II SA/Gl 490/25

II SA/Gl 490/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Grzegorz Dobrowolski
Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 418
art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2024 poz 935
art. 132 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2025 r. sprawy ze skargi S. Spółka Akcyjna z siedzibą w B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 12 lutego 2025 r. nr WINB-WOA.7721.2.2025.PG w przedmiocie zakazu użytkowania części obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz strony skarżącej 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 17 października 2024 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. działając na podstawie art. 66 ust. 2 .w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (aktualnie Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ze zm.) wydał wobec S. S.A. z siedzibą w B. (dalej jako strona, skarżąca lub spółka) - będącej właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym położonym w B. przy ul. [...], zakaz użytkowania części tego lokalu, a mianowicie dołączonych doń pomieszczeń znajdujących się w obrębie zaadaptowanego poddasza, ze względu na zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Określono, że wskazany zakaz należy wykonać w trybie pilnym, nie później niż do 15 listopada 2024 r. oraz, że obowiązuje on do czasu przywrócenia stanu prawnego zgodnego z obowiązującymi przepisami - w zakresie zachowania bezpieczeństwa użytkowego, jak również w zakresie zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń strychu na cele mieszkalne. Równocześnie nakazano skuteczne zabezpieczenie opisanej wyżej części wspomnianego lokalu (po jej opróżnieniu), przed dostępem osób postronnych wraz ze sprawowaniem na bieżąco nadzoru nad stanem wykonanych zabezpieczeń. Uzasadniając to rozstrzygnięcie podniesiono, że w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie nieprawidłowości przy realizacji robót budowlanych w powyższym lokalu, strona (będąca zarazem zarządcą budynku) przedstawiła ekspertyzę techniczną z sierpnia 2024 r. sporządzoną przez uprawnionego biegłego, zawierającą wyniki obliczeń statyczno-wytrzymałościowych stropu poddasza wraz z zaleceniami technologicznymi i wnioskami. Zdaniem organu pierwszej instancji, analiza tego opracowania wskazuje na udowodniony stan zagrożenia dla bezpieczeństwa konstrukcji drewnianych stropów w części strychu zaadoptowanej i przyłączonej do przedmiotowego lokalu, co uzasadnia orzeczenie o zakazie użytkowania tego fragmentu lokalu.
Niezadowolona z powyższej decyzji spółka reprezentowana przez radcę prawnego wniosła odwołanie do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach domagając się uchylenia tego aktu. Skarżąca podkreśliła, że w ekspertyzie technicznej z sierpnia 2024 r., na którą powoływał się organ pierwszej instancji wskazano uchybienia dotyczące stropu pod spornym lokalem, zaś strop nie służy wyłącznie do użytku właściciela tego lokalu, lecz wchodzi w skład części wspólnej w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r., poz. 1048), a skoro tak, decyzja o zakazie użytkowania powinna zostać skierowania nie do właściciela lokalu, lecz do wspólnoty mieszkaniowej. Nadto wywiedziono, że kwestionowana decyzja nie nadaje się do wykonania, gdyż nie określa w sposób precyzyjny jaką część lokalu należy wyłączyć z użytkowania, z kolei strona nie ma żadnych informacji, które pomieszczenia zostały zaadaptowane z poddasza, a z tego co jej wiadomo, na poddaszu tym zawsze znajdował się lokal, co potwierdza stosowny wyciąg z inwentaryzacji budynku. Dodatkowo skarżąca zaznaczyła, że termin, który wyznaczono w decyzji określając jego końcową datę jako 15 listopada 2024 r. jest zbyt krótki albowiem nie pozwala na przeprowadzenie jakichkolwiek działań, tym bardziej, że sporny lokal jest zamieszkały i sama konieczność korespondencji z lokatorem wyklucza terminowe wywiązanie się z nałożonego obowiązku. Końcowo strona poddała krytyce ekspertyzę, na której oparł się organ pierwszej instancji podkreślając, że po pierwsze - w czasie jej wydania, sporządzający ją biegły nie był członkiem Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, a po drugie - zawiera ona nieścisłości w zakresie przyjętego do obliczeń ciężaru polepy stropu, które rzutują na prawidłowość przyjętej tam konkluzji o jego niedostatecznej nośności.
Decyzją z 12 lutego 2025 r. nr WINB-WOA.7721.2.2025.PG Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji orzekając równocześnie o nałożeniu na skarżącą obowiązku zakazu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się na ostatniej kondygnacji budynku wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w B., to jest pomieszczeń znajdujących się w obrębie zaadaptowanego poddasza i oznaczonych jako lokal nr [...], ze względu na występujące zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Określił przy tym, że zakaz użytkowania (opróżnienie wydzielonej części budynku) należy wykonać w trybie pilnym, nie później niż do 21 marca 2025 r., a po opróżnieniu lokalu, zabezpieczyć go przed dostępem osób postronnych wraz ze sprawowaniem na bieżąco nadzoru nad stanem wykonanych zabezpieczeń.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wpierw zaprezentował dotychczasowy przebieg postępowania. W tych ramach podniósł, że wskutek zgłoszenia o dokonanej samowoli budowlanej polegającej na przejęciu przez najemcę lokalu nr [...] części strychu od będącej właścicielem tego mieszkania skarżącej oraz na wybudowaniu bez wymaganych zezwoleń ścianki murowanej na spoczniku korytarza strychu przy wskazanym lokalu. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania, w tym w toku kontroli przeprowadzonej 21 grudnia 2022 r. stwierdzono, że roboty w powyższym zakresie wykonano niezgodnie z przepisami technicznymi i sztuką budowlaną dociążając w sposób niedopuszczalny konstrukcję spocznika. Równocześnie, ze względu na stwierdzony zły stan techniczny elementów budynku, wszczęto odrębne postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego tego obiektu i postanowieniem z 23 grudnia 2022 r. nr [...] organ pierwszej instancji zobowiązał stronę do przedłożenia ekspertyzy techniczno-budowlanej uwzględniającej stan techniczny budynku, w tym wybudowanej na jego ostatniej kondygnacji ścianki. W toku dalszego postępowania ustalono, że na budowę tą nie zostało wydane pozwolenie. Skarżąca wyjaśniła, że przedmiotowy lokal został wyodrębniony w latach 80-tych XX wieku - poprzedni właściciel dokonał połączenia dwóch lokali mansardowych (na poziomie strychu), to jest pomieszczenia gospodarczego strychowego z mieszkaniem, metraż lokalu jest zgodny z inwentaryzacją sporządzoną w roku 2000, która zgodnie z uchwałą wspólnoty podpisali i zaakceptowali wszyscy właściciele lokali, ścianka z drzwiami wejściowymi do lokalu była pierwotnie drewniana, jednak z uwagi na zużycie najemca rozebrał ją i zastąpił ścianką betonową. Odpowiadając natomiast na powołane postanowienie z 23 grudnia 2022 r. spółka przedłożyła ekspertyzę techniczną stanu zachowania budynku położonego przy ul. [...] w B., sporządzoną w marcu 2023 r., która potwierdzała niezgodność wybudowanej przez najemcę lokalu nr [...] ścianki z przepisami techniczno-budowlanymi. W rezultacie decyzją, Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z 9 sierpnia 2023 r. nakazano stronie rozbiórkę rzeczonej ścianki wykonanej z betonu komórkowego. Równolegle, postanowieniem z 23 maja 2023 r., nr [...] organ pierwszej instancji uzupełnił wspomniane wyżej postanowienie własne z 23 grudnia 2023 r., zobowiązując skarżącą do przedłożenia uzupełnienia sporządzonej uprzednio ekspertyzy technicznej z marca 2023 r., zawierającego ocenę stanu technicznego stropu poddasza w lokalu nr [...] wraz z obliczeniami statyczno-wytrzymałościowymi oraz wskazaniem sposobu ewentualnego wzmocnienia. W odpowiedzi na to postanowienie spółka nadesłała pismo z 20 czerwca 2023 r., w którym podkreśliła, że ostatnia kondygnacja spornego budynku miała zawsze charakter mieszkalny i znajduje się nad nią ślepy stropodach, w związku z czym w lokalu nr [...] nie ma ugięć stopów, co świadczy o odpowiednim przekroju i dobrym stanie belek stropowych. Następnie, 6 września 2024 r., po kilkukrotnych ponagleniach strona przedłożyła uzupełnienie ekspertyzy (dokument zatytułowany jako "Ekspertyza techniczna stanu zachowania konstrukcji budynku mieszkalnego wielorodzinnego stropu poddasza -lokal [...])", sporządzony w sierpniu 2024 r., z którego treści wynika, że ów strop poddasza nie nadaje się do użytkowania z przeznaczeniem na cele mieszkalne, przed podjęciem decyzji o zmianie sposobu użytkowania powinien zostać sprawdzony pod względem wytrzymałościowym i wzmocniony. W treści przedmiotowej ekspertyzy uzupełniającej zalecono wzmocnienie stropu poddasza. Wyrażono bowiem stanowisko, że choć stwierdzone przekroczenie nośności stropu o 12 - 17 % przy założeniu równomiernego obciążenia na całej powierzchni, nie oznacza, że utraci on w sposób gwałtowny stateczność, to jednak w tym stanie nie powinno się go użytkować.
Zważywszy opisane wyżej ustalenia organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Powołując się przy tym na liczne orzeczenia sądów wskazał, że nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w trybie powyższego przepisu może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, czyli związanych z jego niewłaściwym użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowany zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy, a zatem w sytuacji, gdy wspomniane nieprawidłowości stanowią efekt niedopełnienia przez właściciela lub zarządcę nieruchomości obowiązków określonych w art. 61 ustawy - Prawo budowlane, polegających na utrzymywaniu i użytkowaniu obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 oraz na zapewnieniu, przy dochowaniu należytej staranności, bezpiecznego użytkowania obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. W rezultacie, adresatami decyzji wydanej w trybie art. 66 ustawy - Prawo budowlane są właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości, gdyż to na nich spoczywają obowiązki wynikające z art. 61 tej ustawy, przy czym w pierwszej kolejności decyzja taka powinna zostać skierowana do właściciela, albowiem prawo własności wiąże się z najszerszym zakresem władztwa nad nieruchomością. Skierowanie decyzji do właściciela nie przesądza jednak to o tym, kogo będą obciążały koszty usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego obiektu, gdyż organy administracyjne nie są właściwe do dokonywania rozliczeń z niniejszego tytułu pomiędzy właścicielem, zarządcą oraz użytkownikiem budynku.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wywiódł, że w świetle art. 66 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
Mając na względzie powyższe organ drugiej instancji podniósł, że wydaną w sprawie decyzję trafnie skierowano do skarżącej, będącej właścicielem lokalu stanowiącego przedmiot tego rozstrzygnięcia, a zarazem zarządcą całego budynku. W budynku tym zostało wyodrębnionych pięć lokali, w następstwie czego utworzono wspólnotę mieszkaniową, jednak sporny lokal nr [...] nie został wyodrębniony i nadal stanowi własność strony. Wyłączenie owego lokalu z użytkowania spowodowane było złym stanem technicznym stropu na poddaszu, a więc elementu konstrukcyjnego budynku, który nie nadaje się do użytkowania z przeznaczeniem na cele mieszkalne. Kwestia wyłączenia z użytkowania jest kluczowa ze względu na wykazaną nieprawidłowość nośności belek stropowych skutkującą zagrożeniem dla życia lub zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia. W tym miejscu wskazano na zasadność podniesionej w odwołaniu argumentacji dotyczącej braku precyzyjnego określenia w decyzji pierwszoinstancyjnej, jakie pomieszczenia mają być objęte zakazem użytkowania. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał za zasadne uchylenie tego aktu w całości oraz rozstrzygnięcie o objęciu zakazem użytkowania całego lokalu nr [...], gdyż w całości stanowi on wydzieloną i zaadoptowaną na cele mieszkalne część poddasza budynku. Konkluzja taka wynika ze sporządzonej w toku postępowania ekspertyzy, gdzie podano, że strop na poddaszu nie nadaje się do użytkowania z przeznaczeniem na cele mieszkalne, a przed podjęciem decyzji o zmianie sposobu użytkowania powinien zostać sprawdzony pod względem wytrzymałościowym i wzmocniony. Zgodnie z treścią tej ekspertyzy, przekroczenie nośności o 12-17 % nie oznacza, że strop w sposób gwałtowny utraci swoją stateczność i się zawali, jednak owo przekroczenie nośności i stateczności obliczeniowej może tłumaczyć, dlaczego strop nie zachowuje się stabilnie podczas normalnego użytkowania i nawet zwykłe zeskoczenie na podłogę z niewielkiej wysokości wprawia go w drgania oraz wytwarza hałas budzący niepokój użytkowników zajmujących lokal na niższej kondygnacji. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu drugiej instancji, nie budzi wątpliwości, że stateczność stropu pod spornym lokalem, w przypadku jego dalszego użytkowania zagraża życiu, zdrowiu i mieniu ludzi mieszkających w budynku, a w konsekwencji okoliczności sprawy uzasadniały wydanie decyzji w trybie art. 66 ustawy - Prawo budowlane.
Niezadowolona z powyższego postanowienia strona reprezentowana przez radcę prawnego wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia tego aktu w całości oraz zasądzenia od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia norm prawa procesowego zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a mianowicie: art. 7 i art. 77 § 1, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa pomimo kwestionowania przedłożonej do sprawy ekspertyzy technicznej z sierpnia 2024 r., a także na wybiórczej i nieprawidłowej ocenie tej ekspertyzy i uznaniu, że zachodzi brak możliwości użytkowania całego spornego lokalu, podczas, gdy ekspertyzę tą oparto na badaniu części lokalu, która została doń dołączona z przekształconego poddasza; art. 139, poprzez orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej i rozszerzenie zakresu zakazu użytkowania części tego lokalu na cały lokal przy jednoczesnym braku określenia terminu obowiązywania zakazu; art. 8 i art. 107 § 3, poprzez brak wykazania związku pomiędzy uzasadnieniem faktycznym a uzasadnieniem prawnym decyzji oraz poprzez zawarcie w uzasadnieniu zbyt ogólnych stwierdzeń o rzekomych naruszeniach, art. 107 § 2 i 3, poprzez dowolność w wydaniu decyzji polegającą na niedostatecznym i niepełnym jej uzasadnieniu, z którego nie wynika dlaczego rozszerzono zakaz wydany przez organ pierwszej instancji oraz brak odniesienia się do zarzutów dotyczących ekspertyzy. Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to art. 66 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane, poprzez orzeczenie o zakazie użytkowania spornego lokalu bez równoczesnego zobowiązania do usunięcia nieprawidłowości, co stanowi niezbędny i pierwotny element decyzji wydanej na postawie powyższego przepisu.
W uzasadnieniu spółka podniosła argumentację na poparcie powyższych zarzutów. W tych ramach zakwestionowała przyjęte w ekspertyzie z sierpnia 2024 r. założenia w zakresie materiału, z jakiego wykonano polepę stropu, jak również wskazała na sporządzenie tej opinii przez osobę, która w dacie jej wydania nie była członkiem Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa dodając, że pomimo to organ nadzoru budowlanego nie wystąpił o sporządzenie opinii uzupełniającej. Zwróciła także uwagę, że przy sporządzaniu rzeczonej ekspertyzy badaniu poddano strop tylko w jednym z pomieszczeń poddasza budynku, zaś organ odwoławczy, odmiennie niż organ pierwszej instancji, objął swoją decyzją cały lokal naruszając tym samym zakaz reformationis in peius wynikający z art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto strona zaakcentowała brak zawarcia w zaskarżonej decyzji orzeczenia o nakazie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz o wyznaczeniu terminu do wykonania tego obowiązku, co w jej ocenie stanowi istotny merytoryczny błąd pozostający w sprzeczności z treścią art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane.
W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację z uzasadnienia swojej decyzji stwierdzając, że zarzuty strony są bezzasadne, gdyż sporządzona w sprawie ekspertyza z sierpnia 2024 r. potwierdza brak stabilności stropu poddasza, na którym mieści się należący do niej lokal, co powoduje zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia ludzi zamieszkujących w przedmiotowym budynku .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie podlega uwzględnieniu. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne oraz przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego należało ją wyeliminować z obrotu prawnego.
Dokonując oceny legalności kwestionowanego przez stronę aktu w pierwszej kolejności przyjdzie przywołać przepisy, które legły u jego podstaw. Stosownie zatem do treści art. 66 ust. 1 - 3 ustawy - Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zgodnie z ust. 2 powyższego uregulowania, w decyzji, o której mowa wyżej właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie. Stosownie natomiast do postanowień art. 70 przywoływanej ustawy właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na których spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych bądź umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1-4a, usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem. Obowiązek, o którym mowa powyżej, powinien być potwierdzony w protokole z kontroli obiektu budowlanego, którego kopię osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie przesłać do organu nadzoru budowlanego. Organ nadzoru budowlanego, po otrzymaniu kopii protokołu, przeprowadza bezzwłocznie kontrolę obiektu budowlanego w celu potwierdzenia usunięcia stwierdzonych uszkodzeń oraz uzupełnienia braków.
W tym kontekście same ustalenia co do zasadności wyłączenia z użytkowania spornego lokalu należy, zdaniem Sądu, uznać za zasadne albowiem oparte zostały na wnioskach płynących z będącej zasadniczym dowodem w sprawie ekspertyzy biegłego rzeczoznawcy sporządzonej w sierpniu 2024 r. Wymaga podkreślenia, że z dokumentu tego wynika jednoznacznie, iż strop na poddaszu - na którym znajduje się sporny lokal - nie nadaje się do użytkowania z przeznaczeniem na cele mieszkalne, a przed podjęciem decyzji o zmianie sposobu użytkowania powinien zostać sprawdzony pod względem wytrzymałościowym i wzmocniony. Podano tam również wprawdzie, że przekroczenie nośności o 12-17 % nie oznacza, że strop w sposób gwałtowny utraci swoją stateczność i się zawali, jednak zwrócono uwagę, że nie zachowuje się stabilnie podczas normalnego użytkowania i nawet zwykłe zeskoczenie na podłogę z niewielkiej wysokości wprawia go w drgania oraz wytwarza hałas budzący niepokój użytkowników zajmujących lokal na niższej kondygnacji. Nadto - co należy zaakcentować - w treści omawianej ekspertyzy zwrócono tam uwagę, że w okresie budowy nie zakładano pełnienia przez poddasze funkcji mieszkalnych oraz zaznaczono, że jego użytkowanie może być ryzykowne w przypadku lokalnych przeciążeń np. posadowienia na stropie ciężkiego kotła lub pieca, względnie uszkodzeń belek stropowych, które mogły powstać na skutek przecieków z dachu, przed jego remontem i adaptacją poddasza na cele mieszkalne (str. 18 - pkt 3.9 - "podsumowanie i wnioski"). W ocenie Sądu tak sformułowane konkluzje dawały podstawy do przyjęcia, że zachodzi przesłanka określona w art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, uzasadniająca wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ust. 2 tej ustawy. Jakkolwiek bowiem nie wskazano tu na wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia nagłej katastrofy budowlanej, to jednak wyraźnie zasygnalizowano, że użytkowanie poddasza na cele mieszkalne może być ryzykowne, gdyż strop nie został skonstruowany w sposób gwarantujący bezpieczne korzystanie z tej kondygnacji z takim przeznaczeniem, a w konsekwencji istnieje potencjalne zagrożenia dla życia, zdrowia oraz mienia zarówno lokatorów spornego lokalu jak i osób zajmujących niższą kondygnację. Skład orzekający stoi przy tym na stanowisku, że w tego typu przypadkach bezpieczniejsze i racjonalniejsze jest podejmowanie rozstrzygnięć nawet na wyrost niż doprowadzenie do ewentualnej tragedii, której już nie będzie można odwrócić (por. wyrok tutejszego Sądu z 24 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 977/21 - publ. CBOSA).
Za chybione należało uznać podnoszone przez stronę wywody, w których kwestionowała ona prawidłowość powyższej ekspertyzy. Ekspertyza techniczna uprawnionego inżyniera w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, będąca w istocie opinią biegłego w rozumieniu art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego podlega wprawdzie ocenie, jak każdy dowód w postępowaniu, jednak wymaga podkreślenia, że do jej sporządzenia konieczna była wiedza specjalna, którą posiadał uprawniony rzeczoznawca i w tej sytuacji samo tylko gołosłowne kwestionowanie przez pełnomocnika strony (który nie wykazuje się sformalizowaną wiedzą w niniejszym zakresie) trafności przyjętych tam założeń obliczeniowych nie stanowi dostatecznej przesłanki do podważenia wyrażonych w tym dokumencie wniosków i zaleceń, tym bardziej, że owa opinia została w toku postępowania przedstawiona przez samą skarżącą, na zlecenie której została sporządzona, a strona nie przedstawiła następnie żadnego miarodajnego przeciwdowodu (np. w postaci drugiej ekspertyzy wykonanej przez innego rzeczoznawcę) mogącego poważyć domniemanie prawidłowości owej ekspertyzy z sierpnia 2024 r., a w szczególności formułującego wnioski odmienne niż te, które z niej wynikają, lub poddającego w wątpliwość trafność zastosowanych tam obliczeń lub założeń. W konsekwencji, sygnalizowane w skardze zastrzeżenia co do powyższej ekspertyzy nie mogły odnieść skutku, podobnie jak zarzut dotyczący braku powołania przez wypowiadające się w sprawie organy biegłego celem weryfikacji rzeczonej opinii. Organy te dysponowały bowiem ekspertyzą z sierpnia 2024 r., a skoro strona nie poparła swoich zarzutów wobec niej żadnym przeciwdowodem, obowiązane były uwzględnić konkluzje płynące z tej opinii i nie miały podstaw do powoływania we własnym zakresie kolejnego biegłego, celem sporządzenia jeszcze jednej ekspertyzy, która by ją weryfikowała czy uzupełniała.
Chybione są również zarzuty strony co do tego, że powołana wyżej, przyjęta za dowód w postępowaniu, ekspertyza z sierpnia 2024 r. została sporządzona przez osobę nie posiadającą wymaganych uprawnień. W aktach sprawy zalega bowiem, po pierwsze - kopia decyzji z 27 marca 2003 r. o wpisie jej autora do Centralnego Rejestru Osób Posiadających Uprawnienia Budowlane (specjalność konstrukcyjno-budowlana) i po drugie - dwa zaświadczenia Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, potwierdzające jego przynależność do tej Izby. Jakkolwiek ów rzeczoznawca początkowo przedstawił zaświadczenie nieaktualne, ważne do 30 kwietnia 2023 r. to jednak następnie dołączył do akt sprawy kolejne, ważne do 31 grudnia 2024 r. To ostatnie zaświadczenie - jak wynika z jego treści - zostało wygenerowane elektronicznie i opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym w dniu 3 kwietnia 2024 r., a zatem, wbrew twierdzeniom strony, przynależność autora ekspertyzy do owej Izby w czasie sporządzania spornej opinii, czyli w sierpniu 2024 r. nie może budzić wątpliwości.
Zasadnie także wydaną w sprawie decyzję skierowano do skarżącej spółki albowiem pozostaje poza sporem, że jest ona po pierwsze - właścicielem objętego tym aktem lokalu pod nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w B., jak również zarządcą tegoż budynku. Tymczasem wydanie decyzji, o której mowa w art. 66 ustawy - Prawo budowlane jest skorelowane z art. 61 tej regulacji, który na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego nakłada obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego, zgodnie z zasadami zawartymi w art. 5 ust. 2 ustawy oraz zapewnienia, przy dochowaniu należytej staranności, bezpiecznego użytkowania obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury. Należy również zwrócić uwagę na usytuowanie art. 66 Prawa budowlanego, który znalazł się w rozdziale 6 ustawy zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie obiektów budowlanych" należy rozumieć zachowanie budynku w stanie niepogorszonym i niestwarzającym zagrożenia dla otoczenia. Obowiązki nakładane na podstawie art. 66 ustawy obejmują zatem sytuacje związane z nieprawidłową eksploatacją obiektu budowlanego, polegającą na zaniechaniu wykonywania powinności określonych w art. 61 oraz w dalszych przepisach tego rozdziału ustawy. Oznacza to, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 ustawy może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów i konserwacji spowodowanych m.in. biernością, niedbalstwem oraz brakiem należytego nadzoru właściciela lub zarządcy (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1100/10, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 58/14 oraz wyrok tutejszego Sądu z 11 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1288/24 - publ. CBOSA).
Niezależnie jednak od powyższego zaskarżony akt obarczony jest istotną wadą rzutującą w sposób bezpośredni na wynik sprawy, a tym samym powodującą konieczność uchylenia tej decyzji.
Jak trafnie zarzuciła strona, decyzja ta nie zawiera wszystkich wymaganych prawem elementów. Jakkolwiek bowiem orzeka w trybie art. 66 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane o zakazie użytkowania spornego lokalu oraz wyznacza termin jego opróżnienia, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, to jednak w ogóle nie zawiera równoczesnego rozstrzygnięcia o nakazie usunięcia tych nieprawidłowości i nie określa, w jaki sposób owo usunięcie ma zostać dokonane ani też w jakim terminie ma to nastąpić. Tym samym przedmiotowe rozstrzygnięcie pozostaje w jaskrawej kolizji z art. 66 ust. 2 powołanej ustawy, który określa jasno, że rozstrzygnięcie o zakazie użytkowania obiektu budowlanego może nastąpić w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, czyli w decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i określającej termin wykonania tego obowiązku. Konstrukcja powyższych unormowań nie budzi wątpliwości co do tego, że orzeczenie wymienione w art. 66 ust. 2 cytowanej ustawy (o zakazie użytkowania obiektu budowlanego) nie może mieć charakteru samoistnego, lecz musi towarzyszyć równoczesnemu rozstrzygnięciu na podstawie art. 66 ust. 1 (o nakazaniu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości). Nie jest zatem dopuszczalne rozstrzygnięcie - jak uczynił to organ odwoławczy - wyłącznie o zakazie użytkowania obiektu bez nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, gdyż pozostaje to w sprzeczności z powyższymi normami, a do tego narusza prawa strony, znacznie utrudniając jej możliwość podjęcia czynności mających na celu doprowadzenie obiektu do takiego stanu, który pozwalałby na bezpieczne użytkowanie, skoro nie formułuje jakichkolwiek informacji ani wytycznych co do wymogów, które należy spełnić, aby stan taki uzyskać. Taki zaś stan rzeczy jest nie do pogodzenia z zasadami: informowania stron (art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego), budzenia zaufania obywateli do organów administracji publicznej (art. 8 powołanego Kodeksu), jak również z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 tego Kodeksu) nakazującą organom załatwianie spraw z uwzględnieniem nie tylko interesu społecznego, lecz także słusznego interesu stron.
Wskazania w zakresie niezbędnych robót mających na celu usunięcie istniejących nieprawidłowości zostały wprawdzie określone w ekspertyzie z sierpnia 2024 r. (str. 18-21- pkt 3.10 - "propozycja wzmocnienia stropu poddasza"), jednak treść art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane stanowi wyraźnie, że powinny one zostać określone w decyzji administracyjnej, tworząc tym samym dla strony skonkretyzowane ramy faktyczne i prawne co do wymogów, których zrealizowanie umożliwi użytkowanie spornego obiektu zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz co do terminu, w którym owe wymogi należy spełnić. Zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia w powyższym zakresie, co stanowi istotny brak uzasadniający uwzględnienie skargi.
Wbrew wywodom spółki zaskarżona decyzja nie narusza natomiast zakazu reformationis in peius wynikającego z art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja ta ma charakter reformatoryjny, jako że na jej mocy organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchylił rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne rozstrzygając zarazem co do istoty sprawy - o objęciu zakazem użytkowania całego lokalu nr [...]. W ocenie Sądu, w niniejszym przypadku nie można jednak mówić o tym, aby decyzja wydana w drugiej instancji była z punktu widzenia skarżącej bardziej niekorzystna niż poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.. Wymaga podkreślenia, że w tej ostatniej decyzji - jak zresztą strona sama stanowczo akcentowała w odwołaniu - nie wskazano w sposób precyzyjny, która część lokalu ma zostać objęta zakazem użytkowania, gdyż użyto nieostrego, ogólnikowego, czy wręcz niejasnego sformułowania "pomieszczenia znajdujące się w obrębie zaadaptowanego poddasza i przyłączone do niniejszego lokalu". Zdaniem Sądu z tak ujętego określenia istotnie nie wynika, o który fragment owego lokalu ma chodzić, i choć organ pierwszej instancji posłużył się zwrotem "część" lokalu, to jednak nie określił jej powierzchni ani charakteru, a tym samym nie można przyjąć aby wykluczył, że w istocie może chodzić o jego całość. Rozstrzygnięcie zapadłe w drugiej instancji nie poszerza więc zakresu nałożonego na spółkę obowiązku (skoro zakres ten nie został wcześniej jasno sprecyzowany przez organ pierwszej instancji), a jedynie ów zakres doprecyzowuje. Nie są przy tym zasadne zarzuty strony dotyczące objęcia zaskarżoną decyzją całego spornego lokalu nr [...]. Należy bowiem wyjaśnić, że sporządzona w sprawie ekspertyza z sierpnia 2024 r. - niezależnie od tego, czy zawarte w niej wnioski oparto na badaniu jedynie wybranego fragmentu powierzchni - kwestionuje stabilność oraz nieprzystosowanie do użytkowania w celach mieszkalnych całego stropu poddasza, skoro nie różnicuje w tym zakresie jego poszczególnych części. Organ odwoławczy miał zatem podstawy do objęcia zakazem użytkowania całego wspomnianego lokalu, położonego przecież w całości na wspomnianym poddaszu, nawet jeśli początkowo, postępowanie miało dotyczyć w założeniu tylko bliżej niesprecyzowanej części tego obiektu.
Ponownie rozpoznając sprawę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego raz jeszcze rozpatrzy odwołanie skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji mając na względzie wskazania wynikające wprost z niniejszego wyroku. O ile zaś powtórnie uzna, że okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają uchylenie tej decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcie co do meritum na podstawie art. 66 ustawy - Prawo budowlane, wówczas orzeknie przede wszystkim w zakresie, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu (to jest nakaże, uwzględniwszy wskazania wyrażone w ekspertyzie z sierpnia 2024 r., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku) i ewentualnie równocześnie w zakresie wskazanym w ust. 2 cytowanego unormowania (o zakazie użytkowania obiektu).
Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 132 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania w kwocie 997 zł, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Składa się na nią uiszczony przez skarżącą wpis od skargi, w kwocie 500 zł oraz koszty reprezentującego ją radcy prawnego, w wysokości 480 zł wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz.1935 ze zm.), a także opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.