II SA/GL 395/20

II SA/Gl 395/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2020-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Grzegorz Dobrowolski
Renata Siudyka /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 149/21 - Postanowienie NSA z 2024-04-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1268
art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2020 r. sprawy ze skargi S.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] , działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.-dalej "K.p.a.") oraz art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. d) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 341 z późn. zm.-dalej "u.k.p.") cofnął S.B. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, B i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu stwierdził, że wnioskiem z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w K. (KWP) wystąpił do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z. o sprawdzenie kwalifikacji S.B. wskazując, że strona skarżąca w okresie od dnia 16 czerwca 2018 r. do dnia 1 grudnia 2018 r. wielokrotnie naruszyła przepisy ruchu drogowego otrzymując łącznie 25 punktów.
Zawiadomieniem z dnia 17 kwietnia 2019 r. organ I instancji poinformował stronę skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na egzamin kontrolny w ramach posiadanych uprawnień.
Pismem z dnia 26 kwietnia 2019 r. strona skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika - wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie wniosku KWP do czasu zajęcia stanowiska przez ten organ. Pismem z dnia 8 maja 2019 r. KWP wyjaśnił, iż organ prowadzący ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego dokonał ponownej analizy zapisów oraz potwierdził ilość punktów zgromadzonych przez stronę skarżącą w okresie od dnia 16 czerwca 2018 r. do dnia 1 grudnia 2018 r. Wyjaśnił, że nie pojawiły się nowe okoliczności wpływające na zasadność wystosowania wniosku przez KWP.
Organ I instancji wskazał, że w dniu [...] r. wydał decyzję o skierowaniu strony skarżącej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wyznaczając termin odbioru profilu kandydata na kierowcę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku –Białej decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w całości rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Stwierdził ponadto, iż nie otrzymał potwierdzenia, że strona skarżąca przystąpiła do egzaminu. Powyższe skutkuje cofnięciem uprawnień do prowadzenia pojazdów danej kategorii. Organ I instancji poinformował stronę skarżącą, że odzyskanie uprawnień do prowadzenia pojazdów danej kategorii może nastąpić dopiero po uzyskaniu pozytywnego wyniku egzaminu składającego się z części teoretycznej i praktycznej dla wszelkich posiadanych kategorii oraz odbioru przez stronę skarżącą profilu kandydata na kierowcę.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a to art. 104 K.p.a. w związku z art. 152 K.p.a. w związku z art. 61 §3 p.p.s.a. poprzez wydanie decyzji przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, zawartym w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego; art. 104 K.p.a. w związku z art. 145 K.p.a. poprzez wydanie decyzji o zatrzymaniu prawo jazdy z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej ilości punktów karnych w sytuacji, gdy w sprawie sygn. akt [...] na stronę niesłusznie nałożono dodatkowe punkty karne, a postępowanie w tej sprawie toczy się obecnie w Sądzie Okręgowym w B. na skutek złożonego przez stronę wniosku o wznowienie postępowania; art. 108 K.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji gdy nie zostały spełnione przesłanki wskazane w tym przepisie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wstrzymanie jej wykonania do czasu rozpoznania odwołania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdziło, że gdyby Kolegium nie toczyło wcześniej trzech postępowań związanych z "punktami" to miałoby problem z rozumieniem istoty argumentacji zawartej w odwołaniu. Konsekwentnie wskazało, iż jest związane obecną treścią ewidencji punktów karnych prowadzoną przez KWP i żadne z następczych postępowań nie jest bezprzedmiotowe. Podkreślił, że nie poparte orzeczeniem sądu karnego wznowienie postępowania karnego nie przesądza o wyniku postępowania administracyjnego i nie zmienia poprawności ewidencji. Natomiast postępowania administracyjne oparte na ewidencji mogą być wznawiane zwłaszcza po złożeniu odpowiednich wniosków przez stronę skarżącą.
Odnosząc się do twierdzeń zawartych w odwołaniu zauważyło, że zaskarżona decyzja nie zapadła w tej samej sprawie co inne decyzje organu I instancji odrębnie rozpatrzone (i utrzymane w mocy) kolejnymi już czterema decyzjami Kolegium. Stwierdziło, że w tytule określono błędnie, iż jest to odwołanie od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, gdy tymczasem dotyczy (z numeru i daty ) decyzji o cofnięciu uprawnień. Podkreśliło, że decyzja organu I instancji zapadła w sytuacji, gdy jest już jasne, iż egzaminom nakazanym strona skarżąca się nie poddaje. Stwierdziło, że organ administracji nie jest zobowiązany do wstrzymywania wykonania decyzji nawet po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dalej zauważyło, że trzema odrębnymi postanowieniami o sygnaturach : II SA/Gl 1521/19, II SA/Gl 1522/19 II i SA/Gl 1523/19 z dnia 23 grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania wszystkich trzech innych decyzji Kolegium. Nadto stwierdziło, że w obecnie rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji o cofnięciu uprawnień kat. A i B, tym bardziej, że strona skarżąca wskazując na groźbę poniesienia nieodwracalnych strat nie wyjaśniła konkretnie jakie to zagrożenie. Podkreśliło że organ I instancji wobec wyczerpania przesłanek przepisu art. 103 ust 1 pkt 1 lit d ) u.k.p. zobligowany był do wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami.
Kolegium wyjaśniło, że jest związane wydanymi wcześniej decyzjami, a strona skarżąca do dnia wydania decyzji II instancyjnej nie poddała się nakazanym egzaminom, natomiast jej działania zmierzają do przedłużania procedur. Odnosząc się do kwestii nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności Kolegium zauważyło, że organ I instancji powinien wyodrębnić i uzasadnić samą potrzebę nadania takiego rygoru decyzji o cofnięciu uprawnień, a samo zatrzymanie prawa jazdy powinno zapobiec nieuprawnionemu uczestnictwu w ruchu drogowym. Dalej stwierdziło, że nadanie przez organ I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności ma znaczenie formalne, a wobec utrzymania decyzji organu I instancji nie wpływa na wynik sprawy. Kolegium odrzuciło w całości argumentację odwołania. Zauważyło, że to strona skarżąca przyczyniła się do wcześniejszych zatrzymań prawa jazdy i kolejnej w innym aspekcie, utraty posiadanych uprawnień. W ocenie Kolegium obecnie strona skarżąca potencjalnie zagraża bezpieczeństwu w ruchu drogowym, co równoznaczne jest z zagrożeniem tak zdrowia jak życia ludzkiego, a zatem zachodzą formalne przesłanki z art. 108 K.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła w całości decyzję Kolegium, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to art. 104 K.p.a. w związku z art. 152 K.p.a. w związku z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż nie występują w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniające przyjęcie, że natychmiastowe wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków; art. 104 K.p.a. w związku z art. 145 K.p.a. poprzez wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji o zatrzymaniu prawo jazdy z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej ilości punktów w sytuacji, gdy ilość zgromadzonych przez stronę punktów karnych jest przedmiotem postępowania w sprawie sygn. akt [...] przed Sądem Okręgowym w B.; art. 108 K.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki wskazane w tym przepisie, a organ sam stwierdził, iż nadawanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest bezprzedmiotowe. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W pierwszej kolejności jednak wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją. Stwierdziła, że nie ma racji organ wskazując, iż brak jest jakichkolwiek przesłanek do wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji stwierdzając w dalszej części odwołania, iż strona ich nie wskazuje. W opinii strony skarżącej sytuacji gdyby w sprawie sygn. akt [...] ustalono, iż przyznano niewłaściwą ilość punktów karnych, czy nawet przyznano je bezzasadnie, wszelkie podstawy tak do zatrzymania prawo jazdy jak i pozostałych nałożonych na stronę obowiązków, stracą podstawę, bowiem jedynym powodem zatrzymania stronie prawo jazdy jest właśnie przekroczenie dopuszczalnej ilości punktów karnych. Strona skarżąca wskazała, że Kolegium nie odniosła się do twierdzeń zawartych w odwołaniu. Uznała za błędną tezę Kolegium, iż brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji skoro strona skarżąca je podała i powodują one realne niebezpieczeństwo zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków. W dalszej kolejności powtórzyła, iż naruszeniem art. 104 K.p.a. w zw. z art. 145 K.p.a. jest wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji o cofnięciu prawa jazdy z uwagi na nie przystąpienie do egzaminu kontrolnego w sytuacji, gdy wpływ na określenie rzeczywistej ilości punktów karnych ma postępowanie w sprawie sygn. akt [...] toczące się przed Sądem Okręgowym w B., którego przedmiotem jest wniosek o wznowienie postępowania w sprawie, w której nałożono na stronę zbyt dużą ilość punktów karnych. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 108 K.p.a strona skarżąca wyraziła zadanie, iż Kolegium nie wskazało okoliczności dlaczego zastosowanie rygoru jest niezbędne, a nie sposób uznać, iż sama okoliczność przekroczenia dopuszczalnej ilości punktów jest wystarczającą podstawą. Za niezrozumiałe uznała twierdzenie organu o zajściu "formalnych przesłanek z art. 108 K.p.a." bez dalszego wyjaśnienia na czym miałoby to polegać.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentacje prawną. W uzasadnieniu podkreśliło, iż nie jest upoważnione do kontroli ewidencji prowadzonej przez KWP. Wskazało, iż w postępowaniach sądowoadministracyjnych są już w toku trzy postępowania powiązane z obecnym, a odmowa wstrzymania decyzji o skierowaniu na egzaminy była też rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem I OZ 119/20 z dnia 26 lutego 2020 r. oddalił zażalenie strony skarżącej.. Podkreśliło, że cofnięcie uprawnień do kierowania jest obligatoryjne wobec długotrwałego uchylania się od odbycia egzaminów sprawdzających. Wskazało ,że na rozprawę mającą odbyć się w Kolegium strona skarżąca się nie stawiła, a wobec powyższego nie jest znany aktualny stan toczącego się w trybie nadzwyczajnym postępowania karnego [...], Twierdzenia strony skarżącej nie są poparte dokumentami. Nadto strona skarżąca unika fizycznego oddania prawa jazdy organowi I instancji czy też równoznacznego złożenia pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia o zgubieniu tego dokumentu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie cofnięcia S.B. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A i B prawa jazdy.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w K. (KWP) wystąpił do organu I instancji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji strony skarżącej do kierowania pojazdami, w związku z otrzymaniem łącznie 25 punktów.
Organ I instancji z dnia [...] r. wydał decyzję o skierowaniu strony skarżącej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wyznaczając termin odbioru profilu kandydata na kierowcę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku –Białej decyzją z dnia [...] r. utrzymało w całości rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Organ I instancji nie otrzymał potwierdzenia, że strona skarżąca przystąpiła do egzaminu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o kierujących pojazdami. W myśl tego przepisu starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku: niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b.
Przede wszystkim wskazać należy, że zawarte w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d) u.k.p. sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. W przypadku spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Niewykonanie przez kierowcę nałożonego na niego obowiązku obliguje organ do uruchomienia odrębnego postępowania, niezależnego od wcześniej prowadzonego postępowania w sprawie sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Przy stwierdzeniu okoliczności, o których mowa we wskazanym wyżej przepisie organ administracyjny zobowiązany jest do cofnięcia uprawnień osobie, która pomimo skierowania nie zgłosiła się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a tym samym stwarzać może zagrożenie zarówno dla siebie jak i innych uczestników ruchu drogowego. W konsekwencji, w postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, czynności sprawdzające ograniczone są tylko do zbadania: czy kierowca został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, czy decyzja taka jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, czy kierowca poddał się takiemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Sąd w pełni podziela i uznaje za swoje stanowisko, jakie wyraził w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał, że takie ustalenia są konieczne - a zarazem wystarczające - do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1794/15 oraz wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 3303/14- dostępne w CBOSA).
Sąd jednocześnie podziela ustalenia, jakie gruncie rozpatrywanej sprawy, a o których mowa wyżej, zostały poczynione - obowiązek poddania się egzaminowi przez skarżącego stwierdzony został decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. decyzja w tym przedmiocie stała się ostateczna i istnieje w obrocie prawnym, Skarżący natomiast z obowiązku tego się nie wywiązał.
W ocenie Sądu zatem istniały nie budzące wątpliwości podstawy do cofnięcia stronie skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że sprawa cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami jest odrębną od sprawy dotyczącej ilości zgromadzonych przez stronę punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego toczącej się w trybie nadzwyczajnym przed Sądem Okręgowym w B.. Z tego względu kwestia prawidłowości dokonanych wpisów nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia uprawnień, ani w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach. Stąd też zarzuty dotyczące nieuwzględnienie przez Kolegium faktu być może niesłusznego nałożenia punktów karnych na stronę skarżącą, uznać należy za bezpodstawne.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie argumentacja strony skarżącej jako chybiona nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ dokonane przez organy ustalenia, co do wystąpienia okoliczności uzasadniających wydanie stronie skarżącej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym i zastosowanych w oparciu o powyższe przepisach prawa i ich wykładni. Odnosząc się do kwestii odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie również Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony skarżącej postanowieniem z dnia 16 lipca 2020 r. ,sygn. akt I OZ 440/20.
Z podanych powyżej przyczyn skarga nie była zasadna. Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę, nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego i przepisów prawa materialnego. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane w wyniku ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i po dokonaniu prawidłowej oceny dowodów oraz po zastosowaniu prawidłowej wykładni prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.