II SA/Gl 396/22

II SA/Gl 396/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-06-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Kaznowska /sprawozdawca/
Renata Siudyka
Wojciech Gapiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 2377/22 - Wyrok NSA z 2025-10-14
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1973
art. 180 ust. 1 pkt 1 w zw. z aer. 152
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1070
art. 12 ust. 1 pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.
Dz.U. 2010 nr 130 poz 881
pkt 11 załącznika
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z  instalacji nie wymaga pozwolenia
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi R. L. na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 27 grudnia 2021 r. nr 120/2021 w przedmiocie ochrony środowiska oddala skargę.
Uzasadnienie
Zarządzeniem pokontrolnym nr 120/2021 z dnia 27 grudnia 2021 r. skierowanym do R. L. (dalej: Skarżący), Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach (dalej organ), działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1070) oraz ustaleń udokumentowanych protokołem nr [...] zarządził:
1. uregulować stan formalno-prawny w zakresie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza z procesu czyszczenia zbóż w terminie realizacji: 15 marca 2022 r.
2. sporządzać i wprowadzać raport do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji sprawozdania z eksploatacji urządzeń i instalacji uwzględniając wszystkie źródła emisji zanieczyszczeń do powietrza zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1-10 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1077 ze zm.) w terminie realizacji zgodnie z ustawą.
3. sporządzać i przedkładać Marszałkowi Województwa [...] wykazy zawierające zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz wysokości należnych opłat uwzględniając wysokości opłaty wyliczonej na podstawie wielkości rocznej rzeczywistej emisji określonej w raporcie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji uwzględniając wszystkie źródła emisji zanieczyszczeń do powietrza zgodnie z art. 284 - 286 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1973)
Jednocześnie organ wyznaczył termin przesłania do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska Delegatura w C. pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działaniach służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 20 marca 2022 r.
W uzasadnieniu zarządzenia wskazał, iż w dniach 27 października do 18 listopada 2021r. inspektorzy przeprowadzili kontrolę w Gospodarstwie Rolnym Skarżącego w K., podczas której stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Odnosząc się do pierwszego punktu zarządzenia organ stwierdził, że na terenie wskazanego gospodarstwa znajduje się oczyszczalnia do ziarna "PAT" typ BCX-100 z emitorem poziomym usytuowanym w obudowie czyszczalni na wysokości ok. 7-8m m.p.t. oraz suszarnia kukurydzy typ SD3/10 ESR 4/2019 (opalana propan- butan) za pomocą wbudowanego palnika o mocy 2MW wyposażona w system rekuperacji ciepłego powietrza oraz w wentylocyklon, skuteczność odpylania wg danych technicznych 90%. Instalacja posiada dwa emitory - wentylatory wyciągowe pionowe na wysokości ok. 12,5-13 m n.p.t.
Zgodnie z art. 180 ustawy Prawo ochrony środowiska eksploatacja instalacji powodująca wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest dozwolona po uzyskaniu pozwolenia, jeżeli jest ono wymagane.
W myśl pkt 11 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz.U. z 2010 r., poz. 881) instalacje do suszenia owoców, warzyw, zboża, innych płodów rolnych lub leśnych nie wymagają uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. Zapisy tego rozporządzenia nie obejmują jednak procesu czyszczenia zboża. Nadto zgodnie z § 1 pkt 3 tego rozporządzenia - pozwolenia nie wymaga wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z innych niż określone w ust. 1 lub 2 rodzajów instalacji, do których nie stosuje się przepisów w sprawie standardów emisyjnych, w przypadku gdy żadna z substancji wprowadzanych do powietrza z wszystkich tych rodzajów instalacji położonych na terenie jednego zakładu nie powoduje przekroczenia 10 % dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu albo 10 % wartości odniesienia, uśrednionych dla 1 godziny.
W myśl § 2 ust. 4 pkt 2, 3 i 4 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1510) zgłoszenia z uwagi na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza wymagają instalacje do suszenia owoców, warzyw, zboża, innych płodów rolnych lub leśnych - o wydajności do 30 Mg na godzinę. Przedmiotowa suszarnia nie wchodzi w obowiązek zgłoszenia organowi ochrony środowiska.
W zakresie punktów 2 i 3 zarządzenia organ odwołał się do art. 284- 286 ustawy o Prawo o ochronie środowiska, według których podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego ze względu na miejsce korzystania ze środowiska. Opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza ustala się na podstawie wielkości rocznej rzeczywistej emisji, określonej w raporcie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1077 ze zm.). Obowiązek przesłania sprawozdania dotyczącego wszystkich rodzajów korzystania ze środowiska i opłat powstaje, gdy choćby jeden rodzaj korzystania ze środowiska przekracza 100zł.
W trakcie kontroli ustalono, że podmiot eksploatował instalację do czyszczenia oraz suszenia zbóż będącą źródłem emisji zanieczyszczeń do powietrza. Nie przedłożono jednak wyliczenia opłat za korzystanie ze środowiska, jak również nie przedłożono potwierdzenia złożenia sprawdzania Marszałkowi Województwa [...].
Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji korzystający ze środowiska sporządza i wprowadza do Krajowej bazy w terminie do końca każdego roku raport zawierający informacje wskazane w art. 6 ust. 1 pkt 1-10 dotyczące poprzedniego roku kalendarzowego. W trakcie kontroli potwierdzono, że nie przedłożono takiego raportu za rok 2020 r.
Na opisane powyżej Zarządzenie pokontrolne w części dotyczącej punktu 1 pismem z dnia 9 lutego 2022 r. wniesiona została przez R. L. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zaskarżonemu Zarządzeniu w pkt 1 skarżący zarzucił błędną kwalifikację urządzeń do realizacji procesu czyszczenia ziarna, jako odrębnej instalacji mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko, podlegającej obowiązkowi zgłoszenia organowi ochrony środowiska w myśl art. 152 ustawy Prawo ochrony środowiska, bez podania konkretnych okoliczności faktycznych wskazujących na taką kwalifikację.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż na terenie swojego gospodarstwa rolnego użytkuje instalację do czyszczenia i suszenia ziaren zbóż (dalej nazywaną jako suszarnia). Urządzenia wchodzące w skład tej instalacji technologicznej wykorzystywane w procesie czyszczenia i suszenia ziarna są ze sobą powiązane w celu realizacji procesu, który posiada określone etapy, występujące w specyficznej, uzasadnionej technologicznie kolejności. Zostało to potwierdzone w przedstawionej dokumentacji:
- projektowej
- pozwoleniu na budowę wydanym przez Starostę [...] nr [...] z dnia 2 sierpnia 2018 r.
- zaświadczeniu o przyjęciu bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu budowy urządzeń technicznych (suszarni) oraz budynku gospodarczego wraz z infrastrukturą.
Na każdym z etapów realizacji suszarni (projektowanie, budowa, eksploatacja) urządzenia do realizacji procesu czyszczenia są traktowane jako integralna część suszarni. Skarżący opisał dokładnie proces suszenia ziarna, który składa się z poszczególnych etapów, mających znaczenie dla realizowanej technologii i uzyskania określonego efektu, którym jest wysuszone ziarno bez zanieczyszczeń. Określił też skład instalacji, gdzie połączone ze sobą systemem przenośników są m.in. czyszczalnia i suszarnia. W jego ocenie w sprawie zaistniały przesłanki do kwalifikowania instalacji suszarni jako instalacji niewymagającej uzyskania pozwolenia na wprowadzenia gazów lub pyłów do powietrza i niewymagającej dokonania zgłoszenia emisji z tej instalacji, a mianowicie:
- zgodnie z punktem 11 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia, instalacje do suszenia owoców, warzyw, zboża, innych płodów rolnych lub leśnych są wyłączone z obowiązku uzyskania pozwolenia emisyjnego,
- wydajność instalacjii - suszarni na poziomie 6.25mg/h jest znacząco niższa niż wskazana w § 2 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia - tj. wydajności do 30 Mg na godzinę, powyżej której konieczne jest dokonanie zgłoszenia. Przedmiotowa suszarnia nie wchodzi więc w obowiązek zgłoszenia organowi ochrony środowiska.
Skarżący podkreślił, że czyszczalnia do ziarna jest integralną częścią instalacji do suszenia, jest z nią technologicznie i konstrukcyjnie powiązana. Dodał, że czyszczenie ziarna jest etapem ciągu technologicznego stanowiącego proces suszenia ziarna i jest niezbędne do zapewniania prawidłowego przebiegu suszenia, tzn. utrzymania parametrów suszenia, czasu suszenia, temperatury suszenia, zużycia paliwa oraz wydajności instalacji suszarni.
W świetle powyższego w jego ocenie czyszczalnia nie podlega pod obowiązek uzyskania pozwolenia na emisję gazów lub pyłów do środowiska oraz nie podlega obowiązkowi zgłoszenia z uwagi na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza.
Na potwierdzenie swoich twierdzeń odwołał się do wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych w Łodzi, Gorzowie i Białymstoku.
Jednocześnie skarżący poinformował, iż wykonał zalecenia zarządzenia pokontrolnego wskazane w punktach 2 i 3.
W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonego Zarządzenia. Szeroko ustosunkował się do zarzutów skargi. W zakresie stawianego zarzutu powtórzył ustalenia przeprowadzonej kontroli oraz przywołał obowiązujące w tym zakresie przepisy.
W świetle tych przepisów, zdaniem organu, czyszczalnia do ziarna "PAT" Typ BCX-100 nie jest integralną częścią suszarni kukurydzy typ SD3/10 ESR 4/2019, lecz stanowi odrębną instalację (od instalacji suszarni) powodującą wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Organ podniósł, iż z treści przedłożonej przez Skarżącego podczas kontroli dokumentacji technicznej suszarni oraz czyszczalni, wynika, że czyszczalnia jest odrębną od suszarni instalacją, wobec tego nie można uznać, jak wskazuje Skarżący, przedmiotowej czyszczalni "PAT" Typ BCX-100 jako urządzenia technicznego wychodzącego w skład instalacji suszarni. Zdaniem organu zalecania producenta wynikające z przedłożonej przez Skarżącego dokumentacji technicznej wskazują, że czyszczalnia i suszarnia mogą funkcjonować i być eksploatowane zgodnie z ich przeznaczeniem niezależnie od siebie. Przytoczona w treści skargi argumentacja, że proces czyszczenia ziarna i proces suszenia ziarna są ze sobą powiązane, a zatem urządzenia techniczne wykorzystywane w procesie czyszczenia i suszenia ziarna są ze sobą powiązane, w celu realizacji procesu, który posiada określone etapy, występujące w specyficznej, uzasadnionej technologicznie kolejności, nie przesądza, zdaniem organu, o zakwalifikowaniu czyszczalni jako urządzenia technicznego wychodzącego w skład instalacji suszarni.
Ustalenia i wyniki kontroli pozwoliły Organowi, na uznanie czyszczalni jako odrębnej od suszarni instalacji, a nie jak twierdzi Skarżący za urządzenie wchodzące w skład instalacji suszenia zbóż. Opisana w skardze kolejność poszczególnych etapów w procesie suszenia ziarna jest jedynie wyrazem przyjętych przez Skarżącego rozwiązań technologicznych w ramach sposobu prowadzonej przez niego działalności. Nie przesądza to natomiast o tym, że wstępny proces czyszczenia ziarna dokonywany przy pomocy czyszczalni przesądza o tym, iż jest ona elementem składowym instalacji do suszenia zboża. Proces ten może zachodzić niezależnie, a sam opis techniczny czyszczalni wskazuje w sposób jednoznaczny, że może być ona wykorzystywana niezależnie od suszarni. Zgadzając się, że procesem poprzedzającym suszenie ziarna jest jego odpowiednie przygotowanie poprzez oczyszczenie i w efekcie uzyskanie wysuszonego ziarna bez zanieczyszczeń, organ stwierdził, iż nie stanowi to jednak przesłanki uzasadniającej potraktowanie czyszczalni jako urządzenia technicznego wchodzącego w skład instalacji suszarni.
W oparciu o ustalenia kontroli Organ stwierdził, że eksploatacja przez Skarżącego instalacji do czyszczenia zboża powoduje wprowadzanie pyłów do powietrza, także poza kontrolowanym obiektem, w szczególności na terenie okolicznej zabudowy mieszkaniowej, gdzie stwierdzono zanieczyszczenia plewami kukurydzy, potwierdzone załączoną dokumentacją fotograficzną.
Przeprowadzono także, w terminie do 22 października do 5 listopada 2021 r., badania jakości powietrza w zakresie pyłu zawieszonego, prowadzono obserwacje mikroskopowe próbek pyłów zgromadzonych na filtrach aparatury. Wyniki przeprowadzonych badań wykazały przekroczenie dopuszczalnego poziomu stężenie pyłu zawieszonego PM10 w dniach 27-29 października 2021 r. W wyniku badań stwierdzono też przekroczenie poziomu dla opadu pyłu w badanym okresie (440,84g/m²/miesiąc przy poziomie 200g/m²/rok). Przeprowadzone przez organ badania wykazały więc oddziaływanie na środowisko instalacji suszarni i instalacji czyszczalni kukurydzy, również poza granicami zakładu, na tereny sąsiedniej zabudowy mieszkaniowej.
Następnie organ odwołując się do obowiązujących przepisów powtórnie uzasadnił obowiązek z punktu 1 zarządzenia, podkreślając, iż na podstawie zebranych danych, przeprowadzonych badań, poczynionych obserwacji oraz analizy obowiązujących przepisów zakwalifikował oczyszczalnię zboża jako odrębną instalację, której eksploatacja wymaga uzyskania pozwolenia na wprowadzenia gazów lub pyłów do powietrza. Jednocześnie Organ wskazał, że instalacja do czyszczenia zboża nie podlega wyłączeniem określonym w § 2 ust. 4 pkt 1-11 rozporządzenia z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instancji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia.
Stąd w pkt 1 zarządzenia Organ zlecił Skarżącemu uregulować stan formalno-prawny w zakresie wprowadzania pyłów i gazów do powietrza z procesu czyszczenia zbóż.
W piśmie procesowym z dnia 13 kwietnia 2022 r. reprezentujący Skarżącego pełnomocnik uzupełnił skargę podnosząc, iż Organ naruszał zasady praworządności poprzez nałożenie obowiązku bez podstawy prawnej. Żaden bowiem wskazany przez Organ przepis nie przewiduje takiego obowiązku. Wyjaśnił, że instalacja do czyszczenia zboża nie jest odrębną instalacją od instalacji suszarni, w której zachodzi technologiczny proces suszenia zbóż. Podkreślił, że pojęcie instalacji zdefiniowane zostało w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo ochrony środowiska jako: stacjonarne urządzenie techniczne bądź zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu czy budowle niebędące urządzeniami technicznymi. Podobna wykładnia tego pojęcia wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych. W końcu podniósł, iż wstępne czyszczenie zbóż jest etapem, którego pominiecie może powodować uszkodzenie suszarni. Do pisma tego dołączono projekt budowlany dotyczący niniejszej suszarni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Badanie zgodności z prawem zaskarżonego Zarządzenia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Badając formalną dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że na mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym...) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...). Stosownie do treści art. 53 § 2 tej ustawy, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, a do takich należy skarżone Zarządzenie, wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zastosował się do powyższych wymogów, co skutkowało powinnością dokonania przez Sąd oceny zgodności z prawem przedmiotowego aktu.
Oceniając formalne aspekty poddanego kontroli aktu wskazać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ppkt.a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska właściwy wojewódzki inspektor ochrony środowiska był uprawniony do wykonania kontroli przestrzegania wymagań ochrony środowiska przez Skarżącego a zaskarżone Zarządzenie pokontrolne powstało po tej kontroli i zostało prawidłowo skierowane do Skarżącego, jako prowadzącego działalność rolniczą. W protokole kończącym przeprowadzoną kontrolę gospodarstwa rolnego Skarżącego stwierdzono nieprawidłowości, w tym potwierdzono pracę instalacji bez wymaganego pozwolenia na wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza.
Wobec powyższego w zarządzeniu sformułowano punkt 1 - tj. nakazano uregulować stan formalno-prawny w zakresie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza z procesu czyszczenia zbóż, oznaczając termin realizacji zadania na dzień 15 marca 2022 r.
Należy stwierdzić, że nakaz ten ściśle i precyzyjnie odzwierciedla ustalenia protokołu kontroli, odnosząc się jedynie do stwierdzonego w protokole naruszenia.
Odnosząc się merytorycznie do złożonego zarzutu skargi stwierdzić należy, iż nie jest on zasadny.
W pierwszej kolejności stwierdzić wypada, że zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska do zadań Inspekcji Ochrony środowiska należy m.in. kontrola podmiotów korzystających ze środowiska, a do takich podmiotów należy niewątpliwie Skarżący prowadzący gospodarstwo rolne w zakresie upraw roślin, tj. rzepaku, kukurydzy, trawy, pszenicy ozimej, jęczmienia jarego pastewnego oraz innych roślin motylkowych oraz produkcji kiszonej na biomasę oraz suszenia kukurydzy.
Dokonując kontroli Zarządzenia pokontrolnego w kwestionowanym zakresie Sąd dokonuje m.in. oceny, czy treść wydanego w sprawie Zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli oraz czy wydane one zostało w oparciu o obowiązujące przepisy.
Sąd nie stwierdził w tym zakresie naruszenia.
Skarżący kwestionuje wskazany w pkt 1 zarządzenia pokontrolnego nakaz dotyczący podjęcia kroków celem uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie wprowadzania do powietrza gazów i pyłów z procesu czyszczenia zbóż. Tak w toku postępowania jak i w skardze stwierdza, że wykorzystywana przez niego instalacja stanowi zespół urządzeń technicznych stanowiących instalację suszarni, w skład której wchodzą określone elementy - tj. kosz zasypowy, czyszczalnia, kolumna suszarnicza wraz ze zintegrowanym palnikiem oraz system przenośników. Według skarżącego wykorzystywana w jego gospodarstwie instalacja, jako instalacja do suszenia ziarna nie podlega pod obowiązek uzyskania pozwolenia na emisję gazów i pyłów do środowiska oraz nie podlega zgłoszeniu z uwagi na wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza.
Skarżący odwołał się w tym zakresie do treści punktu 11 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia, według którego instalacje do suszenia owoców, warzyw, zboża, innych płodów rolnych lub leśnych są wyłączone z obowiązku uzyskania pozwolenia emisyjnego. Dodatkowo wskazał też, że wobec wydajności eksploatowanej instalacji suszarni na poziomie 6.25mg/h, która jest znacząco niższa niż wskazana w § 2 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia - tj. wydajności do 30 Mg na godzinę, powyżej której emisja z takiej instalacji nie wymaga pozwolenia lecz zgłoszenia. Wobec powyższego zdaniem skarżącego przedmiotowa suszarnia nie wchodzi także w obowiązek zgłoszenia organowi ochrony środowiska.
Jednak w zaistniałym stanie faktycznym organ stwierdził, iż w skład instancji użytkowanej przez Skarżącego wchodzą m.in. czyszczalnia do ziarna "PAT" Typ BCX-100 oraz suszarnia daszkowa typ SD3/10 ESR 4/2019. Organ ustalił, że wskazana czyszczalnia nie jest integralną częścią wskazanej suszarni, a stanowi odrębną instalację (niezależną od suszarni). Zgodnie z instrukcją obsługi przedmiotowej suszarni w pkt 3.2 opisującym przeznaczenie tej suszarni wskazano "suszarnie typu SD3/10 ESR, produkowane przez A., przeznaczone są do suszenia czystych (zalecamy wstępne oczyszczenie materiału przeznczonego do suszenia z wszelkich zanieczyszczeń urządzeniami - typu czyszczalnie wstępne) nieprzetworzonych nasion roślin zbożowych, oleistych strączkowych, a także kukurydzy oraz materiału siewnego". Z kolei w przedłożonej instrukcji obsługi czyszczalni do ziarna "PAT" Typ BCX-100 wskazano, iż "czyszczalnia BCX-100 przeznczona jest do dokładnego i wstępnego oczyszczenia wszystkich gatunków zbóż, rzepaku, kukurydzy i nasion strąkowych (...). Czyszczenie oparte jest na oddzieleniu zanieczyszczeń grubych (...); zanieczyszczeń drobnych (...) i lekkich (lżejszych od czyszczonego ziarna takich jak plewy, kurz i inne). Duża powierzchnia sit i skuteczny system aspiracji sprawiają, że czyszczalnia osiąga bardzo dobą sprawność i wydajność przy czyszczeniu dokładnym i wstępnym. (..) może być stosowana do dokładnego i wstępnego czyszczenia ziarna (..) przed suszarniami zbożowymi wszelkiego typu".
Organ zasadnie ustalił zatem, że z przedłożonej dokumentacji technicznej suszarni i oczyszczalni wynika, że czyszczalnia jest odrębną od suszarni instalacją, a wobec tego nie można, jak twierdzi Skarżący, uznać jej jako urządzenia technicznego wchodzącego w skład instalacji suszarni. Z dokumentacji technicznej wynika bowiem, że czyszczalnia i suszarnia mogą funkcjonować i być eksploatowane zgodnie z ich przeznaczeniem niezależnie od siebie. Należy podzielić stanowisko organu, że argumentacja Skarżącego, że proces czyszczenia ziarna i proces suszenia ziarna są ze sobą powiązane, a zatem urządzenia techniczne wykorzystywane w procesie czyszczenia i suszenia ziarna są ze sobą powiązane, w celu realizacji procesu, który posiada określone etapy, występujące w specyficznej, uzasadnionej technologicznie kolejności. Nie przesądza to jednak o zakwalifikowaniu czyszczalni jako urządzenia wchodzącego w skład suszarni. Przesądza o tym zapis z instrukcji obsługi suszarni "zalecamy wstępne oczyszczenie materiału przeznczonego do suszenia z wszelkich zanieczyszczeń urządzeniami- typu czyszczalnie wstępne". Wynika bowiem z niego, że suszarnia może samodzielnie funkcjonować bez tego etapu, czyli nie jest on niezbędny dla technologicznego etapu suszenia zboża. Zwłaszcza w aspekcie, iż działanie czyszczalni ziarna niesie ze sobą skutek wprowadzania do powietrza wielu pyłów, plewów, łusek itp. które wprowadzane do powietrza opadają nie tylko na teren Skarżącego, ale przede wszystkim, na sąsiedni teren zabudowy mieszkaniowej. Dokumentacja zdjęciowa obrazująca okoliczne działki, które zanieczyszczane są plewami kukurydzy z tej czyszczalni dołączona została do akt sprawy.
Zgromadzony w sprawie materiał wykazał więc, że organ przeprowadzając kontrolę w sposób jednoznaczny określił rodzaj kontrolowanej instalacji, potwierdzając, zgodnie z punktem 11 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji zwolnienie z wymogu uzyskania pozwolenia emisyjnego instalacji do suszenia m.in. zboża i innych płodów rolnych lub leśnych, jednocześnie podkreślając, iż zwolnienie to nie dotyczy czyszczalni. W wyniku przeprowadzonych w trakcie kontroli dodatkowych badań - m.in. stanu jakości powietrza w zakresie pyłu zwieszonego, obserwacji mikroskopowych filtrów uzyskano wynik opadu pyłu na poziomie 440,84g/m²/miesiąc wobec poziomu odniesienia dla opadu pyłu ogólnego na poziomie 200g/m²/rok. (tabela 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. (Dz.U. z 2010 r., poz. 87). Dodatkowo analiza mikroskopowa wykazała, że w osadzie występują liczne cienkie błony o budowie komórkowej pochodzenia roślinnego- zidentyfikowane jako fragmenty plew osłaniających ziarna zbóż. Nie ulega więc wątpliwości, że przeprowadzone przez organ badania oraz ich wyniki wskazują na oddziaływania na środowisko instalacji czyszczalni tak na terenie prowadzonego przez Skarżącego gospodarstwa rolnego, jak również poza jego granicami, wpływając też na tereny okolicznej zabudowy mieszkaniowej. Potwierdzono tym samym negatywne oddziaływanie przedmiotowej instalacji czyszczalni na środowisko.
Dokonując kwalifikacji rodzaju kontrolowanej instalacji i tym samym zarządzając podjęcie przez kontrolowany podmiot, jak to określono w punkcie 1 zaskarżonego zarządzenia, kroków niezbędnych celem uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie wprowadzania do powietrza gazów i pyłów z eksploatowanej instalacji czyszczalni organ uwzględnił przepis art. 180 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym eksploatacja instalacji powodująca wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest dozwolona po uzyskaniu pozwolenia, jeżeli jest ono wymagane i art. 152 tej ustawy uwzględniając też przepisy § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia, w myśl którego pozwolenia nie wymaga wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w przypadku instalacji określonych w załączniku do rozporządzenia. W § 1 pkt 3 tego rozporządzenia stwierdzono, że pozwolenia nie wymaga wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z innych niż określone w ust. 1 lub 2 rodzajów instalacji, do których nie stosuje się przepisów w sprawie standardów emisyjnych, w przypadku gdy żadna z substancji wprowadzanych do powietrza z wszystkich tych rodzajów instalacji położonych na terenie jednego zakładu nie powoduje przekroczenia 10 % dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu albo 10 % wartości odniesienia, uśrednionych dla 1 godziny. Przy czym organ wyjaśnił, że dokonanie dokładnej weryfikacji osiąganych w wyniku eksploatacji instalacji do czyszczenia zboża poziomów substancji w powietrzu albo wartości odniesienia, uśrednionych dla 1 godziny będzie możliwe dopiero na etapie przystąpienia przez Skarżącego do sporządzenia dokumentacji niezbędnej celem uregulowania stanu formalno-prawnego, w tym przeprowadzenia przez Skarżącego stosownych ustaleń (metodą pomiarową lub obliczeniową) w powyższym zakresie.
Reasumując wskazać należy, że w ocenie Sądu w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym w treści protokołu kontroli czy w wydanym Zarządzeniu, brak uchybień procesowych, które miałyby wpływ na wiarygodność poczynionych przez organ ustaleń i prawidłowość wywiedzionych z nich wniosków i zastosowanych przepisów. Treść Zarządzenia pokontrolnego w zaskarżonej części odpowiada treści protokołu kontroli, a sformułowane w Zarządzeniu zalecenie odpowiada obowiązującemu prawu. W efekcie Sąd nie dopatrzył się ani wskazanych w skardze, ani też rozważanych z urzędu uchybień, które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Wbrew twierdzeniom skargi Zarządzenie, w ocenie Sądu, nie narusza bowiem ani art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska ani nie jest oparte na błędnych ustaleniach faktycznych, a wynika ze wskazanych w Zarządzeniu przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzeń wykonawczych.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.