II SA/Po 427/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie uchylenia pozwolenia na budowę, uznając sąsiada za stronę postępowania z uwagi na potencjalne oddziaływanie inwestycji, mimo że nie spełniał on kryteriów z Prawa Budowlanego.
Skarżący, sąsiad inwestycji budowlanej, domagał się wznowienia postępowania administracyjnego, twierdząc, że nie został prawidłowo zawiadomiony o jego pierwotnym przebiegu i że posiada interes prawny jako strona. Organy administracji odmawiały mu tego statusu, uznając, że jego działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji zgodnie z Prawem Budowlanym. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że skarżący posiada interes prawny wynikający z prawa cywilnego (prawo własności) i powinien być traktowany jako strona postępowania, co jest ostatnią szansą na ochronę jego praw przed zakończeniem procesu budowlanego.
Sprawa dotyczyła skargi I. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę wydanego M. i B. P. Skarżący, właściciel sąsiednich działek, domagał się wznowienia postępowania administracyjnego, twierdząc, że nie został zawiadomiony o pierwotnym postępowaniu i że posiada interes prawny w sprawie, ponieważ jego nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Organy administracji uznały, że skarżący nie spełnia kryteriów strony postępowania określonych w art. 28 ust. 2 Prawa Budowlanego, ponieważ jego działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd uznał, że skarżący, jako sąsiad, posiada interes prawny do udziału w postępowaniu, który wynika nie tylko z przepisów Prawa Budowlanego, ale również z przepisów prawa cywilnego dotyczących prawa własności. Sąd podkreślił, że etap postępowania o pozwolenie na budowę jest ostatnią szansą dla sąsiada na ochronę swoich praw i interesów, a późniejsze postępowanie o pozwolenie na użytkowanie ogranicza udział stron do inwestora. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące kręgu stron postępowania, nie biorąc pod uwagę szerszej perspektywy interesu prawnego wynikającego z prawa rzeczowego. W związku z tym, Sąd uchylił decyzje organów i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wiążącej oceny prawnej sądu, w tym uznania skarżącego za stronę postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel sąsiedniej nieruchomości posiada interes prawny do udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę, który może wynikać nie tylko z przepisów Prawa Budowlanego, ale również z przepisów prawa cywilnego dotyczących prawa własności, nawet jeśli jego działki nie są bezpośrednio objęte obszarem oddziaływania w rozumieniu Prawa Budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że etap postępowania o pozwolenie na budowę jest ostatnią szansą dla sąsiada na ochronę jego praw i interesów, a interes prawny może być wywodzony z prawa rzeczowego, co pozwala na uznanie go za stronę postępowania, nawet jeśli nie spełnia on ściśle kryteriów z Prawa Budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Klauzula generalna określająca krąg stron postępowania, pozwalająca na rekonstrukcję interesu prawnego na podstawie przepisów prawa, niekoniecznie administracyjnego.
p.b. art. 28 § ust. 2
Ustawa Prawo budowlane
Określa strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, wskazując na inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
p.b. art. 3 § pkt 20
Ustawa Prawo budowlane
Definiuje obszar oddziaływania obiektu, który stanowi podstawę do uznania nieruchomości za znajdującą się w strefie oddziaływania inwestycji.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest związany granicami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w całości lub części, jeżeli narusza prawo materialne lub przepisy postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa obowiązek sądu do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, jeśli uchylił decyzję organu odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący posiada interes prawny do udziału w postępowaniu, wynikający z prawa cywilnego (prawo własności), co czyni go stroną postępowania.
Odrzucone argumenty
Organy administracji uznały, że skarżący nie posiada interesu prawnego, ponieważ jego działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji zgodnie z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa Budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
proces budowlany jest w zasadzie ostatnim "momentem", w którym sąsiedzi mogą realnie zatroszczyć się o swoją sytuację nie jest istotne, czy oddziaływanie rzeczywiście będzie miało miejsce. Powstawanie nowej inwestycji na działce sąsiedniej może spowodować, że ograniczone będą zdolności sąsiada (tu: Skarżącego) do zagospodarowania jego działek nie da się uznać, że jeżeli ten interes jest wywodzony z innego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, niż powołany przepis, to należy odmówić temu podmiotowi przymiotu strony postępowania.
Skład orzekający
Wiesława Batorowicz
przewodniczący sprawozdawca
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
sędzia
Edyta Podrazik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie interesu prawnego sąsiada w postępowaniu o pozwolenie na budowę na podstawie prawa cywilnego, nawet jeśli nie spełnia on kryteriów Prawa Budowlanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania i może być interpretowane w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo cywilne może wpływać na interpretację przepisów administracyjnych i jak ważne jest prawo sąsiedztwa w procesie budowlanym. Pokazuje też, że sądy mogą uchylić decyzje organów z powodów proceduralnych, nawet jeśli zarzuty merytoryczne nie zostały w pełni rozpoznane.
“Sąsiad wygrywa z urzędem: Sąd przyznaje prawo do głosu w sprawie pozwolenia na budowę na podstawie prawa cywilnego!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 427/21 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-02-10 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-06-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Edyta Podrazik Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Sygn. powiązane II OSK 1348/22 - Wyrok NSA z 2023-10-25 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Dnia 10 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2022 roku sprawy ze skargi I. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] (zwaną dalej "decyzją ostateczną z 2020 r.") Starosta S. (zwany dalej "Starostą" lub "organem I instancji") zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. i B. P. (zwanym dalej łącznie "inwestorami") pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce położonej w obrębie P., gm. P. na działce ew. nr [...]. Pismem z dnia [...] września 2020 r. I. K. (zwany dalej "Skarżącym"), reprezentowany przez pełnomocnika – E. K., złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z 2020 r. Jako podstawę żądania wznowienia postępowania administracyjnego wskazano art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a."). Skarżący wniósł także o wstrzymanie wykonania decyzji. Jak wskazano w uzasadnieniu wniosku, Skarżący jest właścicielem działek o nr ew. [...], [...], [...], [...] oraz [...] i nie został zawiadomiony o toczącym się postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z 2020 r. Zatem, bez własnej winy nie brał udziału w nim. O fakcie wydania decyzji dowiedział się z momentem rozpoczęcia robót budowlanych w dniu [...] sierpnia 2020 r. Termin z art. 148 § 2 k.p.a. został więc dochowany. Skarżący wywodzi swój interes prawny z art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zmianami, zwanej dalej "p.b."). Według Skarżącego, jego nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący uważa, że budowany właśnie budynek będzie stanowił kontynuację wykonywanej na tej działce działalności gospodarczej w postaci pensjonatu, co z kolei narusza zasady dobrego sąsiedztwa i jednolitość zabudowy jednorodzinnej. Skarżący uważa, że deklaracje inwestorów co do sposobu użytkowania inwestycji przeczą jego zamiarom, których Skarżący jest prawie pewny. Wezwany do uzupełnienia informacji przedstawionych we wniosku, Skarżący nadesłał oryginalne pełnomocnictwo dla E. K. oraz oświadczenie o dacie, w której Skarżący powziął wiadomość o wydanej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Starosta wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z 2020 r. Organ I instancji uznał, że Skarżący spełnił wymagania formalne do skutecznego wznowienia postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. Starosta odmówił wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej z 2020 r. W wyniku rozpoznania zażalenia, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą" lub "organem II instancji") utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Ponadto, Skarżący podjął próbę wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Wójt Gminy P. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. W wyniku rozpoznania zażalenia, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło postanowienie Wójta Gminy P. i przekazało jemu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Starosta odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z 2020 r. Organ I instancji przedstawił cały stan faktyczny sprawy. Starosta stwierdził, że obszar oddziaływania obecnie realizowanego budynku nie obejmuje swym obszarem działek stanowiących własność Skarżącego. Bezpośrednie sąsiedztwo nie oznacza, że realizacja inwestycji będzie ograniczać sposób zagospodarowania działek Skarżącego. Nie stwierdzono innych naruszeń, w szczególności w zakresie odległości realizowanego budynku od już istniejących, czy też zacieniania pomieszczeń na pobyt ludzi. Pozwolenie na budowę udzielone inwestorom jest zgodne z prawem, a Skarżący nie legitymuje się interesem prawnym, który pozwalałby mu brać udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją ostateczną z 2020 r. Nie powołano żadnego przepisu prawa materialnego, z którego Skarżący mógłby wywodzić dla siebie interes prawny. Ograniczenia faktyczne, które nie znajdują swojego oparcia w przepisach prawa nie stanowią podstawy do sformułowania interesu prawnego, co wyklucza Skarżącego z postępowania w tej sprawie. Za znamienne uznano, że hipotezy Skarżącego co do faktycznego przeznaczenia inwestycji dalece odbiegają od projektu budowlanego, na podstawie którego wydano decyzję ostateczną z 2020 r. Według tej właśnie decyzji inwestorzy będą zobowiązani do użytkowania powstającej inwestycji. O tym, czy budynek jest prawidłowo użytkowany decyduje właściwy organ nadzoru budowlanego. W terminowo wniesionym odwołaniu Skarżący zaskarżył decyzję organu I instancji w całości. Podniesiono zarzut naruszenia: 1) art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 p.b. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji uznanie, że Skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu o pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy działki będące własnością Skarżącego znajdują się w obszarze bezpośredniego oddziaływania obiekty, którego dotyczy decyzja o pozwoleniu na budowę; 2) art. 34 w związku z art. 35 ust. 1 p.b. poprzez nie uchylenie decyzji ostatecznej z 2020 r. w sytuacji, gdy projekt budowlany jest niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie określenia funkcji projektowanego budynku tj. dotyczącą budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a projekt i inwestycja dotyczy de facto budynku zamieszkania zbiorowego, którego podstawowa funkcja dotyczy usług związanych z turystyką i zakwaterowaniem osób i związanych z tym usług, a zatem stanowi obiekt budowlany z kategorii XIV (budynki zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego, jak: hotele, pensjonaty, domy wypoczynkowe, schroniska turystyczne); 3) art. 73 k.p.a. w związku z art. 15zzzzzn pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zmianami) oraz komunikatem Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyborów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia [...] października 2020 r. w sprawie zasad udostępniania akt administracyjnych poprzez odmowę dostępu i udostępniania akt sprawy, w tym dokumentów znajdujących się w aktach sprawy o wydanie decyzji ostatecznej z 2020 r., co pozbawiło go prawa czynnego udziału we wznowionym postępowaniu oraz możliwości wykazania, że projekt budowlany i pozwolenie na budowę nie są zgodne z decyzją o warunkach zabudowy, co miało znaczenie, iż decyzja ta dotyczy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a budowany budynek ma parametry budynku zamieszkania zbiorowego i z takim zamiarem jego wykorzystania jest budowany na co wskazuje szereg okoliczności wskazywanych we wcześniejszych pismach. Skarżący jeszcze raz przedstawił cały stan faktyczny. Skarżący stoi na stanowisku, że przysługuje jemu interes prawny. Na działce nr ew. 71 istnieje już jeden budynek, który powstał według pozwolenia na budowę udzielonego w 2014 r. Już ten budynek jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem. W 2015 r. inwestorzy wystąpili z wnioskiem o lokalizację trzech kolejnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Ma tutaj stanąć zatem kompleks czterech budynków jednorodzinnych. Ich sposób użytkowania jest całkowicie niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy, na co wskazuje ilość drzwi wejściowych do budynków oraz ilość wyprowadzeń pod sanitariaty. Tym postępowaniem odstępuje się od udzielonych warunków zabudowy oraz niweczy się zasady dobrego sąsiedztwa. Również na stronie internetowej inwestora – M. P. widnieją informacje świadczące o charakterze wykonywanej działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda przedstawił stan faktyczny, a także wyjaśnił na czym polega istota postępowania wznowieniowego. Status strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę określa się według przepisu art. 28 ust. 2 p.b. Istotne jest to, że ustawodawca celowo zawęża krąg podmiotów mogących potencjalnie legitymować się interesem prawnym w sprawie. Musi bowiem dochodzić do ograniczenia sposobu zagospodarowania działki, przy czym te ograniczenia muszą dać się powiązać z przepisami szczególnymi. Wyjaśniając, kiedy nieruchomość, inna niż działka inwestycyjna znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, o którym mowa w art. 3 pkt 20 p.b., Wojewoda uznał, że działki Skarżącego nie znajdują się w tym obszarze, co uniemożliwia mu uczestnictwo w postępowaniu administracyjnym. Ponieważ przed uzyskaniem pozwolenia na budowę nie przeprowadzono postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań inwestycji, nie można było zbadać interesu prawnego Skarżącego pod kątem oddziaływania na środowisko. Normy techniczne zostały zachowane, biorąc także pod uwagę odległości od działek sąsiednich. Terenem oddziaływania inwestycji nie jest obszar, na którym da się odczuć jakiekolwiek skutki (uciążliwości). Tylko osoby, które doznają przeszkód z uwagi na realizację jakiegoś obiektu są stronami postępowania administracyjnego. Czym innym jest interes prawny, a czym innym jest interes faktyczny. Wojewoda uznał niezasadność zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz stwierdził, że decyzja Starosty odpowiada prawu. Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu działając samodzielnie. Skarżący zakwestionował decyzję organu II instancji w całości oraz podniósł tożsame zarzuty, jak w odwołaniu. Na tej podstawie, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Uzasadnienie skargi jest tożsame z uzasadnieniem odwołania. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał swoje twierdzenia wyrażone w zaskarżonej decyzji i nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. pełnomocnik Skarżącego – E. K. uzupełniła skargę. Wskazano, że pierwszy spośród budynków już teraz jest użytkowany niezgodnie z prawem, ponieważ nie zamieszkuje go rodzina. Budynek spełnia rolę komercyjną – wynajem pokoi. Realizowany budynek posiada wydzielone aneksy dla poszczególnych pokoi, co widać z domu Skarżącego, gdyż budynek jest posadowiony dostatecznie blisko, by to zaobserwować. W okresie letnim cały czas są obecni goście. Bulwersujące jest to, że warunki zabudowy zostały uzyskane przez inwestorów w czasie, kiedy inwestor – B. P. był Przewodniczącym Rady Gminy P.. Skarżący był wówczas oznaczony jako strona, ale nie doręczono jemu decyzji. W sprawie pod sygn. akt II SA/Po [...] toczyło się postępowanie w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. inwestorzy powiadomili tut. Sąd, że nieruchomość obejmująca działkę nr [...] została podarowana ich synowi – M. P. (zwanemu dalej "inwestorem"). Inwestorzy uznali, że nie są już stronami postępowania przed sądem administracyjnym. Udział w postępowaniu zgłosił adw. D. K. jako pełnomocnik Skarżącego. Pismem z dnia [...] września 2021 r. inwestor złożył odpowiedź na skargę, w której wniósł o jej oddalenie. Inwestor poparł twierdzenia Wojewody. W odniesieniu do twierdzenia, że budowany budynek będzie miał przeznaczenie na mieszkalnictwo zbiorowe jest przedwczesne. Budynek jest realizowany zgodnie z decyzją ostateczną z 2020 r., projektem budowlanym i decyzją o warunkach zabudowy. Pismem z dnia [...] października 2021 r. E. K. złożyła replikę na odpowiedź na skargę. Pełnomocnik Skarżącego podkreśliła, że inwestor sam przyznał, że jest prowadzona działalność gospodarcza. Zasadne jest więc twierdzenie, że budowany budynek też będzie wykorzystywany komercyjnie. Odnosząc się do pozostałych kwestii, pełnomocnik Skarżącego wskazała, że działalność inwestora jest znacznie uciążliwa poprzez zachowania klientów, których inwestor u siebie gości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż wskazane w jej treści. Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy". W toku postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnik Skarżącej zaznaczyła, że wnosi o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym tj. bez przeprowadzania rozprawy. Wojewoda, ani żaden inny uczestnik postępowania nie zanegowali tego wniosku. Z tych względów, zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2022 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień [...] lutego 2022 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z 2020 r. Analiza zarzutów podniesionych w skardze, a także całokształtu sprawy doprowadziła Sąd w składzie orzekającym do przekonania, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty nie odpowiadają prawu. Twierdzenie o zasadności skargi per se wynika z następującej argumentacji. Podstawą orzekania w niniejszej sprawie są przepisy k.p.a. oraz p.b. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty zostały wydane w warunkach wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z 2020 r. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego ma zastosowanie w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi, a więc gdy nie ma możliwości zaskarżenia ich w trybie zwyczajnym (zob. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3061/14, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Podobne stanowisko wyraża doktryna: "Wznowienie postępowania jest instytucją procesową polegającą na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli mają miejsce przyczyny wznowienia taksatywnie określone w przepisach prawa procesowego." (Postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne z kazusami, (red.) R. Hauser, A. Skoczylas, Warszawa 2017, s. 158). Ustawodawca wskazuje w art. 145-145b k.p.a. przesłanki stanowiące podstawę wznowienia postępowania. Skarżący w toku postępowania administracyjnego (rozpoznawczego i odwoławczego), jak i w postępowaniu przed sądem administracyjnym konsekwentnie podnosił, iż legitymuje się interesem prawnym, który w świetle art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uprawniał go do wzięcia udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z 2020 r. To stanowisko było z kolei negowane przez organy administracji publicznej, które stwierdziły, że w myśl art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 2 p.b. działki Skarżącego nie znajdują się w strefie oddziaływania realizowanej obecnie inwestycji. Budowany budynek mieszkalny jednorodzinny, zdaniem Wojewody, jest na tyle oddalony od granicy działki Skarżącego, że zasadna jest konstatacja o zamknięciu się pola oddziaływania inwestycji w granicach działki inwestorów. Sąd w składzie orzekającym podziela, co do zasady prawidłowy pogląd Wojewody, jednakże nie tylko wzgląd na treść art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b. decyduje o istnieniu interesu prawnego. Ten może być wywodzony również z materii cywilnoprawnej, regulującej prawo własności. Zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b. stronami postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. O tym, która działka znajduje się w obszarze oddziaływania obiekty stanowi art. 3 pkt 20 p.b. w związku z przepisami techniczno-budowlanymi. Powołane przepisy mają charakter "wyjściowy" w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, czego Sąd w składzie orzekającym nie kwestionuje. W niniejszej sprawie, która, dla przypomnienia, została wywołana wnioskiem o wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ocena istnienia interesu prawnego przypisywanego Skarżącemu musi podlegać szerszej perspektywie. Należy bowiem zauważyć, że proces budowlany jest w zasadzie ostatnim "momentem", w którym sąsiedzi mogą realnie zatroszczyć się o swoją sytuację, która niewątpliwie jest kształtowana przez powstającą inwestycję. Wystarczy zatem istnienie potencjalnego zagrożenia w postaci ograniczenia możliwości zagospodarowania działki podmiotu znoszącego fakt powstania inwestycji na działce inwestycyjnej tj. sąsiedniej. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny: "Na etapie oceny legitymacji procesowej do udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę w charakterze strony nie jest konieczne wykazywanie realnego zagrożenia dla interesu prawnego (wynikającego z przepisów odrębnych). Gdy z przepisów odrębnych, wynikają choćby potencjalne ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiedniej nieruchomości, to należy uznać, że nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Oczywiście odrębną kwestią będzie ocena realnego wpływu tego rodzaju zastrzeżeń na treść decyzji kończącej postępowanie prowadzone w trybie wznowienia." (wyrok NSA z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 1017/18, dostępny w CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla zatem, że nie jest istotne, czy oddziaływanie rzeczywiście będzie miało miejsce. Powstawanie nowej inwestycji na działce sąsiedniej może spowodować, że ograniczone będą zdolności sąsiada (tu: Skarżącego) do zagospodarowania jego działek, które bezpośrednio przylegają do działki inwestycyjnej. W tym miejscu uwidacznia się interes prawny wynikający z materii cywilnoprawnej dotyczący prawa własności (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 384/18, dostępny w CBOSA). O ile ustawodawca zawęził w art. 28 ust. 2 p.b. krąg podmiotów, które mogą legitymować się interesem prawnym w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, o tyle nie da się uznać, że jeżeli ten interes jest wywodzony z innego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, niż powołany przepis, to należy odmówić temu podmiotowi przymiotu strony postępowania. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który stwierdził, że: "Artykuł 28 ust. 2 p.b. nie wyeliminował całkowicie stosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę regulacji k.p.a. Bez wątpienia bowiem aktualne pozostaje zagadnienie interesu prawnego, gdyż podmioty, które znalazły się w kręgu stron postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę, zostały wyodrębnione na podstawie kryterium ochrony ich interesu prawnego." (wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 570/19, dostępny w CBOSA). Przepis art. 28 k.p.a. jest klauzulą generalną, dzięki której interes prawny może być zrekonstruowany na podstawie przepisów prawa, niekoniecznie prawa administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należało stwierdzić, że Skarżący jako sąsiad inwestorów będzie zobowiązany do znoszenia inwestycji już istniejących, a także aktualnie powstających. W tej sytuacji, gdy ten etap procesu inwestycyjno-budowlanego jest w zasadzie ostatnim jego ogniwem, niedopuszczalne byłoby pozbawienie Skarżącego, a więc sąsiada, który jest zainteresowany tym, co powstaje w sąsiedztwie. Jest to bowiem ostatni "moment", aby Skarżący mógł zabezpieczyć swój interes i bacznie przyglądać się, czy powstająca inwestycja odpowiada przepisom p.b., a także przepisom techniczno-budowlanym. W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, w myśl art. 59 ust. 7 p.b. stroną postępowania jest wyłącznie inwestor, a więc Skarżący nie będzie już miał możliwości wzięcia w nim udziału i jakiegokolwiek kontrolowania prawidłowości dokonywanych czynności, z którymi ustawodawca wiąże skutek prawny. Sąd w składzie orzekającym nie podzielił głównego zarzutu sformułowanego w skardze oraz w pismach uzupełniających skargę. Interes prawny nie został bowiem zrekonstruowany na podstawie art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b., tylko w oparciu o art. 28 k.p.a. w związku z przepisami prawnorzeczowymi. Pozostałe zarzuty są z kolei przedwczesne, bowiem dotyczą zgodności realizowanej inwestycji z przepisami p.b. i przepisami techniczno-budowlanymi, których zasadność stosowania powinna być rozstrzygnięta w sytuacji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd zatem powstrzymuje się od oceny zasadności pozostałych zarzutów. Skarżący, wbrew twierdzeniom organów administracji architektoniczno-budowlanych posiada interes prawny, a więc posiada legitymację strony postępowania w przedmiocie legalności wydania decyzji ostatecznej z 2020 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o zasadności skargi. Mimo, iż nie podzielono głównego zarzutu, a pozostałe zarzuty uznano za przedwczesne, kierując się przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. rozpoznano sprawę w jej całokształcie, co doprowadziło do wniosku o wadliwości zapadłych decyzji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I. sentencji decyzji). O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. 535). Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania w wysokości [...] zł, co stanowi równowartość wpisu stałego od skargi (pkt II. sentencji wyroku). Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji będzie się kierować wiążącą oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Przede wszystkim Starosta uzna, że Skarżący legitymuje się interesem prawnym i powinien wziąć udział w postępowaniu administracyjnym w trybie, o którym mowa w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI