II SA/GL 483/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M. P. na decyzję o pozwoleniu na budowę, uznając, że inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością, a zarzuty dotyczące wywłaszczenia i dostępu do drogi nie mogły być rozpatrywane w tym postępowaniu.
Skarżąca M. P. wniosła skargę na decyzję o pozwoleniu na budowę, kwestionując legalność wcześniejszego wywłaszczenia części działek i podnosząc, że planowana inwestycja uniemożliwi jej dostęp do działki H. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że inwestor skutecznie wykazał prawo do dysponowania nieruchomością, a kwestie związane z wadliwością decyzji wywłaszczeniowej oraz zapewnieniem dostępu do drogi publicznej nie mogły być rozstrzygane w ramach postępowania o pozwolenie na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę M. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę dla zespołu budynków mieszkalnych. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące wadliwości postępowania wywłaszczeniowego oraz braku zapewnienia jej dostępu do działki H. Sąd oddalił skargę, uznając, że inwestor skutecznie wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co wynikało z prawa użytkowania wieczystego. Sąd podkreślił, że kwestie wadliwości decyzji wywłaszczeniowej i roszczenia o zwrot nieruchomości nie mogły być rozstrzygane w postępowaniu o pozwolenie na budowę, zwłaszcza że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej zostało umorzone, a postępowanie o zwrot nieruchomości zawieszone. Ponadto, sąd uznał, że zapewnienie dostępu do drogi publicznej w kontekście art. 5 pkt 9 Prawa budowlanego mogło być rozpatrywane jedynie w ramach orzeczenia sądu powszechnego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, a skarżąca nie wykazała istnienia służebności drogowej. Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów procedury administracyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeśli inwestor spełnia wymogi określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a kwestie wadliwości decyzji wywłaszczeniowej nie mogą być rozstrzygane w tym postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postępowanie o pozwolenie na budowę ma ściśle określony zakres przedmiotowy, a organ nie może uzależniać wydania decyzji od spełnienia wymogów nieprzewidzianych ustawą. Kwestie wadliwości decyzji wywłaszczeniowej i roszczenia o zwrot nieruchomości nie należą do jurysdykcji organu architektoniczno-budowlanego ani sądu administracyjnego w tym kontekście.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.p.b. art. 32 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę może być wydane tylko temu, kto złożył wniosek w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
u.p.b. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki z planami miejscowymi, wymaganiami ochrony środowiska, decyzją o warunkach zabudowy, przepisami technicznobudowlanymi, a także kompletność projektu i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń.
u.p.b. art. 35 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli spełnione są wymogi określone w art. 35 ust. 1.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.b. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
u.p.b. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
u.p.b. art. 34 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
u.p.b. art. 5 § pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Dotyczy zapewnienia dostępu do drogi publicznej, ale sąd ograniczył jego stosowanie w tym postępowaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co zostało potwierdzone oświadczeniem. Kwestie wadliwości decyzji wywłaszczeniowej i roszczenia o zwrot nieruchomości nie należą do zakresu postępowania o pozwolenie na budowę. Brak było podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę, gdyż inwestor spełnił wymogi Prawa budowlanego. Zapewnienie dostępu do drogi publicznej w kontekście art. 5 pkt 9 Prawa budowlanego nie mogło być rozstrzygane w tym postępowaniu bez orzeczenia sądu powszechnego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwości postępowania wywłaszczeniowego. Zarzuty dotyczące braku zapewnienia dostępu do działki H i uniemożliwienia jej zabudowy. Żądanie unieważnienia decyzji wywłaszczeniowej.
Godne uwagi sformułowania
wykluczając możliwość uzależnienia uwzględnienia wniosku od spełnienia innych wymogów, nie przewidzianych ustawą, a przede wszystkim działanie na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Poszanowanie, występujących na obszarze działania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej ( art. 5 pkt 9 Prawa budowlanego ), dopuszczalne zaś jest jedynie wówczas, gdy ochrona wynika z konkretnych norm techniczno – budowlanych, orzeczeń sądów powszechnych, bądź ostatecznych decyzji administracyjnych. Taki stan rzeczy oznaczał, iż prawo inwestora w postaci przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego działek, objętych inwestycją, nie zostało skutecznie podważone.
Skład orzekający
Łucja Franiczek
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Bogucka
członek
Rafał Wolnik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłego zakresu kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu o pozwolenie na budowę oraz ograniczeń w rozpatrywaniu zarzutów dotyczących wadliwości decyzji poprzedzających."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wywłaszczeniem i dostępem do nieruchomości, a interpretacja przepisów Prawa budowlanego jest osadzona w kontekście ówczesnego orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt między inwestorem a sąsiadem, gdzie sąd administracyjny musi rozgraniczyć swoje kompetencje od kompetencji innych organów i sądów, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i nieruchomości.
“Sąd administracyjny nie rozstrzygnie sporu o wywłaszczenie przy pozwoleniu na budowę – kluczowe znaczenie ma prawo do dysponowania nieruchomością.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 483/04 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2006-01-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-08-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Iwona Bogucka Łucja Franiczek /przewodniczący sprawozdawca/ Rafał Wolnik Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Sygn. powiązane II OSK 1813/06 - Wyrok NSA z 2008-01-09 II OZ 419/05 - Postanowienie NSA z 2005-05-23 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant stażystka Ewa Pasiek, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z up. Prezydenta Miasta C., po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w C., zatwierdzono projekt budowlany i udzielono wnioskodawcy pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych z garażami w zabudowie szeregowej wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działkach nr ewid. A, B, C, D, E obręb [...] w C. między ulicami A i B. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepisy art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na zgodność zamierzenia inwestycyjnego z wymogami Prawa budowlanego i ważnej decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] r. nr sprawy [...]. Nadto, w związku z żądaniem wstrzymania budowy zgłoszonym przez M. P. ( jako poprzednią współwłaścicielkę działek nr Fi G, które po wywłaszczeniu weszły w skład nieruchomości, objętych wnioskiem inwestora), organ orzekający powołał się na treść wyjaśnień, udzielonych odrębnymi pismami z dnia [...] 2004 r. oraz z dnia [...] 2004 r. W odwołaniu od decyzji M. P. wskazując na wadliwość postępowania wywłaszczeniowego i bezprawność decyzji wywłaszczeniowej nr [...] z dnia [...] r., ponowiła żądanie wstrzymania budowy i wniosła o wnikliwe rozpoznanie sprawy oraz przeprowadzenie dowodu przeciwko decyzji wywłaszczeniowej, domagając się jej unieważnienia. Natomiast A. P. jako właścicielka działki nr H, przylegającej do terenu inwestycji zarzuciła, iż budowa udaremni wjazd na teren jej działki, niwecząc plany zabudowy. Zdaniem odwołującej się, po wywłaszczeniu działek o dawnych numerach G i F, w projekcie zagospodarowania terenu zaprojektowano drogę, która zabezpieczała dojazd do zakupionej przez nią działki nr H, zaś obecnie inaczej zaprojektowano budowę domów jednorodzinnych. Stąd też sprzeciwiła się zaplanowanej budowie, objętej decyzją nr [...]. Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Wojewody [...], utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, na skutek spełnienia przez inwestora wymagań określonych w art. 32 i art. 34 Prawa budowlanego, brak było podstaw do wydania decyzji odmownej. Inwestor dołączył bowiem do wniosku oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt budowlany i ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ( decyzja SKO nr [...] z dnia [...] r.). Nadto, organ II instancji podał, iż na wniosek M. P. toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, zakończone decyzją z dnia [...] r. nr [...] o umorzeniu postępowania w tej sprawie. Od decyzji tej M. P. wniosła co prawda odwołanie, lecz w ocenie organu, ani rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury, ani też kolejne roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, nie wpłynie na zmianę stanu prawnego z uwagi na oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odnosząc się zaś do zarzutu A. P. w sprawie pozbawienia wjazdu na teren działki nr H, organ wyjaśnił, iż plan realizacyjny zagospodarowania terenu zatwierdzony decyzją z dnia [...] r. z korektą z dnia [...] r., przewiduje wjazd od strony ulicy C, bez możliwości wjazdu od strony działek G i F. Stąd też za nieuzasadniony uznano zarzut naruszenia art. 5 ust. 9 Prawa budowlanego, jako że odwołująca się ma zapewniony dostęp do drogi publicznej. W tym stanie rzeczy odwołań nie uwzględniono. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. P. ponowiła zarzuty co do bezprawności wywłaszczenia działek nr G i F, podkreślając iż wykonanie decyzji odbierze możliwość zabudowy działki nr H z uwagi na wąski wjazd od ulicy C. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując dotychczasową argumentację. W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] 2004 r. M. P. podała, iż wjazd od strony ulicy C ma szerokość 252 – 245 cm i jest ograniczony murami sąsiadujących budynków mieszkalnych, zaś w projekcie zagospodarowania ma użytek wywłaszczenia przewidziano drogę, zabezpieczającą dojazd do jej nieruchomości od strony ul. A. Wreszcie w piśmie z dnia [...] 2006 r. skarżąca wskazała, iż od 2003 r. czyni starania o umożliwienie dojazdu od działki nr H od strony północnej, zaś sporna budowa uniemożliwi zabudowę jej działki nr H. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z uwagi na spełnienie przez inwestora wymagań, określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), nie można bowiem było w świetle art. 35 ust. 4 tej ustawy, odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto : 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nadto, na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza : 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z : a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu oraz jej sprawdzenie przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Powyższa regulacja jednoznacznie wskazuje na zakres działania organów administracji architektoniczno-budowlanej na etapie badania wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, wykluczając możliwość uzależnienia uwzględnienia wniosku od spełnienia innych wymogów, nie przewidzianych ustawą, a przede wszystkim działanie na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Poszanowanie, występujących na obszarze działania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej ( art. 5 pkt 9 Prawa budowlanego ), dopuszczalne zaś jest jedynie wówczas, gdy ochrona wynika z konkretnych norm techniczno – budowlanych, orzeczeń sądów powszechnych, bądź ostatecznych decyzji administracyjnych. Tymczasem w niniejszej sprawie tego typu okoliczności nie wystąpiły. Przede wszystkim podzielić należy pogląd organu odwoławczego, iż w świetle oświadczenia reprezentanta inwestora z dnia [...]2004 r. ( k. [...] akt adm.) o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, wynikającym z prawa użytkowania wieczystego ( KW Nr [...]), nie mógł odnieść skutku sprzeciw skarżącej jako poprzedniej współwłaścicielki części działek, objętych spornym zamierzeniem inwestycyjnym. Prawa inwestora nie niweczyły bowiem działania skarżącej, mające na celu podważanie legalności decyzji wywłaszczeniowej, jak i zgłoszone roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Jak wynika z dokumentów dołączonych do pisma z dnia [...] 2006 r., skarżąca wniosła o zwrot części wywłaszczonych działek w celu umożliwienia dojazdu do działki nr H od strony ul. A, a następnie domagała się stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta C. zawiesił postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, zaś Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych. Następnie decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. uchylono decyzję Wojewody [...] i orzeczono o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której legalność została już oceniona decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] r. ( k. [...] akt sądowych ). Zatem w dacie orzekania w niniejszej sprawie w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, zaś postępowanie o zwrot wywłaszczonych działek było zawieszone. Taki stan rzeczy oznaczał, iż prawo inwestora w postaci przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego działek, objętych inwestycją, nie zostało skutecznie podważone. Brak też było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę do czasu rozpatrzenia roszczeń skarżącej. Wreszcie, zauważyć przyjdzie, iż dawne działki nr G i F, objęte są jedynie częściowo żądaniem zwrotu, zaś z projektu zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji wynika, że odległość projektowanego budynku nr [...] w najbliższym miejscu od działki nr H wynosi 4 m, licząc od narożnika. Działka skarżącej nr H przylega zaś do ulicy C i położona jest w znacznej odległości od ulicy A, do której nie przylegały też wywłaszczone działki nr G i F ( vide: mapa, dołączona do pisma na k. [...] akt adm.). W takiej sytuacji w celu umożliwienia skarżącej dojazdu do działki nr H, nie jest wystarczający zwrot części wywłaszczonych działek, a niezbędne byłoby ustanowienie służebności drogowej, co możliwe jest jedynie na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Tymczasem skarżąca nie wykazała, aby przysługiwała jej służebność drogi koniecznej. Nie ma też znaczenia fakt, iż z uwagi na istniejącą zabudowę od strony ulicy C, nie został zapewniony swobodny dojazd na zaplecze tej działki, co w ocenie skarżącej uniemożliwia jej dalszą zabudowę. W ramach niniejszego postępowania skarżąca nie może bowiem domagać się zapewnienia dostępu do ulicy A, a w granicach ochrony z art. 5 pkt 9 Prawa budowlanego, honorowane mogło być jedynie orzeczenie sądu powszechnego. Nadto, podniesione w skardze zarzuty pod adresem decyzji wywłaszczeniowej nie mogły być rozpoznane ani przez organy administracji architektoniczno- budowlanej, ani przez sąd administracyjny w toku kontroli decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia przepisom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI