II SA/Gl 431/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-07-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
planowanie przestrzennewarunki zabudowyład przestrzennyzasada dobrego sąsiedztwapostępowanie administracyjnestrony postępowaniaKPAustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymnieważność decyzji

WSA w Gliwicach stwierdził nieważność decyzji o warunkach zabudowy z powodu istotnego naruszenia przepisów postępowania, polegającego na wydaniu decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Skarżąca A. T. wniosła o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku wielorodzinnego. Organ pierwszej instancji odmówił, a SKO utrzymało decyzję w mocy, uznając, że planowana inwestycja nie spełnia wymogów ładu przestrzennego. WSA w Gliwicach stwierdził jednak nieważność obu decyzji, wskazując na istotne naruszenie przepisów KPA – decyzje zostały wydane do osoby, która nie była stroną postępowania, mimo że pierwotna wnioskodawczyni zrzekła się praw na rzecz spółki B. Sp. z o.o., a organy kontynuowały postępowanie wobec spółki, by ostatecznie wydać decyzję na rzecz osoby fizycznej.

Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku wielorodzinnego na działce w C. Prezydent Miasta C. odmówił wydania decyzji, uznając, że planowana inwestycja nie spełnia wymogów ładu przestrzennego i zasady dobrego sąsiedztwa, w szczególności w zakresie wskaźnika powierzchni zabudowy, wysokości budynku i geometrii dachu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając skargę, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy dopuściły się istotnego naruszenia przepisów postępowania (art. 156 § 1 pkt 4 KPA), ponieważ mimo zmiany wnioskodawcy z osoby fizycznej (A. T.) na spółkę B. Sp. z o.o. i kontynuowania postępowania wobec spółki, decyzja została wydana z oznaczeniem strony postępowania jako A. T., która nie była już stroną. Sąd podkreślił, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu i nie można automatycznie wstąpić w miejsce dotychczasowego wnioskodawcy bez formalnego uregulowania zmian podmiotowych. W związku z tym, że decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, Sąd stwierdził nieważność obu decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja wydana do osoby niebędącej stroną w sprawie stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy administracji nie dopełniły obowiązku zapewnienia właściwego kręgu stron postępowania. Mimo zmiany wnioskodawcy z osoby fizycznej na spółkę i kontynuowania postępowania wobec spółki, decyzja została wydana na rzecz pierwotnej wnioskodawczyni, która nie była już stroną. Jest to wada kwalifikowana z art. 156 § 1 pkt 4 KPA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji z powodu skierowania jej do osoby niebędącej stroną w sprawie.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunki ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego albo warunków zabudowy.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 64 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu.

k.p.a. art. 61 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

u.p.z.p. art. 53 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Analiza urbanistyczno-architektoniczna.

u.p.z.p. art. 63 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji dopuściły się istotnego naruszenia przepisów postępowania, wydając decyzję do osoby, która nie była stroną w sprawie, mimo zmiany wnioskodawcy.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja została bowiem skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Tego rodzaju kwalifikowana wada postępowania obligowała Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Skład orzekający

Aneta Majowska

sprawozdawca

Artur Żurawik

członek

Krzysztof Nowak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania w zakresie ustalania stron postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście zmiany wnioskodawcy w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany wnioskodawcy w trakcie postępowania administracyjnego i konsekwencji wydania decyzji do niewłaściwej strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie stron postępowania administracyjnego. Błąd proceduralny, nawet jeśli nie dotyczy meritum sprawy, może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Błąd proceduralny, który unieważnił decyzję o warunkach zabudowy: dlaczego ustalenie stron jest kluczowe?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 431/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Artur Żurawik
Krzysztof Nowak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 156 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant referent - stażysta Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. T. (T.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 12 stycznia 2023 r. nr SKO.4103.199.2022 w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia 19 października 2022 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 19 października 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta C. (dalej: "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 53 ust. 3, art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 503 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p."), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1588 z późn. zm.), oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1589), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20 lipca 2022 r. A. T. (dalej: "Skarżąca") odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku wielorodzinnego przewidzianego do realizacji na terenie działki o nr ewid. 1. z obrębu [...], o powierzchni 1158m2, w C. przy ulicy [...].
W uzasadnieniu podał, iż po wpłynięciu wniosku, organ pismem z dnia 27 lipca 2022 r. wezwał Inwestorkę do jego uzupełnienia. Wniosek został uzupełniony w dniu 5 sierpnia 2022 r. Przedmiotem postępowania jest budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego - obiekt do czterech kondygnacji nadziemnych, w którym przewiduje się do 12 lokali mieszkalnych, szerokość elewacji frontowej max. 15m, wysokość do linii okapu max. 13m, z dachem płaskim; Inwestor planuje rozebrać istniejące w granicach działki budynki. Obsługa komunikacyjna budynku planowana jest zjazdem z ulicy [...], przewiduje się budowę 1 stanowiska postojowego na jeden lokal mieszkalny, zaplanowano przyłączenie do sieci elektroenergetycznej, wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, wody opadowe przewiduje się odprowadzić do sieci kanalizacji deszczowej, a odpady stałe gromadzić w zaprojektowanym do tego miejscu. Teren nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W wyniku przeprowadzonej analizy, o której mowa w art. 53 ust. 3 u.p.z.p., organ ustalił, że:
- nieruchomość jest opisana w rejestrze gruntów jako tereny mieszkaniowe B, nie jest własnością Inwestorki, stanowi współwłasność osób fizycznych oraz spółki B. Sp. z o.o., teren inwestycji zabudowany jest budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi wskazanymi do rozbiórki,
- teren usytuowany jest wzdłuż ul. [...] (drogi gminnej) przylegającej do nieruchomości od strony południowej,
- działka położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy niskiej, o funkcji mieszkalnej jednorodzonej oraz jednorodzinnej z usługami - zachodnia strona ul. [...], po przeciwnej stronie ul. [...] (strona wschodnia - w odmiennym pod względem urbanistycznym obszarze zabudowy) występuje zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna i wielorodzinna z usługami, w rejonie inwestycji (strona północno-wschodnia) - w innym kwartale urbanistycznym znajduje się wielkopowierzchniowa zabudowa usługowa,
- zgodnie z zapisami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta C., zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] z dnia [...] r., teren inwestycji położony jest w obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami (MNU),
- teren położony jest w regionie wodnym rzeki [...], gdzie obowiązuje Rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia 2 kwietnia 2014 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...] (Dz. Urz. Woj. śląskiego z [...]r., poz. [..] z późn. zm.),
- inwestycja nie jest objęta rozporządzeniem Rady Ministrów dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 z późn. zm.).
Następnie organ przywołał brzmienie art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Podał, iż przy uwzględnieniu szerokości frontu działki od strony ul. [...] (ok. 24m) ustalił granice obszaru analizowanego (na 75m). W oparciu o przeprowadzoną analizę stwierdził, że w obszarze analizowanym brak jest zabudowy pozwalającej na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w sposób zgodny z wnioskiem. Wyjaśnił, że gabaryty projektowanego budynku to: powierzchnia zabudowy 400m2, szerokość elewacji frontowej od strony ul. [...] - max. 15m, wysokość do linii okapu max. 13m, wysokość budynku do 14m, dach płaski, natomiast w wyniku przeprowadzonej analizy urbanistycznej ustalono:
- średni wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki w badanym obszarze wynosi: 0,25 (wskaźnik dla planowanej inwestycji: 0,35),
- średnia wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki budynków mieszkalnych w badanym obszarze wynosi 6,6m (wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok), w obszarze analizowanym znajdują się dwa budynki wielorodzinne o wysokości elewacji frontowej ok. 15m - ul. [...] i 15,5m – [...]/[...], jednak znajdują się w obszarze o odmiennych cechach urbanistycznych w odmiennej jednostce urbanistycznej - o dominującej funkcji wielorodzinnej z usługami, zatem w ocenie organu nie mogą być wyłączną podstawą do ustalenia warunków zabudowy zgodnie z wnioskiem Inwestorki,
- na badanym obszarze dominują dachy wielospadowe i dwuspadowe oraz pojedyncze budynki z dachami płaskimi, najwyższe budynki położone w obszarze analizowanym mają wysokość ok. 15m i 15,5m - w odrębnej jednostce urbanistycznej, które nie mogą stać się wyłączną podstawą do wyznaczenia wnioskowanej wysokości budynku (z płaskim dachem) - 14m w otoczeniu niskich budynków mieszkalnych, gdy średnia wysokość budynków mieszkalnych w badanym obszarze analizowanym, wynosi 9,2m.
W oparciu o przeprowadzoną analizę organ stwierdził, że zaproponowany we wniosku sposób zagospodarowania i zabudowy stoi w sprzeczności z istniejącym układem przestrzennym, a wielkość działki w powiązaniu z gabarytami obiektu nie będzie harmonijnie wpisywać się w otoczenie,
Zdaniem organu planowana zabudowa jest sprzeczna z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz § 5, § 7 i § 8 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ:
- planowany wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy przewyższa średnią wielkość w obszarze analizowanym,
- planowana wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej (13m) nie stanowi przedłużenia górnej krawędzi elewacji frontowych ukształtowanych przez istniejącą zabudowę na działkach sąsiednich, jak również przewyższa średnią wysokość górnej krawędzi elewacji frontowych w obszarze analizowanym,
- planowana geometria dachu (dach płaski o wysokości 14m) w zakresie kąta nachylenia połaci dachowych, wysokości głównej kalenicy - nie wpisuje się w geometrię dachów budynków na obszarze analizowanym.
Natomiast odnosząc się do budynku położonego przy ul. [...] , wskazanego przez Inwestorkę po zapoznaniu się z wynikami analizy, organ podał, że budynek ten położony jest w odległości od granic działki objętej wnioskiem ponad 60m i choć znajduje się w obszarze analizowanym, to jednak w obszarze o odmiennych cechach urbanistycznych niż obszar niskiej, skoncentrowanej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w którym położona jest nieruchomość objęta wnioskiem.
Końcowo poddał, iż linie rozgraniczające teren inwestycji zostały wyznaczone na kopii mapy zasadniczej stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji. Wyniki analizy w części graficznej przedstawione są na załączniku nr 1, a w formie tekstowej na załączniku nr 2 do niniejszej decyzji.
Skarżąca złożyła odwołanie od opisanej wyżej decyzji, podkreślając, że organ, w części tekstowej wyników analizy, nie uwzględnił istniejącej zabudowy na terenie działki położonej przy ul. [...] , która zlokalizowana jest w granicach wyznaczonego obszaru analizowanego i dostępna jest z tej samej drogi publicznej co wnioskowana działka. W ocenie Skarżącej możliwe jest ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla wnioskowanej inwestycji jako kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu w tym gabarytów i formy architektonicznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, działając na podstawie art. 53 ust. 3 i 4, art. 54, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4, art. 61 ust. 1, art. 64 ust. 1 u.p.z.p., właściwych rozporządzeń Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia 12 stycznia 2023 r. nr SKO.4103.199.2022, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Na wstępie uzasadnienia wydanej decyzji organ odwoławczy przedstawił czynności podjęte dotychczas w sprawie, wskazał na ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji oraz przywołał podstawę prawną rozstrzygnięcia.
W ocenie organu odwoławczego obszar analizowany został wyznaczony prawidłowo. Z wyników przeprowadzonej analizy wynika, że na działkach położonych w granicach obszaru analizowanego istnieje zabudowa o tożsamej funkcji jak zabudowa objęta wnioskiem. Następnie zwrócił uwagę na zasadę dobrego sąsiedztwa oraz cel zagwarantowania ładu przestrzennego określony w art. 2 pkt 1 u.p.z.p. W tym zakresie przywołał średnie wartości parametrów obowiązujące na analizowanych obszarze oraz wartości parametrów dla planowanej inwestycji stwierdzając, że:
- planowany wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działek/terenu (0,35) przewyższa średnią wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działek/terenów w obszarze analizowanym,
- planowana wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej (min. 12m max. 13m) nie stanowi przedłużenia górnej krawędzi elewacji frontowych ukształtowanych przez istniejącą zabudowę na działkach sąsiednich, jak również przewyższa średnią wysokość górnej krawędzi elewacji frontowych w obszarze analizowanym;
- planowana geometria dachu (dach plaski o wysokości min 13m max. 14m) w zakresie kąta nachylenia połaci dachowych, wysokości głównej kalenicy - nie wpisuje się w geometrię dachów budynków występujących na obszarze analizowanym.
Powyższe doprowadziło Kolegium do podzielenia stanowiska przedstawionego przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podniosła zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że zaproponowany przez Skarżącą sposób zagospodarowania i zabudowy stoi w sprzeczności z istniejącym układem przestrzennym działki w powiązaniu z gabarytami obiektu i tym samym nie będzie harmonijnie wpisywać się w otoczenie, co skutkowało odmową ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w obszarze analizowanym znajduje się obiekt dostępny z tej samej drogi publicznej, który pozwoliłby na określenie wymagań dla nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu i innych parametrów. Podała, że klauzula generalna jaką jest ochrona ładu przestrzennego, czyni z zaskarżonych decyzji decyzje uznaniowe, a takie stanowisko pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która przewiduje decyzję o warunkach zabudowy jako decyzję związaną. Podkreśliła także, że odmowa wydania decyzji o warunkach zabudowy jest poważnym ograniczeniem prawa własności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując prezentowane dotychczas stanowisko w sprawie.
W odniesieniu do zarzutów skargi zauważył, że nieruchomość położona przy ul. [...]/[...] została uwzględniona w analizie i wynikach analizy, jednak znajduje się w obszarze o odmiennych cechach urbanistycznych. Podkreślił, że planowana inwestycja w sposób znaczący przekracza średnie wskaźniki istniejącej zabudowy na obszarze objętym analizą. Zdaniem Kolegium parametry inwestycji nie będą wpisywać się w istniejący ład przestrzenny tak aby nie zakłócać zasady dobrego sąsiedztwa, a także nie będą nawiązywać do zabudowy zastanej w obszarze analizowanym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Nadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.
Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się opisana wyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 12 stycznia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji - Prezydenta Miasta C. z dnia 19 października 2022 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła do stwierdzenia naruszenia prawa, jednak z przyczyn innych niż podniesione w skardze.
Jednym z podstawowym obowiązków organu jest prawidłowe ustalenie stron postępowania oraz czuwanie nad aktualnością tych ustaleń w toku całego postępowania administracyjnego.
Na gruncie niniejszej sprawy powyższemu obowiązkowi organy orzekające w sprawie nie uczyniły zadość.
Jak wynika z akt sprawy wniosek o ustalenie warunków zabudowy podpisany przez obecnie Skarżącą, wpłynął do organu w dniu 20 lipca 2022 r.
Pismem z dnia 27 lipca 2022 r. nr [...], działając w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 52 ust. 2 u.p.z.p., organ wezwał Skarżącą do uzupełnienia wniosku o wskazane w tym piśmie braki, w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, z pouczeniem, że ich nieuzupełnienie w określonym w piśmie terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone w dniu 1 sierpnia 2022 r.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 5 sierpnia 2022 r. do organu wpłynęło uzupełnienie wniosku z jednoczesnym wskazaniem w jego treści: "zmieniam wnioskodawcę: wnioskodawca – B. Sp. z o.o. C. ul. [...]", "zrzekam się praw jako wnioskodawca". Uzupełnienie wniosku zostało podpisane przez Prezesa Zarządu Spółki B. Sp. z o.o. z siedzibą w C. oraz opatrzone firmową pieczątką ze wskazaniem numeru NIP, REGON i KRS Spółki. W aktach sprawy zalega również sporządzony w dniu 10 sierpnia 2022 r. wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego dla Spółki B. Sp. z o.o.
Następnie, pismem z dnia 11 sierpnia 2022 r. organ zawiadomił, że na wniosek Spółki B. Sp. z o.o. w C., reprezentowanej przez Prezesa Zarządu Spółki, zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wydania warunków zabudowy.
Zawiadomienie o wszczęciu postępowania, wezwanie do ustosunkowania się do analizy architektoniczno-urbanistycznej z dnia 16 września 2022 r., jak również zawiadomienie o prawie do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym z dnia 4 października 2022 r., zostały skierowane przez organ na adres Spółki B. Sp. z o.o." (ul. [...], [...] C., zwrotne potwierdzenia odbioru), inny niż adres Skarżącej wskazany w pierwotnym wniosku z dnia 20 lipca 2022 r. ([...], [...] P.).
Jednakże całkowicie pomijając powyższe, wydana przez organ pierwszej instancji decyzja w oznaczeniu strony postępowania zawiera dane Skarżącej jako osoby fizycznej. Rozpoznając odwołanie Skarżącej, uchybienia tego nie dostrzegł organ odwoławczy, pomimo, że relacjonując przebieg dotychczasowego postępowania podał, iż "pismem z dnia 9 sierpnia 2022 r. wnioskodawca wskazał, że zrzeka się praw wnioskodawcy i wnosi o zmianę wnioskodawcy na B. Sp. z o.o. (str. 2 uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego).
Wniosek o wydanie decyzji o ustalenie warunków zabudowy, może złożyć każdy podmiot, niezależnie od tego czy legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości, na której ma zamiar realizacji inwestycji. Wynika to z przepisu art. 63 ust. 2 u.p.z.p., zgodnie z którym decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. W związku z tym, że wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest powiązany z posiadaniem praw rzeczowych do nieruchomości, nie można automatycznie wstąpić w miejsce dotychczasowego wnioskodawcy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 września 2016 r. sygn. II SAB/Bd 96/15 w: R. Hauser (red.), M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2021, s. 419-421).
Wobec złożonego przez pierwotnego wnioskodawcę – Skarżącą, oświadczenia o zmianie wnioskodawcy oraz zrzeczenia się praw jako wnioskodawca przez wnoszącego wniosek jako osoba fizyczna, wymagała wyjaśnienia kwestia zmian podmiotowych.
To bowiem rzeczą organu jest zapewnienie i utrzymywanie właściwego kręgu stron w toku całego postępowania (art. 10 § 1 w zw. z art. 61 § 4 k.p.a., zob. R. Hauser (red.), M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2021, s. 419).
W odniesieniu natomiast do wniosku pierwotnego wnioskodawcy z dnia 20 lipca 2022 r., należało uwzględnić, iż stosownie do treści art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa (która to sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie), należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Niewątpliwie, Skarżąca działająca jako osoba fizyczna, nie uzupełniła wniosku z dnia 20 lipca 2022 r. w terminie wskazanym w treści wezwania, co uzasadniało pozostawienie go bez rozpoznania.
Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej, Sąd nie miał wątpliwości, że kontynuowanie postępowania względem Spółki, a następnie wydanie decyzji z oznaczeniem jako strony – Skarżącej, było istotnym błędem organu, który należało zakwalifikować jako spełnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Decyzja została bowiem skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Tego rodzaju kwalifikowana wada postępowania obligowała Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Stąd też brak było podstaw do odniesienia się do zarzutów skargi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku), zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 500,00 zł, na które składa się uiszczony wpis sądowy.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI