II SA/Gl 49/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach oddalił skargę dotyczącą obowiązku przedłożenia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie ścieków do naturalnego cieku wodnego, uznając, że taka czynność wymaga pozwolenia i nie jest zwykłym korzystaniem z wód.
Skarga dotyczyła decyzji nakładającej na inwestorów obowiązek przedłożenia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie ścieków z przydomowej oczyszczalni do naturalnego cieku wodnego. Inwestorzy argumentowali, że pierwotnie projekt zakładał odprowadzenie do rowu melioracyjnego, a zmiana biegu cieku nastąpiła z winy sąsiadów. Sąd uznał jednak, że odprowadzenie do naturalnego cieku wodnego, nawet jeśli jego bieg został zmieniony, wymaga pozwolenia wodnoprawnego i nie stanowi zwykłego korzystania z wód, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi A. i J. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nakładającą na inwestorów obowiązek przedłożenia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie oczyszczonych ścieków z przydomowej oczyszczalni do istniejącego cieku wodnego lub przedstawienia zamiennego rozwiązania. Inwestorzy twierdzili, że budowa została wykonana zgodnie z prawem, a zmiana biegu cieku nastąpiła z winy sąsiadów po ukończeniu budowy. Sąd administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że odprowadzenie ścieków do naturalnego cieku wodnego, niezależnie od jego położenia czy zmiany biegu, stanowi szczególne korzystanie z wód wymagające pozwolenia wodnoprawnego. Sąd podkreślił, że wody w ciekach naturalnych stanowią własność Skarbu Państwa, a wprowadzanie do nich ścieków, nawet z przydomowej oczyszczalni o przepustowości poniżej 5 m3/dobę, nie jest zwykłym korzystaniem z wód. Sąd uznał również, że mimo proceduralnych uchybień (brak powiadomienia o oględzinach), nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy, a zastosowana podstawa prawna (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) była wadliwa, jednakże rozstrzygnięcie mieściło się w dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, odprowadzenie oczyszczonych ścieków do naturalnego cieku wodnego wymaga pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ jest to szczególne korzystanie z wód, a wody w ciekach naturalnych stanowią własność Skarbu Państwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odprowadzenie ścieków do naturalnego cieku wodnego, nawet jeśli jego bieg został zmieniony przez osoby trzecie, stanowi szczególne korzystanie z wód i wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Nie jest to zwykłe korzystanie z wód, do którego właściciel gruntu jest uprawniony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Prawo budowlane
Sąd uznał, że nałożony obowiązek przedłożenia pozwolenia wodnoprawnego mieści się w dyspozycji tego przepisu.
p.w. art. 9 § ust. 1 pkt 1
Prawo wodne
Definicja cieków naturalnych.
p.w. art. 10 § ust. 1a
Prawo wodne
Własność Skarbu Państwa wód płynących.
p.w. art. 37 § pkt 2
Prawo wodne
Szczególne korzystanie z wód, w tym wprowadzanie ścieków.
p.w. art. 122 § ust. 1 pkt 1
Prawo wodne
Wymóg pozwolenia wodnoprawnego dla szczególnego korzystania z wód.
Pomocnicze
p.b. art. 50 § 1 pkt 4, ust. 2 i ust. 5
Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3
Prawo budowlane
Wadliwie zastosowany przez organ odwoławczy, gdyż dotyczy sytuacji odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę.
p.b. art. 51 § ust. 3
Prawo budowlane
p.b. art. 36a § ust. 2
Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przy ocenie wpływu naruszenia prawa na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.w. art. 9 § ust. 1 pkt 13
Prawo wodne
Definicja rowów.
p.w. art. 12
Prawo wodne
Własność właściciela nieruchomości wód stojących i wód w rowach.
p.w. art. 36 § ust. 3 pkt 4
Prawo wodne
Zwykłe korzystanie z wód a wprowadzanie ścieków.
Dz.U. 2004.239.2019
Rozporządzenie Ministra Środowiska
Dotyczy nie wymagania pozwolenia wodnoprawnego dla oczyszczalni o przepustowości do 5m3/dobę, ale sąd uznał, że nie ma zastosowania do odprowadzania do cieku naturalnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odprowadzenie ścieków do naturalnego cieku wodnego stanowi szczególne korzystanie z wód i wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Wody w ciekach naturalnych stanowią własność Skarbu Państwa, a nie właściciela gruntu. Zmiana biegu cieku przez sąsiadów nie zwalnia inwestorów z obowiązku uzyskania pozwolenia, jeśli odprowadzenie następuje do cieku naturalnego.
Odrzucone argumenty
Budowa została wykonana zgodnie z prawem, a zmiana biegu cieku nastąpiła z winy sąsiadów po ukończeniu budowy. Odprowadzenie do cieku wodnego zostało zgłoszone jako odprowadzenie do "rowu melioracyjnego" w znaczeniu potocznym. Nie było wymagane pozwolenie wodnoprawne, ponieważ odprowadzenie miało nastąpić do rowu na działce inwestora. Inwestorzy nie mogli uczestniczyć w oględzinach, co naruszało ich prawa.
Godne uwagi sformułowania
Istotne znaczenie ma bowiem, w ocenie Sądu, charakter cieku, do którego zaprojektowano odprowadzenie wód z oczyszczalni. Z powyższego względu nie można zatem uznać, że wprowadzanie oczyszczonych ścieków z oczyszczalni przydomowej do naturalnego cieku wodnego jest zwykłym korzystaniem z wód i nie wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. W przekonaniu orzekającego Sądu wpływu takiego stwierdzić nie można [naruszenia procedury na wynik sprawy].
Skład orzekający
Łucja Franiczek
przewodniczący
Iwona Bogucka
sprawozdawca
Rafał Wolnik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących szczególnego korzystania z wód, w szczególności odprowadzania ścieków do naturalnych cieków wodnych, oraz stosowania przepisów Prawa budowlanego w postępowaniu naprawczym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego ze zmianą biegu cieku wodnego i zastosowania art. 51 Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt sąsiedzki i złożoność przepisów dotyczących odprowadzania ścieków, co może być interesujące dla właścicieli nieruchomości i prawników zajmujących się prawem budowlanym i wodnym.
“Czy odprowadzenie ścieków do "potoku" na własnej działce zawsze jest legalne? Sąd wyjaśnia, kiedy potrzebne jest pozwolenie wodnoprawne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 49/07 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2007-06-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-01-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Iwona Bogucka /sprawozdawca/ Łucja Franiczek /przewodniczący/ Rafał Wolnik Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Sygn. powiązane III SA/Gl 49/07 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2007-03-05 I FSK 925/07 - Postanowienie NSA z 2007-10-17 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) Sędzia NSA Rafał Wolnik Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. H. i J. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia projektu zamiennego i pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę. Uzasadnienie Pismem z dnia [...] 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. powiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie zbadania zgodności z przepisami prawa budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr A w S. przy ul. A. Jak wynika z akt sprawy, na działce tej znajduje się budynek mieszkalny [...]rodzinny, stanowiący własność A. i J. H. oraz K. D.. Dla budowy tego budynku została wydana decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] r. nr [...], która przewidywała alternatywnie podłączenie budynku do kanalizacji sanitarnej, bezodpływowego zbiornika ścieków lub przydomowej oczyszczalni ścieków . Budynek został wniesiony w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] r. nr [...], zmienione następnie decyzją Starosty B. z [...]r. Pismem z dnia [...] 2005 r. inwestorzy zgłosili zamiar przystąpienia do robót budowlanych związanych z budową przydomowej oczyszczalni ścieków z odejściem do rowu melioracyjnego na terenie położonym w S. na działkach A i B. Do zgłoszenia został dołączony projekt budowlano-wykonawczy wraz z planem zagospodarowania terenu. Z planu tego wynika, że kanalizacja sanitarna miała przebiegać od budynku do oczyszczalni ścieków a następnie od oczyszczalni wzdłuż działki do zaznaczonego na planie rowu. W aktach znajduje się także pismo inwestorów z dnia [...] 2005 r. skierowane do Urzędu Miejskiego w S., zawierające prośbę o wydanie opinii na temat planowanej budowy oczyszczalni. W odpowiedzi Burmistrz Miasta pismem z dnia [...] 2005 r. zaopiniował negatywnie przedłożony projekt. Między innymi wskazał, że odprowadzenie do rowu w granicy działki ( potoku [...]) będącego dopływem rzeki [...], może nastąpić po uzgodnieniu z jej zarządcą. tj. RZGW w K. Inspektorat Wód w Ż. i uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego Starosty Powiatowego w B.. Pismem z [...] 2005 r. RZGW Inspektorat w Ż., odpowiadając na pismo inwestorów dotyczące uzgodnienia projektu technicznego odpowiadającego rangą operatowi wodnoprawnemu na odprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych z budynku mieszkalnego do cieku (rowu ) bez nazwy przy ul. A, zaopiniował pozytywnie złożone opracowanie, zgłaszając jednocześnie uwagi. Jedna z nich zastrzega, że na odprowadzenie wód do cieku wodnego inwestorzy uzyskają pozwolenie wodno-prawne. Opiniujący organ podał równocześnie, że nie jest administratorem rowów odwadniających, melioracyjnych, młynówek i innych cieków sztucznych. Z akt nie wynika, aby inwestorzy ubiegali się o pozwolenie wodnoprawne. Zgłoszenie zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków dla budynku [...]rodzinnego z odejściem do rowu melioracyjnego zlokalizowanego na działce inwestora zostało przyjęte, o czym zawiadomiono potwierdzeniem z dnia [...] 2005 r. W dniu [...] 2006 r. inwestorzy w towarzystwie projektanta i wykonawcy oczyszczalni dokonali oględzin działki A, sporządzając z tej czynności notatkę. W notatce tej zawarli informację, że pomiędzy [...] 2006 r. a [...] 2006 r. na działkach sąsiadujących z parcelą A przeprowadzono prace ziemne związane ze zmianą koryta naturalnego cieku odwadniającego teren. Do dnia [...] 2006 r. wody deszczowe i ścieki z przydomowej oczyszczalni odprowadzane były do rowu, który przebiegał w granicy posesji. Wody swobodnie odprowadzane były do rzeki [...], zgodnie z uzgodnieniem RZGW w Ż.. W wyniku robót zmieniono koryto naturalnego cieku, przez co wody odprowadzane są do gruntu i na działki sąsiednie. [...] 2005 r. zatwierdzono dokumentację projektową oczyszczalni przewidującą odprowadzenie ścieków do rowu odwadniającego będącego w granicach posesji inwestorów. Dokumentacja ta nie przewidywała uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. O zaistniałej sytuacji inwestorzy powiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. pismem z [...] 2006 r., dołączając dokumentację fotograficzną. Jednocześnie inwestorzy zarzucili opieszałość organowi nadzoru. Gdyby dokonał on bowiem stosownych oględzin po wszczęciu postępowania to na przełomie [...] i [...] 2006 r. mógłby stwierdzić, że odprowadzanie wód z przydomowej oczyszczalni odbywa się zgodnie z przyjętym zgłoszeniem, do rowu na posesji inwestorów, co nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Obecnie, po samowolnej zmianie koryta rowu, biegnie on około 2 m od granicy inwestorów, co powoduje, że wody z ich działki nie są już odprowadzane do tego rowu, jak przewidywał projekt. W piśmie będącym odpowiedzią na zawiadomienie o wszczęciu postępowania inwestorzy dodatkowo wskazywali, że ze względu na brak zgody sąsiadów na przeprowadzenie rur łączących dom z siecią kanalizacyjną nie było możliwe jego podłączenie do istniejącej kanalizacji. Względy organizacyjne uniemożliwiają także systematyczne, zwłaszcza w zimie, oczyszczanie szamba. W tej sytuacji jedynym rozwiązaniem było budowa przydomowej oczyszczalni, którą wykonano legalnie, zgodnie z przyjętym zgłoszeniem. W zgłoszeniu ujęto określenie "rów melioracyjny" w znaczeniu potocznym. Cieki wodne płynące przez działkę nie widnieją na żadnych mapach i nie są nigdzie nazwane. Inspektor Wód w Ż. nie jest zarządcą rowów odwadniających. Ścieki są odprowadzane do rowu na działce inwestora, rów nie znajduje się w ewidencji spółki wodnej i nie jest działką wydzieloną w odrębnej własności, zatem nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Rozporządzenie Ministra Środowiska z 22 grudnia 2004 r. przewiduje, że nie wymagają pozwolenia wodnoprawnego oczyszczalnie ścieków o przepuszczalności do 5m3 na dobę, wykorzystywane na potrzeby gospodarstwa domowego w ramach zwykłego korzystania z wód. Oczyszczalnia jest zatem zgodna z prawem budowlanym. Pismem z [...] 2006 r. organ I instancji zawiadomił strony o oględzinach w dniu [...] 2006 r. Zawiadomienie to skarżący otrzymali [...] 2006 r. Oględziny zostały przeprowadzone [...] 2006 r. w obecności m.in. K. D.. W protokole oględzin zanotowano, że ciek bierze początek w źródełku na działce nr C. Potok jest dopływem [...]. Strony podały natomiast sprzeczne informacje co do lokalizacji cieku. J. P. oświadczył, że ciek przepływa i przepływał zawsze przez działkę D i nie stanowił granicy między działkami. Natomiast K. D. podała, że ciek przebiegał w granicy zaś wylot kanalizacji deszczowej i ściekowej z oczyszczalni znajduje się na działce A. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i ust. 5 prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie oczyszczalni ścieków na działce A i D, jako prowadzonych w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w zgłoszeniu. W uzasadnieniu wyjaśniono, że na działce inwestora brak jest rowu odwadniającego, do którego wedle zgłoszenia miały być odprowadzane ścieki, natomiast wykonane zostało odprowadzenie do naturalnego cieku wodnego na działkę sąsiednią D, nie ujętą w zgłoszeniu. Postanowienie to zostało zaskarżone przez inwestorów. A. i J. H. zarzucili, że nie mogli uczestniczyć w oględzinach, albowiem zostali o nich zawiadomieni po ich przeprowadzeniu. Oględziny winny być zatem powtórzone. K. D. podniosła, że zgodnie z projektem odprowadzenie ścieków miało nastąpić na terenie ich działki nr A do biegnącego w granicy naturalnego cieku wodnego. Uzyskanie pozwolenia wodnoprawego i zgody sąsiada w tej sytuacji nie było wymagane. Natomiast sąsiedzi dokonali samowolnej zmiany koryta cieku, zmieniając jego położenie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że potwierdzenie przyjęcia przez Starostę Powiatowego w B. dotyczyło zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót budowlanych związanych z budową przydomowej oczyszczalni ścieków dla budynku [...]rodzinnego położonego na działce A w S. z odejściem do rowu melioracyjnego na działce inwestorów. Natomiast w rzeczywistości wody z oczyszczalni zostały odprowadzone do naturalnego cieku wodnego biegnącego poza ogrodzeniem inwestorów, na działce D. Potwierdza ten stan dokumentacja fotograficzna. Z tego względu konieczne jest wdrożenie postępowania naprawczego. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nr [...] nałożył na inwestorów : A. i J. H. oraz K. D. obowiązek przedłożenia w terminie do [...] 2006 r. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie oczyszczonych ścieków z przydomowej oczyszczalni do istniejącego cieku wraz z oświadczeniem o dysponowaniu terenem zajętym pod inwestycję lub zamiennego rozwiązania dotyczącego sposobu odprowadzania tych ścieków, wraz z pozwoleniami, uzgodnieniami i opiniami wymaganymi prawem. W uzasadnieniu wyjaśniono, że inwestycja jest realizowana niezgodnie z projektem, albowiem ścieki z oczyszczalni nie są odprowadzone do rowu odwadniającego, lecz do naturalnego cieku wodnego, na co inwestorzy nie posiadają pozwolenia wodnoprawnego. W złożonym odwołaniu A. i J. H. podnieśli, że nie uczestnicząc bez swojej winy w oględzinach nie mogli przedstawić swego stanowiska w sprawie. Protokół z oględzin został sporządzony tendencyjnie. Zgłoszenie budowy oczyszczalni zostało dokonane prawidłowo, albowiem wówczas ciek wodny, nazwany przez inwestorów ciekiem odwadniającym, przepływał przez działkę A. Z tego względu pozwolenie wodnoprawne nie było wymagane. Jednakże w okresie od [...]–[...] 2006 r. na działkach E, F, G, H i I zostały wykonane roboty, których skutkiem jest odsunięcie koryta cieku od granicy działki A. Roboty te nie stanowiły oczyszczenia koryta. Należy zatem uznać, że budowa oczyszczalni została wykonana prawidłowo, za zmianę przebiegu cieku odpowiadają właściciele działek sąsiednich. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu dostarczenia dokumentów i w tym zakresie wyznaczył nowy termin do [...] 2006 r., zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W podstawie prawnej podany został przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśniono, że postanowieniem organów nadzoru budowlanego wstrzymane zostały roboty przy budowie przedmiotowej oczyszczalni jako wykonywane w sposób istotnie odbiegający od warunków i ustaleń określonych w zgłoszeniu. Zgłoszenie dotyczyło budowy przydomowej oczyszczalni z odejściem do rowu melioracyjnego. Podany w zgłoszeniu sposób pozwolił na ominięcie obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie wód do cieku wodnego. Zarzut braku udziału skarżących w oględzinach uznano za uzasadniony, jednakże okoliczność ta nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji, albowiem drugi z inwestorów w oględzinach uczestniczył i był informowany o ustaleniach organu. W skardze do sądu administracyjnego A. i J. H. wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości. Ponowili zarzut, że nie mogli brać udziału w oględzinach w dniu [...] 2006 r. Uczestnicząca w nich współinwestorka K. D. nie była zorientowana w problemach inwestycji. Zgłoszenia budowy dokonano prawidłowo. Za zmianę przebiegu cieku wodnego odpowiedzialni są sąsiedzi, którzy dokonali jej w [...] 2006 r., zaś budowę oczyszczalni ukończono we wrześniu [...] 2005. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z [...] 2007 r. skarżący zawnioskowali o powtórne przeprowadzenie oględzin działki, dołączyli również pisemne oświadczenia G. M. oraz G. D., dotyczące faktu zmiany przebiegu koryta cieku. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w dniu 15 czerwca 2007 r. J. H. wyjaśnił m.in., że przedmiotowy ciek, przebiegający uprzednio wzdłuż granicy działek, jest ciekiem naturalnym, wypływającym ze źródeł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Stanowisko prezentowane dotychczas przez skarżących bazuje zasadniczo na zarzucie, że właściciele sąsiednich nieruchomości dokonali zmiany biegu cieku wodnego już po zgłoszeniu i wybudowaniu oczyszczalni przydomowej. Została ona zatem zaprojektowana zgodnie z prawem i wykonana zgodnie z projektem. Fakt, że aktualnie odprowadzanie ścieków nie odbywa się do rowu, nie obciąża inwestorów. Okoliczności te, uznawane jak się wydaje przez skarżących za zasadnicze, nie mają jednak znaczenia w badanej sprawie. Istotne znaczenie ma bowiem, w ocenie Sądu, charakter cieku, do którego zaprojektowano odprowadzenie wód z oczyszczalni. Wedle projektu odprowadzenie miało odbywać się do rowu odwodniającego. Położenie tego rowu w tym kontekście odgrywa drugorzędną rolę. Tymczasem w sprawie bezspornym jest, że ciek, do którego zaprojektowano odprowadzenie, jest ciekiem naturalnym. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.), przez cieki naturalne należy rozumieć rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy, naturalnymi lub uregulowanymi korytami. Z ustaleń organów wynika, że przedmiotowy ciek stanowi dopływ rzeki [...] i bierze początek w sposób naturalny w źródle. Faktom tym nie przeczą sami skarżący, którzy wręcz wyjaśniają, że określenie "rów odwadniający" zostało przez nich użyte w sensie "potocznym". Za zasadne należy zatem uznać stanowisko organów, że wbrew rozwiązaniu zaprojektowanemu, wykonano odprowadzenie do cieku naturalnego. Takie wykorzystanie cieku naturalnego wymaga uprzedniego zezwolenia wodnoprawnego. Pozwolenia wodnoprawne stanowią jeden z instrumentów zarządzania zasobami wodnymi. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane dla szczególnego korzystania z wód. Art. 37 pkt 2 prawa wodnego przewiduje, że szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi. Argumentując przeciwko stanowisku zajętemu przez organy, skarżący powoływali się na uprawnienia właściciela gruntu do zwykłego korzystania z wód, uregulowane w art. 36 prawa wodnego. Art. 36 ust. 3 pkt 4 tego prawa stanowi, że wprowadzanie do wód lub ziemi oczyszczonych ścieków, jeżeli ich łączna ilość jest większa niż 5 m3 na dobę, nie stanowi zwykłego korzystania z wód. A contrario zatem stanowi takie korzystanie odprowadzanie oczyszczonych ścieków w ilości mniejszej niż 5 m3 na dobę. Właścicielowi przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód, które stanowią jego własność. Wedle art. 12 prawa wodnego, własność właściciela nieruchomości stanowią wody stojące oraz wody w rowach znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej. Rowami zaś, zgodnie z definicją art. 9 ust. 1 pkt 13 prawa wodnego, są sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ich ujściu. Natomiast śródlądowe wody powierzchniowe płynące stanowią własność Skarbu Państwa ( art. 10 ust. 1a prawa wodnego ). Śródlądowe wody płynące to m.in. wody w ciekach naturalnych w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy ). Z powyższego względu nie można zatem uznać, że wprowadzanie oczyszczonych ścieków z oczyszczalni przydomowej do naturalnego cieku wodnego jest zwykłym korzystaniem z wód i nie wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Z akt sprawy wynika, że inwestorzy winni byli mieć świadomość zarówno co do charakteru cieku ( pismo Burmistrza S. z dnia [...] 2005 r. ), jak i obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawego na odprowadzenie wód do cieku wodnego ( pismo Kierownika Inspektoratu RZGW w Ż. z dnia [...] 2005 r.). Z przedstawionych względów, w przekonaniu Sądu organy prawidłowo uznały, że budowa oczyszczalni nastąpiła z istotnym naruszeniem warunków zgłoszenia i przepisów prawa, albowiem oczyszczone ścieki nie są odprowadzane do rowu melioracyjnego, lecz do naturalnego cieku wodnego. W tym kontekście w ocenie Sądu drugorzędne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma zarzut, że koryto cieku zostało przesunięte i odsunięte od granicy działki inwestorów. Również bowiem i przy zachowanym przebiegu koryta cieku, wykonane zostało odprowadzenie ścieków niezgodnie ze zgłoszeniem i projektem, a to ze względu na naturalny charakter cieku. Ze względu na fakt skutecznie dokonanego zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych, wykonana oczyszczalnia przydomowa nie stanowi samowoli budowlanej a skutki stwierdzonych nieprawidłowości podlegają usunięciu w trybie art. 51 prawa budowlanego. W wydanych decyzjach organy nadzoru budowlanego zobowiązały inwestorów do przedłożenia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków do istniejącego cieku wodnego lub alternatywnie do przedstawienia zamiennego rozwiązania sposobu odprowadzania ścieków wraz z wymaganymi dla takiego rozwiązania pozwoleniami, uzgodnieniami i opiniami. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę organ nakłada w drodze decyzji, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót oraz – w razie potrzeby – obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ podał wadliwą podstawę prawną wydanej decyzji. Przypadek określony w art. 51 ust. 1 pkt 3 dotyczy sytuacji, gdy nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę. Konsekwencją wydania ostatecznej decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego jest uchylenie pozwolenia na budowę zgodnie z art. 36a ust. 2 tego prawa. Uchylenie to uzasadnia konieczność sporządzenia i zatwierdzenia projektu zamiennego. W rozpatrywanym przypadku budowa oczyszczalni nie była realizowana na podstawie pozwolenia na budowę i w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany. To uchybienie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego nie stanowi jednak dostatecznego argumentu dla uznania wadliwości decyzji i jej uchylenia przez Sąd. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzone naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy. W przekonaniu orzekającego Sądu wpływu takiego stwierdzić nie można. Art. 51 prawa budowlanego przewiduje różne tryby prowadzenia przez organ postępowania naprawczego w sytuacji stwierdzenia wykonywania robót budowlanych w sposób odbiegający od warunków określonych w przepisach. Na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego organ jest wówczas uprawniony do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem. Nakazane czynności mogą polegać na uzyskaniu stosownych dokumentów. W ocenie Sądu wydane w sprawie rozstrzygnięcia mieszczą się w dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego i znajdują uzasadnienie w stwierdzonym stanie faktycznym. Należy wskazać skarżącym, że wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego jest pierwszym etapem postępowania naprawczego. W razie wykonania obowiązku – po upływie terminu lub na wniosek inwestora organ wydaje kończącą postępowanie decyzję stwierdzającą wykonanie obowiązku ( art. 51 ust. 3 ). Niewykonanie obowiązku skutkuje nakazem z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy. Sąd podziela stanowisko skarżących, że uchybiło przepisom procedury administracyjnej przeprowadzenie oględzin w sytuacji gdy strony nie były o nich powiadomione. To uchybienie, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c ppsa nie miało jednak istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i nie może uzasadniać uchylenia decyzji. Uwzględniając podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI