II SA/Gl 452/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o możliwości wydzielenia ośmiu lokali mieszkalnych w budynku, uznając, że planowana zmiana nie jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego i wymagałaby pozwolenia na budowę.
Skarżąca K.K. domagała się wydania zaświadczenia o możliwości wydzielenia ośmiu lokali mieszkalnych w budynku wielorodzinnym, który obecnie posiada trzy lokale. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak pozwolenia na budowę lub zmianę sposobu użytkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że wydzielenie ośmiu lokali wymaga spełnienia aktualnych wymogów prawnych, w tym zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli budynek powstał przed 1995 rokiem.
Sprawa dotyczyła skargi K.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty odmawiające wydania zaświadczenia o możliwości wydzielenia ośmiu lokali mieszkalnych w budynku wielorodzinnym. Budynek, wybudowany w 1982 roku, obecnie posiada trzy lokale mieszkalne. Skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia na podstawie projektu podziału fizycznego. Organ I instancji odmówił, wskazując, że pozwolenie na przebudowę dotyczyło jedynie zmiany parametrów technicznych i użytkowych bez zmiany liczby lokali, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie dopuszcza zabudowy wielorodzinnej na przedmiotowej działce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo uchyliło postanowienie organu I instancji, nakazując ustalenie statusu strony i legalności budynku, a następnie utrzymało w mocy postanowienie o odmowie, podkreślając, że zaświadczenie o samodzielności lokali może być wydane dopiero po dopuszczeniu nowych lokali do użytkowania i spełnieniu wymogów prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe. Sąd wyjaśnił, że nawet w przypadku budynków istniejących przed 1995 rokiem, wydzielenie nowych lokali wymaga zgodności z aktualnymi przepisami, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem. W tej sprawie planowana zmiana z trzech na osiem lokali mieszkalnych nie była zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał jedynie zabudowę jednorodzinną z usługami, a także wymagałaby pozwolenia na budowę lub zmiany sposobu użytkowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie jest zobowiązany do wydania takiego zaświadczenia, jeśli planowana zmiana nie spełnia wymogów prawnych, w tym zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wydzielenie nowych lokali mieszkalnych wymaga spełnienia aktualnych wymogów prawnych, w tym zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem, nawet jeśli budynek powstał przed 1995 rokiem. Zaświadczenie o samodzielności lokali może być wydane tylko wtedy, gdy planowana zmiana jest zgodna z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
K.p.a. art. 219
Kodeks postępowania administracyjnego
u.w.l. art. 2 § ust. 1a
Ustawa o własności lokali
Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy.
u.w.l. art. 2 § ust. 2
Ustawa o własności lokali
Definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego jako wydzielonej trwałymi ścianami izby lub zespołu izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, wraz z pomieszczeniami pomocniczymi.
u.w.l. art. 2 § ust. 3
Ustawa o własności lokali
Spełnienie wymagań samodzielności lokalu stwierdza starosta w formie zaświadczenia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.w.l. art. 2 § ust. 1b
Ustawa o własności lokali
Przepis ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą.
P.b. art. 72
Ustawa Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Planowana zmiana sposobu użytkowania budynku (z 3 na 8 lokali) wymaga zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla działki nie dopuszcza zabudowy wielorodzinnej. Wydzielenie nowych lokali wymaga pozwolenia na budowę lub skutecznego zgłoszenia oraz pozwolenia na użytkowanie lub zawiadomienia o zakończeniu budowy. Zaświadczenie o samodzielności lokali może być wydane tylko dla lokali istniejących i zgodnych z prawem.
Odrzucone argumenty
Projekt podziału fizycznego jest wystarczający do wydania zaświadczenia o samodzielności lokali. Przepis art. 2 ust. 1b u.w.l. pozwala na wyodrębnienie lokali w budynkach sprzed 1995 r. bez konieczności spełniania aktualnych wymogów planistycznych i budowlanych.
Godne uwagi sformułowania
Zaświadczenie jest oświadczeniem wiedzy, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Wykładnia celowościowa przepisu art. 2 ust. 1b u.w.l. prowadzi do wniosku, że nie chodzi w nim o datę wybudowania budynku, lecz o datę powstania lokalu będącego przedmiotem oceny w trybie wydawania zaświadczeń.
Skład orzekający
Renata Siudyka
przewodniczący sprawozdawca
Aneta Majowska
asesor
Krzysztof Nowak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń o samodzielności lokali, zwłaszcza w kontekście budynków starszych i zgodności z planami zagospodarowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji próby wydzielenia większej liczby lokali niż pierwotnie istniejące w budynku wielorodzinnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z podziałem istniejących budynków na nowe lokale i konieczność dostosowania się do aktualnych przepisów, nawet w starszym budownictwie.
“Chcesz podzielić dom na więcej mieszkań? Sprawdź, czy Twój plan jest zgodny z prawem!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 452/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-05-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-03-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Aneta Majowska Krzysztof Nowak Renata Siudyka /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 219 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2023 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 16 stycznia 2023 r. nr SKO.II/426/134/2022 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokali mieszkalnych oddala skargę. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (SKO) postanowieniem z dnia 16 stycznia 2023 r., SKO.11/426/134/2022, po rozpatrzeniu zażalenia K. K. (wnioskodawczyni, strona, skarżąca), na postanowienie Starosty [...] (organ I instancji) z dnia 28 października 2022 r., nr[...] , w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o możliwości wydzielenia ośmiu lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym w miejscowości S. pod nr [...] na działce nr [...]-utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 8 lipca 2022 r. strona wystąpiła do organu I instancji o wydanie zaświadczenia o możliwości wydzielenia ośmiu lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym, gdzie aktualnie istnieją trzy lokale mieszkalne. Do wniosku dołączony został projekt podziału fizycznego polegający na wydzieleniu ośmiu samodzielnych lokali. Organ I instancji , po rozpatrzeniu wniosku działając na podstawie art.219 Kpa oraz powołując się na art.2 ust.1a ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. - Dz.U. z 2021 r., poz. 1048- dalej "u.w.l.") postanowieniem z dnia 14 lipca 2022 odmówił wydania zaświadczenia stwierdzającego spełnienie wymagań określonych tą ustawą. SKO, po rozpatrzeniu zażalenia strony uchyliło z zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Stwierdziło, że organ I instancji winien ustalić, czy wnioskodawczyni ma status strony w niniejszym postępowaniu. Zdaniem SKO organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i zweryfikować czy budynek, w którym znajdują się lokale został wybudowany legalnie, w którym roku, czy powstałe lokale, pomieszczenia nadają się do zamieszkania i czy mogą być przeznaczone na pobyt ludzi. Ponadto wskazało jakie warunki winny być spełnione dla wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu. Podkreśliło, że warunkiem wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu jest uzyskania zgodności planowanego wydzielenia z m.p.z.p. Organ I instancji , po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia 28 października 2022 r. nr [...] ponownie odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia 6 lipca 2022 r. organ I instancji, zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w miejscowości S., wydanej na rzecz A. C. Zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową w budynku znajdowały się trzy lokale mieszkalne, a zakres przebudowy ww. budynku ograniczał się do zmiany jego parametrów użytkowych i technicznych bez zmiany kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości, liczby kondygnacji, czy też liczby lokali mieszkalnych. Podstawą zatwierdzenia projektu przebudowy był § 5 pkt 1 planu przestrzennego gminy M., który dopuszcza utrzymanie istniejącego zagospodarowania i użytkowania terenu oraz istniejącej zabudowy z możliwością nadbudowy, przebudowy i remontu, a także wymiany zabudowy na nową, z zachowaniem ustalonych w planie nieprzekraczalnych linii zabudowy, z wyłączeniem terenów i stref, dla których możliwość zabudowy jest wykluczona. Zgodnie z wypisem z kartoteki budynków uzyskanej z zasobów wydziału Geodezji Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami, przedmiotowy budynek jest budynkiem mieszkalnym zakwalifikowanym wg Polskiej Kwalifikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) jako budynek o trzech i więcej mieszkaniach, z trzema ujawnionymi samodzielnymi lokalami, którego budowa została zakończona w 1982r.. Z treści księgi wieczystej nr [...] (dział II) przypisanej w rejestrze gruntów wydziału Geodezji Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami, do działki nr ewid. [...] wynika, że w budynku wyodrębnione są trzy lokale. Stan lokalowy w ww. budynku potwierdziło również stanowisko strony zawarte w uzasadnieniu zażalenia na postanowienie organu I instancji z dnia 14 lipca 2022r. w którym poinformowała, że budynek jest wielorodzinny trzylokalowy wybudowany w roku 1982. W związku z brakiem w rejestrach i danych urzędu innych dokumentów potwierdzających legalność przedmiotowego budynku, jego przeznaczenie, ilość i rodzaj lokali w nim zawartych oraz oddanie do użytku, wezwaniem z dnia 28 września 2022 r. stronę do przedłożenia dokumentu potwierdzającego powyższy stan prawny obiektu w tym zakresie. Ponadto, wezwano stronę o wykazanie interesu prawnego wydania przedmiotowego zaświadczenia. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawczyni w dniu 18 października 2022r. przedłożyła wyjaśnienia, informując m. in. że budowa budynku została zakończona w 1982 r., bez przedstawienia żadnego dokumentu potwierdzającego ten fakt. Do pisma załączono jedynie odpis zwykły z księgi wieczystej celem potwierdzenia własności lokalu oraz współwłasności w nieruchomości. Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy budynek jest budynkiem wielorodzinnym trzy lokalowym, wybudowanym w 1982 r. Wskazał również, że pomimo wybudowania budynku w 1982 r. nie znajduje zastosowania przepis art.2 ust. 1b i 1c u.w.l., w sytuacji gdy właściciel w budynku trzy lokalowym zamierza wyodrębnić osiem nowych lokali mieszkalnych. Ta zmiana z trzech na osiem lokali mieszkalnych wymaga zmiany sposobu użytkowania w trybie ustawy Prawo budowlane lub uzyskania pozwolenia na budowę i zmianę sposobu użytkowania. Zrealizowana inwestycja musi być potwierdzona odbiorem pozwoleniem na użytkowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ponadto biorąc pod uwagę zapisy obowiązującego m.p.z.p. Gminy M., na dzień dzisiejszy nie ma możliwości udzielenia pozwolenia na budowę/zgłoszenia dla realizacji ośmiu lokali mieszkalnych. Działka nr ewid. [...] w miejscowości S. zlokalizowana jest w jednostce strukturalnej o symbolu S/22.MNU - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami. Dla tej jednostki strukturalnej nie dopuszcza się zabudowy wielorodzinnej. Organ I instancji wskazał, że zaświadczenie, potwierdzające samodzielność lokali wydawane w trybie art. 2 ust. 3 u.w.l. oraz przepisów art. 217-220 K.p.a. jest aktem wiedzy, a nie woli organu. Nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Potwierdza jedynie informacje posiadane przez organ, a informacje podane w tym zaświadczeniu muszą być oczywiste i bezsporne, a nadto muszą wynikać z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji, czy innych będących w jego posiadaniu danych. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji odmówił stronie wydania zaświadczenia o żądanej we wniosku treści. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji strona podniosła, że przedłożyła projekt podziału fizycznego wydzielania ośmiu lokali mieszkalnych, a organ odniósł się wyłącznie do projektu przebudowy , który jest wymagany w sytuacji kiedy projektowane zmiany dotyczą ingerencji w ściany nośne budynku. Zdaniem strony w sytuacji kiedy wyodrębnienie dodatkowych lokali nie wymaga projektu przebudowy sam projekt podziału fizycznego jest wystarczający do wydania zaświadczenia o samodzielności lokali. SKO postanowieniem z dnia 16 stycznia 2023 r. nr SKO.II/426/134/2022 utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, uznając iż odmowa wydania żądanego zaświadczenia z przyczyn podanych w uzasadnieniu postanowienia jest zasadna. Przedstawiło przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Wskazało, że przedmiotem kontrolowanego postępowania jest postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia (art. 217 K.p.a. do art. 220 K.p.a.). Stwierdziło, że w postępowaniu w sprawie wydawania zaświadczeń organ wyłącznie konfrontuje treść wniosku osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia z treścią posiadanych przez organ danych, których dotyczyć ma zaświadczenie. W rozpatrywanej sprawie strona ubiega się o wydanie zaświadczenia stwierdzającego możliwość wydzielenia samodzielnych ośmiu lokali mieszkalnych w budynku zlokalizowanym w miejscowości S. [...] Zgodnie z art. 217 § 1 i 2 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, bądź jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zgodnie z art.2 u.w.l. samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. SKO wskazało na pojęcie samodzielności lokalu mieszkalnego zdefiniowane w art.2 ust.2 u.w.l. . Wyjaśniło, iż z definicji zawartej w art.2 ust.2 u.w.l. wynika, że za lokal mieszkalny można uznać taki, który spełnia kumulatywnie przesłanki ustawowe. W ocenie SKO odmowa wydania żądanego zaświadczenia z przyczyn podanych w uzasadnieniu postanowienia jest zasadna. Projektowana zmiana w przedmiotowym budynku wymaga uzyskania zgody na zmianę sposobu użytkowania. SKO zauważyło, że strona żąda wydania zaświadczenia dla lokali, które w przedmiotowym budynku nie zostały jeszcze zrealizowane. Natomiast zaświadczenie o samodzielności lokali może nastąpić dopiero po dopuszczeniu budynku ( w tym przypadku nowych lokali mieszkalnych) - do użytkowania. Zaświadczenie wydaje się m.in. w oparciu o przedłożony projekt podziału fizycznego, ale po zrealizowaniu lokali mieszkalnych, a nie w fazie ich projektu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie SKO skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. Wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 2 pkt 1 ust 1b u.w.l. poprzez nieuznanie tego przepisu przez organ I instancji oraz utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy przez SKO. Stwierdziła, że w postanowieniu SKO znajdują się liczne błędy merytoryczne niezgodne ze stanem faktycznym jak również ze stanem prawnym tj.: odnośnie zapisów miejscowego planu gminy M. o nr: [...] z dnia [...] dotyczące przeznaczenia terenu w przedmiotowej jednostce - SKO wskazuje ‘... brak możliwości udzielenia pozwolenia na budowę (budynku mieszkalnego wielorodzinnego) / zgłoszenie realizacji ośmiu lokali mieszkalnych’ - Wnioskodawca nie stara się o pozwolenie na budowę budynku wielorodzinnego ani o pozwolenie na realizację ośmiu lokali mieszkalnych. Zgłasza jedynie wniosek o wydanie zaświadczenia zgodnie z art. 2 pkt 3 u.w.l. błędne przywołanie przepisów ustawy o własności lokali oraz trybu prawa budowlanego w odniesieniu do przedmiotowego budynku w zakresie funkcji budynku; błędne stwierdzenie, że wyodrębnienie dodatkowych lokali w budynku mieszkalnym wielorodzinnym wymaga przeprowadzenia zmiany sposobu użytkowania jednocześnie nie wskazując funkcji docelowej wymaganej zmiany; ponadto zdaniem skarżącej brak jest podstawy prawnej do twierdzenia, że lokalem samodzielnym może być jedynie lokal wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. - Skoro więc istniejący budynek jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym / nie wymaga przeprowadzenia zmiany sposobu użytkowania/ a pozwolenie na wskazaną w uzasadnieniu przebudowę inwestor uzyskał i zgłosił zakończenie projektowanych robót to bezzasadnym wydaje się uchylanie się organu od zastosowania art. 2 ust b u.w.l. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259- dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o możliwości wydzielenia ośmiu lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym w miejscowości S. pod nr[...], na działce nr [...]Zdaniem sądu stanowisko to jest prawidłowe. Zgodnie z art. 217 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775- dalej "K.p.a.") organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (§ 3). Zaświadczenie wydaje się w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, jeżeli zażąda tego osoba ubiegająca się o zaświadczenie (§ 4). Przepis art. 218 k.p.a. stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (§ 1). Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2). W myśl art. 219 K.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter zbliżony do postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego, przy czym K.p.a. nie określa wyraźnie relacji miedzy tymi postępowaniami, w szczególności nie stanowi o odpowiednim stosowaniu przy wydawaniu zaświadczeń przepisów o postępowaniu jurysdykcyjnym. Niemniej jednak przyjmuje się, że takie odpowiednie stosowanie przepisów jest uzasadnione, a nawet niezbędne. Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonanym przez organ administracji publicznej. Nie jest ono aktem stosowania prawa ani oświadczeniem woli – jest oświadczeniem wiedzy; nie rodzi dla adresata żadnych bezpośrednich skutków prawnych, zmienia jedynie jego sytuację faktyczną, gdyż może być np. środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do ukształtowania prawnej sfery jej adresata. Zaświadczenie nie tworzy, nie uchyla ani nie zmienia istniejących stosunków prawnych. Może być oceniane tylko w kategoriach prawdy lub fałszu (a nie wadliwości); nie ma waloru trwałości i nie tworzy stanu rei iudicatae (por. T. Woś, w: T. Woś (red.) Postępowanie administracyjne, Warszawa 2017, s. 84-85). Warto w tym miejscu również zaznaczyć, że z uwagi na specyfikę postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia, która w istocie sprowadza się do przeniesienia danych ze znajdujących się w posiadaniu organu rejestrów, ewidencji i innych zbiorów do treści zaświadczenia, w orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że jeżeli problematyka, której dotyczy zaświadczenie jest sporna, wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem strony jest niemożliwe. Zaświadczenie nie może rozstrzygać bowiem żadnych kwestii spornych. To, co ma potwierdzać, musi być zatem oczywiste, wynikające z dokumentów czy innych materiałów będących w posiadaniu organu administracji. Zaświadczenie, do którego odnosi się zaskarżone postanowienie, jest dodatkowo przedmiotem regulacji szczegółowej zawartej w ustawie z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1048 – dalej :"u.w.l."). Zgodnie z art. 2 pkt 1a u.w.l , ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Przepis art. 2 ust 1b stanowi, iż przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą. Natomiast zgodnie z art. 2 ust 3 ustawy, spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1a-2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia. W świetle przedstawionych regulacji, starosta wydając zaświadczenie o samodzielności lokali obecnie zobowiązany jest do zbadania, czy na podstawie posiadanych dokumentów (wiedzy organu) można stwierdzić, że lokal po pierwsze spełnia techniczne warunki samodzielności (art. 2 ust. 2) a po drugie, czy ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy (art. 1a). Podkreślać przy tym należy, iż ustawa definiuje jedynie pojęcie lokalu mieszkalnego. Zgodnie z dyspozycją art. 2 ust 2 u.w.l., samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Przechodząc do meritum sprawy rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu wskazać należy, iż wprawdzie w art. 2 ust. 1b u.w.l. mowa jest o "budynkach istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą", jednakże wykładnia celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie chodzi w nim o datę wybudowania budynku, lecz o datę powstania lokalu będącego przedmiotem oceny w trybie wydawania zaświadczeń. Celem tego przepisu – dodanego w 2018 roku - było bowiem umożliwienie prawnego wyodrębnienia lokali istniejących od kilkudziesięciu lat, jednak niespełniających aktualnie obowiązujących norm. Z całą pewnością ustawodawca nie zamierzał w ten sposób umożliwić inwestorom robót budowlanych wykonywanych obecnie obejścia tych aktualnych wymogów – tylko dlatego, że budynek, w którym te roboty są wykonywane powstał przed 1995 rokiem. W świetle tego przepisu, kluczowa powinna być nie tyle data realizacji budynku, lecz data powstania lokali będących przedmiotem postępowania w ich aktualnym kształcie: jeżeli nastąpiło to po 1 stycznia 1995 r., to do zaświadczenia o samodzielności lokalu stosuje się wymogi z art. 2 ust. 1a u.w.l., a zatem przed wydaniem zaświadczenia należy badać zgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodność z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem i zgodność z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności i nawiązując do definicji zamieszczonej w przepisie art. 2 ust 2 u.w.l. uznać należy, że pomieszczenia mieszkaniowe, by spełniało ustawowy wymóg samodzielności, musi kumulatywnie wypełniać określone warunki. Musi stanowić izbę lub zespół izb; jest wydzielony trwałymi ścianami; znajduje się w obrębie budynku, jest przeznaczony na pobyt stały ludzi. Spełnienie tych przesłanek stwierdza starosta w formie zaświadczenia wydanego na podstawie art. 217 K.p.a. Niezależnie od powyższych przepisów lokal mieszkalny musi spełniać odpowiednie wymogi wynikające z prawa budowlanego, a w szczególności wynikające z przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( t.j. Dz.U z 2015 r., poz. 1422 zmieniony Dz.U. z 2017 ,poz. 2295). Przepisy te określają jakie warunki techniczne muszą być spełnione aby lokal mógł być uznany za lokal mieszkalny ( służący do pobytu ludzi). Zgodnie z § 94 tego przepisu " Mieszkanie powinno mieć powierzchnię użytkową nie mniejszą niż 25 m2." Jeżeli zaś (lokal nie budynek) powstał po 1 stycznia 1995 r. musi też być zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Zaświadczenie o samodzielności lokalu mieszkalnego o którym mowa w art.2 w związku z art.3 u.w.l. potwierdza wystąpienie faktów na dzień wydania zaświadczenia, nie zmienia natomiast sytuacji prawnej podmiotu którego zaświadczenie dotyczy. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia odpowiedniemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej , którym zgodnie z art.82 ust.2 P.b. jest starosta. Przepisy art. 72 ust.2 -7 określają procedurę , jak będzie stosowana przy zmianie sposobu użytkowania. W zmianie należy zgłosić dotychczasowy, jak i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zgodnie z art. 72 P.b. zmiana jest w szczególności podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska , wielkość lub układ obciążeń. Zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części powinno być dokonane przed przeprowadzeniem zmian w obiekcie. Odnosząc te wskazania do realiów niniejszej sprawy, zauważyć należy, że strona wniosła o wydanie zaświadczenia o możliwości wydzielenia ośmiu lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Nie jest sporne, że budynek został wybudowany w roku 1982. Obecnie jest to budynek wielorodzinny o wydzielonych trzech lokalach mieszkalnych. W rejestrach i danych organów brak jest innych dokumentów potwierdzających legalność przedmiotowego budynku, jego przeznaczenia ilości i rodzaju lokali w nim zawartych oraz ich oddania do użytku. Również skarżąca takich dokumentów nie przedstawiła. Załączona do wniosku o wydanie zaświadczenia dokumentacja nie pozwala uznać by pomieszczenia te (ich wyodrębnienie) było zgodne z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Ponadto biorąc pod uwagę zapisy obowiązującego m.p.z.p. Gminy M., na dzień dzisiejszy nie ma możliwości udzielenia pozwolenia na budowę/zgłoszenia dla realizacji ośmiu lokali mieszkalnych. Działka nr ewid. [...]w miejscowości S.zlokalizowana jest w jednostce strukturalnej o symbolu S/22.MNU - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami. Dla tej jednostki strukturalnej nie dopuszcza się zabudowy wielorodzinnej. Organ zasadnie zatem odmówił wydania zaświadczenia którego domagała się skarżąca. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI