II SA/Gl 391/25

II SA/Gl 391/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska
Edyta Kędzierska /przewodniczący/
Krzysztof Nowak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 323
art. 24 ust. 2a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2023 poz 1429
art. 63 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 stycznia 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2179/2024/21707 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 22 stycznia 2025 r. nr SKO. PSŚ/41.5/2179/2024/21707 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2024 Dz. U. poz. 572 ze zm.) – dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania M. W. (dalej "Strona" lub "Skarżąca") od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej "organ I instancji") z dnia 2 grudnia 2024 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem A. W., ur. [...] utrzymało ją w mocy.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu 7 czerwca 2024 r. Strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r., w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem A. W. Do wniosku Strona dołączyła komplet wymaganych przepisami prawa dokumentów. Z dołączonej do wniosku dokumentacji wynikało, że Strona złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności małoletniego syna w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. w dniu 7 lutego 2023 r., który nie zaliczył go do osób niepełnosprawnych. Orzeczenie wydane zostało w dniu [...] Od powyższego orzeczenia Strona odwołała się do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim, który utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Strona nie zgodziła się z tym orzeczeniem i odwołała się do Sądu Rejonowego w S.
Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z [...] zmienił zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnoprawności w K. i zaliczył syna Strony do osób niepełnosprawnych na okres do dnia 28 grudnia 2026 r. łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wyrok uprawomocnił się z dniem 8 maja 2024 r.
Decyzją z 30 lipca 2024 r. nr [...] organ I instancji przyznał Stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2026 r. w kwocie 2.988,00 zł. Strona odwołała się od tej decyzji do Kolegium, które decyzją z dnia 26 września 2024 r. nr [...] utrzymało ją w mocy. Z uwagi na treść odwołania, w którym Strona wniosła o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Kolegium w uzasadnieniu decyzji stwierdziło, że organ I instancji powinien w odrębnym postępowaniu rozpoznać ten wniosek. Decyzja Kolegium stała się prawomocna.
Realizując wytyczną Kolegium organ I instancji wezwał Stronę do złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. wraz z kompletem dokumentów. Strona złożyła wniosek wraz z dokumentami w dniu 13 listopada 2024 r.
Decyzją z dnia 2 grudnia 2024 r. organ I instancji odmówił Stronie przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r.
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji powołując się na treść art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 323 ze zm.) – dalej "u.ś.r.", stwierdził, że nie jest możliwe jego zastosowanie ponieważ orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji wydane zostało synowi Strony przez Sąd Rejonowy w S. w dniu [...] uprawomocniło się w dniu 8 maja 2024 r., natomiast wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym synem Strona złożyła dopiero w dniu 26 sierpnia 2024 r., czyli po upływie trzech miesięcy od daty wydania orzeczenia.
Ponadto organ I instancji stwierdził, powołując się na treść art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429) – dalej "u.ś.w.", że możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na tzw. starych zasadach dotyczy osób, którym uprzednio przyznano to świadczenie. Z kolei osobie, która w okresie do dnia 31 grudnia 2023 r. nie nabyła prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie można przyznać tego kolejnego świadczenia z zachowaniem dotychczasowych ("starych") przepisów. Tylko osoby, które już otrzymywały ww. świadczenie na tzw. starych zasadach, będą mogły po dniu 1 stycznia 2024 r. uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na tzw. starych zasadach. Pozostałe osoby, składające taki wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po raz pierwszy po dniu 1 stycznia 2024 r. uzyskać mogą prawo do ww. świadczenia, ale wyłącznie na tzw. nowych zasadach.
Organ I instancji zauważył również, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż od 21 czerwca 2004 r. do nadal Strona podlega zgłoszeniu do ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego jako pracownik zatrudniony w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w T. Korzystanie przez Stronę z urlopu wychowawczego nie spełnia przesłanki w postaci niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, w rozumieniu art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.
Niezadowolona z tej decyzji Strona wniosła odwołanie do Kolegium, które opisaną na wstępie decyzją z 22 stycznia 2025 r. utrzymało ją w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, ustalony stan faktyczny sprawy oraz przepisy prawa mające w niej zastosowanie. Ustosunkowując się do odwołania Strony Kolegium stwierdziło, że wniosek z dnia 4 czerwca 2024 r., który wpłynął do organu w dniu 7 czerwca 2024 r. dotyczył ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r., a nie zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. W ocenie organu odwoławczego Strona nie dochowała terminu z art. 24 ust. 2a u.ś.r co uzasadniało odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia.
Niezadowolona z decyzji Kolegium Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i zarzuciła jej:
1. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanego orzeczenia polegający na niezasadnym uznaniu, iż Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 26 sierpnia 2024 r., podczas gdy w rzeczywistości strona skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek w dniu 7 czerwca 2024 r. Nadto, organ bezzasadnie uznał, iż pismo stanowiące odwołanie, które skarżąca złożyła, jest następnym, odrębnym wnioskiem, w sytuacji, gdy nie tylko tytuł "odwołanie" ale i treść złożonego pisma świadczy o tym, iż pismo to jest następstwem nieostatecznej decyzji wydanej przez organ I instancji w celu weryfikacji poprawności jej rozstrzygnięcia na złożony uprzednio wniosek;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na treść wydanej decyzji, polegającego na nieprawidłowej wykładni art. 3 ust. 23 u.ś.r., zgodnie z którym utrata dochodu oznacza utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ale także uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na treść wydanej decyzji poprzez niezastosowanie art. 24 ust. 2a u.ś.r. Wyrok Sądu Rejonowego w S., który uprawomocnił się 8 maja 2024 r., stanowi podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od lutego 2023 r.
4. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.;
5. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych - w analogicznych sprawach sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, przychyliły się do stanowiska wnioskodawców, którzy ubiegali się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że przebywali na urlopie wychowawczym. Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/GI 1204/19 albo wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1867/15, WSA w Gliwicach z dnia 6 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1689/22, stanowią potwierdzenie prawidłowego stosowania przepisów w tego typu sprawach;
6. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wydanej decyzji tj. art. 35 §1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie: organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. OPS w B. prowadząc postępowanie każdorazowo opóźniał proces wydania decyzji bez uzasadnionych powodów (począwszy od wydania decyzji [...] z dnia 30 lipca 2024r. na wniosek złożony w dniu 7 czerwca 2024 r. po wezwanie nr [...] z dnia 30 października 2024 r. będące skutkiem decyzji Kolegium nr [...] z dnia 26 września 2024 r.;
7. brak weryfikacji sytuacji faktycznej i zastosowanie nieprawidłowej wykładni urlopu wychowawczego jako pracy zarobkowej;
8. brak zasady jednolitości, przedłużające się postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia czy syn skarżącej jest osobą niepełnosprawną w PCPR B.;
9. podczas postępowania nie została spełniona zasada informowania stron postępowania;
10. w związku ze zmianą przepisów od 1 stycznia 2024 r., które zostały wprowadzone ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym prawo narusza zasadę równego traktowania wnioskodawców różnice w traktowaniu osób ubiegających się o świadczenie wynikają z zastosowania przepisów, które różnicują sytuację wnioskodawców na podstawie daty złożenia wniosku lub innych zewnętrznych czynników;
11. naruszenie zasady równego traktowania. Nowelizacja przepisów obowiązująca od 1 stycznia 2024r., która zostały wprowadzone ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym nie uzależnia aktualnie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od rezygnacji bądź niepodejmowania zatrudnienia;
W związku z wniesionymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Kolegium z 22 stycznia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję organu i instancji z 2 grudnia 2024 r., odmawiającą Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r.
Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi kwestia intertemporalna wynikająca z art. 63 ust. 1 u.ś.w. w związku z art. 24 ust. 2a u.ś.r. oraz kwestia pozostawania Skarżącej na urlopie wychowawczym w okresie sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem.
W myśl pierwszego z powołanych przepisów (art. 63 ust. 1 u.ś.w.) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (tj. w u.ś.r.), do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z kolei art. 24 ust. 2a u.ś.r. stanowi (niezmiennie od 1 stycznia 2013 r.), że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
Kluczowe jest zatem stwierdzenie, kiedy w niniejszej sprawie Skarżąca nabyła (mogła nabyć) prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
Z materiału dowodowego sprawy wynika bezspornie, że Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 7 czerwca 2024 r. Z treści wniosku wynika bezspornie, że był to wniosek na formularzu NSR 5 o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r.
Wniosek Skarżącej został załatwiony w części pozytywnie, ponieważ decyzją z dnia 30 lipca 2024 r. organ I instancji przyznał jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2026 r. w kwocie 2.988,00 zł.
W odwołaniu od tej decyzji Skarżąca podniosła, że żąda przyznania tego świadczenia od 1 lutego 2023 r., a Kolegium utrzymując decyzję organu I instancji stwierdziło, że żądanie to powinno stać się przedmiotem odrębnego postępowania zakończonego stosownym rozstrzygnięciem. Prawomocna decyzja Kolegium nie może być przedmiotem oceny Sądu w kontrolowanej sprawie, ale z przebiegu postępowania zainicjowanego wnioskiem Skarżącej z dnia 7 czerwca 2025 r. wynika, że nie miała ona świadomości, że złożenie wniosku na formularzu NSR 5 może pozbawić ją możliwości rozpoznania jej wniosku również na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. ("na starych zasadach").
W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy błędnie uznały, że Skarżąca składając wniosek 7 czerwca 2024 r. nie wnioskowała o przyznanie je prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2024 r. i błędnie przyjęły, że skarżąca złożyła taki wniosek dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji z 30 lipca 2024 r.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 października 2023 r. o sygn. akt I OSK 1760/22, ustawowy termin 3 miesięcy liczony od daty uprawomocnienia się wyroku sądu powszechnego - w niniejszej sprawie wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] który uprawomocnił się z dniem 8 maja 2024 r. - jest czasem wystarczającym dla zorientowania się przez stronę co do swoich praw i obowiązków, pozwalającym na terminowe złożenie wniosku i skorzystanie z rozwiązania, które przewiduje przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r.;
Natomiast w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 12 września 2024 r. o sygn. akt IV SA/Po 529/24, zostało zawarte stanowisko, z którym sąd orzekający w sprawie się identyfikuje, iż z uwagi na użyte w art. 63 ust. 1 u.ś.w. sformułowanie "powstania prawa", a nie "ustalenia prawa", dotychczasowe przepisy należy stosować w odniesieniu do wnioskodawców, którzy złożyli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 31 grudnia 2023 r. oraz spełniają określone w ustawie przesłanki jego przyznania, (...) należy rozciągnąć również na sytuacje, w których wprawdzie wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony po 31 grudnia 2023 r., jednakże wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności został złożony do 31 grudnia 2023 r., a następnie wydane orzeczenie o niepełnosprawności potwierdzało powstanie przed 1 stycznia 2024 r. znacznego stopnia niepełnosprawności, względnie niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji".
Zbieżne z przedstawioną wykładnią sądową pozostają wyjaśnienia na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pt.: "Świadczenie pielęgnacyjne od 1 stycznia 2024 r. - nowe zasady" (https://www.gov.pl/web/rodzina/swiadczenie-pielegnacyjne-od-1-stycznia-2024-r--nowe-zasady3; dostęp: 29 maja 2025 r.) dotyczące podanego w nich Przykładu 3., w którym wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony wprawdzie już po 1 stycznia 2024 r. (w lutym 2024 r.), ale wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jeszcze przed 31 grudnia 2023 r. W myśl tych wyjaśnień - bazujących na obowiązującym w niezmienionym brzmieniu przepisie art. 24 ust. 2a u.ś.r., na podstawie którego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może powstać nie od miesiąca złożenia wniosku o to świadczenie, lecz za okres wcześniejszy, tj. od miesiąca złożenia wniosku o odpowiednie orzeczenie o niepełnosprawności / stopniu niepełnosprawności osoby wymagającej opieki - "Organ właściwy, rozpatrując w lutym 2024 r. w opisanym przypadku wniosek o świadczenie pielęgnacyjne złożony w lutym 2024 r., ma zatem obowiązek ustalić, czy w tej sprawie, na podstawie przepisów dotychczasowych, przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od grudnia 2023 r., tj. od miesiąca złożenia wniosku o orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, w szczególności czy zachowany jest termin na złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne wskazany w art. 24 ust. 2a i czy spełnione są co najmniej na dzień 31 grudnia 2023 r. warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu dotychczasowym, tj. obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Czyniąc to, organ właściwy ustala, że opiekun spełnia wszystkie warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego już od grudnia 2023 r. na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. oraz ustala, że zachowany został termin na złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne wskazany w ww. art. 24 ust. 2a, co oznacza, że w tym przypadku prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało od grudnia 2023 r. (tj. od miesiąca złożenia wniosku o wymagane orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, a nie od miesiąca złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne na podstawie tego orzeczenia). Oznacza to, że stosując art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, organ właściwy ma obowiązek w tym przypadku przyznać świadczenie pielęgnacyjne w oparciu o przepisy dotychczasowe ustawy o świadczeniach rodzinnych od grudnia 2023 r. do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa ważność orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności osoby wymagającej opieki."
W świetle powyższych uwag, stanowisko dotyczące przyczyn braku zastosowania art. 63 ust. 1 u.ś.w. przyjęte przez organy obu instancji nie zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie skarżąca składając wniosek 7 czerwca 2024 r. miała prawo oczekiwać, że organ I instancji rozważy zastosowanie art. 24 ust. 2a u.ś.r. i art. 63 ust.1 u.ś.w. Orzekając o przyznaniu skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 stycznia 2024 r. organ I instancji nie rozważył, czy skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przed 31 grudnia 2023 r. tj. od dnia złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności syna. Stało się to dopiero przedmiotem odrębnego postępowania, które zdaniem organów orzekających zainicjowane zostało dopiero w dniu 26 sierpnia 2024 r. tj. w odwołaniu Skarżącej od decyzji organu I instancji z 30 lipca 2024 r. W ocenie Sądu, żądanie Skarżącej zawarte w odwołaniu potwierdziło tylko, że składając wniosek w dniu 7 czerwca 2024 r. wnioskowała ona o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zarówno na "nowych zasadach" jak i "na starych zasadach" tj. od dnia złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności małoletniego syna (od 1 lutego 2023 r.).
Natomiast wbrew sugestiom skargi, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie dawały podstaw do stosowania w niej przepisów art. 63 ust. 1 u.ś.w. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 351/23 korzystanie z urlopu wychowawczego nie stanowi rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r., gdyż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie osobom, które rezygnują z wykonywania pracy na podstawie określonego stosunku prawnego, a nie tylko zaprzestają faktycznego wykonywania pracy. Przyjęcie takiej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. oznacza, że Skarżąca nie nabyła prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed tą datą. Warunkiem koniecznym do nabycia tego prawa zgodnie z przywołanym wyżej orzeczeniami jest spełnienie przesłanek ustawowych zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązującymi do 31 grudnia 2023 r. Skarżąca pozostając w zatrudnieniu w MOPS w T. i będąc na urlopie wychowawczym nie spełnia przesłanki z art. 17 ust.1 pkt. 1 u.ś.r. Z uwagi na tą okoliczność Skarżąca nie nabyła do 31 grudnia 2023 r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pomimo złożenia wniosku w terminie wynikającym z art. 24 ust.2a u.ś.r.
W tej sytuacji Sąd uznał, iż pomimo naruszenia przepisów postępowania zaskarżona decyzja jest prawidłowa co do rozstrzygnięcia i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA).