II SA/Gl 458/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2016-08-31
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntównieruchomościprawo geodezyjneadministratorprawo zarządustan prawnyaktualizacja operatuSkarb Państwaspółka akcyjna

WSA w Gliwicach oddalił skargę spółki domagającej się wykreślenia jej jako administratora z operatu ewidencji gruntów, uznając brak wystarczających dokumentów potwierdzających zmianę stanu prawnego.

Spółka "A" S.A. domagała się wykreślenia jej jako administratora z operatu ewidencji gruntów dla nieruchomości, dla których właścicielami był Skarb Państwa. Spółka argumentowała, że jej poprzednicy prawni władali gruntem na podstawie prawa zarządu, które zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Organy administracji oraz WSA uznały, że do aktualizacji ewidencji wymagane są dokumenty potwierdzające zmianę stanu prawnego, sporządzone po wprowadzeniu danych do ewidencji, a sama zmiana prawa zarządu nie stanowi wystarczającej podstawy do wykreślenia bez dodatkowego udokumentowania.

Spółka "A" S.A. (wcześniej "Z" S.A.) wniosła o wykreślenie jej jako administratora z operatu ewidencji gruntów dla nieruchomości, dla których jako właściciel wpisany był Skarb Państwa. Spółka podnosiła, że jej poprzednicy prawni władali tymi nieruchomościami na podstawie prawa zarządu, które zostało wyeliminowane z porządku prawnego. Organy administracji (Starosta i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując, że aktualizacja ewidencji wymaga przedłożenia dokumentów potwierdzających zmianę stanu prawnego, a nie można samodzielnie rozstrzygać o uprawnieniach do gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla istniejący stan prawny, a jej aktualizacja wymaga przedłożenia prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych lub innych dokumentów potwierdzających zmianę. Sąd uznał, że spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów, a powoływanie się na wyeliminowanie prawa zarządu nie jest wystarczające do dokonania zmian w ewidencji bez dodatkowego udokumentowania, zwłaszcza że prawo zarządu zostało przekształcone w trwały zarząd.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak prawa zarządu nie jest wystarczającą podstawą do wykreślenia z ewidencji gruntów, jeśli nie zostaną przedłożone inne dokumenty potwierdzające zmianę stanu prawnego, sporządzone po wprowadzeniu danych do ewidencji.

Uzasadnienie

Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla istniejący stan prawny. Aktualizacja wymaga przedłożenia dokumentów takich jak prawomocne orzeczenia sądowe, decyzje administracyjne lub inne akty normatywne, które jednoznacznie ustalają nowy stan prawny. Sama zmiana przepisów eliminująca prawo zarządu nie jest wystarczająca, jeśli nie towarzyszą jej odpowiednie dokumenty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.g.k. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozp. EGiB art. 12 § ust. 1 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Akt normatywny stanowi podstawę wpisu w ewidencji gruntów dotyczących prawa do nieruchomości jedynie wówczas, gdy normy w nim zawarte ustalają takie prawo oraz określają expressis verbis podmioty oraz obiekty ewidencyjne, do których się ono odnosi, a jednocześnie z przepisów tych nie wynika obowiązek potwierdzania nabycia tego prawa w drodze orzeczenia sądowego lub administracyjnego.

Pomocnicze

p.g.k. art. 7d § pkt 1 lit. a tiret pierwszy

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 24 § ust. 2c

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.g.n. art. 45 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo oceniły, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o zmianę wpisu w ewidencji gruntów bez przedłożenia dokumentów potwierdzających zmianę stanu prawnego. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie kształtuje nowego stanu prawnego. Akt normatywny może stanowić podstawę wpisu w ewidencji gruntów tylko w ściśle określonych warunkach, które nie zostały spełnione w tej sprawie.

Odrzucone argumenty

Argumentacja spółki oparta na wyeliminowaniu prawa zarządu z obrotu prawnego jako wystarczającej podstawie do wykreślenia z ewidencji. Argumentacja spółki dotycząca braku infrastruktury kolejowej na spornych działkach. Argumentacja spółki, że trwały zarząd nie został jej ustanowiony.

Godne uwagi sformułowania

Ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Dokonanie zmian w operacie możliwe jest zatem jedynie poprzez udokumentowanie przez osobę legitymującą się interesem prawnym rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów.

Skład orzekający

Maria Taniewska-Banacka

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Broda

sędzia

Łucja Franiczek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych przy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, zwłaszcza w kontekście zmian stanu prawnego i roli aktów normatywnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem zarządu i jego transformacją, ale ogólne zasady dotyczące dokumentowania zmian w ewidencji są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu zarządzania nieruchomościami i aktualizacji danych ewidencyjnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Jak udowodnić zmianę stanu prawnego nieruchomości w ewidencji gruntów? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 458/16 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2016-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-05-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Łucja Franiczek
Maria Taniewska-Banacka /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Broda
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
I OSK 2760/16 - Wyrok NSA z 2017-05-23
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 520
art. 7d, 22, 24ust. 2c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 14 października 2014 r., "Z" S.A. (zwana dalej w skrócie Spółką lub skarżącą) zwróciła się do Starostwa Powiatowego w B. o wykreślenie z ewidencji gruntów i budynków wpisu "administrator", dla nieruchomości oznaczonej działkami ewidencyjnymi nr [...], [...], [...], [...] km. [...], [...] km. [...] oraz [...] km. [...] położonych w C. Podniosła, że Spółce nie przysługuje jakiekolwiek uprawnienie do władania ww. nieruchomością. Spółka nie jest również posiadaczem tej nieruchomości, nie posiada decyzji o przekazaniu gruntów w zarząd oraz innych dokumentów, które umożliwiłyby wystąpienie o uwłaszczenie. Dodatkowo Spółka wyjaśniła, że nie posiada żadnej infrastruktury kolejowej posadowionej na przedmiotowym gruncie.
W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że poprzednik prawny Spółki tj. "C", potem "D" w K., a następnie "E" S.A. ponosiły opłatę za zarząd gruntem położonym w C. obejmującym m.in. działki nr [...] km. [...],[...],[...],[...] km. [...] zgodnie z decyzją Urzędu Miejskiego w C. nr [...] z dnia [...] r. Przedsiębiorstwa nie ponosiły opłat za zarząd gruntem oznaczonym nr działek [...] km. [...] oraz [...] km. [...]. Ponadto dla nieruchomości oznaczonej nr działek [...] km. [...] oraz [...] km. [...] prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w B. księga wieczysta nr [...], gdzie w dziale II jako właściciel wpisane jest "D" w K. Podstawą wpisu do ww. księgi wieczystej była decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości na rzecz ww. przedsiębiorstwa.
Pismem z dnia 25 czerwca 2015 r. Burmistrz Miasta C. poinformował Geodetę Powiatowego, że w ciągu ostatnich pięciu lat Spółka nie deklarowała i nie opłacała podatku od nieruchomości ani też podatku rolnego od przedmiotowych działek. Aktualnie wezwano Spółkę do złożenia korekt deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2010-2015.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Starosta [...] odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w żądanym przez Spółkę zakresie. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przytoczył historię wpisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczącą ww. działek oraz wskazał, że do wniosku o aktualizację zapisów w ewidencji gruntów i budynków nie dołączono żadnych dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do spełnienia żądania wnioskodawcy poprzez wykreślenie Spółki jako "administratora" przedmiotowych działek. Starosta [...] wyjaśnił, że w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j.: Dz. U. 2015, poz. 542) aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1), co oznacza, że aktualizacja ta możliwa jest jedynie poprzez udokumentowanie rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji, a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Organ pierwszej instancji zaakcentował, iż w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów organ nie może samodzielnie rozstrzygać o uprawnieniach do gruntu.
Decyzja, jak wynika z jej części nagłówkowej, wydana została na podstawie art. 7d pkt 1 lit. a tiret pierwszy oraz art. 22 ust. 1 i 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz. U.2015, poz. 520 z późn. zm.).
Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik "Z" S.A. – r. pr. R. W. Pełnomocnik wskazał, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, poprzednicy prawni Spółki zostali wpisani do ewidencji gruntów i budynków na podstawie decyzji wywłaszczeniowych wydanych przed 1989 r., na mocy których przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa. Zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami, przedsiębiorstwa państwowe były jedynie dzierżycielami nieruchomości należących do Skarbu Państwa, dlatego poprzednicy prawni Spółki posiadali przedmiotowe nieruchomości na podstawie prawa zarządu. Jednakże prawo to zostało wyeliminowane z porządku prawnego i obecnie już nie istnieje. Zatem - w ocenie odwołującego - zapisy dotyczące administrowania lub władania gruntem przez poprzedników prawnych Spółki powinny zostać wykreślone w oparciu o § 12 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, bowiem skoro podstawą wpisu było prawo, które obecnie nie istnieje, to oznacza, że wykreślenie winno nastąpić wskutek dyspozycji zawartej w akcie normatywnym - ustawie, która usunęła to prawo z porządku prawnego (ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości).
Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymał zaskarżoną doń decyzję Starosty [...] w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji obszernie zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, wytykając następnie organowi I instancji przewlekły sposób procedowania w sprawie. Kolejno wskazał, że aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla obrębu C., w jednostce rejestrowej G.10 wpisane są działki nr nr [...],[...],[...],[...] km. [...],[...] km. [...] oraz [...] km. [...], gdzie jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa, a jako administrator "Z" S.A. Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] km. [...] od założenia ewidencji gruntów tj. od roku 1962 ujawniona jest w jednostce rejestrowej nr 10 gdzie pierwotnie jako podmiot władający gruntem wpisane było "D" w K. Do tej jednostki rejestrowej dopisane zostały następnie kolejne działki, które organ II instancji wyliczył. Wyliczył też kolejne późniejsze zmiany podmiotowe dotyczące następców prawnych "D" w K.
Organ zaakcentował, że zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny. Nie może zatem organ ewidencyjny rozstrzygać sporów co do prawa osób i jednostek organizacyjnych do gruntów, ani nadawać prawa do nieruchomości. Z zestawienia § 10 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wynika, że prawa do gruntów, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostatecznych decyzji administracyjnych, oraz dyspozycji zawartych w aktach normatywnych. Aby więc dokonać wpisu stanu prawnego nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków, stan ten musi wynikać z określonych prawem dokumentów, poza przypadkiem określonym w § 12 ust. 1 pkt 5, dotyczącym stanu prawnego wynikającego z dyspozycji zawartej w akcie normatywnym.
Innymi słowy, dokonanie zmian w ewidencji gruntów możliwe jest poprzez udokumentowanie - przez osobę zainteresowaną - rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji, a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Przy czym chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych. Dokumentów takich skarżąca Spółka jednak nie przedłożyła.
Co prawda Spółka powołuje się na pkt 5 § 12 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, stanowiącego, że podstawę uwidocznienia w ewidencji gruntów prawa do konkretnego gruntu mogą stanowić dyspozycje zawarte w aktach normatywnych, to jednak zauważyć należy, że - jak to wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego - akt normatywny stanowi podstawę wpisu w ewidencji gruntów dotyczących prawa do nieruchomości jedynie wówczas, gdy normy w nim zawarte ustalają takie prawo oraz określają expressis verbis podmioty oraz obiekty ewidencyjne, do których się ono odnosi, a jednocześnie z przepisów tych nie wynika obowiązek potwierdzania nabycia tego prawa w drodze orzeczenia sądowego lub administracyjnego. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie występuje. Spółka ponadto wskazuje, że jej poprzednicy prawni posiadali przedmiotowe nieruchomości na podstawie prawa zarządu, a prawo to zostało wyeliminowane z porządku prawnego i obecnie już nie istnieje. Jednakowoż z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami prawo zarządu zostało przekształcone w zbliżoną do niego instytucję trwałego zarządu, unormowaną w przepisach rozdziału 5 tej ustawy. Wobec powyższego powoływanie się przez Spółkę na brak "instytucji zarządu" jako przesłanki, która winna stanowić podstawę do aktualizacji operatu ewidencyjnego uznać należy za bezprzedmiotową.
Pismem z dnia 8 kwietnia 2016 r., reprezentowana przez r. pr. R. W. Spółka (działająca obecnie, jak wynika z pisma procesowego z dnia 13 maja 2016 r. pod nazwą "A" Spółka Akcyjna) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 20, art. 22 i art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz wydanego na podstawie art. 26 ust. 2 tej ustawy § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez ich niezastosowanie. Uzasadniając sformułowane zarzuty pełnomocnik wskazał m.in., że Spółka nie podważa tego, że w toku postępowania organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w wymienionych dokumentach, w tym także rozstrzygać sporów dotyczących własności. Jednak takie stanowisko nie przeczy żądaniu skarżącej, gdyż podstawową zasadą dotyczącą prowadzenia ewidencji jest wynikająca z § 44 pkt 2 rozporządzenia zasada utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami. Należy uznać, że przepisy prawa są dostępne dla organów, a to właśnie na podstawie dyspozycji wynikającej z aktu normatywnego skarżąca domaga się wykreślenia jej z ewidencji gruntów. Skarżąca podnosi bowiem, że jej poprzednicy prawni posiadali przedmiotowe nieruchomości na podstawie prawa zarządu, a prawo to zostało wyeliminowane z porządku prawnego i obecnie już nie istnieje. Zatem zapisy dotyczące administrowania lub władania gruntem przez poprzedników prawnych wnioskodawcy powinny zostać wykreślone w oparciu o § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Trwały zaś zarząd, na którego istnienie w prawie powołał się organ, zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustanawia właściwy organ w drodze decyzji. Skarżąca nie posiada takiej decyzji ani innych dokumentów świadczących o przekazaniu w trwały zarząd przedmiotowych nieruchomości Spółce lub jej poprzednikom prawnym. Nadto w obecnym stanie prawnym nie istnieje prawo trwałego zarządu przysługujące osobie prawnej.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia sformułowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zaakcentował m.in., że akt normatywny może stanowić podstawę zmiany zapisu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli jest wystarczająco skonkretyzowany co do podmiotu i przedmiotu, a kwestia uregulowania stanu prawnego przez akt normatywny jest bezsporna, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca (organ przywołał w tej mierze tezę z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1764/10).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2016, poz. 718 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, odpowiada obowiązującemu prawu, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem składu orzekającego, nie może zostać uwzględniona. W szczególności Sąd nie stwierdził wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy czy z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też z innym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trafnie bowiem zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną odmawiającą wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmiany podmiotowej polegającej na wykreśleniu Spółki jako administratora nieruchomości. W sposób przekonujący, poparty dowodami, orzekające w sprawie organy wykazały powody, dla których nie można uwzględnić wniosku skarżącej Spółki, a wydane decyzje, wbrew twierdzeniom skargi szczegółowo uzasadnione, nie budzą wątpliwości co do ustaleń okoliczności faktycznych i prawnych.
Przypomnieć zatem należy, jak to trafnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że zgodnie z art. 2 pkt 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W myśl art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 24 ust. 1 ww. ustawy informacje o właścicielach nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego o innych podmiotach, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, zawiera operat ewidencyjny. Przepis art. 22 ust. 1 ww. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, do zadań których należy m.in. - zgodnie z § 44 pkt. 2 ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków - utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami.
Podkreślenia wymaga nadto, że w myśl art. 20, 22 i 24 ww. ustawy ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Jest zatem wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności. Tym samym ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej – por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 914/98. Ewidencja powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmian przedmiotowych i podmiotowych w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych, spisanych umów i ugód w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentów posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności – por. np. wyrok NSA z dnia 15 października 1998 r., sygn. akt II SA 810/98; wyrok NSA z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1094/98; wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 119/99.
Dokonanie zmian w operacie możliwe jest zatem jedynie poprzez udokumentowanie przez osobę legitymującą się interesem prawnym rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów, o których mowa powyżej. Podkreślenia wymaga też, iż nie można w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów samodzielnie ustalać i rozstrzygać o uprawnieniach do gruntu oraz o prawidłowości tytułów własności, które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji.
W konsekwencji aby doprowadzić do pożądanych zmian w ewidencji posiadająca interes prawny strona musiałaby przedłożyć stosowne wskazane wyżej dokumenty (prawomocne wyroki sądowe, ostateczne decyzje administracyjne itd.) sporządzone po wprowadzeniu do ewidencji danych, z którymi strona się nie zgadza, a jeśli rozstrzygnięć takich nie posiada w pierwszej kolejności inna podjąć działania w celu wszczęcia postępowań zmierzających do ich uzyskania. Okoliczności takie w niniejszej sprawie nie miały miejsca.
Aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla obrębu C., w jednostce rejestrowej G.10 wpisane są działki nr nr [...],[...],[...],[...] km. [...],[...] km. [...] oraz [...] km. [...], gdzie jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa, a jako administrator "A" S.A. Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] km. [...] od założenia ewidencji gruntów tj. od roku 1962 ujawniona jest w jednostce rejestrowej nr 10 gdzie pierwotnie jako podmiot władający gruntem wpisane było "D" w K. Do tej jednostki rejestrowej dopisane zostały następnie wyliczone w decyzjach organów działki.
Późniejsze zmiany podmiotowe dotyczące następców prawnych "D" w K. zostały wprowadzone do ww. jednostki rejestrowej na wniosek wraz z dokumentacją potwierdzającą zmianę wpisów. Jak wskazują obydwa orzekające w sprawie organy zmianą nr [...] w miejsce "D" w K. wpisano "C". Następnie na podstawie zarządzenia Nr 44 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 listopada 1988 r. w sprawie podziału i łączenia niektórych przedsiębiorstw zgrupowanych we Wspólnocie Węgla Kamiennego w miejsce dotychczasowego podmiotu w jednostce rejestrowej nr 10 wpisano zmianą nr [...] Kopalnię "E". W kolejności zmianą nr [...] dokonano nowego wpisu na podstawie [...] (uzasadnienie str. 2 KRS) poprzez wpisanie jako administratora przedmiotowych działek "F" S.A. Następnie zmianą nr [...] na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] r. dokonano kolejnej zmiany nazwy podmiotu w przedmiotowej jednostce rejestrowej wpisując "A" S.A. Ostatecznie na podstawie [...] z dnia [...] zmieniono dotychczasowy wpis na nowy: "A" S.A.
Jak to wskazano powyżej skarżąca Spółka, aby doprowadzić do pozytywnego załatwienia wniosku, winna przedłożyć organowi administracji geodezyjnej dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych i wskazujące na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan prawny przedmiotowych działek. Dokumentów takich skarżąca Spółka jednak nie przedłożyła, a organ nie jest władny badać czy osoba zainteresowana zmianą wpisu istotnie utraciła zarejestrowane prawo do przedmiotowych działek.
Podzielić należy w tej mierze przekonanie organu II instancji, iż choć Spółka powołuje się na pkt 5 § 12 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, normującego, że podstawę uwidocznienia w ewidencji gruntów prawa do konkretnego gruntu mogą stanowić dyspozycje zawarte w aktach normatywnych, to jednak zauważyć należy, że - jak to wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego - akt normatywny stanowi podstawę wpisu w ewidencji gruntów dotyczących prawa do nieruchomości jedynie wówczas, jeżeli normy w nim zawarte ustalają takie prawo oraz określają expressis verbis podmioty oraz obiekty ewidencyjne, do których się ono odnosi, a jednocześnie z przepisów tych nie wynika obowiązek potwierdzania nabycia tego prawa w drodze orzeczenia sądowego lub administracyjnego. Okoliczności te nie mają miejsca w niniejszej sprawie.
Spółka wskazuje wprawdzie, że jej poprzednicy prawni posiadali przedmiotowe nieruchomości na podstawie prawa zarządu, a prawo to zostało wyeliminowane z porządku prawnego i obecnie już nie istnieje, jednakowoż słusznie organ II instancji wskazuje, że podniesione przez skarżącą regulacje prawne dotyczące prawa zarządu dla wykazania nieprawidłowości aktualnych zapisów w ewidencji gruntów i budynków nie spełniają przesłanki z § 12 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia. Jak to bowiem wskazano powyżej brzmienie tego zapisu, jak i pozostałych zawartych w § 12 ust. 1 wskazuje dokumenty bądź dyspozycje zawarte w akcie normatywnym, z których treści wynikają w sposób niewątpliwy podlegające wpisowi lub jego wykreśleniu informacje. Tym samym stwierdzić należy, że wpis w ewidencji lub jego wykreślenie w oparciu o dyspozycję zawartą w akcie normatywnym może mieć miejsce jedynie w sytuacji gdy z tego aktu treść ta wynika w sposób bezpośredni nie wymagający oceny. Tymczasem przywoływane przez skarżącą przepisy prawne określające status prawny skarżącej jak i jej poprzedników prawnych tj. przepisy regulujące oddawanie nieruchomości w zarząd jednostkom organizacyjnym nie stanowią takiej dyspozycji. Trafnie w tej mierze organ przywołał tezę z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1764/10, w której Sąd podkreślił, że "akt normatywny stanowi podstawę wpisu w ewidencji gruntów dotyczących prawa do nieruchomości, jeżeli normy w nim zawarte ustalają takie prawo oraz określają expressis verbis podmioty oraz obiekty ewidencyjne, do których się ono odnosi, a jednocześnie z przepisów tych nie wynika obowiązek potwierdzania nabycia tego prawa w drodze orzeczenia sądowego lub administracyjnego". Innymi słowy prawa do dokonania wpisu lub jego wykreślenia nie można domniemywać, lecz musi ono wynikać jednoznacznie z przepisów, do stosowania których zobowiązany jest organ.
Trafnie nadto organ odwoławczy wskazał, że bez znaczenia prawnego jest także zarzut, iż skarżąca nie posiada na spornych działkach żadnej infrastruktury, zaś przywoływany w skardze przepis art. 51 ww. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne uchylony został ustawą nowelizującą z dnia 5 czerwca 2014 r. (Dz. 2014, poz. 897).
Reasumując, podzielić należy pogląd organów, iż brak jest w chwili obecnej podstaw do dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków poprzez wykreślenie z jednostki rejestrowej Spółki jako administratora ujawnionych w niej działek.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI