II SA/Gl 4/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-10-23
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęstacja bazowatelefonia komórkowaochrona środowiskapola elektromagnetyczneprawo budowlanepostępowanie administracyjneautokontrola sądunieważność postępowania

WSA w Gliwicach uchylił własny wyrok, oddalając skargę A. H. na decyzję Wojewody Śląskiego w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, stwierdzając nieważność postępowania z powodu niedoręczenia pisma inwestorowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w ramach autokontroli, uchylił własny wyrok z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Powodem uchylenia była nieważność postępowania spowodowana niedoręczeniem kluczowych pism procesowych inwestorowi (P. sp. z o.o.) z powodu błędnego adresu w KRS. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd oddalił skargę A. H., uznając decyzję Wojewody Śląskiego za prawidłową, zwłaszcza w kontekście zmiany przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko oraz analizy zgodności projektu z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, wydanego przez Starostę M. i utrzymanego w mocy przez Wojewodę Śląskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pierwotnie uchylił te decyzje, ale następnie, w ramach autokontroli (art. 179a p.p.s.a.), uchylił własny wyrok z dnia 30 marca 2023 r. z powodu stwierdzenia nieważności postępowania. Nieważność wynikała z faktu, że kluczowe pisma procesowe, w tym skarga, odpowiedź na skargę i zawiadomienie o rozprawie, zostały wysłane do inwestora (P. sp. z o.o.) na nieaktualny adres, mimo że spółka posiadała inny adres ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wskutek tego inwestor został pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Po ponownym rozpoznaniu skargi A. H., Sąd uznał ją za bezzasadną. Analiza projektu budowlanego wykazała, że planowana inwestycja nie będzie generować pól elektromagnetycznych przekraczających dopuszczalne normy w miejscach dostępnych dla ludności, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia. Ponadto, inwestycja była zgodna z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a rozbieżności w oznaczeniu stacji bazowej nie miały istotnego znaczenia. Sąd podkreślił również zmianę stanu prawnego, która wyeliminowała stacje bazowe z katalogu przedsięwzięć wymagających oceny oddziaływania na środowisko. Z tych powodów skarga została oddalona, a Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na przyczyny leżące po stronie sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, niedoręczenie pism procesowych stronie postępowania sądowo-administracyjnego na nieaktualny adres, mimo posiadania aktualnego adresu w KRS, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził nieważność postępowania, ponieważ inwestor (P. sp. z o.o.) nie otrzymał kluczowych pism procesowych z powodu doręczenia ich na nieaktualny adres. Pozbawiono go tym samym możliwości obrony swoich praw, co jest bezwzględną przesłanką nieważności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 179a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 67 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PrBud art. 35 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku

Pomocnicze

PrBud art. 32 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

PrBud art. 32 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 26

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 71 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 60

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 63 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 124 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego art. 11 § ust. 2 pkt 11 lit d

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie art. 9 § pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność postępowania z powodu niedoręczenia pism procesowych inwestorowi na właściwy adres.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przez organy administracji w zakresie oceny projektu budowlanego pod względem ochrony środowiska i zgodności z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zarzuty dotyczące pominięcia strony O. w postępowaniu. Zarzuty dotyczące niezgodności rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z Konstytucją RP i ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku.

Godne uwagi sformułowania

Sytuacja taka zaistniała w rozpoznawanej sprawie bowiem odpis skargi, odpis odpowiedzi na skargę oraz zawiadomienie o rozprawie kierowane do uczestnika postępowania będącego inwestorem tj. do obecnie skarżącej kasacyjne spółki, tutejszy Sąd wysłał na adres przy ulicy [...] w W. Tymczasem od 16 listopada 2020 roku w Krajowym Rejestrze Sądowym wskazany jest inny adres tej spółki tj. adres przy ul. [...] w W. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł w pkt 1 wyroku na podstawie art. 179a w związku z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., a w pkt 2 wyroku po ponownym rozpoznaniu skargi A. H. skargę tę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 207 § 2 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie wyłączną przesłankę uwzględnienia skargi kasacyjnej w ramach autokontroli stanowiły przyczyny leżące po stronie Sądu i nie powinny one obciążać strony skarżącej.

Skład orzekający

Rafał Wolnik

przewodniczący

Tomasz Dziuk

sprawozdawca

Aneta Majowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nieważność postępowania sądowo-administracyjnego z powodu naruszenia przepisów o doręczeniach, stosowanie autokontroli przez WSA, ocena zgodności projektu budowlanego z przepisami o ochronie środowiska i decyzjami o lokalizacji inwestycji celu publicznego, wpływ zmian przepisów na wymogi środowiskowe."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej (nieważność postępowania) oraz konkretnych przepisów prawa budowlanego i ochrony środowiska.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty postępowania (doręczenia) i jak sąd może naprawić własne błędy. Dodatkowo porusza kwestie techniczne związane z budową stacji bazowych i ochroną środowiska.

Sąd uchyla własny wyrok! Kluczowy błąd w doręczeniu pisma kosztował inwestora szansę na obronę.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 4/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-10-23
Data wpływu
2023-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Rafał Wolnik /przewodniczący/
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Aneta Majowska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 67 par. 3,  art. 151,  art. 179a,  art. 183 par. 2,  art. 207 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 471
art. 26
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 32,  art. 35
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2023 r. sprawy ze skarg kasacyjnych A. H., Wojewody Śląskiego, P. sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 4/23 w sprawie ze skargi A. H. (H.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 25 października 2022 r. nr IFXIV.7840.3.34.2022 w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 4/23 w całości, 2. oddala skargę, 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 30 marca 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 25 października 2022 r. nr IFXIV.3.34.2022 w przedmiocie pozwolenia na budowę oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty M. z dnia 5 kwietnia 2022 r. nr [...]. W punkcie drugim wyroku zasądził od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego 997 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne:
Wnioskiem z dnia 9 października 2020 r. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (inwestor) zwróciła się do Starosty M. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą na działkach o nr ew. [...], [...] i [...] zlokalizowanych przy ul. [...] w M. (dalej "planowana stacja bazowa").
Decyzją z dnia 5 kwietnia 2022 r. nr [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę planowanej stacji bazowej.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez A. H. decyzją z dnia 25 października 2022 r. nr IFXIV.7840.3.34.2022 Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Według Wojewody planowana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ma to związek ze zmianą stanu prawnego, jaka nastąpiła w związku z wejściem w życie w dniu 4 czerwca 2022 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2022 r. poz. 1071). Organ odwoławczy zastosował zaś nową regulację, kierując się stanem prawnym i faktycznym, istniejącym w chwili wydawania rozstrzygnięcia. W konsekwencji zmienionego stanu prawnego brak jest konieczności odniesienia się do kwestii dotyczących maksymalnych mocy, kątów nachylenia poszczególnych anten sektorowych oraz istnienia miejsc dostępnych dla ludzi w określonej odległości od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tych anten. Czynniki te decydowały bowiem w poprzednio obowiązującym stanie prawnym o zaliczeniu (lub nie) danej inwestycji do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Odpierając zarzuty odwołania Wojewoda wskazał także, że żaden przepis nie wymaga przeanalizowania przez organ kwestii ewentualnego przewrócenia się obiektu budowlanego. Stąd brak jest podstaw do wzywania inwestora do uzupełnienia dokumentacji projektowej o analizę skutków ewentualnej katastrofy budowlanej.
W kontekście zarzutu naruszenia 20 ust 1 pkt 9 lit d) rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy — Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie omawianej ustawy, inwestor mógł sporządzić dokumentację projektową w sposób zgodny z dotychczasową regulacją Prawa budowlanego albo stosownie do nowych przepisów. Inwestor wybrał tę pierwszą opcję. Dlatego do projektu budowlanego zastosowanie znajdzie poprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz.U. z 2018, poz. 1935). Pod rządami tego poprzednio obowiązującego rozporządzenia odpowiednikiem wskazanego w odwołaniu przepisu § 20 ust 1 pkt 9 lit d) rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego była regulacja zawarta w § 11 ust 2 pkt 11 lit d) rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. Jednocześnie w zakresie wynikającym z tego przepisu Wojewoda nie stwierdził braków w dokumentacji projektowej. Na str. 37-39 projektu budowlanego znajdują się bowiem informacje dotyczące czynników, o których mowa w powyższym przepisie
Wojewoda nie stwierdził też naruszeń w zakresie przeanalizowania przez organ I instancji projektu budowlanego pod względem zgodności z wymaganiami ochrony środowiska.
Wskazane zaś przez skarżącego przepisy rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na pole elektromagnetyczne, dotyczące strefy pośredniej i strefy zagrożenia promieniowaniem elektromagnetycznym kierowane są do pracodawcy a nie do inwestora.
Wojewoda nie stwierdził również naruszenia przez organ I instancji wskazanych w odwołaniu przepisów procesowych, gdyż postępowanie było prowadzone z zachowaniem zasad k.p.a. Organ I instancji prawidłowo zawiadomił strony o wszczęciu postępowania oraz zapewnił zachowanie gwarancji procesowych, podjął wszelkie czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także należycie zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.
W skardze na powyższą decyzję A. H. zarzucił naruszenie: art. 4 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w związku z art. 60 w powiązaniu z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska; art. 107 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., nieustalenie, czy pomiędzy antenami dojdzie do kumulacji, czy na sąsiednich działkach może wystąpić zjawisko odbić od budynków i innych przeszkód; art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., § 11 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane
Wspomnianym na wstępie wyrokiem z dnia 30 marca 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał na zawarte w decyzji Wojewody stwierdzenie, że nie dopatrzył się naruszeń Starosty w zakresie przeanalizowania projektu budowlanego pod względem zgodności z wymaganiami ochrony środowiska. Natomiast w uzasadnieniu decyzji Starosty zawarte zostało wyłącznie krótkie stwierdzenie, wedle którego przedłożony przez inwestora projekt budowlany jest zgodny z "wymaganiami ochrony środowiska". Wynika stąd, że co prawda organy obu instancji dostrzegły swój obowiązek w zakresie sprawdzenia projektu pod względem zgodności z wymaganiami ochrony środowiska. Jednak lakoniczność powyższych stwierdzeń zawartych w uzasadnieniach ich decyzji nie pozwala skontrolować, czy prawidłowo wywiązały się z tego obowiązku. Przede wszystkim nie wiadomo, jakie wymagania ochrony środowiska organy miały na względzie, dokonując oceny przedstawionego przez inwestora projektu budowlanego.
W ocenie Sądu organy powinny były skupić się na analizie wymogów wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r. poz. 2448). Obowiązkiem organów było przy tym przeanalizowanie projektu budowlanego przez pryzmat parametrów wynikających z Tabeli 2 – stanowiącej załącznik do tego rozporządzenia, tak aby możliwym było stwierdzenie, czy w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji w miejscach dostępnych dla ludności w rozumieniu art. 124 ust. 2 ustawy prawo ochrony środowiska, nie będzie występować PEM przekraczające dopuszczalne wartości gęstości mocy. Tymczasem z zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie wynika, aby organy przeprowadziły taką analizę.
Sąd miał również zastrzeżenia, co do tego w jaki sposób organ odwoławczy wywiązał się z obowiązku zbadania zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wojewoda stwierdził bowiem, że po przeanalizowaniu dokumentacji projektowej uznał jej zgodność z warunkami określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jednak w ocenie Sądu takie stwierdzenie jest niewystarczające bez odniesienia się do konkretnych parametrów wynikających z dokumentacji projektowej.
Ponadto Sąd zauważył, że załączona do projektu budowlanego decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego (wydana w 2011 r.) w pkt I, dotyczącym określenia rodzaju inwestycji, zawierała oznaczenie "Budowa bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci "[...] " o nr [...], w M. , przy ul. [...] , na działce nr [...].". Natomiast przedsięwzięcie, w odniesieniu do którego Starosta wydał utrzymane przez Wojewodę pozwolenie na budowę oznaczono jako "Budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] numer [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą w M. przy ul. [...] , działki nr [...], [...], [...]". Wynikających zaś stąd rozbieżności organy nie wyjaśniły. Jednocześnie za niezasadne Sąd uznał, dalej idące zarzuty skargi.
Od powyższego wyroku zostały wniesione trzy skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Pierwszą skargę kasacyjną wniósł organ odwoławczy zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
a) naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w zw. z art. 26 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 121 i 124 ust. 2 z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska w zw. z regulacją rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (t. j. Dz.U. 2019 poz. 2448), z uwagi na nieuprawnione przyjęcie, że organy obu instancji nie dokonały analizy projektu budowlanego w zakresie jego zgodności z wymaganiami ochrony środowiska dotyczącymi zapewnienia ochrony przed polami elektromagnetycznymi;
b) naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 26 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, ze względu na przyjęcie, że rozbieżność w oznaczeniu numeru stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] pomiędzy decyzją Burmistrza Miasta M. z dnia 18 lipca 2011 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego a decyzją Wojewody Śląskiego z dnia 25 października 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji mogła mieć wpływ na niezgodność zamierzonego przedsięwzięcia z zapisami decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
c) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez błędne uznanie, że zarówno organ administracji I, jak i II instancji naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- naruszenie art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a., poprzez niejasne sformułowanie uzasadnienia wyroku, z uwagi na niewskazanie w nim na jakiej podstawie WSA w Gliwicach uchylił zaskarżone decyzje, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- naruszenie art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a., ze względu na brak wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania przez organy.
W związku z podniesionymi zarzutami skarżący kasacyjne organ domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznania sprawy co do istoty na zasadzie art. 188 p.p.s.a., poprzez oddalenie, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Ponadto w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Drugą skargę kasacyjną wniósł A. H. , zaskarżając wskazany na wstępie wyrok w całości i zarzucając:
1) art. 141 § 4 oraz 3 § 1 p.p.s.a. poprzez ograniczenie wyroku tylko i wyłącznie do urządzeń infrastruktury technicznej z pominięciem obiektu infrastruktury technicznej należącego do spółki O. . Ponadto WSA ustosunkował się tylko do części zarzutów i jednocześnie podjął się próby zastąpienia obu organów w kwestii badania zgodności projektu budowlanego w zakresie oddziaływania na środowisko oraz obiekty sąsiednie;
2) art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez zaistnienie przesłanki nieważności postępowania, ponieważ pominięto właściciela obiektu infrastruktury technicznej spółki O. a zdaniem NSA jest to bezwzględna przesłanka nieważności (tak NSA w wyroku z dnia 11.01.2023 r. sygn. II OSK 1629/22);
3) art. 141 § 4 oraz 3 § 1, art. 174 pkt 2 p.p.s.a w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia wyroku w sposób niemożliwy do odkodowania z uwagi na to, że przyjęte w projekcie rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne i techniczne powinny wykazywać ograniczenie lub eliminację wpływu obiektu budowlanego na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane, zgodnie z odrębnymi przepisami, których nie wskazano również w decyzji, co uniemożliwia podjęcie w tym zakresie polemiki. Ponadto odstąpiono od analizy § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie, pomimo że zgodnie z wolą ustawodawcy delegacją ustawową był art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy prawo budowlane;
4) art. 38, 39, 74 ust 3 Konstytucji w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r. poz. 2448) w związku z art. 174 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że przepis, który jest następstwem procedowania go bez udziału lekarzy, badań potwierdzających bezpieczeństwo nowej normy oraz co równie ważne nie dotyczy środowiska przesądza jednoznacznie o bezpieczeństwie nowej normy. W istocie jakakolwiek ochrona zdrowia życia oraz środowiska nie istnieje w sytuacji, w której przepisy Konstytucji pełnią rolę nadrzędną;
5) § 20 ust. 1 pkt 9 lit d rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego w związku z art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie bez wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, że obiekt nie będzie stanowił zagrożenia dla ludzi, zwierząt, roślin, dóbr materialnych, czyli dla środowiska zgodnie z przepisami odrębnymi, których nawet nie wskazano. W istocie nie wiadomo, z jakich powodów i na podstawie, jakich dowodów uznano, iż obiekt nie ma jakiegokolwiek wpływu na środowisko oraz nieruchomości sąsiednie;
6) § 14 pkt 5 lit d rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego w związku z art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. poprzez odstąpienie od zbadania zgodności projektu w omawianym zakresie;
7) § 14 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego w związku z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż obszar oddziaływania obiektu określa się na podstawie jednego przepisu, chociaż istnieje kolizja z przepisami dotyczącymi higieny z tym, że organ zupełnie to pomija. Ponadto nie wyjaśniono, czy pole elektromagnetyczne będzie znajdować poza działką, co do której inwestor posiada tytuł prawny i tym samym, czy może dojść do zjawiska odbić. Ponadto nie wyjaśniono czy obliczenia dokonano z uwzględnieniem istniejącego już tła;
8) art. 35 ust 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane w związku z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie w powiązaniu z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, iż w projekcie budowlanym nie wyznacza się stref ochronnych w sytuacji, w której osoby postronne mogą się w nich znaleźć, a same strefy wykraczać poza granice, co, do których inwestor posiada tytuł prawny;
9) art. 141 § 4 oraz 3 § 1, p.p.s.a poprzez przyjęcie w wyroku, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1071), a w szczególności § 3, spełniało wymogi obowiązujących przepisów prawa w sytuacji, w której z uzasadnienia w/w aktu prawnego wynika, iż nie dokonano jakiejkolwiek analizy możliwego wpływu przedsięwzięcia na środowisko, nie uwzględniono przesłanek, o których mowa w art. 60 w powiązaniu z art. 63 ust 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ponadto nawet nie zdefiniowano pojęcia środowisko, którym się posłużono.
10) art. 4 ust .1 w związku z art. 2, 7, 87 ust. 1 Konstytucji RP w związku z § 1 pkt 1 lit b, § 1 pkt 2 lit b, § 3, § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1071) w związku z art. 60 w powiązaniu z art. 63 ust 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie, iż przepisy rozporządzenia, o którym mowa powyżej nie odnosiły się w istocie do środowiska oraz nie uwzględniały ustawowych wymogów, o których mowa w ustawie.
Według skarżącego kasacyjnie powyższe uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z podniesionymi zarzutami skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych w tym zastępstwa procesowego, a także o rozpoznanie skargi na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów, powielając w znacznym zakresie twierdzenia oraz wywód prawny przedstawione w skardze inicjującej postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach.
Trzecią skargę kasacyjną wniósł uczestnik postępowania, będący inwestorem, zaskarżając wskazany na wstępie wyrok w całości, ze względu na nieważność postępowania, gdyż strona została pozbawiona możności obrony swych praw (art. 183 § 2 pkt 5) p.p.s.a. w zw. z art. 67 § 3 p.p.s.a., art. 91 § 2 p.p.s.a. a także art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) poprzez niedoręczenie jej odpisu skargi, odpisu odpowiedzi na skargę oraz zawiadomienia o posiedzeniu w sprawie pomimo, że od 16 listopada 2020 r. jej adresem ujawnionym w KRS jest ul. [...], [...] W. , a tym samym na ten adres należało doręczać jej korespondencję. W konsekwencji stronę pozbawiono możliwości przedstawienia stanowiska, czynnego udziału w niej, uczestnictwa w rozprawie, po zamknięciu której ogłoszono wyrok itp.
W ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt. 2) p.p.s.a. strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a., w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1) lit. a) i b) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji pomimo, że ww. decyzje nie naruszały wskazanych przez Sąd przepisów, ponieważ organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdził zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz wymaganiami ochrony środowiska, a jeżeli niewystarczająco uzasadniły swoje stanowiska w tym względzie, to i tak nie mogło mieć owo naruszenie istotnego wpływu na wynik sprawy, a z całą pewności nawet potencjalnego wpływu w tym przedmiocie Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wykazał;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez przyjęcie, że organy I i II instancji nie przeprowadziły wyczerpującego sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz wymaganiami ochrony środowiska, podczas gdy postępowanie administracyjne było prowadzone zgodnie z tymi przepisami, a organy te prawidłowo dokonały sprawdzenia okoliczności wymaganych w tym zakresie przez przepisy prawa materialnego, a ewentualne braki w zakresie wyczerpującego uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy;
3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia wyroku, co przejawia się:
- brakiem wskazania przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czy i jaki brak zgodności zachodził pomiędzy treścią projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz wymaganiami ochrony środowiska;
- brakiem uzasadnienia wyroku w kontekście, czy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy owo inne naruszenie przepisów postępowania, o ile przyjąć, że ono miało miejsce, zwłaszcza czy niewyczerpujące uzasadnienie decyzji, w sytuacji gdy kontrola w powyższym zakresie była prawidłowa było wystarczające, aby uchylać co do meritum, prawidłowe, zgodne z przepisami prawa, decyzje organów obu instancji;
4. art. 133 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku z pominięciem analizy treści dowodów znajdujących się w aktach sprawy, w tym zwłaszcza treści projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, a także ustaleń decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt. 1) p. o p.p.s.a. – zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 35 ust. 1 pkt 1) lit. a) i b) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 poz. 1333 z późn. zm.) poprzez błędną ocenę przez sąd I instancji, że organy nie dokonały w sposób należyty sprawdzenia, o którym mowa w treści norm prawnych wynikających z tego przepisu;
Wobec powyższych podstaw kasacyjnych strona na podstawie art. 188 p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi; ewentualnie na podstawie 185 § 1 p.p.s.a. strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach,
Ponadto w skardze zawarto wniosek o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a to na podstawie przepisu art. 203 pkt 1) p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła argumentację zmierzającą do wykazania zasadności podniesionych w niej zarzutów.
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2023 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dopuścił do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w T. w charakterze uczestnika postępowania.
Na rozprawie w dniu 23 października 2023 r. pełnomocnik Wojewody zmodyfikował zawarty w skardze kasacyjnej wniosek w ten sposób, że wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i o oddalenie skargi, kwestionując jednocześnie tezy zawarte w skardze kasacyjnej skarżącego A. H.. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz Wojewody od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego.
Pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł jak w skardze. Zaakcentował, że infrastruktura pasywna jest przekazywana na rzecz O. dopiero po zakończeniu inwestycji, stąd spółka ta nie ma przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W niniejszej zaś sprawie w związku z niezrealizowaniem inwestycji objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę do tej pory nie doszło do przekazania tej infrastruktury.
Pełnomocnik Stowarzyszenia "[...]" poparł argumenty zawarte we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz stwierdził, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja winna pozostać w obrocie prawnym, jako że jest zgodna w przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 179a ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej w skrócie p.p.s.a.)., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie, rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę.
Powyższa regulacja, wprowadzająca wyjątek od zasady dewolutywności skargi kasacyjnej, podyktowana jest względami ekonomii postępowania. W ramach uprawnień autokontrolnych sąd I instancji może uchylić własne, zaskarżone orzeczenie bez przesyłania skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, jeżeli stwierdzi nieważność postępowania albo uzna, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Przyczyny nieważności postępowania zostały w sposób wyczerpujący wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. Natomiast oczywiście usprawiedliwione podstawy wywiedzionej skargi kasacyjnej występują w sytuacji, gdy sąd podziela zarzuty i żądania skargi kasacyjnej, uznając swoją pomyłkę w tym zakresie. Jednocześnie zaznaczyć należy, że zastosowanie autokontroli w istocie prowadzi do ponownego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji w jej całokształcie. Sąd ten bowiem nie rozpoznaje skargi kasacyjnej jak sąd drugiej instancji.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie za zastosowaniem art. 179a p.p.s.a. przemawiało zaistnienie przesłanki nieważności postępowania zakończonego wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 30 marca 2023 r., o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem - nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swoich praw. Orzecznictwo sądów administracyjnych, jak i doktryna prawa są zgodne, że nieważność postępowania z tej przyczyny zachodzi wówczas, gdy strona, wskutek naruszenia przepisów przez sąd pierwszej instancji, nie uczestniczy w postępowaniu, nie otrzymuje zawiadomień, zostaje pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska (por. wyrok NSA z 9 listopada 2021 r. III FSK 2822/21). Sytuacja taka zaistniała w rozpoznawanej sprawie bowiem odpis skargi, odpis odpowiedzi na skargę oraz zawiadomienie o rozprawie kierowane do uczestnika postępowania będącego inwestorem tj. do obecnie skarżącej kasacyjne spółki, tutejszy Sąd wysłał na adres przy ulicy [...] w W. Tymczasem od 16 listopada 2020 roku w Krajowym Rejestrze Sądowym wskazany jest inny adres tej spółki tj. adres przy ul. [...] w W. Stosownie do treści art. 67 § 3 p.p.s.a. pisma sądowe dla przedsiębiorców, w tym spółek handlowych wpisanych do rejestru doręcza się pod adresem podanym w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres do doręczeń. Skarżąca w postępowaniu sądowo administracyjnym do momentu jej zgłoszenia się (co nastąpiło już po wydaniu wskazanego na wstępie wyroku) nie podała innego adresu do doręczeń niż jej adres siedziby ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym. W konsekwencji skarżąca spółka została pozbawiona możliwości przedstawienia stanowiska w sprawie, w tym udziału w rozpoznaniu skargi na rozprawie. Skutkuje to nieważnością postępowania i koniecznością uchylenia wyroku sądu I instancji. Nie zawiadamiając o toczącym się postępowaniu sądowym osoby prawnej, której interesu prawnego niewątpliwe dotyczył wynik postępowania sądowego w rozpatrywanej sprawie Sąd dopuścił się nieważności postępowania. Wobec powyższego zaistniałe uchybienie natury formalnej powoduje konieczność rozpoznania sprawy w sposób respektujący prawa uczestnika postępowania.
Odnosząc się natomiast do merytorycznego aspektu sprawy Sąd doszedł do wniosku, że skarga na wskazaną na wstępie decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 25 października 2022 r. jest bezzasadna.
Podstawę materialnoprawną decyzji Wojewody stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, dalej w skrócie PrBud) w brzmieniu obowiązującym do 19 września 2020 r. Jest to konsekwencja regulacji zawartej w art. 26 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), zgodnie z którym w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy inwestor do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę albo wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, albo zgłoszenia budowy może dołączyć projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.
W niniejszej sprawie inwestor skorzystał z takiej opcji, co słusznie zostało dostrzeżone przez organ odwoławczy. Jest to istotna okoliczność, gdyż do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych:
1) w przypadkach, o których mowa w art. 25 i art. 26,
2) dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia - przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym (art. 27 ust. 1 ustawy nowelizującej).
Zgodnie z art. 28 ust. 1 PrBud roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Jak wynika z art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 PrBud pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim:
1) przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar (...), jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 PrBud).
Natomiast zgodnie z art. 35 ust. 1 PrBud przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 PrBud).
Z treści przywołanych przepisów wynika, że decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego nie ma charakteru uznaniowego, lecz związany. Oznacza to, że jej wydanie nie jest uzależnione od woli organu, a od spełnienia ściśle określonych przepisami prawa warunków. Tym samym wniosek inwestora nie może być nieuwzględniony z powodów innych, niż wyraźnie wskazane w przepisach.
Podobnie jak w uchylonym w ramach obecnej autokontroli wyroku, także i teraz, w kontekście przywołanej powyżej regulacji prawnej zauważyć należy, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszeń Starosty w zakresie przeanalizowania projektu budowlanego pod względem zgodności z wymaganiami ochrony środowiska. Natomiast w uzasadnieniu decyzji Starosty zawarte zostało wyłącznie krótkie stwierdzenie, wedle którego przedłożony przez inwestora projekt budowlany jest zgodny z "wymaganiami ochrony środowiska". Wynika stąd, że organy obu instancji dostrzegły swój obowiązek w zakresie sprawdzenia projektu pod względem zgodności z wymaganiami ochrony środowiska. Jednak pomimo tego poprzestały wyłącznie na ogólnikowym stwierdzeniu, które nie respektuje wymagań statuowanych przez art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji opierając się wyłącznie na treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji nie można jednoznacznie stwierdzić, jakie wymagania ochrony środowiska organy miały na względzie, dokonując oceny przedstawionego przez inwestora projektu budowlanego. Nie wiadomo też w oparciu o jaki element zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy dokonały tej oceny. Taki stan rzeczy zakwalifikować należy jako naruszenie przepisów postępowania.
Jednak jak wprost wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. podstawę do uchylenia kontrolowanej przez sąd administracyjny decyzji stanowić mogą wyłącznie te naruszenia przepisów procedury administracyjnej, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Chodzi przy tym o wpływ istotny.
Poprzednio, oceniając omawianą tutaj wadliwość zaskarżonej decyzji, Sąd dopatrzył się w niej możliwego istotnego wpływu na wynik sprawy. Obecnie jednak w odniesieniu do omawianej tutaj kwestii oceny spełnienia wymagań ochrony środowiska swoje stanowisko przedstawił uczestnik postępowania, będący inwestorem. Przedstawił on także oparte o materiał dowodowy, zgromadzony w toku postępowania argumenty przemawiające za tym, że stanowisko organów w tym zakresie jest prawidłowe . Argumentację tą należy uznać za trafną.
Słusznie skarżący kasacyjnie uczestnik postępowania zwrócił uwagę, że w znajdującym się w aktach administracyjnych projekcie budowlanym wskazano, że " (...) przeprowadzona kwalifikacja przedsięwzięcia pod względem wpływu na środowisko wykazała, iż w myśl przepisów stacja nie będzie uciążliwa dla środowiska, a natężenia pól elektromagnetycznych o ponadnormatywnej gęstości odpowiadającej danej wartości częstotliwości (pasma pracy) określonych dla miejsc dostępnych dla ludzi nie wystąpią w miejscach ich przebywania i zamieszkiwania (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku Dz. U. 2019 poz. 2448 ze zm.) (...)" oraz "(...) Na podstawie przeprowadzonych odliczeń stwierdza się, że dla przedstawionej konfiguracji anten sektorowych pole elektromagnetyczne o wartościach wyższych niż dopuszczalne nie wystąpi w miejscach przebywania i zamieszkiwania ludzi (zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Zatem ocenia się, że projektowana instalacja nie będzie uciążliwa dla środowiska i ludzi i będzie spełniać wymagania określone w w/wym. rozporządzeniu. W związku z brakiem ponadnormatywnych oddziaływań planowanej inwestycji w miejscach przebywania ludzi nie spowoduje ona uciążliwości, w rozumieniu przepisu § 8 ust 3 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki (Dz. U. 2018 poz. 1953). Nie wystąpi również w otoczeniu planowanego obiektu obszar ograniczonego użytkowania. (...)".
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż w treści projektu telekomunikacyjnego znajduje się opracowanie zawierające graficzną prezentację poziomu pól elektromagnetycznych. Obszar oddziaływania obiektu wyznaczony na tej mapie mapie w skali 1: 100 mieści się na działce nr [...]. Z uwagi na przebieg kabla linii zasilającej przez działki o nr [...], [...], [...] określono, że obszar oddziaływania obiektu obejmuje także wymienione tutaj działki.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że maksymalne obszary pola elektromagnetycznego o gęstości przekraczającej wartości graniczne przewidziane dla miejsc dostępnych dla ludności znajdują się wyłączenie w miejscach niedostępnych dla ludności. Pole elektromagnetyczne o natężeniu wyższym niż wartości graniczne dla miejsc dostępnych dla ludności występuje wyłącznie w wolnej przestrzeni i zaczyna się od poziomu 27,4 m n.p.t. Jest to widoczne w części rysunkowej opracowania "Projekt telekomunikacyjny". W istniejącym stanie zagospodarowania terenu miejsca dostępne dla ludności nie występują w obszarze pola o natężeniu wyższym niż wartości graniczne. Warto też zauważyć, że wedle projektu telekomunikacyjnego "...Wyniki obliczeń w formie graficznej (rysunek rzutów poziomego i pionowych) obrazują przewidywany rozkład występowania pól elektromagnetycznych o gęstości mocy większych lub równych wartości dopuszczalnej w miejscach dostępnych dla ludności zgodnie z treścią Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elekromagnetycznych w środowisku (Dz.U. 2019 poz. 2448).
Zaakcentować także należy, że dokumentacja projektowa została sporządzona przez osoby posiadające w tym zakresie wymagane uprawnienia.
W świetle dotychczasowych rozważań nie budzi wątpliwości Sądu to, że ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji projektowej jednoznacznie wynika, że w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji w miejscach dostępnych dla ludności w rozumieniu art. 124 ust. 2 ustawy prawo ochrony środowiska, nie będzie występować PEM przekraczające dopuszczalne wartości gęstości mocy. Tym samym choć przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji informacje dotyczące wymaganej analizy zgodność z wymogami ochrona środowisk nie są wystarczające, to sama konkluzja jaką w tym zakresie przedstawiają organy jest prawidłowa. W konsekwencji nie sposób więc przyjąć, że stwierdzone naruszenia przepisów postępowania dotyczące treści uzasadnienia decyzji są tego rodzaju, aby mogły one mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. nie mogą one już dłużej stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji. Dostrzec przy tym należy, że co prawda nie jest rolą sądu administracyjnego, wyręczanie organów administracji w analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i szczegółowej prezentacji tej analizy w decyzji i powiązania jej ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Jednak w sytuacji, w której szczegółowe stanowisko w tym zakresie przedstawił uczestnik, który dotychczas pozbawiony był możliwości udziału w postępowaniu sądowo administracyjnym (i w sposób skutkujący nieważnością wcześniejszego postępowania – art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.), to obowiązkiem Sądu było przeprowadzenie we własnym zakresie takiej analizy, tak aby możliwym było odniesienie do tego stanowiska.
W świetle art. 35 ust. 1 PrBud obowiązkiem organów było także zbadanie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. W tym zakresie organ odwoławczy wyjaśnił, że "Przedmiotowa działka inwestycyjna położona jest na obszarze nieobjętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego". Wyjaśnił także, że inwestor przedłożył organowi I instancji decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia 18 lipca 2011 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wojewoda stwierdził zarazem, że po przeanalizowaniu dokumentacji projektowej uznał jej zgodność z warunkami określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stanowisko to, zdaniem Sądu, zasługuje na aprobatę. Po przeprowadzeniu analizy wskazanej powyżej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz analizy projektu zagospodarowania przestrzennego, a także biorąc pod uwagę stanowisko, które w tym zakresie przedstawił uczestnik postępowania będący inwestorem (korzystając z możliwości, której wcześniej ze skutkiem z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. uczestnik ten został pozbawiony), zdaniem Sądu, stwierdzić obecnie należy, że planowana inwestycja jest zgodna z wydaną decyzją o lokalizacji inwestycji publicznego. Nie ma przy tym znaczenia dostrzeżona poprzednio różnica oznaczenia stacji bazowej (nr [...]w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego i numer [...] w kontrolowanej obecnie decyzji o pozwoleniu na budowę). Zarówno decyzja o lokalizacji celu publicznego, jak i pozwolenie na budowę dotyczy stacji bazowej w tej samej lokalizacji. Samo nadanie oznaczenia pozostaje w gestii inwestora i w sytuacji, w której różnica oznaczeń ogranicza się do zastąpienia końcowej litery G literą J brak podstaw do przyjęcia, że wskazane powyżej decyzje dotyczą dwóch różnych przedsięwzięć.
Jednocześnie stwierdzić należy, że niezasadne okazały zarzuty podnoszone przez skarżącego A. H. oraz dopuszczone w charakterze uczestnika postępowania Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. . W sprawie należało bowiem wziąć pod uwagę zmianę stanu prawnego związaną z wejściem w życie w dniu 4 czerwca 2022 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2022 r. poz. 1071). Na mocy rozporządzenia zmieniającego doszło m.in. do uchylenia § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji z dniem wejścia w życie tej zmiany z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (zawsze lub potencjalnie) wyeliminowano wszelkie instalacje radiokomunikacyjne (w tym stacje bazowe telefonii komórkowej). Zatem - mocą decyzji prawodawcy - w aktualnym stanie prawnym żadne tego rodzaju przedsięwzięcie nie wymaga już przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ani wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Ponadto w świetle wyjaśnień uczestnika postępowania będącego inwestorem infrastruktura pasywna jest przekazywana na rzecz O. dopiero po zakończeniu inwestycji. Wbrew stanowisku skarżącego spółka ta nie miała przymiotu stronu w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Nie było też podstaw do tego aby podmiot ten uznać za stronę postępowania sądowoadministracyjnego. Zwłaszcza, że jak wyjaśnił uczestnik postępowania, będący inwestorem, w związku z niezrealizowaniem inwestycji objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę do tej pory nie doszło do przekazania tej infrastruktury.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł w pkt 1 wyroku na podstawie art. 179a w związku z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., a w pkt 2 wyroku po ponownym rozpoznaniu skargi A. H. skargę tę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 207 § 2 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie wyłączną przesłankę uwzględnienia skargi kasacyjnej w ramach autokontroli stanowiły przyczyny leżące po stronie Sądu i nie powinny one obciążać strony skarżącej. Brak jest zatem dostatecznych podstaw do tego, by stronę, która wniosła skargę do sądu pierwszej instancji, obciążyć kosztami postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI