II SA/GL 39/22

II SA/Gl 39/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Artur Żurawik /przewodniczący/
Grzegorz Dobrowolski
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1833/22 - Wyrok NSA z 2024-05-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 czerwca 2021 r. K. S. wystąpił do Starosty C. z wnioskiem o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt syna w rodzinnej pieczy zastępczej, tj. w rodzinie zastępczej spokrewnionej od dnia 1 marca 2019 r. do dnia 29 lutego 2020 r.
W związku z tym, że sprawa odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna strony w rodzinie zastępczej spokrewnionej we wskazanym okresie została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją Starosty C. z dnia 10 marca 2020 r. nr [...] (utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 9 czerwca 2020 r. nr SKO 4205.45.2020) organ administracji, działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., postanowieniem z dnia 10 czerwca 2021 r. (nr [...]) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie.
Zażalenie na to postanowienie złożył jej adresat. Podniósł, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia postanowienia. W tym zakresie strona wskazała, że organ nie odniósł się do jego twierdzeń dotyczących kolejności postępowań (sprawa w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty winna być rozpatrywana po jej ustaleniu) oraz opatrzenia decyzji z dnia 10 marca 2020 r. podpisem osoby do tego nieuprawnionej. Ponadto, zdaniem skarżącego, nie uwzględniono faktu, że wystąpił on do Kolegium z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji.
Zaskarżonym obecnie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy w pełni podzielając jego ustalenia oraz wywiedzione z nich skutki prawne. Podkreśliło, że w sprawie wystąpiła res iudicata, zatem organ był zobowiązany do zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 61a.
Skargę na to postanowienie złożył jej adresat. Domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucił SKO w Częstochowie naruszenie:
1) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie (z wniosku z dnia 10 maja 2021 r.) do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 10 marca 2020 r. o odmowie odstąpienia od ustalenia skarżącemu opłaty za pobyt syna w rodzinie zastępczej za okres od 1 marca 2019 r. do 29 lutego 2020 r. – w postępowaniu sądowym;
2) art. 194 ust. 3 u.w.r. przez zaakceptowanie przez SKO niewłaściwej sekwencji rozstrzygnięć obranej przez organy administracyjne orzekające w sprawie na wcześniejszym etapie postępowania - w dodatku bez wskazania podstawy prawnej uzasadniającej przyjęcie takiej sekwencji - co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
3) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. obranego za podstawę zawieszenia pierwszego z wszczętych postępowań - mimo braku spełnienia przesłanki zawieszenia tego postępowania na tej podstawie prawnej;
4) art. 194 ust. 3 u.w.r. poprzez zaakceptowanie przez SKO faktu wydania orzeczenia o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty - nie przez samego Starostę C. , lecz przez pracownicę PCPR na podstawie upoważnienia
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w sprawie jest wniosek skarżącego o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt syna w rodzinnej pieczy zastępczej, tj. w rodzinie zastępczej spokrewnionej od dnia 1 marca 2019 r. do dnia 29 lutego 2020 r. I tylko w takim zakresie będzie orzekał Sąd. Nie będzie zatem odnosił się w szczególności co do prawidłowości zapadłych w sprawie orzeczeń ostatecznych.
Obecnie skarżący złożył pismem z dnia 10 czerwca 2021 r. wniosek o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt syna strony w rodzinie zastępczej spokrewnionej we wskazanym okresie. Kwestia tego odstąpienia została jednak już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją Starosty C. z dnia 10 marca 2020 r. nr [...] (utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 9 czerwca 2020 r. nr SKO 4205.45.2020). W sprawie zaistniała zatem powaga rzeczy osądzonej (res iudicata). Zasadnie zatem organy administracji przyjęły, że zaistniała w sprawie przesłanka, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Dokładnie taka sytuacja występuje w rozpatrywanej sprawie. Funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji odmawiającej odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna w rodzinnej pieczy zastępczej, tj. w rodzinie zastępczej spokrewnionej od dnia 1 marca 2019 r. do dnia 29 lutego 2020 r. uniemożliwia nie tylko wydanie nowego rozstrzygnięcia w tej sprawie, ale równie wszczęcia postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.