II SA/GL 458/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi B. J. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 12 lutego 2025 r., które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia 30 października 2024 r. Postanowieniem z 17 stycznia 2023 r. Powiatowy Inspektor wstrzymał użytkowanie budynku garażowego jako warsztatu samochodowego i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentacji legalizacyjnej. Po serii odwołań i uchyleń, Powiatowy Inspektor postanowieniem z 30 października 2024 r. zmienił swoje wcześniejsze postanowienie z 17 stycznia 2023 r., wyznaczając nowy termin wykonania obowiązku na 21 grudnia 2024 r. Strona złożyła zażalenie na to postanowienie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów KPA, w tym dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego i wydania postanowienia bez podstawy prawnej. Śląski WINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia, wskazując, że na postanowienie wydane na podstawie art. 77 § 2 KPA nie przysługuje zażalenie. WSA w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd podkreślił, że przedmiotem kontroli sądowej było jedynie postanowienie o niedopuszczalności zażalenia, a nie merytoryczna zasadność wcześniejszych postanowień. Stwierdzono, że na postanowienie modyfikujące termin wykonania obowiązku przedstawienia dokumentów, wydane w trybie art. 77 § 2 KPA, nie przysługuje zażalenie, a jego kwestionowanie możliwe jest jedynie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie. Sąd uznał, że postanowienie zmieniające termin było prawidłowe i nie stanowiło sprostowania w trybie art. 113 § 1 KPA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że na postanowienie modyfikujące termin wykonania obowiązku przedstawienia dokumentów w postępowaniu legalizacyjnym, wydane w trybie art. 77 § 2 KPA, nie przysługuje zażalenie, a jedynie możliwość kwestionowania go w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie. Potwierdzenie, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji nie eliminuje z obrotu prawnego niezaskarżalnych postanowień.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniach administracyjnych, gdzie kluczowe jest rozróżnienie między postanowieniami podlegającymi zażaleniu a tymi, które można kwestionować tylko w odwołaniu od decyzji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy na postanowienie organu pierwszej instancji, zmieniające wcześniejsze postanowienie wstrzymujące zmianę sposobu użytkowania budynku i nakładające obowiązek przedstawienia dokumentacji, poprzez wyznaczenie nowego terminu wykonania, przysługuje zażalenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, na postanowienie wydane w trybie art. 77 § 2 KPA, modyfikujące postanowienie dotyczące dowodów (w tym przypadku obowiązek przedstawienia dokumentów), nie przysługuje zażalenie. Możliwe jest jedynie kwestionowanie takiego postanowienia w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach KPA (art. 141 § 1, art. 142), zgodnie z którymi zażalenie przysługuje tylko wtedy, gdy Kodeks tak stanowi. Na postanowienia wydane w toku postępowania, które nie rozstrzygają o istocie sprawy, a jedynie służą jej prowadzeniu (jak postanowienie o zmianie terminu wykonania obowiązku), zażalenie nie przysługuje, chyba że przepis szczególny to przewiduje. W przypadku art. 71a Prawa budowlanego, zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej (art. 71a ust. 2), a nie na postanowienie wydane na podstawie ust. 1.
Czy uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji powoduje automatyczne wyeliminowanie z obrotu prawnego niezaskarżalnych zażaleniem postanowień poprzedzających tę decyzję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie powoduje automatycznego wyeliminowania z obrotu prawnego niezaskarżalnych zażaleniem postanowień poprzedzających tę decyzję. Postanowienia te pozostają w mocy i mogą być kwestionowane w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym organ odwoławczy nie jest uprawniony do uchylania postanowień niezaskarżalnych zażaleniem, nawet jeśli zostały one zakwestionowane w odwołaniu od decyzji. Organ odwoławczy może jedynie wyrazić stanowisko w uzasadnieniu swojej decyzji, a konsekwencją może być uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Postanowienie pozostaje w mocy i może być modyfikowane przez organ pierwszej instancji w toku ponownego postępowania.
Przepisy (25)
Główne
u.p.b. art. 71a § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 71 § ust. 2a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 134 § w związku z art. 144
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 77 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 141 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 142
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 113 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 132
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 113 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 71a § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 71a § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Na postanowienie wydane w trybie art. 77 § 2 KPA, modyfikujące postanowienie dotyczące dowodów, nie przysługuje zażalenie. • Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji nie powoduje automatycznego wyeliminowania z obrotu prawnego niezaskarżalnych zażaleniem postanowień poprzedzających tę decyzję.
Odrzucone argumenty
Zażalenie na postanowienie zmieniające termin wykonania obowiązku przedstawienia dokumentacji jest dopuszczalne. • Postanowienie organu pierwszej instancji było sprostowaniem w trybie art. 113 § 1 KPA. • Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy skutkuje wyeliminowaniem z obrotu prawnego poprzedzających ją postanowień.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie może natomiast kierować się tu względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. • Wyrażony w tym unormowaniu nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. • Poza zakresem kontroli Sądu pozostają natomiast wszelkie merytoryczne kwestie związane z prawidłowością obu pozostałych postanowień jak również objęte wydanymi w ramach tego postępowania decyzjami nakazującymi wyżej wymienionemu przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu. • Prawo zażalenia wynika z elementu obiektywnego w postaci istnienia normy prawnej stanowiącej jego źródło i uprawnienia tego w żaden sposób nie można domniemywać. • Zażalenie na postanowienie, co do którego ustawodawca nie przewidział uprawienia do jego zaskarżenia jest niedopuszczalne (a contrario art. 141 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). • Wbrew zarzutom strony, zaskarżone postanowienie należy więc uznać za prawidłowe, wydane zgodnie z zasadami procesowymi sformułowanymi w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz z innymi przepisami powołanego Kodeksu, w tym zostało uzasadnione z poszanowaniem wymogów wynikających z jego art. 107 § 3. • Właśnie takiej modyfikacji dokonał w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji zmieniając swoje postanowienie z 17 stycznia 2023 r. poprzez wyznaczenie nowego terminu wykonania obowiązku, który został nałożony na stronę.
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Dobrowolski
członek
Tomasz Dziuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że na postanowienie modyfikujące termin wykonania obowiązku przedstawienia dokumentów w postępowaniu legalizacyjnym, wydane w trybie art. 77 § 2 KPA, nie przysługuje zażalenie, a jedynie możliwość kwestionowania go w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie. Potwierdzenie, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji nie eliminuje z obrotu prawnego niezaskarżalnych postanowień."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniach administracyjnych, gdzie kluczowe jest rozróżnienie między postanowieniami podlegającymi zażaleniu a tymi, które można kwestionować tylko w odwołaniu od decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia proceduralnego w prawie budowlanym, a konkretnie dopuszczalności zażalenia na postanowienie modyfikujące termin wykonania obowiązku. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy zażalenie nie przysługuje? Sąd wyjaśnia pułapki proceduralne w prawie budowlanym.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.