II SA/Gl 451/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku J.P. o rozłożenie na raty nienależnie pobranych świadczeń w łącznej kwocie 6 200 zł. Wójt Gminy P. rozłożył należność na raty, jednak skarżąca nie zgodziła się z rozstrzygnięciem, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów KPA i przekroczenia granic uznania administracyjnego. Argumentowała swoją trudną sytuacją zdrowotną (choroby, opieka nad niepełnosprawną córką) i finansową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że choć organ rozłożył należność na raty zgodnie z wnioskiem, sytuacja skarżącej nie spełnia kryteriów "szczególnie uzasadnionych okoliczności" wymaganych przez art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że rozłożenie na raty nienależnie pobranych świadczeń jest decyzją uznaniową, a przesłanka "szczególnie uzasadnionych okoliczności" wymaga sytuacji nadzwyczajnych lub splotu zdarzeń powodujących, że sytuacja rodziny jest wyjątkowa. W ocenie sądu, mimo trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącej i jej rodziny, ich dochody (ponad 10 000 zł miesięcznie) i brak zdarzeń losowych nie uzasadniają przyznania ulgi w spłacie, zwłaszcza że rozłożenie na raty zostało ustalone zgodnie z wnioskiem skarżącej. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia "szczególnie uzasadnionych okoliczności" w kontekście rozkładania na raty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, a także zakres kontroli sądowej decyzji uznaniowych w sprawach administracyjnych.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ocena "szczególnie uzasadnionych okoliczności" jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sytuacja zdrowotna i finansowa skarżącej, obejmująca opiekę nad niepełnosprawną córką i chorobami własnymi, stanowi "szczególnie uzasadnione okoliczności" pozwalające na umorzenie lub dalsze rozłożenie na raty nienależnie pobranych świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sytuacja skarżącej, mimo że trudna, nie spełnia kryteriów "szczególnie uzasadnionych okoliczności" w rozumieniu art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ dochody rodziny są wystarczające do spłaty zobowiązań, a brak jest zdarzeń losowych wskazujących na nagłe pogorszenie sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozłożenie na raty jest decyzją uznaniową. Choć organy zbadały sytuację materialną, zdrowotną i życiową skarżącej, nie stwierdzono wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych lub wyjątkowego splotu zdarzeń, które uzasadniałyby przyznanie ulgi w spłacie. Dochody rodziny przekraczające 10 000 zł miesięcznie i brak zdarzeń losowych wskazują na stabilną sytuację, która nie różni się znacząco od innych rodzin.
Czy organy administracji prawidłowo oceniły sytuację materialną i zdrowotną skarżącej oraz jej rodziny przy rozpatrywaniu wniosku o rozłożenie na raty nienależnie pobranych świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy, oceniły okoliczności faktyczne i zastosowały przepisy prawa, nie przekraczając granic uznania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy administracji dysponowały niezbędnym materiałem dowodowym, wszechstronnie oceniły okoliczności faktyczne i rozważyły wszystkie czynniki wpływające na wybór rozstrzygnięcia. Ustalony stan faktyczny i prawny nie dawał podstaw do uwzględnienia skargi.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 30 § 9
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Przepis ten statuuje wyjątek od zasady zwrotu nienależnie pobranych świadczeń i ma charakter uznaniowy. Przesłanką zastosowania jest występowanie "szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących sytuacji rodziny", które mogą być nadzwyczajne lub wynikać ze splotu typowych zdarzeń, ale muszą być na tyle wyjątkowe, by egzekucja mogła prowadzić do następstw niedających się pogodzić z zasadą ochrony godności człowieka.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 30 § 8
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 86
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 w zw. z art. 75 § 1, art. 84 § 1, art. 86 oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, co doprowadziło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. • Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 - 8, art. 75 § 1, art. 84 § 1, art. 86 oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i obrazę słusznego interesu strony. • Naruszenie art. 7-10 w zw. z art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez naruszenie prawa do działania w postępowaniu i wykazania zasadności złożonego wniosku, a następnie odwołania, czyli nie przesłuchanie jej w charakterze strony. • Naruszenie art. 3, art. 17, art. 20, art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez ich wadliwe zastosowanie oraz uznanie, że skarżąca nie spełnia warunków do zwolnienia z obowiązku uiszczenia odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 4.800,- zł. • Zarzut, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek wobec szczególnie trudnej jej sytuacji życiowej i zdrowotnej. • Zarzut, że sytuacja majątkowa rodziny jest tragiczna przy dochodach pozwalających wyłącznie na oszczędne utrzymanie się z miesiąca na miesiąc.
Godne uwagi sformułowania
"szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny" • rozstrzygnięcie organu w powyższych kwestiach podejmowane jest w ramach uznania administracyjnego • Trafnie na podstawie analizy powyższego przepisu wyprowadzony został wniosek, iż rozstrzygnięcie organu w powyższych kwestiach podejmowane jest w ramach uznania administracyjnego, o czym świadczy użyty tekście przepisu zwrot "organ właściwy (...) może". • Konsekwencją takiego charakteru decyzji jest ograniczony zakres sądowej kontroli jej legalności. • sądowa kontrola decyzji uznaniowej polega na zbadaniu, czy przed podjęciem tej decyzji, orzekający organ administracji publicznej dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy, czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia, a także, czy rozważył wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia. • "szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny", w rozumieniu art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, mogą być zarówno sytuacjami nadzwyczajnymi stanowiącymi następstwo zdarzeń nagłych, nieprzewidywalnych (np. […]
Skład orzekający
Tomasz Dziuk
przewodniczący
Beata Kalaga-Gajewska
sprawozdawca
Agnieszka Kręcisz-Sarna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"szczególnie uzasadnionych okoliczności\" w kontekście rozkładania na raty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, a także zakres kontroli sądowej decyzji uznaniowych w sprawach administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ocena "szczególnie uzasadnionych okoliczności" jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy rodzinom i zasad zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i granice uznania administracyjnego, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych prawem socjalnym.
“Czy trudna sytuacja zdrowotna i opieka nad dzieckiem zawsze usprawiedliwiają umorzenie długu wobec państwa? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 6200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.