II SA/Gl 370/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o wymeldowaniu, uznając, że skarżąca trwale opuściła miejsce pobytu stałego po rozbiórce budynku.
Skarżąca A. P. wniosła skargę na decyzję Wojewody Śląskiego utrzymującą w mocy decyzję o jej wymeldowaniu z pobytu stałego. Powodem wymeldowania była rozbiórka budynku, w którym skarżąca była zameldowana, w związku z inwestycją drogową. Skarżąca argumentowała, że rozbiórka była nielegalna i nie miała zgody właściciela, a ona sama została zmuszona do opuszczenia miejsca zamieszkania. Sąd administracyjny uznał jednak, że skarżąca faktycznie i trwale opuściła miejsce pobytu stałego, koncentrując swoje interesy życiowe gdzie indziej, a postępowanie o wymeldowanie ma charakter ewidencyjny i nie rozstrzyga sporów własnościowych.
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Wojewody Śląskiego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z budynku położonego w C. przy ul. [...]. Organ I instancji wszczął postępowanie z urzędu, ustalając, że budynek, w którym skarżąca była zameldowana od 1980 r., został rozebrany w związku z realizacją inwestycji drogowej. Skarżąca podniosła w odwołaniu szereg zarzutów, kwestionując legalność rozbiórki, brak zgody właściciela na wejście na teren prywatny oraz brak tytułu prawnego organu do nieruchomości. Wskazała, że jest współwłaścicielem nieruchomości i nie wyraża zgody na wymeldowanie. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że postępowanie o wymeldowanie ma charakter ewidencyjny i służy doprowadzeniu do zgodności ewidencji z rzeczywistym stanem rzeczy, eliminując fikcję meldunkową. Stwierdził, że skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, a jej interesy życiowe skoncentrowały się w innym miejscu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o ewidencji ludności, decyzja o wymeldowaniu zapada, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Sąd uznał, że skarżąca faktycznie od dłuższego czasu nie zamieszkuje pod adresem stałego zameldowania, a jej interesy życiowe skoncentrowały się w innym miejscu, co potwierdzają zebrane dowody. Sąd zaznaczył, że zameldowanie ma charakter ewidencyjny i nie rodzi praw majątkowych, a organy meldunkowe nie są uprawnione do rozstrzygania sporów własnościowych czy odszkodowawczych. W ocenie Sądu, organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, opuszczenie miejsca pobytu stałego w związku z rozbiórką budynku, nawet jeśli skarżąca kwestionuje legalność tej rozbiórki, stanowi podstawę do wymeldowania, jeśli skarżąca faktycznie i trwale skoncentrowała swoje interesy życiowe w innym miejscu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie o wymeldowanie ma charakter ewidencyjny i służy odzwierciedleniu rzeczywistego stanu rzeczy. Skoro skarżąca faktycznie nie zamieszkuje w rozebranym budynku i skoncentrowała swoje interesy życiowe gdzie indziej, spełnione zostały przesłanki do wymeldowania, niezależnie od sporów dotyczących legalności rozbiórki czy własności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.e.l. art. 35
Ustawa o ewidencji ludności
Organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie musi być trwałe i dobrowolne, lub wynikać z przymusu, jeśli osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
u.e.l. art. 25 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności
Definicja pobytu stałego jako zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów prowadzących postępowanie administracyjne do działania na podstawie przepisów prawa i dążenia do prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów prowadzących postępowanie administracyjne do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów prowadzących postępowanie administracyjne do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów prowadzących postępowanie administracyjne do oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca faktycznie i trwale opuściła miejsce pobytu stałego. Skoncentrowanie interesów życiowych skarżącej w innym miejscu. Postępowanie o wymeldowanie ma charakter ewidencyjny i nie rozstrzyga sporów własnościowych ani o odszkodowanie. Brak fizycznej możliwości zamieszkania w rozebranym budynku.
Odrzucone argumenty
Rozbiórka budynku była nielegalna. Wykonawca nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości. Skarżąca nie wyraziła zgody na wejście na teren prywatny. Wymeldowanie powinno być uzależnione od pozytywnego załatwienia spraw odszkodowawczych.
Godne uwagi sformułowania
Celem ewidencji ludności jest odzwierciedlenie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem. Decyzje organów meldunkowych nie mogą służyć utrzymywaniu fikcji meldunkowych. Rejestracja meldunkowa nie jest przy tym źródłem jakichkolwiek praw majątkowych. Organy meldunkowe nie są również uprawnione do rozstrzygania jakichkolwiek sporów własnościowych, czy też odszkodowawczych. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu.
Skład orzekający
Renata Siudyka
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Dziuk
sędzia
Agnieszka Kręcisz-Sarna
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania w sytuacji, gdy budynek, w którym osoba była zameldowana, został rozebrany w związku z inwestycją celu publicznego. Podkreślenie ewidencyjnego charakteru postępowania meldunkowego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji rozbiórki budynku i koncentracji interesów życiowych w innym miejscu. Nie dotyczy ogólnych zasad wymeldowania w standardowych sytuacjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między potrzebą aktualizacji ewidencji ludności a prawami obywatela w sytuacji utraty miejsca zamieszkania z powodu inwestycji celu publicznego. Pokazuje, że postępowanie meldunkowe ma charakter ewidencyjny, a nie rozstrzyga sporów cywilnych.
“Czy można wymeldować kogoś z nieistniejącego budynku? Sąd wyjaśnia granice postępowania meldunkowego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 370/25 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-05-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-03-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna Renata Siudyka /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Dziuk Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Hasła tematyczne Ewidencja ludności Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 736 art. 35 Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 22 stycznia 2025 r. nr SOV.621.1.16.2024 w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Uzasadnienie Wojewoda Śląski (Wojewoda) decyzją z dnia 22 stycznia 2025 r. nr SOY.621.1.16.2024, po rozpatrzeniu odwołania A. P. (strona, skarżąca) od decyzji Wójta Gminy W. (organ I instancji) z dnia 2 grudnia 2024 r.nr [...] z dnia 2 grudnia 2024 r. orzekającej o wymeldowaniu strony z pobytu stałego z budynku położonego w C., ul.[...], utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące wymeldowania strony z pobytu stałego, z budynku położonego w C., ul.[...]. Korespondencja kierowana do strony na adres: [...] W., Osiedle [...], była osobiście odbierana pod wskazanym adresem, bądź w placówce pocztowej. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, iż strona nie mieszka w budynku położonym w C., ul.[...] , gdyż budynek został poddany rozbiórce, w związku z realizacją inwestycji drogowej, a zatem nie ma fizycznej możliwości ponownego zamieszkania w nim. Zauważył, że strona skoncentrowała swoje interesy życiowe w innym miejscu. Dalej wskazał, że kwestia uzależnienia wymeldowania strony z miejsca pobytu stałego, od pozytywnego załatwienia swoich spraw, nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, gdyż przepisy ustawy o ewidencji ludności nie łączą z nim skutków prawnych. Organ I instancji stwierdził, że strona opuściła miejsce pobytu stałego, gdzie była zameldowana i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wobec powyższego decyzją z dnia 2 grudnia 2024 r. organ I instancji orzekł o wymeldowaniu strony z pobytu stałego z przedmiotowego budynku. W odwołaniu od rozstrzygnięcia organu I instancji strona podniosła, iż na działce nr [...] pozostały fundamenty budynku, a wykonawca rozbiórki nie posiadał zgody właściciela na wejście na teren ogrodzony, co zdaniem skarżącej, jest konieczne w przypadku dokonania rozbiórki na terenie prywatnym. Wskazała, że jest współwłaścicielem nieruchomości nr [...] w miejscowości C. i nie wyraża zgody na wymeldowanie jej z adresu. Zdaniem strony Wójt Gminy nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości nr [...] jak i nr[...]. Natomiast jeżeli wykonawca, firma M. S.A, nie dokonała wykreślenia budynków z ewidencji w Starostwie [...] i nadał znajdują się na mapie zasadniczej to trudno mówić o legalnej rozbiórce. Strona wniosła także o ustalenie terminu wykonania pełnej rozbiórki oraz podanie podstawy prawnej umożliwiającej legalną rozbiórkę budynku znajdującego się na terenie prywatnym. Strona zarzuca organowi I instancji naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postepowania według chronologii zdarzeń. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że dnia 2 października 2024 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące wymeldowania strony z pobytu stałego z budynku położonego w C. przy ul.[...]. Postępowanie zostało wszczęte przez organ I instancji z urzędu mając na uwadze decyzję Wojewody Śląskiego nr [...] z dnia 6 grudnia 2017 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi ekspresowej S69 (obecnie SI) [...] (Obejście W.)". Wskazaną decyzją Wojewody Śląskiego ograniczeniu w korzystaniu dla realizacji obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania podlegać miały nieruchomości w Gminie W., obręb C.:[...], [...], [...], [...],[...] ,[...]. Za pomocą systemu informacji przestrzennej zostało zweryfikowane, iż działka o numerze ewidencyjnym [...] w C. przypisana jest do adresu C., ul.[...]. W zaświadczeniu z rejestru mieszkańców wydanym w dniu 2 października 2024 r. widnieje informacja, iż strona jest zameldowana na pobyt stały pod ww. adresem od 26 lipca 1980 r. Z treści księgi wieczystej nr [...]Dział II - Własność wynika, że właścicielami nieruchomości są K. C. oraz A. P.. Organ I instancji ustalił, że wykonawcą zadania pn. "Budowa drogi ekspresowej S69 (obecnie SI) [...] (Obejście W.)" jest spółka M. S.A. Wykonawca zadania potwierdził w piśmie z dnia 7 października 2024 r., iż budynek mieszkalny przy ul. [...]w C., usytuowany na działce o nr ewid.[...], zgodnie z decyzją Wojewody Śląskiego nr [...] z dnia 6 grudnia 2017 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, został w ramach wskazanego zadania poddany rozbiórce. W załączeniu wykonawca przekazał wyciąg z Projektu Budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją. W trakcie postępowania strona wyjaśniła między innymi, że w roku 2008 kupiła mieszkanie na Osiedlu[...]. Natomiast ze względu na małą powierzchnię mieszkania zamieszkiwała równocześnie w nim oraz w C. przy ul.[...]. Podała, że została zmuszona do mieszkania na Osiedlu [...]z obawy o bezpieczeństwo – Gmina W. zaniedbywała nieruchomości przy położone przy ul.[...], co powodowało, że późne powroty czy wyjścia wczesnym rankiem były niebezpieczne, brak odśnieżenia uniemożliwiał przemieszczanie się, a brak oświetlenia zwiększał ryzyko wypadków. Dodała także, iż działka, której jest współwłaścicielem jest przejęta na cele publiczne w związku z budową drogi i sieci uzbrojenia terenu oraz że własność nie została zmieniona. Podkreśliła, że nie ustalono jej odszkodowania, a ona sama nie wyraziła ona zgody na wejście na będącą jej współwłasnością działkę nr [...]. Oświadczyła, że w lipcu 2021 r. w związku z nielegalnym wyburzeniem budynku mieszkalnego w C., musiała skoncentrować swoje interesy w ograniczonym metrażu na Osiedlu [...]. Na chwilę obecną tam nocuje, tam się stołuje, tam przyjmuje gości. Stara się również pobierać tam korespondencję. Wyjaśniła że spółka M. S.A. nie zgłosiła w Wydziale Budownictwa w Z. rozbiórki budynku, a ponadto w przypadku braku tytułu prawnego do nieruchomości firma ta musiałaby posiadać zgodę właściciela na wejście na teren nieruchomości. Oceniła, iż pismo firmy M. S.A. z dnia 4 października 2024 r. jest poświadczeniem nieprawdy, ponieważ budynki zostały wyburzone, pomimo braku tytułu prawnego do nieruchomości. Ponadto poinformowała, że z budynku w C. przy ul. [...] zostały dwie piwnice, z których jedna została zasypana oraz przyłącza - rury kanalizacyjne. Podała, że w sprawie wysokości odszkodowania w związku z dokonaną szkodą prowadzone jest postępowanie odwoławcze w Ministerstwie Rozwoju i Technologii w Warszawie. Skarżąca jest stroną spraw prowadzonych również w Urzędzie Marszałkowskim w K., Ministerstwie Rozwoju i Technologii w Warszawie, Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie oraz Sądzie Okręgowym w B. Wspomniała, iż jeśli uzyska odszkodowania związanego z wydanymi decyzjami to możliwe, że dokona dobrowolnego wymeldowania. Chęć dobrowolnego wymeldowania skarżąca uzależniła od pozytywnych rozstrzygnięć swoich spraw. W dniu 8 listopada 2024 r. organ I instancji otrzymał odpowiedź Wspólnoty Mieszkaniowej, w której poinformowano, że strona mieszka pod adresem Os. [...] w W. od roku 2011. Strony zostały poinformowane o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, z czego skarżąca skorzystała, a następnie przedłożyła pisemne wyjaśnienia, w których informuje m.in. o rozbieżności między prowadzonym rejestrem w Urzędzie Gminy, a ewidencją gruntów i budynków działającą przy Starostwie[...]. Wojewoda wyjaśnił, że stosownie do przepisu art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 736 – dalej "u.e.l.") organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Organ odwoławczy bada czy nastąpiło zdarzenie polegające na dobrowolnym i trwałym opuszczeniu przez osoby lokalu bez wymeldowania się - okoliczności faktyczne, a niekiedy nawet prawne, winny prowadzić do wniosku, że faktyczne opuszczenie lokalu nastąpiło. Dalej Wojewoda wskazał, że organ odwoławczy ustala stan faktyczny w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu w I instancji, rozszerzając granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne, które mają dla sprawy znaczenie. Wyjaśnił, że w dniu 29 grudnia 2024 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. wpłynęło pismo K. C. i odniósł się do informacji zawartych we wskazanym piśmie. Ponadto stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, na bazie zebranego materiału dowodowego uznać należy, że spełnione zostały przesłanki do wymeldowania w trybie administracyjnym określone wart. 35 u.e.l., gdyż nastąpiło zdarzenie polegające na opuszczeniu przez osobę lokalu bez dokonania wymeldowania się. Wymeldowanie w żaden sposób nie dotyczy ani nie niweczy praw rzeczowych bądź obligacyjnych do określonego lokalu. Postępowanie o wymeldowanie ma na celu jedynie doprowadzenie do zgodności ewidencji z rzeczywistym stanem rzeczy. Rolą decyzji o wymeldowaniu jest eliminacja tzw. fikcji meldunkowej, czyli sytuacji, w której strona faktycznie od dłuższego czasu nie zamieszkuje pod adresem stałego zameldowania. W realiach rozpoznawanej sprawy fikcja ta trwała od 2011 r., zgodnie z informacją podaną w piśmie Wspólnoty Mieszkaniowej, bądź nawet od 2009 r. na co wskazywałoby pismo K. C. z dnia 29 grudnia 2024 r. Upływ tak znacznego czasu powoduje, że niezależnie od innych wcześniej wskazanych faktów, już choćby ze względu na trwałość opuszczenia miejsca pobytu stałego ponad wszelką wątpliwość zostały spełnione przesłanki do wymeldowania. Odnosząc się do żądań zawartych w odwołaniu dotyczących ustalenia terminu rozbiórki, czy podania podstawy prawnej, która umożliwia dokonanie legalnej rozbiórki budynku ogrodzonego na prywatnym terenie, Wojewoda wskazał, iż kwestie te nie mieszczą się w zakresie kompetencyjnym organów ewidencyjnych. Analizując podniesione w odwołaniu naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Wojewoda uznał, iż zarówno uzasadnienie decyzji organu I instancji, jak i analiza akt administracyjnych dokonana przez organ II instancji, potwierdza kompleksowość przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Decyzję oparto na zgromadzonym w aktach materiale dowodowym, organ uwzględnił dostępną dokumentację i trafnie ocenił sytuację, a nade wszystko uwzględniono przywoływaną wcześniej decyzję Wojewody Śląskiego nr [...]z dnia 6 grudnia 2017 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zaskarżyła decyzję Wojewody Śląskiego zarzucając jej naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Wniosła o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji. Wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia i nie zgodziła się z decyzją o wymeldowaniu. Zarzuciła Wojewodzie błędną ocenę materiału dowodowego przez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich aspektów sprawy. W ocenie skarżącej zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, iż strona nie zamieszkuje pod wskazanym adresem. Do skargi dołączyła wraz z kopiami: postanowienie z dnia 10 września 2021 r., znak sprawy: [...], pismo nr [...] z dnia 21 czerwca 2021 r., notatkę służbową z dnia 8 marca 2021 r., pismo nr[...],[...] z dnia 31 maja 2021 r., pismo K. C. z dnia 29 grudnia 2024 r., oświadczenie K. C. z dnia 6 maja 2018 r., wniosek K. C., załącznik do protokołu z dnia 9 stycznia 2020 r. wraz z listą obecności, zawiadomienie nr [...] z dnia 27 sierpnia 2024 r. Skarżąca do skargi dołączyła także potwierdzenie przyjęcia przelewu do realizacji z dnia 18 lutego 2025 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentacje prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.- dalej "p.p.s.a."). Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736 -dalej "u.e.l."), stanowiący, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 tej ustawy, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 (właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu) decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W świetle wskazanej regulacji decyzja w sprawie wymeldowania zapada, gdy spełnione zostaną przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym w rozumieniu przepisu art. 25 ust. 1 u.e.l. jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że o pobycie stałym przesądzają takie elementy jak: fizyczne przebywanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociaż okazjonalne kontakty z sąsiadami. Na pojęcie zamieszkiwania składają się przy tym dwa elementy, tj. faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Tak też w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l. następuje, gdy opuszczenie to jest dobrowolne i ma charakter trwały. Przez trwałe opuszczenie miejsca stałego pobytu należy rozumieć przebywanie poza tym miejscem z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym (por. wyroki NSA z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 2961/20, z dnia 1 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 2915/18, z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2065/14, z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 863/17). Przyjmuje się, że opuszczenie miejsca pobytu ma charakter trwały również wtedy, gdy dana osoba obiektywnie nie może już zrealizować swojej woli przebywania w lokalu. Opuszczenie lokalu można z kolei uznać za dobrowolne, jeżeli wynikało z woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. O dobrowolności decyduje zatem rezygnacja osoby opuszczającej lokal z przebywania pod danym adresem. Wyrażenie tej woli może przybrać formę wyraźnego oświadczenia lub mieć charakter dorozumiany, wynikający z faktycznego zachowania danej osoby. Wskazać jednak należy, że nie we wszystkich sytuacjach, gdy posiadacz zajmujący lokal opuszcza miejsce pobytu stałego powodowany przymusem, okoliczność ta będzie przesądzać, że w sprawie nie doszło ostatecznie do dobrowolnego opuszczenia lokalu. W kontekście zastosowania art. 35 u.e.l. - na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się sytuację, gdy osoba w nim zameldowana została przymuszona w drodze przymusu psychicznego lub fizycznego do opuszczenia tego lokalu, jednak nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Mając na uwadze powyższe, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie o wymeldowanie jest zatem wyjaśnienie na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego w pierwszej kolejności tego, czy osoba wymeldowywana przebywa w danym miejscu, a jeśli w lokalu nie przebywa, to czy w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania art. 35 u.e.l. interpretowane jako opuszczenie lokalu w sposób trwały i dobrowolny. W toku postępowania administracyjnego na organach obu instancji spoczywa wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym celu, uwzględniając treść przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie o określonym przedmiocie, organ administracji - jako dysponent postępowania dowodowego - określa jakie okoliczności faktyczne pozostają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i postanawia o przeprowadzeniu w sprawie określonych dowodów. Materiał dowodowy w sprawie powinien być zebrany i rozpatrzony przez organ w sposób wyczerpujący. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ dokonuje przy tym oceny czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie Sądu, zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy został przez organy zebrany w sposób prawidłowy, wystarczający dla rozpoznania sprawy, a przyjęte przez organy ustalenia faktyczne, istotne z punktu widzenia wydania decyzji orzekającej o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego w lokalu, wynikały z prawidłowo przeprowadzonej oceny zgromadzonych w toku postępowania dowodów. Jak ustalono w sprawie, skarżąca faktycznie od dłuższego czasu nie zamieszkuje pod adresem stałego zameldowania tj. w C. przy ul.[...]. Zgodnie z informacją podaną w piśmie Wspólnoty Mieszkaniowej skarżąca mieszka pod adresem Os. [...]w W. od roku 2011, bądź nawet od 2009 r., na co wskazywałoby pismo K. C. z dnia 29 grudnia 2024 r. Okoliczność ta nie była kwestionowana także przez skarżącą, która podkreślała, że została zmuszona do opuszczenia domu ze względów bezpieczeństwa, bowiem okolice ul. [...]w W. były zaniedbywane przez gminę. Na czas orzekania w sprawie przez organy, niewątpliwie skarżąca już od dłuższego czasu nie przebywała w lokalu, gdzie jak konsekwentnie wskazywała nie ma dostępu z uwagi na nielegalne jej zdaniem wyburzenie budynku przez firmę M. S.A. będącą wykonawcą zadania pn. "Budowa drogi ekspresowej S69 (obecnie SI) [...] (Obejście W.)". W sprawie zebrano dowody, które potwierdziły ten stan rzeczy. Skarżąca oświadczyła, że w lipcu 2021 r. w związku z nielegalnym wyburzeniem budynku mieszkalnego w C., musiała skoncentrować swoje interesy w ograniczonym metrażu na Osiedlu [...]. Na chwilę obecną tam nocuje, tam się stołuje, tam przyjmuje gości ( karta 88-90 akt administracyjnych- oświadczenie z dnia 21 października2024 r.). Skarżąca akcentuje, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, a rozbiórka budynku dokonana przez spółkę M. S.A. była nielegalna i niekompletna, bowiem pozostawiono dwie piwnice. W ocenie Sądu organy słusznie uznały, że skarżąca nie mieszka w budynku położonym w C., ul.[...], gdyż budynek został poddany rozbiórce w związku z realizacją inwestycji drogowej. Nie ma wiec fizycznej możliwości zamieszkania w nim. Co więcej, w związku z zaistniałą sytuacją skarżąca skoncentrowała swoje interesy życiowe w innym miejscu. Jednocześnie Sąd podkreśla, że zameldowanie na pobyt stały służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Innymi słowy, celem ewidencji ludności jest odzwierciedlenie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem. Decyzje organów meldunkowych nie mogą zatem służyć utrzymywaniu fikcji meldunkowych. Rejestracja meldunkowa nie jest przy tym źródłem jakichkolwiek praw majątkowych. Organy meldunkowe nie są również uprawnione do rozstrzygania jakichkolwiek sporów własnościowych, czy też odszkodowawczych.. Sąd doszedł do przekonania, że orzekające w sprawie organy wywiązały się z ciążących na nich obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przepisy te nakładają na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązek wnikliwego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy. Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, to jest dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. W niniejszej sprawie organy wywiązały się z tych obowiązków uwzględniając twierdzenia strony oraz konfrontując je z zebranym materiałem dowodowym, w tym zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oraz zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wykazały, z jakich względów należało przyjąć, że skarżąca opuściła lokal w rozumieniu art. 35 u.e.l. W szczególności rozważono to, jakie znaczenie dla sprawy miała podnoszona przez skarżącą argumentacja dotycząca utraty posiadania budynku, który został rozebrany w związki z realizacją inwestycji drogowej. Rozważania te poczyniono jednak słusznie dokonując analizy zachowania skarżącej, która skoncentrowała swoje interesy życiowe w innym lokalu położonym na Osiedlu [...] w W. Obowiązek wymeldowania powstał zatem z związku z opuszczeniem miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, a działanie takie związane jest z koniecznością utrzymania aktualnych wpisów w ewidencji ludności. Ewidencja ludności służy bowiem zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procesowego w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI