II SA/GL 490/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-09-15
NSAnieruchomościWysokawsa
ewidencja gruntównieruchomościgranice działekpowierzchnia działekrozgraniczenieprawo geodezyjnepostępowanie administracyjneinstrukcja technicznakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, uznając, że opierała się ona na nieobowiązującej instrukcji technicznej.

Sprawa dotyczyła aktualizacji powierzchni działek ewidencyjnych po sądowym rozgraniczeniu. Starosta umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty i dokonał zmian w ewidencji. WSA uchylił decyzję Inspektora, stwierdzając, że organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na nieobowiązującej instrukcji technicznej G-5, co stanowiło istotne naruszenie prawa.

Sprawa dotyczyła wniosku o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr [...] po sądowym rozgraniczeniu. Starosta B. umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ uważał, że organ ewidencyjny nie może rozstrzygać sporów granicznych, a zmiany powierzchni mogą nastąpić dopiero po ustaleniu stanu prawnego pozostałych granic. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) uwzględnił odwołania i uchylił decyzję Starosty, wprowadzając zmiany w powierzchni działek. Skarżący B.K. zaskarżył decyzję WINGiK, zarzucając naruszenie przepisów KPA i Prawa geodezyjnego, kwestionując podane powierzchnie działek i sposób ich obliczenia. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że WINGiK oparł swoje rozstrzygnięcie na nieobowiązującej Instrukcji Technicznej G-5 "Ewidencja Gruntów i Budynków", co stanowiło istotne naruszenie prawa. Sąd wskazał, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie musi mieć umocowanie w powszechnie obowiązującym prawie. WSA nakazał ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy, uwzględniając ocenę prawną dotyczącą mocy prawnej wspomnianej instrukcji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie musi mieć umocowanie w powszechnie obowiązującym prawie.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oparł swoje rozstrzygnięcie na Instrukcji Technicznej G-5 "Ewidencja Gruntów i Budynków", która była nieobowiązująca, co stanowiło istotne naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

PPSA art. 134 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, biorąc pod rozwagę z urzędu inne okoliczności.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku istotnego naruszenia przepisów proceduralnych lub prawa materialnego.

u.p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Zakres ewidencji gruntów i budynków (położenie, granice, powierzchnie).

u.p.g.k. art. 7b

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Podstawa do wydania decyzji przez WINGiK.

rozp. MRRiB art. 46 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Aktualizacja danych w ewidencji gruntów.

rozp. MRRiB art. 12 § ust. 1 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Podstawa do wydania decyzji przez WINGiK (choć w tekście błędnie podano pkt 2).

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.

Pomocnicze

PPSA art. 152

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji.

PPSA art. 200

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

u.p.g.k. art. 24 § ust. 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Zawartość operatu ewidencyjnego.

u.p.g.k. art. 19 § ust. 1 pkt 4

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia w sprawie standardów technicznych.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron.

Konstytucja RP art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Źródła powszechnie obowiązującego prawa.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na nieobowiązującej Instrukcji Technicznej G-5 "Ewidencja Gruntów i Budynków", co stanowi naruszenie zasady działania na podstawie prawa. Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i może uchylić decyzję z urzędu z powodu istotnych naruszeń prawa.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące konkretnych powierzchni działek i sposobu ich obliczenia, które nie były główną podstawą uchylenia decyzji przez WSA. Umorzenie postępowania przez Starostę jako bezprzedmiotowe (choć WSA uznał to za niezasadne, to nie było to głównym powodem uchylenia decyzji WINGiK).

Godne uwagi sformułowania

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Rozstrzygnięcie organu musi zatem posiadać umocowanie w źródle powszechnie obowiązującego prawa. Przesłanką rozstrzygnięcia stanowił dokument, który został sporządzony na podstawie nieobowiązującego przepisu prawa.

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący-sprawozdawca

Maria Taniewska-Banacka

członek

Rafał Wolnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność i moc prawna instrukcji technicznych stosowanych przez organy administracji, konieczność działania organów na podstawie obowiązującego prawa, zakres kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oparcia decyzji na nieobowiązującej instrukcji technicznej w dziedzinie geodezji i ewidencji gruntów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest stosowanie przez organy administracji prawa, a nie nieaktualnych wytycznych, co może prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to ważna lekcja dla urzędników i obywateli.

Sąd administracyjny uchylił decyzję, bo oparto ją na przestarzałej instrukcji!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 490/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Taniewska-Banacka
Rafał Wolnik
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 2. zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] skierowanym do Starostwa Powiatowego w B. M.D. zwróciła się o wprowadzenie zmiany w danych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków gminy S., obręb S., dotyczących działki nr [...], położonej przy ul. B. Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz § 46, 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), dalej w skrócie rozporządzenie, w związku z art. 104, art. 105 § 1 oraz 268 a kpa, Starosta B., w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, umorzył postępowanie wszczęte na skutek powyższego wniosku.
W uzasadnieniu decyzji organ ten, powołując się na dodatkowe dowody zebrane w sprawie, podniósł, iż postanowieniem z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy S. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy nieruchomością będącą własnością M.D. oznaczoną nr [...], a nieruchomością nr [...], której właścicielem jest B.K. Na podstawie tego postanowienia zgłoszona została do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej robota geodezyjna, zarejestrowana pod nr [...], której przedmiotem było ustalenie granicy pomiędzy działką nr [...] i nr [...]. Na skutek zaistniałego na przedmiotowym gruncie sporu granicznego Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z dnia [...], nr [...], umorzył postępowanie rozgraniczeniowe i przekazał sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w Z. Na podstawie prawomocnego postanowienia tego Sądu z dnia [...], sygn. akt [...], o rozgraniczeniu działek nr [...] i nr [...] w dniu [...] została wyniesiona i zastabilizowana na gruncie przez komornika sądowego granica pomiędzy wymienionymi działkami. Z przebiegu utrwalenia na gruncie granicy prawnej pomiędzy działkami nr [...] i [...] została sporządzona dokumentacja wchodząca w skład operatu nr [...], przyjętego następnie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Czynności te stanowiły zaś podstawę do naniesienia zmian w zakresie przebiegu granicy w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków.
Zdaniem organu, granice zewnętrzne kompleksu działek nr [...] i nr [...], uwidocznione na mapie ewidencyjnej pokrywają się ze stanem użytkowania na gruncie, co potwierdziły wszystkie strony postępowania. Brak jest natomiast protokolarnego przyjęcia powyższych granic, wobec tego obliczenia analityczne powierzchni tych działek zawarte w operacie [...] nie stanowią podstawy do zmiany ich powierzchni. Organ ten nie wykluczył możliwości takiej zmiany jednakże wskazał, iż może to nastąpić dopiero po ustaleniu stanu prawnego pozostałych granic. Opierając się na regulacji zawartej w ustawie – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w rozporządzeniu, Starosta B. podniósł, iż czynności organu prowadzącego ewidencję gruntów mają charakter jedynie rejestracyjny. W ocenie Starosty, organ ten nie może rozstrzygać spornych kwestii powstałych na tle prawa własności i granic nieruchomości, a spory te mogą być jedynie przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym.
Mając powyższe na względzie, Starosta B. zauważył, iż zmiany w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], naniesione w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków zostały dokonane na podstawie prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...], sygn. akt [...] oraz operatu pomiarowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego o nr [...].
Odwołanie od tej decyzji wnieśli zarówno B.K., jak i wnioskodawczyni M. D. Pierwszy z odwołujących się, wskazując na naruszenie przepisów kpa oraz ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, podniósł, iż postępowanie w sprawie zmiany powierzchni działek nr [...] i nr [...] nie jest bezprzedmiotowe. Jego zdaniem, wskutek rozgraniczenia tych działek nastąpiły również zmiany ich powierzchni, co powinno być wykazane w zasobach geodezyjnych. Jednocześnie zwrócił on uwagę, iż w protokole z rozprawy administracyjnej z dnia [...] wyraził zdecydowany protest wobec twierdzenia organu, iż po ponownym sprawdzeniu wyliczeń brak jest błędów w obliczeniach powierzchni działek. Odwołujący się zarzucił Staroście B. iż nie podjął on niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponadto, w jego ocenie, błędna jest przyjęta przez ten organ interpretacja przepisów ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którą czynności organu prowadzącego ewidencję gruntów mają charakter jedynie rejestracyjny. Taka interpretacja, według odwołującego się, oznacza, że uprawnione osoby mogą dostarczać operaty do zasobów geodezyjnych z błędami, a organ je bezkrytycznie zarejestruje. Mając powyższe na uwadze, wskazał, iż organ pierwszej instancji naruszył art. 7, art. 8 oraz art. 9 kpa. i dlatego wniósł o uchylenie decyzji tego organu z dnia [...] oraz dokonanie niezbędnych poprawek w operacie nr [...].
Druga z odwołujących się – M.D., wskazała na naruszenie przez Starostę B. art. 105 § 1 kpa, art. 107 § 3 kpa oraz art. 20 ust. 1 w zw.
z art. 29 ust. 2, art. 37 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także § 10 ust. 1 pkt 1, § 44 pkt 2, § 46 ust. 1,2, § 60 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, polegające na odmowie, bez należytego uzasadnienia, ujawnienia nowych danych co do powierzchni rozgraniczonych nieruchomości jako konsekwencji ich rozgraniczenia, zgodnie z orzeczeniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...], sygn. akt [...]. Naruszenie to, zdaniem odwołującej się, sprowadza się także do wyrażenia przez ten organ błędnego poglądu co do braku protokolarnego przyjęcia granic i uzależnienia odeń zmian w powierzchni gruntów jak i zmian tych powierzchni dopiero po ustaleniu stanu prawnego pozostałych granic, które, w jej ocenie, nie były i nie są sporne. W konsekwencji zaś bezzasadnym jest umorzenie postępowania w sprawie, przy przyjęciu, iż stało się ono bezprzedmiotowe. Przeczy temu treść powołanego orzeczenia o rozgraniczeniu oraz wniosek odwołującej się. Według M.D. obowiązkiem organu pierwszej instancji było z urzędu zaktualizowanie zmian w ewidencji w zakresie powierzchni, zgodnie z regulacją zawartą § 46 ust. 1, ust. 2 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1, § 60 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia. Odwołująca się podniosła, iż skoro naniesiono zmiany w zakresie przebiegu granic, zgodnie z w/w orzeczeniem Sądu, to obowiązkiem Starosty było dokonanie również zmian w zakresie powierzchni działek, zgodnie z operatem nr [...]. Wobec powyższego odwołująca się zarzuciła organowi pierwszej instancji, że nie uwzględnił on w pełnym zakresie powołanego orzeczenia. Ponadto uznała za pozbawione podstaw twierdzenie Starosty odnoszące się do braku protokolarnego przyjęcia granic tych działek, gdyż granice te ustalone zostały prawomocnym postanowieniem sądu, a następnie zostały wyniesione na gruncie w toku postępowania egzekucyjnego. Podniosła ona, iż pozostałe granice nieruchomości objętych dokonanym przez Sąd rozgraniczeniem nie są sporne, zatem bezzasadne jest twierdzenie organu odnośnie możliwości dokonania zmian w zakresie powierzchni przedmiotowych działek dopiero po ustaleniu stanu prawnego pozostałych działek. Jednocześnie odwołująca się podkreśliła fakt, że organ w uzasadnieniu decyzji nie wskazał precyzyjnie, jakie okoliczności wskazują na to, iż postępowanie w części opisowej ewidencji tych działek stało się bezprzedmiotowe, gdyż przywołane wyżej okoliczności takowych nie stanowią. Wniosła zatem o uchylenie w/w decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. odwołania uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...],
nr [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa, art. 7b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, uchylił powyższą decyzję Starosty B. i wprowadził zmianę przedmiotową w operacie ewidencji gruntów i budynków gminy S. obręb S. polegającą na wpisaniu:
- w miejsce pow. [...] ha pow. [...] ha dla działki [...];
- w miejsce pow. [...] ha pow. [...] ha dla działki [...].
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy, powołując się na treść
art. 105 kpa, wskazującego łączne przesłanki, z powodu których organ może umorzyć postępowanie administracyjne, stwierdził, że z akt niniejszej sprawy wynika, iż żadna ze stron nie wystąpiła z wnioskiem o umorzenie tego postępowania. Zatem organ pierwszej instancji, który wszczął postępowanie na wniosek strony winien zakończyć je wydaniem decyzji o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków bądź odmowie jej wprowadzenia. Organ drugiej instancji podniósł, że obliczenie powierzchni przedmiotowych działek dołączone do operatu pomiarowego zostało wykonane na podstawie danych uzyskanych z państwowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej w B. oraz po utrwaleniu na gruncie granic ustalonego w postępowaniu rozgraniczeniowym zasięgu prawa własności. Kontrola operatu pomiarowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz sprawdzenie obliczeń powierzchni rozgraniczonych działek wykonana powtórnie przez organ pierwszej instancji oraz niezależnie przez organ odwoławczy, nie wykazała błędu w obliczeniach. Dokumentacja ta oraz przywołane postanowienie Sądu stanowiły zatem podstawę dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Niezasadnym natomiast, zdaniem organu drugiej instancji, było umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz w piśmie procesowym z dnia [...] stanowiącym jej uzupełnienie B.K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. w całości oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów. Decyzji tej zarzucił naruszenie w sposób istotny art. 7, art. 8, art. 9 kpa, § 54 ust. 3 rozporządzenia, a także art. 7b, art. 42 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez: niepodjęcie przez organy obu instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak należytej kontroli przez Starostę B. całości dokumentacji tworzącej operat nr [...], brak właściwej kontroli działania administracji geodezyjnej i kartograficznej ze strony Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, a także brak należytej staranności osób wykonujących samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii.
Skarżący zakwestionował podane w zaskarżonej decyzji powierzchnie działek, tj. dla działki nr [...] powierzchnię [...] m2 , a działki nr [...] powierzchnię [...] m2 (suma powierzchni obu działek [...] m2), gdyż stan faktyczny to: dla działki nr [...] powierzchnia [...] m2, dla działki nr [...] powierzchnia [...] m2 (suma powierzchni obu działek [...] m2 ). Zatem różnica sum powierzchni działek wskazanych w decyzji, a stanem faktycznym wynosi [...] m2. Uzasadniając swoje żądanie skarżący wskazał, iż w [...] r., przed rozgraniczeniem sądowym, sporządzony został operat pomiarowy nr [...], następnie w trakcie postępowania sądowego biegły sądowy sporządził opinię, w której przedstawił trzy warianty rozgraniczenia, zaś wariant I dokładnie odpowiada granicy określonej w w/w operacie. Tym samym, w ocenie skarżącego, szkic zawarty w operacie oraz w opinii są identyczne, jednakże zachodzą różnice w podanych powierzchniach działek. Tymczasem przywołanym postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. nastąpiło rozgraniczenie przedmiotowych działek zgodnie z wariantem II opinii biegłego, który różni się od w/w operatu jednym punktem granicznym, tj. zamiast punktu nr 2 jest punkt nr 34 przesunięty o 0,3 m w stosunku do punktu nr 2 w kierunku działki nr [...]. Wyliczona różnica powierzchni dla działki nr [...] dla wariantu I i II wynosi [...] m2 .
Skarżący podniósł, iż na podstawie wyliczeń analitycznych w oparciu o współrzędne punktów granicznych stan faktyczny dotyczący powierzchni działki nr [...] to [...] m2 , a działki nr [...] to [...] m2 , zgodnie z operatem nr [...]. Zdaniem skarżącego potwierdził to także organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę. Ponadto skarżący wskazał, iż prawdziwa granica ewidencyjna działki nr [...] przebiegała w taki sposób, że jej szerokość od ul. B. wynosiła [...] m, a nie [...] m, jak to zostało przedstawione w wariancie I opinii biegłego. Wariant ten został potwierdzony pieczątką uwierzytelniającą Starostwa Powiatowego w B. z podaniem nieprawdziwej powierzchni tej działki: [...] m2, skoro bowiem szerokość działki zmalała z [...] m do [...] to powierzchnia powinna również zmniejszyć się z [...] m2 do [...] m2. Mając powyższe na uwadze skarżący podkreślił, że organ pierwszej instancji nie dokonał kontroli przyjętego operatu i poświadczył nieprawdę. Ponadto w końcowej części skargi skarżący zaznaczył, że dokonane prawomocnym postanowieniem Sądu rozgraniczenie przedmiotowych działek dotyczy przebiegu granicy, a nie ich powierzchni, dlatego też, zdaniem skarżącego, w państwowych zasobach geodezyjnych powinny być wykazane faktyczne powierzchnie działek (działka nr [...] – [...] m2, działka nr [...] – [...] m2) mimo, iż w opinii biegłego sądowego te powierzchnie są inne.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji, wnosząc o jej oddalenie, posłużył się w ogólnym zarysie argumentacją prezentowaną w postępowaniu odwoławczym. Dodatkowo odniósł się do zarzutów zawartych w skardze wskazując, iż obliczenia pól powierzchni działek wykonane są na podstawie współrzędnych otrzymanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, po zgłoszeniu pracy geodezyjnej oraz na podstawie współrzędnych obliczonych z pomiarów w terenie. Zdaniem tego organu w przypadku różnicy pomiędzy powierzchnią obliczoną ze współrzędnych a powierzchnią wykazaną w ewidencji gruntów i budynków stosuje się wzór do obliczenia wartości dopuszczalnej odchyłki, zgodnie z § 102 ust. 4 Instrukcji Technicznej G-5 "Ewidencja Gruntów i Budynków". Zaś w niniejszej sprawie powierzchnia przedmiotowych działek obliczona ze współrzędnych wynosiła:
- dla działki nr [...] ze współrzędnych [...] m2, w ewidencji gruntów wykazano –
[...] m2 , różnica powierzchni wynosiła [...] m2
- dla działki nr [...] ze współrzędnych [...] m2, w ewidencji gruntów wykazano –
[...] m2, różnica powierzchni wynosiła [...] m2 .
W świetle powyższego organ odwoławczy podniósł, iż wobec tego, że różnice między powierzchniami obliczonymi ze współrzędnych a powierzchniami uwidocznionymi w ewidencji gruntów przekraczały dopuszczalną odchyłkę określoną w tabeli dopuszczalnych odchyłek powierzchni, która to wynosi dla działki nr [...] – [...] m2, a dla działki nr [...] – 10 m2, przyjęte zostały powierzchnie obliczone ze współrzędnych.
Uczestniczka postępowania M.D. wniosła o oddalenie skargi przyłączając się do stanowiska i argumentacji organu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo nie z przyczyn w niej zawartych, ale z powodów które sąd administracyjny nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi wziął pod rozwagę z urzędu, do czego uprawnia przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Ewidencja gruntów i budynków, stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r.
Nr 240, poz. 2027), zwanej dalej ustawą, obejmuje m.in. informacje dotyczące położenia gruntów, ich granic i powierzchni. Informacje o gruntach zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 ust. 1 ustawy), a dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji i to zarówno z urzędu, jak i na wniosek (§ 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – Dz. U. Nr 38, poz. 454). Zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych stanowią podstawę do dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Mając to na uwadze słusznie przyjął Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, że wskutek wydania przez Sąd Rejonowy w Z. postanowienia z dnia [...], sygn. [...], o rozgraniczeniu działek nr [...] i [...], zachodziły podstawy do wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków Gminy S. zmian w odniesieniu do powierzchni wymienionych działek oraz granic między działkami. Poza sporem pozostaje, iż w wyniku rozgraniczenia doszło do zmiany powierzchni obu działek.
W punkcie wyjścia rozważań wskazać przyjdzie, że przed rozgraniczeniem powierzchnia działki nr [...] uwidoczniona w ewidencji gruntów i budynków wynosiła [...] m2, zaś powierzchnia sąsiedniej działki nr [...] – [...] m2, łącznie zatem [...] m2. Nie może być kwestionowane, że granica prawna dzieląca obie wymienione działki biegnie w linii wyznaczonej punktami 11-1-34-3-4 na mapie sporządzonej przez geodetę S.W. w dniu [...], oznaczonej wariantem II. Wynika to z treści prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w Z. Granica ta, jak ustaliły organy administracyjne, została następnie zestabilizowana na gruncie przy udziale geodety, z przebiegu utrwalenia granicy sporządzono dokumentację geodezyjną, która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a obliczenie powierzchni działek nr [...] i [...] zostało dokonane w oparciu o aktualne dane z zasobu geodezyjnego już po utrwaleniu nowych granic.
Analiza treści rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji wskazuje, iż tak dokonane obliczenie powierzchni działek już po rozgraniczeniu spowodowało, że powierzchnia działki nr [...] uległa zwiększeniu o [...] m2 (do [...] m2), z kolei powierzchnia sąsiedniej działki nr [...] uległa zmniejszeniu o tę samą wielkość (do [...] m2), przy czym suma powierzchni obu działek pozostała na nie zmienionym poziomie, tj. [...] m2. Skarżący nie twierdzi, iż powierzchnie obu działek nie uległy zmianie tyle tylko, że w jego ocenie powierzchnia działki nr [...] winna wynosić [...] m2, zaś działki nr [...] – [...] m2, co oznacza, że suma powierzchni obu działek powinna być mniejsza o [...] m2 w stosunku do obliczeń geodety i wynosić [...] m2. Te twierdzenia skarżącego, jeśli chodzi o zmianę powierzchni działek, co do zasady przyznał organ którego działanie zaskarżono, wyjaśniając w odpowiedzi na skargę, że wystąpiła różnica pomiędzy powierzchnią obliczoną ze współrzędnych z pomiarów w terenie z powierzchnią obliczoną na podstawie współrzędnych wykazanych w ewidencji. Skoro zaś różnica przekraczała dopuszczalną "odchyłkę" wynikającą z Instrukcji Technicznej "G-5 Ewidencja Gruntów i Budynków" przyjęto powierzchnie obliczone ze współrzędnych. Biorąc pod uwagę wywody organu zawarte w odpowiedzi na skargę należy stwierdzić, że spór między stronami został wyraźnie zawężony. Nie sposób w tym miejscu wytknąć organowi odwoławczemu, że tego rodzaju informacje winny były znaleźć się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie zaś dopiero w odpowiedzi na wniesioną skargę.
Ustawa w art. 19 ust. 1 pkt 4 upoważniła ministra właściwego do spraw architektury i budownictwa do określenia, w drodze rozporządzenia, standardów technicznych dotyczących geodezji i kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie, mając na celu zapewnienie jednolitości i spójności opracowań geodezyjnych, kartograficznych i systemu informacji o terenie. W wykonaniu tej delegacji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w dniu 24 marca 1999 r. rozporządzenie w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie (Dz. U. Nr 30, poz. 297). Standardy te, których wykaz zawiera załącznik do rozporządzenia, stosuje się m.in. przy wykonywaniu wszelkich opracowań geodezyjnych i prowadzeniu ewidencji gruntów i budynków (§ 2 pkt 6 i 9 rozporządzenia). W wykazie standardów technicznych znajduje się trzynaście instrukcji technicznych, które zostały wprowadzone do stosowania zarządzeniami właściwego Ministra lub Głównego Geodetę Kraju (poprzednio Prezesa Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii) zarówno przed, jak i po wejściu w życie ustawy. Instrukcje te oznaczone są literą O, K i G i kolejną cyfrą arabską. Wśród instrukcji technicznych geodezyjnych znajdują się następujące instrukcje: "G-1 Pozioma osnowa geodezyjna", "G-2 Wysokościowa osnowa geodezyjna", "G-3 Geodezyjna obsługa inwestycji", "G-4 Pomiary sytuacyjne i wysokościowe" oraz "G-7 Geodezyjna ewidencja sieci uzbrojenia terenu". W wykazie brak jest natomiast instrukcji "G-5 Ewidencji Gruntów i Budynków", na którą powołuje się organ odwoławczy. Instrukcji takiej brak jest również w załącznikach do innych aktów wykonawczych ustawy, w szczególności zaś do rozporządzeń Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) i z dnia 2 kwietnia 2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej (Dz. U. Nr 38, poz. 455). Dostrzegł to przedstawiciel organu na rozprawie stwierdzając, że instrukcja techniczna "G-5 Ewidencja gruntów i budynków" stanowiła załącznik do nieobowiązującego już rozporządzenia, a do chwili obecnej nie została opracowana nowa instrukcja zgodna z przepisami ustawy. Oznacza to tym samym, że przesłankę rozstrzygnięcia stanowił dokument, który został sporządzony na podstawie nieobowiązującego przepisu prawa.
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Rozstrzygnięcie organu musi zatem posiadać umocowanie w źródle powszechnie obowiązującego prawa (art. 87 ust. 1 Konstytucji). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy co prawda w podstawie prawnej decyzji powołał kompetencyjny przepis art. 7b ustawy i § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów (powinno być § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia), to jednak ustalenia swe oparł na dokumentacji geodezyjnej opracowanej częściowo na podstawie nieobowiązującej normy prawnej. Zatem, w sposób niedostateczny rozważył zebrany materiał dowodowy, przede wszystkim zaś ze wskazanych powodów wadliwie dokonał kontroli dokumentacji geodezyjnej (sprawdzenia prawidłowości obliczeń powierzchni działek). Biorąc pod uwagę zakres sporu między stronami uchybienie powyższe mogło wywrzeć wpływ na finalny wynik sprawy. Stwarza to podstawę do uchylenia kontrolowanej decyzji na mocy art. 145
§ 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do wyniku postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu – rozstrzygnięcie w tym zakresie utraci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152 wymienionej ustawy), a ponadto zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów, które sprowadzają się do wpisu od skargi, kosztów zastępstwa radcowskiego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego (art. 200 ustawy).
Ponownie rozpoznając sprawę na etapie odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej rozważy organ odwoławczy na nowo zebrany materiał dowodowy, w szczególności podda kontroli we własnym zakresie opracowaną dokumentację geodezyjną, weźmie przy tym pod uwagę wyrażoną w niniejszą orzeczeniu ocenę prawną odnoszącą się do mocy prawnej instrukcji technicznej "G-5 Ewidencja gruntów i budynków".
SW