II SA/Gl 45/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-10-20
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanazgłoszenie budowyrozbiórkawarunki technicznenadzór budowlanydecyzja administracyjnapostępowanie dowodoweuchylenie decyzji

WSA w Gliwicach uchylił decyzje nadzoru budowlanego nakazujące rozbiórkę szopy, wskazując na konieczność ponownego zbadania, czy obiekt został wykonany na podstawie skutecznego zgłoszenia.

Sprawa dotyczyła rozbiórki szopy dobudowanej do budynku gospodarczego. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę, uznając obiekt za samowolę budowlaną, gdyż zgłoszenie jego budowy miało nastąpić po faktycznym wykonaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły należycie sprawy, a interpretacja zgłoszenia jako dokonanego po fakcie była zbyt rygorystyczna. Sąd nakazał uzupełnienie postępowania dowodowego, w tym przesłuchanie urzędnika potwierdzającego podpis.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę M.G. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę szopy dobudowanej do budynku gospodarczego. Organy obu instancji uznały obiekt za samowolę budowlaną, ponieważ zgłoszenie jego budowy miało nastąpić po faktycznym wykonaniu, co uniemożliwiło organom zgłoszenie ewentualnego sprzeciwu. Dodatkowo, szopa miała naruszać warunki techniczne, m.in. poprzez spadek dachu na działkę sąsiednią i przekraczanie granic działki inwestorki. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na istotne uchybienia proceduralne. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły należycie sprawy, a interpretacja zgłoszenia jako dokonanego po fakcie była zbyt rygorystyczna i nie uwzględniała innych dowodów. Nakazano uzupełnienie postępowania dowodowego, w tym przesłuchanie urzędnika gminy, który potwierdził autentyczność podpisu inwestorki pod zgłoszeniem, aby ustalić, czy szopa powstała na podstawie skutecznego zgłoszenia, czy też stanowi samowolę budowlaną. Sąd oddalił zarzut nieprawidłowego ustalenia granic działki, wskazując na możliwość wykorzystania projektu zagospodarowania działki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zgłoszenie dokonane po wykonaniu robót nie może być uznane za skuteczne w sposób legalizujący samowolę budowlaną, jednakże sposób interpretacji zgłoszenia przez organy powinien być zgodny z zasadami swobodnej oceny dowodów i uwzględniać całokształt materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego zbyt rygorystycznie zinterpretowały zwrot 'zgłaszam dobudowanie' jako dokonanie po fakcie, nie badając innych dowodów i nie przesłuchując kluczowych świadków, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.pb art. 49b § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.p.b. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane

u.z.p.b. art. 7 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane

rozp. ws. war. techn. art. 330

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. ws. war. techn. art. 12 § 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. ws. war. techn. art. 12 § 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. ws. war. techn. art. 12 § 6

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. ws. war. techn. art. 270 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego w zakresie oceny zgłoszenia budowy szopy. Interpretacja zgłoszenia jako dokonanego po fakcie była zbyt rygorystyczna i nie uwzględniała całokształtu materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Zgłoszenie budowy szopy zostało dokonane po jej faktycznym wykonaniu, co stanowi samowolę budowlaną. Szopa narusza warunki techniczne, w tym przepisy dotyczące spadku dachu i przekraczania granic działki. Projekt zagospodarowania działki został wadliwie sporządzony i nie może być podstawą do ustalenia granic.

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji nie mogą się ostać, albowiem zostały wydane bez właściwego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej rozstrzygnięcia uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy powyższe ustalenie zaskarżonej decyzji zostało dokonane z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) wymóg użycia czasu przyszłego np. 'zgłaszam zamiar dokonania' jest zbyt wygórowanym wymaganiem organu odwoławczego

Skład orzekający

Ewa Krawczyk

przewodniczący sprawozdawca

Iwona Bogucka

członek

Stanisław Nitecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach budowlanych, ocena zgłoszeń budowy, stosowanie przepisów Prawa budowlanego i warunków technicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji interpretacji zgłoszenia budowy i stanu faktycznego sprawy. Wymaga analizy w kontekście obowiązujących przepisów w momencie budowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe problemy interpretacyjne w prawie budowlanym, gdzie drobne uchybienia proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Pokazuje też, jak ważne jest dokładne badanie dowodów przez organy administracji.

Czy zgłoszenie budowy po fakcie może uratować samowolę budowlaną? Sąd wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 45/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Ewa Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Bogucka
Stanisław Nitecki
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 20 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Bogucka Stanisław Nitecki Protokolant ref. staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 roku sprawy ze skargi M.G. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U.
z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z zm.) nakazał M. G. dokonać rozbiórki szopy zlokalizowanej na działkach nr [...] oraz [...] w K., dobudowanej do budynku gospodarczego.
Podstawą faktyczną decyzji było ustalenie – w następstwie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] – iż inwestorka do istniejącego od wielu lat budynku gospodarczego dobudowała szopę o konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym krytym eternitem. Obiekt ten nie został połączony trwale z gruntem, a jego wymiary wynoszą 6,95 x 2,55 m; wysokość jest zmienna od 2,50 – 3,50 m. W trakcie oględzin wewnątrz szopy znajdował się traktor, grabie, łańcuchy, deski itp.
Co do daty wykonania obiektu między stronami postępowania to jest wnioskodawcami K. i B. G., a inwestorką M.G. istnieją rozbieżności. W/g wnioskodawców obiekt został wykonany w [...] a w/g inwestorki w [...]. Inwestorka twierdziła, że sporny obiekt wykonała w oparciu o zgłoszenie z [...]. Jednakże na piśmie tym "zgłoszeniu" Urząd Gminy w J. potwierdził jedynie autentyczność podpisu, a brak jest daty wpływu tego zgłoszenia do Urzędu. Ponieważ Urząd w J. poinformował, iż nie posiada żadnych dokumentów dotyczących zgłoszenia z dnia [...] organ orzekający uznał, że M. G. nie dokonała skutecznego zgłoszenia. Oznacza to, że przedmiotowy obiekt stanowi samowolę budowlaną, jest to bowiem obiekt o powierzchni do 35 m2, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, a więc jego realizacja wymagała zgłoszenia.
Jego legalizacja jest niemożliwa bowiem przedmiotowa szopa w znacznej części została wybudowana na działce nr [...] nie należącej do inwestora (co ustalono w oparciu o projekt zagospodarowania działki sporządzony w związku z budową tarasu i ustalenia oględzin z dnia [...] a nadto szopa posiada spadek dachu w kierunku działki sąsiedniej. Obiekt więc narusza § 12 ust. 3 warunków technicznych w sposób uniemożliwiający jego doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami.
W odwołaniu inwestorka – będąca właścicielką działki nr [...] wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania z uwagi na zrealizowanie przez nią szopy w oparciu o zgłoszenie. Podała, że zgłoszenia dokonała w [...] a z pisma Urzędu Gminy w J. z dnia [...] wynika jedynie, że Urząd nie posiada dokumentów związanych ze zgłoszeniem z [...] a nie brak takiego zgłoszenia. Nadto skarżąca zarzuciła ustalenie przebiegu granicy między działkami [...] oraz [...] w sposób wadliwy. Ustalenie to bowiem nastąpiło w oparciu o projekt zagospodarowania działki [...] wykonany w związku z postępowaniem dotyczącym budowy tarasu przez odwołującą się. Projekt ten nie ukazuje granic działki, a jedynie granice opracowania. Zdaniem odwołującej się ustalenie granic mogło nastąpić jedynie w oparciu o materiały geodezyjne.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji (art. 138 § 1 pkt 1 kpa). Organ ten – jak wynika z uzasadnienia decyzji ostatecznej – uznał, że odwołująca się dokonała zgłoszenia w dniu [...] ale było to zgłoszenie nieskuteczne, bowiem dotyczyło już robót wykonanych świadczy o tym treść samego zgłoszenia "zgłaszam dobudowanie do istniejącego zabudowania gospodarczego – szopa – budo-wiaty odeskowanej". Zgłoszenie robót po ich wykonaniu uniemożliwiło właściwemu organowi zgłoszenie sprzeciwu mimo, że realizacja szopy naruszała warunki techniczne. Nie wolno bowiem lokalizować obiektów palnych (z drewna) w granicy, a nadto wykonany obiekt ma spadek dachu na nieruchomość osoby trzeciej i przekracza granice działki inwestorki. Narusza więc warunki techniczne z 1994 r. - § 270 ust. 2, § 12 ust. 4 i ust. 6. Wobec tych naruszeń nie jest dopuszczalna legalizacja samowolnie wykonanej szopy, co skutkuje nakazem jej rozbiórki.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. G. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji z przyczyn podanych w odwołaniu. Twierdziła, że obiekt wykonała w oparciu o zgłoszenie, a obiekt ten znajduje się w całości na działce [...]
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Decyzje organów obu instancji nie mogą się ostać, albowiem zostały wydane bez właściwego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm.), dalej p.p.s.a.
Z akt sprawy wynika, że organy obu instancji uznały, że sporna szopa drewniana została wykonana bez wymaganego prawem zgłoszenia. Przyczyny takiego stanowiska organów były różne. Zdaniem organu I instancji zgłoszenie w ogóle nie było dokonane, bowiem pismo z dnia [...] stanowiące w/g inwestorki zgłoszenie, nie zostało złożone we właściwym organie. Pieczęć sekretarza gminy z datą [...] stanowi jedynie dowód potwierdzenia autentyczności podpisu, a nie dokonania zgłoszenia. Natomiast organ II instancji przyjął, że zgłoszenie zostało dokonane, ale dotyczy ono już wykonanych robót. Wniosek taki organ wyprowadził z użytego w piśmie inwestorki z dnia [...] zwrotu "zgłaszam dobudowanie do istniejącego zabudowania gospodarczego budo-wiaty".
Skoro więc zgłoszenie zostało dokonane po faktycznym zrealizowaniu szopy to stanowi ono samowolę budowlaną.
Zdaniem składu orzekającego powyższe ustalenie zaskarżonej decyzji zostało dokonane z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa).
Istotnie ze zwrotu "zgłaszam dokonanie" w sensie językowym można wysnuć taki wniosek, bowiem zwrot ten wskazuje na czas przeszły dokonany. Jednakże wymóg użycia czasu przyszłego np. "zgłaszam zamiar dokonania" jest zbyt wygórowanym wymaganiem organu odwoławczego. W związku z tym – wobec twierdzeń inwestorki, że obiekt wykonała w oparciu o zgłoszenie z [...]w [...] (protokół oględzin) – należało dokonać oceny zgłoszenia z [...]w świetle znajdujących się w aktach administracyjnych innych dowodów. Tymi dowodami są pismo PZU z [...] i dokument obowiązkowego ubezpieczenia budynków wskazujące na inną datę realizacji szopy. Niezbędnym jest także przeprowadzenie dowodu z przesłuchania sekretarza Gminy J., który w dniu [...] potwierdził autentyczność podpisu inwestorki, co do celu takiego potwierdzenia, a w szczególności czy oznaczało ono przyjęcie zgłoszenia (w razie niemożności przesłuchania A. K. sekretarza Gminy J. na powyższą okoliczność należałoby przesłuchać innego pracownika Gminy np. Wójta). Ustalenie czy szopa powstała na podstawie zgłoszenia czy też stanowi samowolę budowlaną ma bowiem istotne znaczenie dla kwalifikacji prawnej stanu faktycznego. Jedynie w przypadku ustalenia – po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie wskazanym wyżej – iż szopa została wykonana bez zgłoszenia, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z 27.03.2003 r. (Dz.U. nr 80, poz. 718) do szopy tej znalazłby zastosowanie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego (obowiązującego od dnia 11.07.2003 r.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a to w związku z § 330 powyższego rozporządzenia (Dz.U. z 15.06.2002 r.). Natomiast jeżeli budowa szopy odbyła się na podstawie zgłoszenia to zgodnie z art. 7 ust. 1 wskazanej wyżej nowelizacji Prawa budowlanego ustawy z 27.03.2003 r. mają do niej zastosowanie przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 11.07.2003 r. oraz rozporządzenie w sprawie warunków technicznych z 1994 roku z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 270 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. (§ 330 ust. 1 tego rozporządzenia). Natomiast zarzut skargi nieprawidłowego ustalenia granic działki inwestorki jest nieuzasadniony. Dołączony do akt administracyjnych projekt zagospodarowania działki [...] zawiera bowiem także granice własności, co wynika z samego projektu. Można więc – wbrew stanowisku skarżącej – wykorzystać ten projekt do ustalenia czy sporna szopa przekracza granice własności inwestorki (uzależnione to jest jedynie od sporządzenia rysunku z oględzin na właściwej dla projektu skali), chyba że w odrębnym postępowaniu skarżąca wykaże inny przebieg granic (niż w projekcie).
W postępowaniu ponownym organy orzekające powinny więc uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie wskazanym przez Sąd i w zależności od wyników tego postępowania podjąć decyzję odpowiadając wymogom art. 107 § 3 kpa.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c w związku z art. 135 i 152 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Brak orzeczenia o kosztach uzasadnia regulacja art. 210 § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI