II SA/Gl 451/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę W. C. i M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., która uchyliła decyzję Wójta Gminy O. i umorzyła postępowanie w sprawie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości. Wójt nakazał Przedsiębiorstwu "A" S. K. dostosowanie działalności tartacznej do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując na zmianę sposobu użytkowania terenu. SKO umorzyło postępowanie, argumentując, że art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ma zastosowania do zmian zagospodarowania sprzed daty wejścia w życie ustawy, a także że teren objęty jest planem miejscowym. Skarżący zarzucili SKO naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak weryfikacji zgodności działalności z przepisami odrębnymi (hałas, bezpieczeństwo) oraz brak rozpoznania wszystkich zarzutów odwołania. WSA uchylił decyzję SKO oraz decyzję Wójta, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że SKO błędnie umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe, podczas gdy istniała sprawa administracyjna wymagająca merytorycznego rozstrzygnięcia. Podkreślono, że organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego, skupiając się jedynie na działalności tartacznej i pomijając inne aspekty działalności (produkcja betonu, skład opału) oraz nie rozpatrzyły wszystkich zarzutów odwołania dotyczących przepisów odrębnych. Sąd nakazał organom ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i merytorycznego rozstrzygnięcia wszystkich kwestii.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości, stosowania art. 59 ust. 3 u.p.z.p. do zmian sprzed wejścia w życie ustawy, wadliwości umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego oraz obowiązku rozpoznania wszystkich zarzutów odwołania.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany sposobu zagospodarowania nieruchomości i interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym może być stosowany do zmian zagospodarowania terenu, które nastąpiły przed wejściem w życie tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale z zastrzeżeniem, że uprawnienie wynikające z tego przepisu może być realizowane do sytuacji zaistniałych po dniu wejścia w życie ustawy, czyli od dnia 11 lipca 2003 r. Jednakże, nawet jeśli zmiana nastąpiła przed tą datą, organy nie mogą umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowego, jeśli istnieje sprawa administracyjna wymagająca rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i WSA, które dopuszcza stosowanie art. 59 ust. 3 u.p.z.p. do terenów objętych planem miejscowym. Podkreślono, że uprawnienie to może być realizowane do sytuacji zaistniałych po 11 lipca 2003 r. Jednakże, nawet w przypadku zmian sprzed tej daty, organy nie mogą umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowego, jeśli istnieje sprawa administracyjna wymagająca merytorycznego rozstrzygnięcia.
Czy umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego jest właściwą formą zakończenia sprawy, gdy istnieje stan faktyczny podlegający uregulowaniu przez organ administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe jest wadliwe, gdy istnieje sprawa administracyjna wymagająca merytorycznego rozstrzygnięcia, nawet jeśli żądanie strony okaże się bezzasadne.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i NSA, zgodnie z którym art. 105 § 1 k.p.a. ma zastosowanie tylko w sytuacjach obiektywnej bezprzedmiotowości postępowania, czyli braku przedmiotu postępowania. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania. Organ ma obowiązek wydać decyzję merytoryczną.
Czy organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniu, w tym dotyczące przepisów odrębnych od ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać wszystkie zarzuty odwołania i odnieść się do nich w uzasadnieniu decyzji, nawet jeśli uzna je za niezasadne, aby zachować zasadę dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że SKO nie rozpoznało wszystkich zarzutów odwołania, w tym dotyczących naruszenia przepisów odrębnych (rozporządzeń, decyzji Starosty), co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Czy organ administracji powinien oceniać zgodność działalności gospodarczej z przepisami odrębnymi, nawet jeśli sprawa jest prowadzona na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ powinien ocenić całokształt zgromadzonego materiału dowodowego w oparciu o obowiązujący stan prawny, uwzględniając również przepisy odrębne, które mogą mieć zastosowanie do prowadzonej działalności.
Uzasadnienie
Skarżący zarzucili, że SKO nie zweryfikowało zgodności działalności z przepisami odrębnymi (hałas, bezpieczeństwo), a WSA potwierdził, że organ powinien ocenić całokształt materiału dowodowego w oparciu o obowiązujący stan prawny, w tym przepisy odrębne.
Przepisy (28)
Główne
u.p.z.p. art. 59 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis może mieć zastosowanie do terenów objętych planem miejscowym oraz do sytuacji zaistniałych po dniu wejścia w życie ustawy (11 lipca 2003 r.). W przypadku zmiany zagospodarowania, organ może nakazać wstrzymanie użytkowania terenu lub przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.
u.p.z.p.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wydania decyzji przez Wójta.
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące treści decyzji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej.
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada działania wnikliwie.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów na podstawie całokształtu materiału.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie organu odwoławczego.
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
u.s.d.g. art. 18
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Wymogi dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej, w tym ochrony życia, zdrowia i środowiska.
u.p.o.ś.
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych
Rozporządzenie z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
P.u.s.a.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
SKO nie rozpoznało wszystkich zarzutów odwołania, w tym dotyczących przepisów odrębnych. • SKO błędnie umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe, podczas gdy istniała sprawa administracyjna wymagająca merytorycznego rozstrzygnięcia. • Organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego, skupiając się jedynie na działalności tartacznej i pomijając inne aspekty działalności oraz przepisy odrębne.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej • sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną • organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego • art. 59 ust. 3 u.p.z.p. może mieć zastosowanie również do terenów objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego • uprawnienie wynikające z tego przepisu może być realizowane do sytuacji zaistniałych po dniu wejścia w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czyli od dnia 11 lipca 2003 r. • nie można oceniać sprawy wybiórczo • nie rozpoznało wszystkich zarzutów odwołania • zasada dwuinstancyjności • umorzenie postępowania organu I instancji, jako bezprzedmiotowego. Skoro zostało złożone konkretne żądanie kierowane do organów, stąd właściwszą formą byłoby w tej sytuacji rozstrzygnięcie merytoryczne nieuwzględniające żądania • ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 k.p.a. […]
Skład orzekający
Łucja Franiczek
przewodniczący
Elżbieta Kaznowska
członek
Artur Żurawik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości, stosowania art. 59 ust. 3 u.p.z.p. do zmian sprzed wejścia w życie ustawy, wadliwości umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego oraz obowiązku rozpoznania wszystkich zarzutów odwołania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany sposobu zagospodarowania nieruchomości i interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i proceduralne przestrzeganie zasad przez organy administracji. Pokazuje też, że nawet rutynowe sprawy dotyczące planowania przestrzennego mogą prowadzić do ciekawych rozstrzygnięć proceduralnych.
“Błąd proceduralny organu zniweczył decyzję o przywróceniu ładu przestrzennego – co poszło nie tak?”
Dane finansowe
WPS: 997 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.