II SA/GL 418/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-11-30
NSAbudowlaneWysokawsa
nadzór budowlanyprawo budowlanepostępowanie egzekucyjnegrzywnanieważnośćtytuł wykonawczydecyzja administracyjnakontrola sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność postanowień organów nadzoru budowlanego dotyczących nałożenia grzywny w celu przymuszenia, uznając, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z naruszeniem prawa.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające grzywnę w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę. Sąd uznał, że decyzja nakładająca obowiązek na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi tytułu egzekucyjnego, a postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi G.J. i Z.J. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. dotyczące nałożenia grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ I instancji nałożył grzywnę na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a organ II instancji utrzymał to postanowienie w mocy. Strony skarżące kwestionowały ostateczność i obowiązek wykonania decyzji oraz powtórzyły zarzuty zażalenia. Sąd, badając legalność zaskarżonych postanowień, stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakładająca obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, nie stanowi tytułu egzekucyjnego uprawniającego do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Konsekwencją niewykonania takiego obowiązku powinna być decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, a nie skierowanie pierwszej decyzji na drogę postępowania egzekucyjnego. Sąd uznał, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego i wystawienie tytułu wykonawczego nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, orzekając jednocześnie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taka decyzja nie stanowi tytułu egzekucyjnego uprawniającego do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Uzasadnienie

Konsekwencją niewykonania obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 4 tego prawa, a nie skierowanie pierwszej decyzji na drogę postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (24)

Główne

Pb art. 51 § 1

Prawo budowlane

Pb art. 51 § 4

Prawo budowlane

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 119 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 119 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 120

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 121 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 121 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 56 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.e.a. art. 122 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 32

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 17

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja nakładająca obowiązek na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie jest tytułem egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny ma obowiązek badania dopuszczalności egzekucji.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja nakładająca na inwestora obowiązek dokonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi tytułu egzekucyjnego, uprawniającego do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego i wystawienie tytułu wykonawczego nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skład orzekający

Ewa Krawczyk

przewodniczący sprawozdawca

Stanisław Nitecki

członek

Włodzimierz Kubik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że decyzja z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie jest tytułem egzekucyjnym i że postępowanie egzekucyjne wszczęte na jej podstawie jest niedopuszczalne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją administracyjną obowiązków niepieniężnych w obszarze budownictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczowy błąd proceduralny organów administracji, który prowadzi do stwierdzenia nieważności ich działań. Jest to ważna lekcja dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i budowlanym.

Błąd organów nadzoru budowlanego: grzywna nałożona bez podstawy prawnej!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 418/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Ewa Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Nitecki
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Sędziowie WSA Włodzimierz Kubik Stanisław Nitecki Protokolant ref. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi G.J. i Z.J. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 119 § 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. z 2002 r. Dz.U. nr 110, poz. 968 z zm./ nałożył na Z.J. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł i określił termin jej zapłaty na dzień [...]. Równocześnie wezwał Z.J. do wykonania do dnia [...] obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...], wystawionym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Stronę pouczono o prawie złożenia zażalenia oraz zarzutów na podstawie art. 33 ustawy egzekucyjnej, przytaczając wskazany przepis w całości.
W zażaleniu Z.J. wnosił o odroczenie terminu wykonania obowiązku do [...]. Podał, iż rozpoczął pomiary geodezyjne mające na celu ustanowienie granicy między działkami [...] i [...], a także powołał się na [...] jednego z pracowników na prowadzonej przez niego budowie.
Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W podstawie prawnej postanowienia ostatecznego przywołał art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 119 § 1,art.120 i art.121 § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W motywach stwierdzono prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Żalący nie wykonał obowiązku wypływającego z decyzji ostatecznej, termin wykonania minął [...]. W związku z tym wystosowano do niego upomnienie z dnia [...] a następnie organ nadzoru budowlanego sporządził tytuł wykonawczy z dnia [...] i skierował sprawę na drogę postępowania egzekucyjnego.
Organ egzekucyjny zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] zastosował środek egzekucyjny, jakim jest grzywna w celu przymuszenia.
Zawarty w zażaleniu wniosek o odroczenie wykonania obowiązku nie może zostać uwzględniony, gdyż obowiązujące Prawo budowlane nie przewiduje takiego rozstrzygnięcia, a przepisy egzekucyjne przewidują jedynie zawieszenie lub umorzenie postępowania egzekucyjnego /art. 56 § 1 i art. 59 § 1/, dla których w niniejszej sprawie brak podstaw.
Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym organy egzekucyjne nie mają podstaw prawnych do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją administracyjną, a jedynie zgodnie z art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej badają dopuszczalność egzekucji administracyjnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. i Z.J. kwestionowali ostateczność i obowiązek wykonania decyzji WINB z dnia [...] a nadto powtórzyli zarzuty zażalenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona przez Sąd, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153, poz. 1269/, kontrola wykazała, że postanowienia obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa.
Instytucję grzywny w celu przymuszenia regulują przepisy rozdział 2 działu III ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 z zm./, dotyczące egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Regulujący kwestie nakładania grzywny art. 122 § 1 wskazuje, iż organ egzekucyjny, który nakłada grzywnę doręcza zobowiązanemu postanowienie o nałożeniu grzywny i odpis tytułu wykonawczego wystawiony zgodnie z art. 27 ustawy.
Artykuł 32 ustawy stanowi, iż organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego.
Tytuł wykonawczy wystawia wierzyciel, a jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego /art. 26 § 4 ustawy/. W niniejszej sprawie wierzyciel był jednocześnie organem egzekucyjnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. przystąpił zatem do egzekucji na podstawie wystawionego przez siebie tytułu egzekucyjnego.
Stosownie do art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym organ bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Powołany przepis nakłada więc na organ obowiązek badania czy prowadzenie egzekucji administracyjnej jest dopuszczalne.
Mimo, że art. 29 ustawy dotyczy głównie sytuacji, gdy egzekucję prowadzi się na wniosek wierzyciela, to jednakże również gdy egzekucję wszczyna się z urzędu, organ egzekucyjny ma obowiązek zbadać dopuszczalność egzekucji administracyjnej, przy czym czynność ta powinna mieć miejsce przed wystawieniem tytułu wykonawczego.
W sytuacji gdy doszło z urzędu do wszczęcia niedopuszczalnego postępowania egzekucyjnego podlega ono umorzeniu na podstawie art. 59 § 17 ustawy.
Z akt sprawy wynika, iż obowiązek obciążający skarżącego Z.J. wynika z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...]. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 7.07.1994 r, /t.j. Dz.U. nr 106 z 2000 r., poz. 1126/ i nakłada na G.J. i Z.J. obowiązek doprowadzenia budynku na parceli nr [...] w S. do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę, to jest do zgodności z zatwierdzonym projektem technicznym - /decyzja Wójta Gminy z [...] nr [...]/.
Decyzja ta określiła termin wykonania obowiązku do dnia [...].
Konsekwencją nie wykonania obowiązku objętego powyższą decyzją jest wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym po dniu 11.07.2003 r. /ustawa nowelizująca z 27.03.2003 r. – Dz.U. nr 80, poz. 718/.
Zgodnie z tym przepisem – właściwy organ – w razie nie wykonania obowiązków, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazują w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Oznacza to, że konsekwencją nie wykonania decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest decyzją z art. 51 ust. 4 tego prawa, a nie skierowanie pierwszej z tych decyzji na drogę postępowania egzekucyjnego.
Decyzja nakładająca na inwestora obowiązek dokonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi tytułu egzekucyjnego, uprawniającego do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej /art. 3 w związku z art. 26 ustawy z 17.06.1966 o postępowaniu egzekucyjnym/.
W niniejszej sprawie wszczęcie postępowania egzekucyjnego i wystawienie tytułu wykonawczego nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – art. 2 § 1 pkt 3, art. 3, 26 § 4, 29 § 1.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c w związku z art. 135 i art. 134 oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm./ orzekł, jak w sentencji.
SJ/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI