnienia faktycznego opinii, pomijającego kluczowe dla rozstrzygnięcia fakty, które zostały wskazane we wniosku, a także brak wskazania dowodów potwierdzających tezę o rzekomych uciążliwościach lądowiska.
Pełnomocnik Skarżącej Spółki sformułował wniosek o uchylenie ww. opinii.
Podkreślił, iż zgodnie z wnioskiem lądowisko dla śmigłowców ma służyć m.in. wykonywaniu operacji przez służby publiczne, tj. Policję, Straż Graniczną, Lotnicze Pogotowie Ratunkowe. Lądowisko ma mieć też charakter prywatny, służący komunikacji zgłaszającego lądowisko. Organ przy tym nie uwzględnił, że lądowisko nie będzie związane z żadną zabudową, pracami budowlanymi czy wznoszeniem nowych obiektów budowlanych, oraz nie będzie służyło regularnej eksploatacji zarówno dla usług lotniczych, szkolenia lotniczego jak i przewozu osób. Zdaniem pełnomocnika Skarżącej, nieprawidłowa jest teza organu, że lądowisko nie wpisuje się w definicję "usług podstawowych" zdefiniowanych w § 3 planu miejscowego. Organ pominął okoliczność, że § 15 tego planu w żadnym miejscu nie odnosi się do usług podstawowych a tylko do usług bytowych związanych z zabudową jednorodzinną. Akcentował, iż lokalizacja lądowiska służącego do celów prywatnych, niekomercyjnych będzie stanowić realizację funkcji nieuciążliwych usług bytowych związanych z zabudową jednorodzinną. Lądowisko będzie służyć komunikacji z i do nieruchomości oraz spełniać funkcję rekreacyjną, jednocześnie nie zakłada ciągłego korzystania i eksploatacji. Nie sprzeciwiają się lokalizacji lądowiska również postanowienia § 5 ust. 2 planu miejscowego, ani też zakaz ustanowiony w § 13 planu, które zabraniają prowadzenia wszelkiej działalności produkcyjnej i usługowej mogącej stwarzać uciążliwości wobec sąsiadujących nieruchomości mieszkalnych, takich jak m.in. wytwarzanie hałasu oraz zakaz "obniżania estetyki otoczenia poprzez stwarzanie dysonansów stosowaną formą zabudowy, sposobem wykorzystania terenu działki lub zastosowaną reklamą wizualną". Ponadto wskazał, że zgodność planowanego przedsięwzięcia z zapisami planu miejscowego nie musi wynikać wprost z zapisów planu, wystarczające jest bowiem, że plan miejscowy nie zakazuje lokalizacji lądowiska. Nieuzasadnione pozostawało także w ocenie strony skarżącej przeprowadzanie konsultacji społecznych, ponieważ przepis prawa nie przewiduje przeprowadzania konsultacji w tego rodzaju sprawach, a ponadto gmina nie wykazała, żeby wydanie opinii było "sprawą ważną dla gminy", o której mowa w art. 5a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zauważył także, że organ nie odniósł się do argumentacji przedstawionej przez Skarżącą przed wydaniem opinii. Organ nie wskazał jakich naruszeń doprowadziłoby założenie lądowiska, natomiast subiektywne odczucia o zagrożeniu bezpieczeństwa mieszkańców są pozbawione logicznych argumentów, skoro w odległości ok. 3 km od planowanej lokalizacji lądowiska funkcjonuje już lotnisko R. k/C.. Statki powietrzne wykonujące operacje na tym lotnisku przelatują na niskich wysokościach nad miejscowością W. i nie budzi to oporów mieszkańców. Wyraził niezrozumienie, w jaki sposób lądowisko wykorzystywane wielokrotnie rzadziej od lotniska R. miałoby stwarzać obiektywne niebezpieczeństwo. Wyrażone w toku konsultacji społecznych stanowiska mieszkańców są jedynie subiektywnymi odczuciami i nie zostały poparte żadnymi faktami ustalonymi przez organ, wobec czego nie mogą stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od strony skarżącej kosztów postępowania. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wydanej opinii, która zdaniem organu pozostaje zgodna z przepisami prawa. Dodatkowo zwrócił uwagę, że na objętej wnioskiem działce nie jest prowadzona działalność Skarżącej Spółki, ponadto wskazał na rozbieżność pomiędzy wskazanymi celami lądowiska określonymi w treści pism z dnia 29 stycznia 2023 r. oraz z dnia 20 listopada 2023 r., a także niewykazanie przez Skarżącą posiadania zgody właściciela nieruchomości na realizację przedsięwzięcia. Wyjaśnił, że przeprowadzone konsultacje miały jedynie charakter pomocniczy, a opinia nie została oparta na wyniku tych konsultacji.
W dniu 24 maja 2024 r. do akt sprawy wpłynęło pismo pełnomocnika Skarżącej Spółki, w którym pełnomocnik zwrócił uwagę na nieodniesienie się przez organ do wszystkich zarzutów skargi, wskazał, że z materiału dowodowego nie wynika aby lądowisko miało mieć charakter produkcyjny czy usługowy, a organ odwołuje się do zakazu prowadzenia wszelkiej działalności produkcyjnej i usługowej mogącej stwarzać uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich, nadto organ nie dokonał żadnego wywodu co do ewentualnego negatywnego oddziaływania lądowiska na środowisko, ani też nie wykazał podnoszonego zagrożenia, nie zweryfikowano ścieżki podejścia, kąta schodzenia do lądowania, obecności ewentualnych przeszkód lotniczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt, uchyla ten akt. W przypadku natomiast nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem oceny sądowoadministracyjnej w oparciu o wymienione powyżej kryteria, uczyniona została opinia Wójta z dnia 12 lutego 2024 r. w przedmiocie lokalizacji lądowiska dla śmigłowców. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że opinia właściwej miejscowo gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) wydawana na podstawie art. 93 ust. 2 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk, ma charakter aktu z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego na zasadach określonych w przepisach art. 50-57 p.p.s.a. Skarżąca Spółka uprawniona była zatem do zaskarżenia opisanej wyżej opinii do sądu administracyjnego.
Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawa lotniczego oraz Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lipca 2013 r. w sprawie ewidencji lądowisk. Legalną definicje lądowiska zawiera przepis art. 2 pkt 5 ustawy Prawo lotnicze, stosownie do którego, lądowiskiem jest obszar na lądzie, wodzie lub innej powierzchni, który może być w całości lub w części wykorzystywany do startów i lądowań naziemnego lub nawodnego ruchu statków powietrznych.
W myśl art. 93 ust. 2 tej ustawy, lądowiska podlegają wpisowi do ewidencji lądowisk, prowadzonej przez Prezesa Urzędu, na wniosek zgłaszającego lądowisko posiadającego zgodę posiadacza nieruchomości, na której znajduje się lądowisko, po uzyskaniu pozytywnej opinii instytucji zapewniającej służby ruchu lotniczego i właściwej miejscowo gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta). Wymóg wpisu lądowiska do ewidencji lądowisk nie dotyczy lądowisk wykorzystywanych nie częściej niż 14 dni w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Start i lądowanie na takim lądowisku mogą zostać wykonane za zgodą posiadacza nieruchomości, na której znajduje się lądowisko (art. 93 ust. 6 ustawy Prawo lotnicze). Parametry techniczne dla lądowisk określają natomiast Wytyczne Nr 17 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie określenia parametrów technicznych dla lądowisk (Dz. Urz. ULC z 2014 r. poz. 81).
Zakres opinii niezbędnej dla zgłoszenia lądowiska do ewidencji lądowisk, podlegającej kontroli w niniejszym postępowaniu, określa przepis § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk. Stosownie do brzmienia tej regulacji, zgłaszający lądowisko do wniosku o wpis lądowiska do ewidencji lądowisk powinien dołączyć m.in.: pozytywną opinię właściwej miejscowo gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) w zakresie:
a) zgodności z ustaleniami polityki przestrzennej gminy, określonymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy,
b) zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w przypadku, gdy obowiązuje on na terenie, na którym jest planowane lądowisko,
c) możliwości wykorzystania terenu na cele lądowiska.
Z treści powołanego przepisu należy wywieść, jaki winien być zakres ustaleń wykonawczego organu gminy opiniującego lokalizację lądowiska.
W ocenie Sądu zaskarżona opinia Wójta z dnia 12 lutego 2024 r. nie spełnia wymogów § 2 ust. 3 pkt 3 lit. b i c rozporządzenia z uwagi na niewyczerpujące odniesienie się do przesłanki zgodności lokalizacji lądowiska z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz niepełną ocenę możliwości wykorzystania terenu na cele planowanego lądowiska.
W zakresie planu miejscowego obowiązującego na wskazanym terenie (przyjętego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r., Nr[...], poz.[...]) dokonana przez organ analiza poprzedzająca wydanie opinii, nie została - w ocenie Sądu - przeprowadzona w sposób szczegółowy i wnikliwy. Organ wskazał bowiem, że plan miejscowy nie zawiera dla przedmiotowego terenu zakazu planowanego przez Skarżącą Spółkę przedsięwzięcia, a jedynie "ogólny zapis dotyczący zakazu prowadzenia działalności mogącej stwarzać niekorzystne oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie" (str. 2 opinii). Organ nie dokonuje jednak analizy "niekorzystnego oddziaływania", niekorzystnego wpływu, czy też "uciążliwości wobec sąsiadujących nieruchomości mieszkalnych" (str. 2 opinii). Nie odnosi się przy tym do jakichkolwiek ustaleń w zakresie "emisji substancji szkodliwych, wytwarzania hałasu, wibracji, drażniących woni, pylenia lub światła o dużym natężeń". Nie przywołuje także konkretnych dopuszczalnych norm, które mogłyby zostać naruszone. Jeżeli organ stwierdza, że jakaś norma zostanie przekroczona, to powinien to wyczerpująco uzasadnić. Organ nie wyjaśnił też, z jakich konkretnych przyczyn uznał planowane przedsięwzięcie jako sprzeczne z "ładem przestrzennym" dla danego terenu (str. 3 opinii). Nie podjął nawet próby wyjaśnienia powyższego w oparciu o zapisy planu miejscowego i ustalenia faktyczne dotyczące przedmiotowego terenu. Jednocześnie budzi wątpliwości argumentowanie przez organ wydanej - negatywnej opinii (zarówno w jej treści jak i odpowiedzi na skargę), w powołaniu na zapis planu miejscowego przewidujący zakaz prowadzenia wszelkiej "działalności" produkcyjnej i usługowej mogącej stwarzać uciążliwości wobec sąsiadujących nieruchomości mieszkalnych, w sytuacji gdy organ nie dokonuje jakiegokolwiek wyjaśnienia pojęcia "działalności", a tym bardziej błędnie - pomija konieczność zestawienia tego pojęcia z planowanym zamierzeniem. Powyższe ma szczególne znaczenie w kontekście braku jednoznacznego ustalenia przez organ funkcji jaką ma pełnić planowane lądowisko. Zauważenia wymaga bowiem, iż samo wystąpienie z wnioskiem przez "spółkę" - nie oznacza, że planowane lądowisko będzie przeznaczone czy też związane z prowadzoną "działalnością", jednakże kwestia ta nie powinna budzić wątpliwości. Powyższe, podobnie jak rozbieżność pomiędzy wnioskiem a dalszym pismem Skarżącej, zauważona przez organ dopiero na etapie odpowiedzi na skargę, powinna zostać wyjaśniona przed wydaniem opinii. Jak wynika z przedłożonych akt, w treści wniosku (z datą wpływu do organu 23 listopada 2023 r.), jak podała Skarżąca Spółka: lądowisko będzie ogólnodostępne dla wszelkiego rodzaju służb lotnictwa państwowego, w tym Policji, Straży granicznej, Służby Pożarnej, pogotowania ratunkowego dla śmigłowców, także dla służb gaśniczo-ratowniczych. Natomiast w piśmie z dnia 29 stycznia 2024 r. wskazała m.in., że lądowisko będzie miało charakter prywatny i będzie wykorzystywane sporadycznie kilka razy w miesiącu, średni łączny czas emisji hałasu w miesiącu nie przekroczy 2 godzin, co stanowi istotną różnicę pomiędzy kolejnymi pismami.
Organ nie czyni ustaleń i nie wyjaśnia - dla lądowiska o jakich planowanych funkcjach, opiniuje jego wnioskowaną lokalizację.
Już powyższe daje uzasadnioną podstawę do uchylenia zaskarżonej opinii.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem, iż samo stwierdzenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, że dany teren przeznaczony jest pod inną funkcję niż lądowisko, nie jest wystarczające do negatywnego zaopiniowania planowanego zamierzenia w danej lokalizacji. W takich sytuacjach organ obowiązany jest do poczynienia wnikliwej oceny wniosku, z uwzględnieniem m.in. planowanych parametrów lądowiska – czego jednak w uzasadnieniu zaskarżonej opinii zabrakło. Zasadnie zwraca się uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż ocena w zakresie możliwości wykorzystania terenu na cele lądowiska przeprowadzona powinna być pod kątem przykładowo podłoża na jakim usytuowane ma być lądowisko, planowanych parametrów lądowiska, charakterystyki miejsca położenia lądowiska względem granic działki, otaczającej zabudowy, jej rodzaju, a także wskazuje się na pomocniczą rolę w tym zakresie Wytycznych Nr 17 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie określenia parametrów technicznych dla lądowisk (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 lutego 2024 r. sygn. akt III SA/Po 841/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Ol 116/23). Przykładowo w § 3 ww. Wytycznych określono, że lądowisko powinno być usytuowane na odpowiednio przygotowanym sztucznym lub naturalnym zagęszczonym podłożu, odwodnionym stosownie do lokalnych warunków hydrogeologicznych i ukształtowanym powierzchniowo w przedziale dopuszczalnych nachyleń. Z kolei w § 4 Wytycznych określono jakie powinno być usytuowanie lądowiska, w § 7 - długość i szerokość pola wzlotów wraz z jego strefą zabezpieczenia, zaś w § 14 przewidziano, iż lądowisko powinno posiadać przynajmniej jedną drogę dojazdową łączącą je z siecią dróg publicznych, gwarantującą przez okres użytkowania lądowiska przejezdność dla pojazdów ze sprzętem przeciwpożarowym i pojazdów ratownictwa medycznego, zgodnie z przepisami o ochronie przeciwpożarowej. Dostrzec także należy, że odróżnia się przy tym wymogi dla śmigłowców od wymogów dla samolotów, szybowców czy urządzeń latających.
Tymczasem organ w zaskarżonej opinii pominął wagę analizy jaką jest "możliwość wykorzystania terenu na cele lądowiska", która w § 2 ust. 3 pkt 3 lit. c rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk, została wskazana jako obligatoryjny element opinii. Za taką analizę nie można bowiem uznać zwięzłego opisu stanu działki nr [...] (str. 3 zaskarżonej opinii).
Należy zgodzić się również z zarzutem skargi, iż organ nie odniósł się w sposób pełny do argumentacji przedstawionej przez wnioskującą Spółkę. Nie odniósł się m.in. do wskazywanych parametrów lądowiska, częstotliwości jego eksploatowania, istniejących już w obszarze przedmiotowej działki dróg powietrznych w kontekście uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich, braku planowanej zabudowy terenu czy też wznoszenia nowych obiektów budowlanych, a także podnoszonego braku wpływu na maksymalną wysokość zabudowy na nieruchomościach sąsiednich. Argumentacja organu odnosząca się m.in. do: zwiększenia strefy oddziaływania na nieruchomości sąsiednie, zagrożenia związanego z kierunkiem startu i ścieżki podejścia nad budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, położenia nieruchomości wśród gęstej zabudowy mieszkaniowej, nie znalazła się w uzasadnieniu wydanej opinii, lecz w odpowiedzi na skargę. Należy przypomnieć, iż odpowiedź na skargę nie stanowi uzupełnienia wydanego aktu, wobec czego tego rodzaju argumentacja, mająca w ocenie organu popierać stanowisko opinii, poprzedzona wnikliwą analizą przed jej wydaniem, powinna zyskać swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia samej opinii. Ponadto stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, iż opinia nie została oparta na wyniku konsultacji społecznych (Zarządzenie Nr [...] Wójta Gminy M. z dnia [...] .), nie odpowiada stanowisku przedstawionemu w końcowej części opinii, w której wprost wskazano "ważąc oczekiwania lokalnej społeczności w zakresie zapewnienia poczucia spokoju i bezpieczeństwa".
Jedynie pobocznie, Sąd zauważa, że nieuzasadnione pozostaje powoływanie się przez organ na brak tytułu prawnego Skarżącej Spółki do nieruchomości, na której planowane jest lądowisko, jak również wskazanie w ramach argumentacji, iż siedziba Spółki znajduje się poza obszarem planowanego zamierzenia. Stosownie do art. 93 ust. 2 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk, dokument potwierdzający zgodę posiadacza nieruchomości, na której znajduje się lądowisko, wraz z dokumentem poświadczającym tytuł prawny do nieruchomości, przedstawiany jest przez zgłaszającego lądowisko dopiero na dalszym etapie – składania wniosku o wpis lądowiska do ewidencji lądowisk. Nieprzedstawienie przez Skarżącą Spółkę tego rodzaju zgody oraz dokumentu poświadczającego tytuł prawny do nieruchomości, przed wydaniem opinii właściwej miejscowo gminy, nie może stanowić przesłanki negatywnego zaopiniowania planowanego przedsięwzięcia. Przepisy nie stawiają także wymogu posiadania przez wnioskodawcę siedziby w miejscowości, gdzie planowana jest lokalizacja lądowiska, tego rodzaju wymogu nie mogą zatem stawiać organy.
W tych okolicznościach wydanie przez organ negatywnej opinii w przedmiocie lokalizacji lądowiska dla śmigłowców, należało uznać za przedwczesne.
Zasygnalizowania również wymaga, iż Sąd rozstrzygając niniejszą sprawę nie czyni sugestii o dopuszczalności bądź niedopuszczalności lokalizacji lądowiska planowanego na wskazanym przez Skarżącą terenie, lecz dostrzega uchybienia przepisom art. 93 ust. 2 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 2 ust. 3 pkt 3 lit. b i c rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk. Opinia jako pozbawiona pełnego uzasadnienia, uchyla się merytorycznej kontroli. Zgodnie z wymogiem działania organów na podstawie prawa, organ był obowiązany do umotywowania podjętego aktu.
Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organ winien mieć na uwadze wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, w szczególności w zakresie wszechstronnego rozpoznania wniosku Spółki, szczegółowej analizy właściwych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kontekście planowanej lokalizacji lądowiska, dokonania wyczerpującej oceny co do możliwości wykorzystania terenu na cele lądowiska przy uwzględnieniu zakresu, funkcji i parametrów planowanego lądowiska, która to analiza powinna znaleźć pełen wyraz w uzasadnieniu wydanej opinii.
Co do wniosku organu o zasądzenie od strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, przypomnieć należy, iż w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie jest możliwe zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu, niezależnie od wyniku sprawy, albowiem brak ku temu podstawy prawnej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 września 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 72/11).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną opinię (pkt 1 sentencji wyroku).
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 697,00 zł (pkt 2 sentencji wyroku), na które składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 200,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika Strony w wysokości 480,00 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 z późn. zm.).
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.