I SA/Wa 677/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-12-01
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamiograniczenie sposobu korzystaniainwestycja celu publicznegoplan zagospodarowania przestrzennegokanał ściekowyWSAdecyzja administracyjnauchylenie decyzji

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na budowę kanału ściekowego, uznając brak zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele budowy kanału ściekowego. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał wprost takiej inwestycji na przedmiotowej działce, co stanowiło naruszenie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kwestia rokowań z właścicielem, choć uznana za prawidłowo przeprowadzoną przez organy, straciła na znaczeniu wobec braku podstawy prawnej w planie miejscowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi A. M. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele budowy kanału ściekowego. Inwestorem była spółka wodociągowa, która wnioskowała o zezwolenie na realizację inwestycji liniowej, polegającej na budowie kanału ściekowego wraz ze strefą bezpieczeństwa. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności art. 124 ust. 1 i 3, wskazując na brak zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz wadliwie przeprowadzone rokowania. Sąd uznał skargę za zasadną. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał wprost budowy kanału ściekowego na działce skarżącego, a jedynie dopuszczał urządzenia infrastruktury technicznej w sposób ogólny. Sąd podkreślił, że dla zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n. plan musi precyzyjnie określać lokalizację inwestycji. Wobec braku takiej podstawy w planie, decyzje organów zostały uchylone. Sąd zaznaczył, że kwestia prawidłowości rokowań z właścicielem, choć uznana za wystarczająco udokumentowaną przez organy, straciła na znaczeniu w świetle braku zgodności inwestycji z planem miejscowym.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. wymaga, aby plan miejscowy precyzyjnie określał lokalizację takiej inwestycji, a nie tylko dopuszczał urządzenia infrastruktury technicznej w sposób ogólny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że plan zagospodarowania przestrzennego musi jednoznacznie wskazywać na możliwość realizacji konkretnej inwestycji na danej nieruchomości, aby mógł stanowić podstawę do ograniczenia sposobu korzystania z niej. Ogólne dopuszczenie urządzeń infrastruktury technicznej nie jest wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Wymaga, aby plan miejscowy precyzyjnie określał lokalizację inwestycji celu publicznego, a nie tylko ogólnie dopuszczał urządzenia infrastruktury technicznej.

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego.

u.g.n. art. 124 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Obowiązek przeprowadzenia rokowań przed wydaniem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

Pomocnicze

u.g.n. art. 124 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Udzielenie zezwolenia musi być poprzedzone bezskutecznymi rokowaniami z właścicielem. W przypadku kategorycznej odmowy zgody przez właściciela, rokowania mogą być uznane za zakończone.

u.g.n. art. 6 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definicja celu publicznego, obejmująca m.in. budowę i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania co do istoty sprawy.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania przez organy na podstawie przepisów prawa i wnikliwe ustalenie stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 104 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzje administracyjne.

k.p.a. art. 104 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzje administracyjne.

u.g.n. art. 124 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Udzielenie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.

u.g.n. art. 119 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Wymogi dotyczące decyzji administracyjnych.

Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 art. 124 § 1

Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 art. 124 § 2

Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 art. 124 § 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zgodności inwestycji (budowy kanału ściekowego) z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nie przewidywał wprost takiej inwestycji na przedmiotowej działce.

Odrzucone argumenty

Prawidłowość przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

plan musi – jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych - nie tylko dopuszczać realizację celu publicznego, ale też w sposób precyzyjny określać lokalizację takiej inwestycji poprzez wskazanie nieruchomości, przez które ma ona przebiegać oraz granic terenu, jaki może być pod nią zajęty. Za takim rozumieniem wymogu zgodności z planem, jako warunku ograniczenia własności, przemawia z jednej strony charakter tej instytucji - będącej formą wywłaszczenia, co wymaga ścisłego interpretowania regulujących ją przepisów. Z drugiej zaś możliwości zapewnienie właścicielom nieruchomości efektywnej ochrony przed nieuzasadnioną ingerencją w przynależne im prawa podmiotowe. Wobec braku przeznaczenia w planie miejscowym przedmiotowej nieruchomości pod kanał ściekowy, co miałoby uzasadniać ograniczenie właścicielowi sposobu korzystania z niej, poprzez udzielenie zezwolenia na wybudowanie na niej owego kanału, traci na znaczeniu zagadnienie zasadności zakończenia wynikiem negatywnym, prowadzonych w tym względzie pomiędzy właścicielem a inwestorem negocjacji...

Skład orzekający

Bożena Marciniak

przewodniczący

Dariusz Pirogowicz

sprawozdawca

Iwona Kosińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w sprawach dotyczących infrastruktury technicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku precyzyjnego wskazania inwestycji w planie miejscowym. Kwestia rokowań jest analizowana jako drugorzędna w stosunku do zgodności z planem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne uregulowanie inwestycji w planach zagospodarowania przestrzennego i jak może to chronić prawa właścicieli nieruchomości przed nieuzasadnioną ingerencją.

Plan miejscowy kluczem do obrony własności: Sąd uchyla decyzję o budowie kanalizacji.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wa 677/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak /przewodniczący/
Dariusz Pirogowicz /sprawozdawca/
Iwona Kosińska
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 2331/21 - Wyrok NSA z 2022-11-23
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 124 ust. 1, art. 124 ust. 2, art. 124 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. M. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2019 r. nr [...] o ograniczeniu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność A. M. położonej w [...], dzielnicy [...], oznaczonej jako działka ew. nr [...] z obrębu [...].
Decyzja ta wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Wnioskiem z [...] czerwca 2017r., Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. zwróciło się do Prezydenta [...] o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej [...] w dzielnicy [...] przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], oznaczonej jako dz. ew. [...] z obrębu [...], poprzez zezwolenie na realizację inwestycji liniowej, polegającej na budowie kanału ściekowego w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. fragmentu obszaru [...] w gminie [...] przyjętego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] (Dz.Urz. woj. [...]. Nr [...], poz. [...] ze zm.). Wskazało przy tym, że w sprawie występuje konieczność ustanowienia dla inwestycji strefy bezpieczeństwa o szerokości 2 m od osi kanału ściekowego oraz od środka studni rewizyjnej i wiąże się to z brakiem możliwości zabudowy tego obszaru w sposób uniemożliwiający korzystanie z tego pasa w celu dokonywania przyłączeń, eksploatacji, remontów, konserwacji i modernizacji sieci oraz związanych z tym robót ziemnych. Podnosiło jednocześnie, że właściciel nieruchomości w toku rokowań nie wyraził zgody na dobrowolne jej udostepnienie. Do wniosku załączono mapę z przebiegiem inwestycji oraz zakresem strefy bezpieczeństwa, z której wynikało, że strefa ta wykracza poza ww. działkę i obejmuje swoim zakresem częściowo także działki nr [...] i [...] z obrębu [...]. Dla terenu obejmującego m.in. ostatnią z wymienionych działek wydane zostały przy Prezydenta [...] [...] listopada 2014 r dwie decyzje zezwalające ww. spółce na lokalizacje w jej obszarze (wchodzącym w skład pasa drogowego ul. [...]) odp. kanału tłoczonego oraz kanału ściekowego wraz z odcinkami sieci (decyzje nr [...] i nr [...]). Zaś dla obszaru obejmującego m.in. działkę nr [...] (wchodzącą w pas ul. [...]) wydana został przez Prezydent [...] [...] marca 2015 r. decyzja nr [...] zezwalająca przedsiębiorstwu na lokalizację w trawniku oraz jezdni sieci uzbrojenia terenu, tj. kanalizacji sanitarnej.
W następstwie rozpoznania powyższego wniosku Prezydent [...], decyzją z [...] marca 2019 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] stycznia 2020 r., działając na podstawie art. 124 oraz art. 4 pkt. 9b1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.) przywoływanej dalej jako: "u.g.n.", orzekł o ograniczeniu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (zgodnie z załącznikami mapowymi stanowiącymi integralną część decyzji) , poprzez udzielenie zezwolenia Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w [...] w [...] SA, na realizację inwestycji liniowej, polegającej na budowie kanału ściekowego zgodnie ustaleniami ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z ustanowieniem strefy bezpieczeństwa o szerokości 2 m od osi kanału ściekowego oraz od środka studni rewizyjnej, co wiąże się z brakiem możliwości zabudowy tego obszaru w sposób uniemożliwiający korzystanie z tego pasa w celu dokonywania przyłączeń, eksploatacji, remontów, konserwacji i modernizacji sieci oraz związanych z tym robót ziemnych.
W motywach decyzji wywodzono, że spełnione zostały warunki określone w art. 124 ust. 1 u.g.n. umożliwiające ograniczenie właścicielowi sposób korzystania z nieruchomości. Budowa kanału ściekowego w jej obszarze stanowi bowiem realizację celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., a owo ograniczenie pozostaje w zgodzie z obowiązującym dla nieruchomości miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W tym kontekście Wojewoda podnosiła, że położona ona jest na terenie zabudowy mieszkaniowo-usługowej, oznaczonym symbolem MU oraz komunikacji oznaczonej symbolem K. Zgodnie z rysunkiem planu przebiega przez nią gazociąg wysokiego ciśnienia, wzdłuż którego plan ustala strefy bezpieczeństwa oraz obowiązuje nakaz kształtowania pierzei ulic jako reprezentacyjnych w formie wykończeniu architektonicznym. Zgodnie natomiast z § 11 ust. 1, pkt 13 oraz ust. 3 tekstu planu dla obszarów mieszkaniowo/usługowych (MU) ustala się m. in: obowiązek podłączenia zabudowy do miejskiej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w chwili jej wykonania; do czasu objęcia obszaru miejską siecią kanalizacyjną, dopuszcza się realizowanie: nowej zabudowy jednorodzinnej (wolnostojącej lub bliźniaczej) z usługami towarzyszącymi, opartych na indywidualnych rozwiązaniach inżynieryjnych (szczelne bezodpływowe zbiorniki nieczystości) o ile ilość ścieków nie przekracza 2 m3/dobę i przy min. powierzchni działki dla jednego budynku/800 m2 lub 600 m2 dla połowy bliźniaka (wielkości działek dotyczą nowych podziałów); niskiej zabudowy wielorodzinnej i zwartej jednorodzinnej (intensywnej) lub obiektów usługowych, z odprowadzeniem ścieków bytowych do lokalnych mechaniczno-biologicznych oczyszczalni ścieków w oparciu o przepisy szczególne. Natomiast przeznaczenie dopuszczalne obejmuje m.in. urządzenia infrastruktury technicznej. Organy odwoływały się nadto do przedłożonego przez inwestora zaświadczenia Prezydenta [...] z [...] maja 2017r.nr [...], wedle którego budowa kanału ściekowego będzie zgodna w zakresie funkcji z ustaleniami ww. planu pod warunkiem spełnienia szczegółowych zapisów planu. Wskazywały jednocześnie na brak zgody właściciela nieruchomości na wejście na jej teren celem realizacji inwestycji ( co znalazło odzwierciedlenie w treści protokołu z rokowań przeprowadzonych [...] maja 2016 r.), a także niezawarcie pomiędzy stronami umowy służebności przesyłu. Wyczerpany zatem został w ich ocenie określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. warunek wydania decyzji, odnoszący się do uprzedniego bezskutecznego przeprowadzenia rokowań.
W związku zaś z podnoszonym w odwołaniu zarzutem braku wymienienia w rozstrzygnięciu Prezydenta [...] właściciela nieruchomości, Wojewoda zauważał, że został on wskazany w uzasadnieniu decyzji. W samej zaś jej sentencji wymieniono księgę wieczystą, z której wynika jego prawo do nieruchomości.
Na decyzję Wojewody [...] A. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie:
1. art. 124 ust. 3 u.g.n., poprzez błędne i bezzasadne przyjęcie, że wnioskodawca przeprowadził rokowania z właścicielem nieruchomości w sposób przewidziany przez ustawodawcę oraz poprzez przyjęcie, iż właściciel nie był skłonny do prowadzenia rokowań i zawarcia umowy gdyby złożono mu ofertę odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości;
2. art. 124 ust. 1 u.g.n, poprzez wydanie jej w sposób sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu obszaru [...] w gminie [...], gdyż realizacja inwestycji liniowej polegającej na budowie kanału ściekowego nie została umieszczona w tym planie miejscowym. W obszarze MU czyli mieszkaniowo-usługowym, w którym leży jego działka, ujęto jedynie przebieg linii gazociągu wysokiego ciśnienia oraz przebieg linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV,
3 art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez brak zawarcia w zakwestionowanej decyzji opisu dokonanej analizy inwestycji w kierunku jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości co jest niezbędne przy wydawaniu decyzji na podstawie tego przepisu,
4 art. 119 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 107 § 1 w zw. z. art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż pismo Prezydenta [...] stanowiło decyzję administracyjną pomimo, że nie zawierało oznaczenia strony prowadzonego postępowania.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, rozwinięte w motywach skargi, wnosił on o uchylenie w całości decyzji Wojewody [...], jak też uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2019r. oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według nrom przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przestawione w uzasadnieniu decyzji. O oddalenie skargi wniósł także uczestnik postepowania – Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] SA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga jest zasadna.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl ust. 2 art. 124 , udzielenie zezwolenia następuje z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Zgodnie zaś z ust. 3 tego artykułu, udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy natomiast dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości przez jej właścicieli, w myśl przywołanej regulacji jest zatem uwarunkowane spełnieniem dwóch przesłanek: 1) nieruchomość ma być przeznaczona do realizacji określonej inwestycji celu publicznego, której przeprowadzenie przez nią jest zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego, 2) brak jest zgody właściciela na przeprowadzenie na niej prac związanych z realizacją owej inwestycji, co z kolei wymaga udokumentowania prowadzonych przez inwestora rokowań o zgodę na jej wykonanie, które to rokowania okazały się bezskuteczne.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy poza sporem jest, że inwestycja w związku z którą doszło do ograniczenia sposobu korzystania z należącej do skarżącego nieruchomości (tj. budowa sieci kanalizacyjnej i wodociągowej) jest inwestycją celu publicznego, w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. W przepisie tym wprost bowiem wskazano, że celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Istotą sporu jest natomiast to, czy znajduje ona oparcie w obowiązującym dla tego ternu miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a także czy przed wszczęciem postepowania przeprowadzono i zakończono (z wynikiem negatywnym) rokowania z właścicielem o dobrowolne udostępnienie nieruchomości. Skarżący bowiem kwestionuje spełnienie stych warunków, bez których wydanie decyzji ingerującej w przynależną mu własność w ogóle było niedopuszczalne.
Odnosząc się do pierwszego ze spornych zagadnień przede wszystkim zauważyć wypada, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, aby stwarzał podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 u.g.n., musi – jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych - nie tylko dopuszczać realizację celu publicznego, ale też w sposób precyzyjny określać lokalizację takiej inwestycji poprzez wskazanie nieruchomości, przez które ma ona przebiegać oraz granic terenu, jaki może być pod nią zajęty. Zgoda na zajęcie nieruchomości musi być wszak odnoszona do inwestycji, której realizacja jest przewidziana w planie miejscowym, tzn. w tym planie został ustalony jej przebieg. (por. wyroki NSA: z 21 marca 2017 r., I OSK 2033/15, z 21 marca 2018 r., I OSK 742/16, z 31 lipca 2018 r., I OSK 505/18 –dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten skład orzekający w sprawie podziela. Przy zastosowaniu omawianej instytucji prawnej koniecznym jest więc, aby konkretny przepis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazywał, że na konkretnej nieruchomości ma być lub może być realizowany konkretny cel publiczny. Za takim rozumieniem wymogu zgodności z planem, jako warunku ograniczenia własności, przemawia z jednej strony charakter tej instytucji - będącej formą wywłaszczenia, co wymaga ścisłego interpretowania regulujących ją przepisów. Z drugiej zaś możliwości zapewnienie właścicielom nieruchomości efektywnej ochrony przed nieuzasadnioną ingerencją w przynależne im prawa podmiotowe. Tylko bowiem w sytuacji, gdy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w sposób jednoznaczny przesądzona zostaje kwestia powstania określonych urządzeń infrastruktury technicznej oraz ich przebiegu właściciel nieruchomości może podjąć skuteczną polemikę z takimi rozstrzygnięciami, zaskarżając podjętą w przedmiocie miejscowego planu uchwałę. Takiej możliwości jest on natomiast beż wątpienia pozbawiony na późniejszym etapie procedowania, w tym w szczególności na etapie postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., skoro wówczas badana ma być co do zasady wyłącznie kwestia zgodności ograniczenia z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy zgodzić się przyjdzie, ze skarżącym, że obowiązujący dla obszaru obejmującego jego nieruchomość (działkę nr [...] przy ul. [...]) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2001 r. nr [...], nie przewidywał wprost inwestycji polegającej na budowie sieci kanalizacyjnej, a w konsekwencji także zabezpieczenia w ternie na potrzeby funkcjonowania takiego zamierzenia strefy bezpieczeństwa.
Jak wynika z ww. planu teren działki nr [...] obejmuje w przeważającej części obszary mieszkaniowo usługowe (MU), a w części – przylegającej do ul [...] – korytarze tras komunikacji kołowej. Dla terenu oznaczonego symbolem MU podstawowym przeznaczenie ustalone zostało jako: zabudowa mieszkaniowe jednorodzinna i wielorodzinna niska, nieuciążliwe usługi I i II stopnia obsługi z zakresu: administracji, handlu i usług bytowych oraz rzemiosła (§ 11 ust. 1), przy dopuszczalnym wykorzystaniu pod urządzenia infrastruktury technicznej, pod warunkiem dostosowania ich charakteru do przeznaczenia podstawowego oraz zachowanie odpowiednich proporcji istniejących i projektowanych obiektów (§ 11 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 planu). Plan przewidywał wprawdzie podłączenie zabudowy do miejskiej sieci kanalizacyjnej w chwili jej wykonania (§ 11 ust. 2 pkt 13) oraz zakładał objęcie całości ternu, dla którego go uchwalono systemem miejskiej sieci wodociągowej (§ 20 ust. 1) i systemem kanalizacji rozdzielczej (§ 22 ust. 1 planu), jednakże - co istotne - nałożył także obowiązek uszczegółowienia dla poszczególnych terenów objętych planem koncepcji tych sieci ( § 20 ust 2 pkt 3 , § 22 ust. 2 pkt 4). To zaś oznacza, że kwestia ich lokalizacji miała dopiero się skonkretyzować w przyszłości w formie odrębnych aktów. Jedynymi natomiast obiektami infrastruktury technicznej w obszarze działki nr [...] pozostawały wedle planu – jak trafnie zwracał uwagę skarżący - gazociąg wysokiego ciśnienie (przecinający prostopadle teren na którym mianoby wybudować kanał ściekowy), dla którego tak w części graficznej jak i tekstowej wyznaczona została strefa ochronna, a także linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia.
Powyższe wykluczało zatem wydanie, z powołaniem się na ów plan, decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez jej właściciela, w celu umożliwienie zrealizowania w jej obszarze wspomnianego kanału. Uzasadnienia dla wydania takiej decyzji nie mogła stanowić wskazywana w przywoływanym przez organy zaświadczeniu Prezydenta [...] z [...] maja 2017 r. zgodność zamierzenia inwestycyjnego "w zakresie funkcji" z ustaleniami planu. Czym innym jest bowiem dopuszczalność realizacji na danym obszarze określonej inwestycji w świetle postanowień obowiązującego dla niego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (braku kolidowaniu inwestycji z postanowieniami planu) – o czym w istocie mowa jest w przywołanym zaświadczeniu, a czym innym sytuacja, gdzie pod tę inwestycję teren ów plan wprost przeznacza. Tylko zaś w tym ostatnim przypadku – jak już wskazano - można mówić o ziszczenia się określonej w art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności ograniczenia z planem miejscowym.
Skoro natomiast taka sytuacji w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca, to decyzja ograniczająca skarżącemu sposób korzystania z należącej do niego nieruchomości, narusza ww. przepis w sposób mający wpływ na wynika sprawy, poprzez jego zastosowanie w stanie faktycznym, który do tego nie uprawniał. To z kolei było wynikiem wadliwie przeprowadzonej analizy treści planu (tak części graficznej jak i tekstowej) i oparcia się na przedłożonym przez inwestora zaświadczeniu Prezydenta [...], którego treść została przez nie błędnie zinterpretowana. Oznacza to, że zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z istotnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Z tych też względów podlegać one musza uchyleniu.
Wobec braku przeznaczenia w planie miejscowym przedmiotowej nieruchomości pod kanał ściekowy, co miałoby uzasadniać ograniczenie właścicielowi sposobu korzystania z niej, poprzez udzielenie zezwolenia na wybudowanie na niej owego kanału, traci na znaczeniu zagadnienie zasadności zakończenia wynikiem negatywnym, prowadzonych w tym względzie pomiędzy właścicielem a inwestorem negocjacji, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Spór zatem co do ziszczenia się tej przesłanki ma obecnie charakter czysto akademicki. Aczkolwiek można zgodzić się z Wojewodą, że w rozpoznawanej sprawie ziszczenie się tej przesłanki zostało wykazane w sposób wystarczający. Jak zasadnie zauważał on obowiązujące przepisy ustawy nie regulują formy i przebiegu tego rodzaju rokowań, pozostawiając w tym zakresie stronom swobodę. Dopełnienie obowiązku ich przeprowadzenia, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza natomiast taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ustawy, a druga strona ich nie zaakceptowała, lub też nie odpowiedziała na propozycję. Należy jednak mieć na względzie, że mogą się zdarzyć sytuacji, gdzie skonkretyzowanie tych warunków (choćby w zakresie ceny) w sposób obiektywny nie może nastąpić ze względu na postawę właściciela. Dzieje się tak choćby wówczas, gdy - jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie - stanowczo odmawia on wyrażenia w ogóle zgody na realizację inwestycji na należącej do niego nieruchomości. Oczywistym jest wszak, że taka jego postawa czyni dalsze próby uzgodnienia istotnych warunków potencjalnej umowy za zbędne. Proces negocjacji nie może natomiast przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i w ogóle zechce prowadzić w tym względzie jakiekolwiek rokowania. Jeśli więc właściciel kategorycznie odmawia zgody na budowę na jego nieruchomości określonego zamierzenia, uzasadnione jest wnioskowanie przez inwestora, że dalsza prowadzenie z nim w tym względzie negocjacji nie rokuje jakichkolwiek szans powodzenia, a przez to uznanie ich za zakończone. Taka ich zatem ocena przez organy orzekające w sprawie, była także w tych uwarunkowaniach uprawniona. Stąd zarzut naruszenia skarżona decyzją art. 124 ust. 3 u.g.n., uznać należy za chybiony.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z oceny prawnej sformułowanej w niniejszym wyroku i sprowadzają się do obowiązku zakończenia postępowania w sprawie przy uwzględnieniu, że jedna z materialnoprawnych podstaw wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (zgodności owego ograniczenia z planem) w rzeczywistości nie zaistniała.
-----------------------
9

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę