II SA/GL 423/24

II SA/Gl 423/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-06-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/
Renata Siudyka /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 977
art. 59 ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant referent - stażysta Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 29 stycznia 2024 r. nr SKO.II/426/91/2023 w przedmiocie odmowy wydania nakazów przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy G. z dnia 29 grudnia 2021 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącej kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (SKO)decyzją z dnia 29 stycznia 2024 r. nr SKO.II/426/91/2023, po rozpatrzeniu odwołania G. P. (skarżąca) reprezentowanej przez adwokata, od decyzji Wójta Gminy G. (organ I instancji) z dnia 29 grudnia 2021 r. nr [...] odmawiającej wydania nakazów, o których mowa w art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 977- dalej "u.p.z.p."), w sprawie zarzutu zmiany zagospodarowania terenu dokonanego w sposób niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na działce nr 1 przy ul. [...] w G., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 20 grudnia 2019 r., organ I instancji odmówił wydania nakazów o których mowa w art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p, w sprawie zarzutu zmiany zagospodarowania terenu dokonanego w sposób niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na działce nr 1 przy ul. [...] w G. stanowiącej własność E. K. i B. K..
Organ I instancji ustalił między innymi, że działka nr 1 zapisana w księdze wieczystej nr [...] jest w posiadaniu E. K. i B. K. (uczestnicy postępowania, właściciele działki) od maja 2011 r. Przedmiotowa działka ma powierzchnię 0.9569 ha i wykazane są na tej działce następujące użytki - na 0.4484 ha - grunty orne klasy IVa, na pozostałej części tj. 0.5085 ha pastwiska trwałe klasy III. Działka jest płaska, pokryta trawą krótko skoszoną. Wymiary placu - 25,70 m w osi północ - południe i 30,5 m w osi wschód – zachód. Na działkę prowadzą dwa wjazdy z ul. [...], utwardzone kostka brukową sięgające w głąb działki na około 6m, o szerokości wjazdu 4m o łukach o promieniu 5m. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji SKO w dniu 17 lipca 2020 r. wydało decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia 20 grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi obecnie skarżącej, wyrokiem z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1219/20 (prawomocnym od dnia 20 maja 2021 r.) uchylił zarówno decyzję SKO, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 20 grudnia 2019 r.
Organ I instancji przeprowadził ponownie postępowanie i wydał w dniu 29 grudnia 2021 r. kolejną decyzję, którą po raz drugi odmówił wydania nakazów, o których mowa w art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. Po rozpatrzeniu odwołania obecnie skarżącej SKO decyzją z dnia 3 marca 2022 r. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 29 grudnia 2021 r. przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 30 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 569/22 (prawomocnym od dnia 28 czerwca 2022 r.), po rozpatrzeniu sprzeciwu właścicieli działki reprezentowanych przez pełnomocnika uchylił decyzję SKO z dnia 29 grudnia 2021 r.
Następnie decyzją z dnia 11 sierpnia 2022 r. SKO uchyliło odmowną decyzję organu I instancji w całości i orzekło o nakazaniu właścicielom nieruchomości przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpatrzeniu skargi właścicieli działki, wyrokiem z dnia 20 lutego 2023 r. o sygn. II SA/Gl 1524/22 uchylił decyzję SKO z dnia 11 sierpnia 2022 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał przede wszystkim na konieczność ustalenia aktualnego (z daty orzekania organu odwoławczego) sposobu faktycznego zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości i wymóg prawidłowego określenia reformatoryjnej części orzeczenia poprzez wskazanie wobec adresatów decyzji konkretnych czynności.
Decyzją z dnia 11 lipca 2023 r. SKO uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W następstwie złożonego przez obecnie skarżącą sprzeciwu od decyzji SKO z dnia 11 lipca 2023 r, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1393/23 uchyliło decyzję z dnia 11 lipca 2023 r.
SKO, po przeprowadzeniu oględzin działki, decyzją z dnia 29 stycznia 2024 r. nr SKO.II/426/91/2023, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasanieniu przytoczyło treść art. 59 ust. 1 i ust. 2 u.p.z.p. Wskazało, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, iż przepis art. 59 ust. 3 u.p.z.p. może mieć również zastosowanie do zmiany zagospodarowania terenu, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z kolei w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1219/20, który wydany został w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. ma zastosowanie również do sprzecznej z obowiązującym planem zagospodarowania zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku. Sąd wskazał, że w świetle treści art. 59 ust. 3 w związku z ust. 2 i ust. 1 u.p.z.p. chodzi o każdą zmianę zagospodarowania terenu niezgodną z obowiązującym planem zagospodarowania, a nie tylko w przypadku urządzenia parkingu w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego (w odniesieniu do zmiany polegającej na parkowaniu pojazdów). Natomiast w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1524/22 Sąd wskazał przede wszystkim na konieczność ustalenia aktualnego stanu faktycznego użytkowania nieruchomości objętej przedmiotowym postępowaniem (dz. 1) według czasu orzekania przez SKO. Ponadto stwierdził, iż należy nałożyć obowiązek przywrócenia sposobu zagospodarowania zgodnego z planem przestrzennym - o ile w dacie decyzji występuje sprzeczność sposobu korzystania z ustaleniami planu - poprzez określenie konkretnych czynności, których nie wolno realizować lub takich, które należy wykonać, aby niezgodnego z planem korzystania zaniechały inne osoby.
W związku z powyższym SKO postanowieniem z dnia 13 listopada 2023 r. zleciło organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie oględzin przedmiotowej nieruchomości. Oględziny przeprowadzone w dniu 18 grudnia 2023 r. pozwoliły na ustalenie aktualnego faktycznego sposobu użytkowania powyższego terenu. Stwierdzono, że na przedmiotowej nieruchomości od strony zachodniej i północnej znajduje się wydzielony pas stanowiący ścieżkę edukacyjną obsadzoną kwiatami polnymi i roślinami miododajnymi. Pas ten oznaczony jest znakiem jako ogród dla owadów, a w ramach ścieżki ustawiono także wydrążone pnie, które będą stanowiły owadniki m.in. pszczół, biedronek, chrząszczy, ślimaków. W ramach oględzin przyjęto oświadczenie strony, że przedmiotowa ścieżka edukacyjna stanowi rozwinięcie ekspozycji [...] m. in. o rośliny polne, a ponadto pełnomocnik strony stwierdził, iż intencją strony nie było urządzenie na tejże nieruchomości pasieki. Organ ustalił także, iż pozostała część działki porośnięta jest trawą, na którą prowadzą dwa utwardzone wjazdy, a na przedmiotowym terenie znajdują się także pasy gruntu nie porośnięte trawą. Stwierdzono, że oba wjazdy na działkę zagrodzone są stalową linką, a skarżąca podniosła, iż w/w pasy gruntu wyjeżdżone są przez parkujące samochody (w dniu oględzin na terenie brak samochodów).
W toku postępowania pełnomocnik skarżącej wskazał, iż przedmiotowa działka stanowi parking dla samochodów osobowych i autokarów, a na potwierdzenie tej tezy przedłożył dokumentację fotograficzną z okresu czerwiec - październik 2023 r., na której uwidocznione są pojazdy, o których mowa powyżej. W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie SKO stwierdziło, iż przedmiotowa działka niewątpliwie w części faktycznie służy zapewnieniu miejsc postojowych dla pojazdów osób odwiedzających [...], natomiast na pozostałej części urządzona jest ścieżka edukacyjna obsadzoną kwiatami polnymi i roślinami miododajnymi. Według deklaracji pełnomocnika właścicieli działki ekspozycja, o której mowa powyżej, stanowić będzie po jej ukończeniu rozszerzenie oferty [...].
Podkreśliło, iż w dniu [...] r. wszedł w życie nowy plan przestrzenny obejmujący nieruchomość, o której mowa powyżej. Zgodnie bowiem z uchwałą Rady Gminy G. Nr [...] z dnia [...]r. przedmiotowy teren objęty został miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów południowych w Gminie G. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z [...] r., poz. [...]) w ramach jednostki strukturalnej planu o symbolu 2 RU - tereny obsługi produkcji rolniczej (§30 uchwały).Wyjaśniło, że w § 12 ust. 8 m.p.z.p. ustalono sposób realizacji miejsc do parkowania.
W kontekście wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1524/22 SKO stwierdziło, iż obowiązek przywrócenia sposobu zagospodarowania zgodnego z planem przestrzennym aktualizuje się tylko wówczas, gdy w dacie decyzji występuje sprzeczność sposobu korzystania nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Stwierdziło, iż plan przestrzenny z dnia [...] r stanowi, że działka 1 położona jest na terenie obsługi produkcji rolniczej z podstawowym przeznaczeniem zabudowa i inne obiekty produkcji rolniczej w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych wraz z budowlami rolniczymi. Ponadto plan miejscowy dla w/w terenu wskazuje na przeznaczenie dopuszczalne, a mianowicie działalność agroturystyczna, zabudowa i inne obiekty usług związanych z działalnością rolniczą prowadzoną na danym terenie. Podniosło, iż definicja działalności rolniczej w polskich aktach prawnych jest zróżnicowana. Zwróciło uwagę na to, że B. K. prowadzi gospodarstwo [...], które zajmuje się produkcją i uprawą roślin o zróżnicowanych parametrach, które można zakupić w [...] usytuowanym przy [...]. Natomiast [...] wraz z [...] do zwiedzania położone jest w sąsiedztwie nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, oddzielone ul. [...].
W ocenie SKO część nieruchomości uprawiana jako łąka okresowo pełni funkcję miejsc postojowych dla klientów [...] i [...], a zatem realizuje dopuszczalne planem przestrzennym usługi parkingowe dla tejże działalności. Podkreśliło ponadto, iż zgodnie z informacją pełnomocnika uczestników postępowania posadzone na przedmiotowej nieruchomości w ramach ścieżki edukacyjnej rośliny miododajne pełnią role matecznika, a m.in. uprawa roślin matecznych stanowi przedmiot działalności rolniczej B. K.. Ponadto na przedmiotowej nieruchomości usytuowany jest także plac gospodarczy, na którym składowane są materiały potrzebne do prowadzenia działalności rolniczej. Ponadto okoliczności przedmiotowej sprawy nie wskazują, aby zagospodarowanie w/w nieruchomości ograniczało możność wykorzystania nieruchomości sąsiednich, w szczególności skarżącej, zgodnie z ich przeznaczeniem. W ocenie SKO nie występuje sprzeczność sposobu korzystania przedmiotowej nieruchomości z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, to tym samym brak jest podstaw do nałożenia obowiązku przywrócenia sposobu zagospodarowania zgodnego z planem miejscowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca reprezentowana przez adwokata zaskarżyła decyzję SKO w całości zarzucając, że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia, ile miejsc postojowych urządzono na działce nr 1 i jaki teren działki nr 1 został przeznaczony na parking; jaką formę zabudowy odpowiadającą przeznaczeniu tego terenu można było zrealizować na działce nr 1 w świetle postanowień obowiązującego m.p.z.p.; nieprawidłowe (dowolne) ustalenie, że B. K. prowadzi gospodarstwo [...], które zajmuje się produkcją i uprawa roślin podczas gdy takie ustalenie nie wynika z materiałów postępowania; nieprawidłowe (dowolne) ustalenie, że [...] pozwala na zakup efektów działalności rolniczej prowadzonej w ramach gospodarstwa [...]; nieprawidłowe (dowolne) ustalenie, że część w/w nieruchomości uprawiana jako łąka okresowo pełni funkcję miejsc postojowych dla [...] i [...], realizuje dopuszczalne m.p.z.p. usługi parkingowe dla tejże działalności; nieprawidłowe (dowolne) ustalenie, że [...] oraz [...] na działce nr 2 to działalność rolnicza, dla której można byłoby urządzić parking/miejsca postojowe na kilkaset samochodów i autokarów na sąsiedniej działce nr 1 podczas gdy na terenie działki, na której funkcjonuje [...] i [...] nie jest prowadzona żadna działalność rolnicza, a jedynie działalność gospodarcza restauracji, kawiarni i centrum handlowego, a także [...], które to działalności nie są działalnością rolniczą; art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, oraz w związku z art. 29 ust. 1 pkt 10) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a także w związku z § 3 ust. 1 pkt 58) lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także § 3 pkt 25, § 19 oraz § 21 rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i usankcjonowanie bezprawnego działania właścicieli działki nr 1; art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji administracyjnej przed terminem, który organ wyznaczył na załatwienie sprawy, a tym samym uniemożliwienie skarżącej odniesienie się do przeprowadzonych i zebranych dowodów. Organ wydał decyzję administracyjną nie oczekując na stanowisko skarżącej mimo wniosku zgłoszonego przez pełnomocnika skarżącej w dniu 22 stycznia 2024 r.; art. 153 p.p.s.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego bez uwzględnienia dyspozycji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrażonej w wyroku z dnia z dnia 18 września 2023 r. sygn. lI SA/Gl 1393/23, a to poprzez prowadzenie postępowania dowodowego mimo że organ odwoławczy miał ocenić czy zagospodarowanie przedmiotowej nieruchomości jest zgodne z planem miejscowym, a także naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to § 30 ust. 1 i ust. 2 Uchwały Rady Gminy G. z dnia [...] r. w sprawie m.p.z.p. dla terenów południowych gminy G., poprzez przyjęcie, że na działce nr 1 znajdującej się na terenie obsługi produkcji rolniczej "RU" dopuszcza się lokalizację miejsca postojowego (parkingi) dla działalności gospodarczej prowadzonej na innej działce; art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. oraz § 12 ust. 8 pkt 5 lit. c) Uchwały; poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że nie występuje sprzeczność sposobu korzystania z nieruchomości z ustaleniami m.p.z.p. i odmówienie zastosowania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu działki. Wniosła -o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO oraz zobowiązanie tego do wydania w terminie 30 dni decyzji administracyjnej nakazującej uczestnikom postępowania przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości działki nr 1 w G., w sposób zgodny z postanowieniami Uchwały, poprzez nakazanie zaniechania wykorzystywania terenu działki nr 1 jako parkingu w celu zaspakajania różnorakich potrzeb parkingowych osób odwiedzających sąsiednie przedsiębiorstwo [...] prowadzone przez właścicieli przedmiotowej działki, w tym poprzez ustanowienie zakazu wjazdu na teren działki 1 dla takich osób, ustanowienie szlabanu lub innego podobnego urządzenia lub przeszkody uniemożliwiających wjazd i parkowanie pojazdów na terenie tej działki takim osobom ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO, rozpoznanie skargi na rozprawie; przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów na okoliczności wskazane w skardze oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od SKI zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według spisu tych kosztów przedłożonych na rozprawie, ewentualnie w przypadku nieprzedłużenia takiego spisu, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wyraziła opinię, że ocena dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz wnioski, które SKO wywiodło są nieprawidłowe i doprowadziły do wydania błędnej decyzji. Z materiałów zgromadzonych w postępowaniu nie wynika, żeby zaplanowana ścieżka edukacyjna miała zajmować taki obszar, aby można było je uznać za podstawowe przeznaczenie nieruchomości. W rzeczywistości na działce nr 1, ani na sąsiedniej działce nr 2, nie jest prowadzona żadna działalność produkcji rolniczej, ani żadna działalność, która mieściłaby się w przeznaczeniu podstawowym oraz dopuszczalnym dla terenu RU. Zagospodarowanie terenu działki nr 1 nie zmieniło się na przestrzeni kilku ostatnich lat i nawet po zmianie m.p.z.p., nie jest możliwe utworzenie parkingu dla kilkuset samochodów na terenie RU. Skarżąca zarzucając SKO wydanie decyzji z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. przedstawiła argumenty na poparcie swoich twierdzeń. W dalszej części skargi szeroko wskazała na uchybienia, które doprowadziły do naruszenia przepisów prawa materialnego. Stwierdziła, że postanowienia m.p.z.p. stanowią, że przy urządzaniu parkingów należy uwzględnić przepisy odrębne.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.
W piśmie procesowym z dnia 27 maja 2024 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z kolejnych dokumentów. W uzasadnieniu wskazał, że w jego ocenie treści udostępniane w internecie przez właścicieli nieruchomości nie zawsze zawierają prawdziwe i aktualne informacje. Stwierdził miedzy innymi, że współwłaściciel działki 1 nie prowadzi działalności rolniczej, ale już jego brat prowadzi gospodarstwo [...] i być może materiał [...] sprzedawany przez uczestników postępowania pochodzi ze wskazanego gospodarstwa.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze. Poszerzył argumentacje skargi wskazując, że w trakcie wieloletniego postępowania organy nie przeprowadziły jakichkolwiek dowodów na okoliczność, że B. K. prowadzi jakakolwiek działalność rolniczą. Nie przeprowadziły badania prowadzonej działalności z ustaleniami m.p.z.p. Pełnomocnik uczestników postępowania wnosił o oddalenie skargi. Zakwestionował stanowisko skarżącej, iż B. K. nie prowadzi działalności rolniczej. W jego ocenie jest to stwierdzenie gołosłowne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie do takiego uchybienia doszło. Sąd doszedł bowiem do przekonania, że organ nie ustalił w prawidłowy sposób stanu faktycznego wskutek nieprawidłowo i w niepełnym zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego (art. 77 §1 k.p.a.).
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zatem zarówno organ, jak i sąd rozstrzygając niniejszą sprawę, był związany oceną prawną i wskazaniami wynikającymi z wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia: 25 lutego 2021 r., 30 maja 2022 r., 11 sierpnia 2022 r., 20 lutego 2023 r. i 18 września 2023 r. Sprowadza się to do konieczności ustalenia przez organ tego, jakie było pierwotne przeznaczenie działki i jakie zmiany w jej zagospodarowaniu nastąpiły po 2011 r. (kiedy to właścicielami działki stali się obecni uczestnicy postępowania), czy obecny sposób zagospodarowania działki jest zgodny z m.p.z.p. dnia [...] r., który wszedł w życie w dniu [...] r., a także czy uczestnicy postępowania (w szczególności B. K.) prowadzą działalność rolniczą na działce 1. Jak stwierdziło SKO część nieruchomości uprawiana jako łąka okresowo pełni funkcję miejsc postojowych dla klientów [...] i [...], a zatem realizuje dopuszczalne planem przestrzennym usługi parkingowe dla tejże działalności.
Pełnomocnik skarżącej podnosił, że w ramach [...] i [...] nie jest prowadzona działalność rolnicza. Również działka 1 nie jest użytkowana rolniczo mimo, że zgodnie z m.p.z.p. leży ona terenach oznaczonych symbolem RU. B. K. nie prowadzi działalności rolniczej, co zostało uznane przez pełnomocnika uczestników postępowania za twierdzenie gołosłowne. Nie zostały również zachowane proporcje w zakresie prowadzenia działalności podstawowej oraz dopuszczalnej dla terenów RU. Zdaniem Sądu SKO dokonało jedynie pobieżnej analizy akt sprawy szczególnie w części dotyczącej zgodności zagospodarowania działki z m.p.z.p.
Z akt sprawy można wyprowadzić wniosek, chociaż nieostateczny (gdyż wymaga to uzupełnienia postępowania dowodowego), że większa część działki jest łąką okresowo pełniącą funkcję miejsc postojowych dla klientów [...] i [...] - funkcjonujących na terenie innych działek niż będąca przedmiotem niniejszego postępowania działka 1. Przedmiotem sporu jest także to, czy B. K. prowadzi działalność rolniczą na przedmiotowej działce. Jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącej kwestia ta winna być wyjaśniona. Zdaniem Sadu należy też ostatecznie ustalić, jak pierwotnie była wykorzystywana działka, jaka jej część obecnie jest wykorzystywana jako miejsca postojowe dla klientów [...] i [...]. Należałoby wziąć pod uwagę dokonanie oględzin nieruchomości z udziałem świadków, aby mogli oni w sposób jednoznaczny wskazać, która część działki była wykorzystywana jako parking od 2011 r. Idąc dalej tym tokiem rozumowania należy stwierdzić, że w przypadku ustalenia, iż uczestnicy postępowania dokonali zmian przeznaczenia nieruchomości, to organ winien ocenić czy zmiany te są zgodne z obecnie obowiązującym m.p.z.p.
Nie ulega wątpliwości to, że sprawa jest zawiła i zebrany materiał dowodowy nie wskazuje wprost na datę oraz zakres zmian przeznaczenia działki przez uczestników postępowania. W takiej sytuacji organ winien rozważyć, stosownie do art. 86 k.p.a., przesłuchanie stron. Zgodnie z tym uregulowaniem, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Nie ulega wątpliwości, że dotyczy to również ewentualnego przesłuchania uczestników postępowania, które to osoby bezpośrednio obserwowały zmiany zachodzące na nieruchomości uczestników postępowania.
Sąd zauważa, że pełnomocnik skarżącej przedłożył tutejszemu Sądowi szereg dokumentów obejmujących zarówno strony śledzenia przesyłek pocztowych, dokumentację zdjęciową przedmiotowej nieruchomości, wydruki ze stron internetowych (jako załącznik do skargi oraz pisma skarżacej), domagając się przeprowadzenia z nich dowodu. W związku z tym wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Weryfikacja dokonywana jest według stanu istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (w realiach rozpoznawanej sprawy jest to decyzja SKO).
Wskazać jednocześnie należy, że stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Rolą sądu administracyjnego nie jest przy tym wyręczanie organu w prowadzeniu postępowania dowodowego i ustalaniu - zamiast organu - faktów, od których zaistnienia zależy wydanie kontrolowanej decyzji administracyjnej. Brak jest zatem ustaleń, które mogłyby podlegać weryfikacji w ramach sprawowanej przez Sąd kontroli.
Organy odwoływały się również do zdjęć i oględzin dokonanych w różnych okresach na działce i w oparciu o nie dokonały konkretnych ustaleń. Muszą one jednak zostać poddane ocenie w kontekście całego pozostałego materiału dowodowego i nie mogą stanowić samoistnego dowodu w sprawie . W przypadku ich sprzeczności z pozostałymi dowodami, które zostaną przeprowadzone wskutek uzupełnienia postępowania dowodowego, konieczne będzie szczegółowe ich wyjaśnienie i wnikliwa ocena wiarygodności poszczególnych dowodów.
Reasumując, organ naruszył art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.
Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.