II SA/Gl 369/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2016-08-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja ludnościwymeldowaniepobyt stałydobrowolność opuszczenia lokalutytuł prawny do lokaluprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę w sprawie wymeldowania, uznając opuszczenie lokalu za dobrowolne, mimo twierdzeń skarżącego o przymusowym usunięciu.

Skarżący K. D. wniósł skargę na decyzję Wojewody o wymeldowaniu go z pobytu stałego, twierdząc, że został bezprawnie usunięty z lokalu przez właścicielkę S. L. i nie opuścił go dobrowolnie. Organy administracji oraz WSA uznały jednak, że opuszczenie lokalu od czerwca 2015 r. miało charakter dobrowolny, ponieważ skarżący nie podjął realnych starań o powrót do lokalu, do którego nie posiadał tytułu prawnego, a jego obecne zamieszkiwanie pod innym adresem potwierdza trwałość tej sytuacji. Skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi K. D. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Skarżący twierdził, że nie opuścił lokalu dobrowolnie, lecz został z niego usunięty przez właścicielkę S. L., która wymieniła zamki. Organy administracji uznały jednak, że od czerwca 2015 r. skarżący nie zamieszkuje w lokalu, zabrał swoje rzeczy i nie podjął starań o powrót, co należy uznać za dobrowolne opuszczenie lokalu. Wojewoda podkreślił, że zameldowanie ma charakter ewidencyjny, a nie prawny do lokalu, a skarżący nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości. WSA w Gliwicach, rozpoznając skargę, przywołał orzecznictwo wskazujące, że opuszczenie lokalu musi mieć charakter dobrowolny, lub być równoznaczne z sytuacją, gdy osoba usunięta z lokalu nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał realnych starań o powrót do lokalu, a jego obecne zamieszkiwanie pod innym adresem potwierdza trwałość opuszczenia. Podkreślono, że organy meldunkowe oceniają przesłanki wymeldowania według stanu faktycznego istniejącego w czasie rozpatrywania sprawy. W związku z tym, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił dobrowolność opuszczenia lokalu i jego trwałość, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, opuszczenie lokalu może być uznane za dobrowolne, jeśli osoba, mimo usunięcia i braku dostępu, nie podjęła realnych starań o powrót do lokalu, do którego nie posiada tytułu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe dla oceny dobrowolności opuszczenia lokalu są nie tylko okoliczności usunięcia, ale przede wszystkim faktyczne starania strony o powrót do lokalu, świadczące o chęci zamieszkiwania w nim. Brak takich starań, w połączeniu z brakiem tytułu prawnego i faktycznym zamieszkiwaniem pod innym adresem, przesądza o dobrowolności opuszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (2)

Główne

u.e.l. art. 35

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

Organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opuszczenie lokalu od czerwca 2015 r. miało charakter dobrowolny, ponieważ skarżący nie podjął realnych starań o powrót do lokalu, do którego nie posiadał tytułu prawnego. Zameldowanie ma charakter ewidencyjny i nie wiąże się z prawem do lokalu. Brak jest podstaw do uznania, że organy naruszyły prawo materialne lub procesowe w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Skarżący twierdził, że został bezprawnie usunięty z lokalu przez właścicielkę i nie opuścił go dobrowolnie. Skarżący zarzucił organom I instancji pobieżne i chaotyczne przeprowadzenie postępowania. Skarżący podniósł, że fakt przebywania w innym lokalu nie może być przesłanką do wymeldowania, gdy brak jest przesłanek dobrowolnego opuszczenia lokalu.

Godne uwagi sformułowania

zameldowanie ma charakter ściśle ewidencyjny i nie wiąże się z prawem do lokalu opuszczenie miejsca pobytu stałego (opuszczenie lokalu) musi mieć charakter dobrowolny, by można było dokonać wymeldowania, przy czym za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu o dobrowolności opuszczenia lokalu nie decyduje jedynie to, w jakich okolicznościach doszło do zaprzestania zamieszkiwania w lokalu, ale także to, jakie faktyczne starania, świadczące o chęci zamieszkiwania w tym lokalu czyni strona, pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym jest zameldowana.

Skład orzekający

Maria Taniewska-Banacka

przewodniczący

Piotr Broda

sprawozdawca

Łucja Franiczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia dobrowolnego opuszczenia lokalu w kontekście wymeldowania, zwłaszcza gdy osoba twierdzi, że została usunięta siłą, ale nie podjęła skutecznych kroków prawnych do powrotu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku tytułu prawnego do lokalu i braku realnych starań o powrót, co może być odmiennie oceniane w przypadkach posiadania tytułu prawnego lub podjęcia innych działań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów o ewidencji ludności i wymeldowaniu, pokazując, że nawet jeśli osoba twierdzi, że została usunięta z lokalu, brak podjęcia przez nią starań o powrót może prowadzić do wymeldowania.

Czy można zostać wymeldowanym, jeśli nie opuściło się lokalu dobrowolnie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 369/16 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2016-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Łucja Franiczek
Maria Taniewska-Banacka /przewodniczący/
Piotr Broda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II OSK 2767/16 - Wyrok NSA z 2018-11-21
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 388
art.35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 30 października 2015r. S. L. wystąpiła o wymeldowanie z pobytu stałego K. D. wskazując, że nie przebywa on już w należącym do niej mieszkaniu, z którego wyprowadził się zabierając wszystkie rzeczy osobiste.
W dniu 4 grudnia 2015r. organ przeprowadził oględziny lokalu, w toku których ustalił, że K. D. nie przebywa w tym lokalu, nie śpi i nie stołuje się w nim, jak również nie przechowuje tam swoich rzeczy osobistych.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta J. orzekł o wymeldowaniu K. D. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w J. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że K. D. wyprowadził się z miejsca stałego zameldowania w czerwcu 2015r. i aktualnie nie koncentrują się tam już jego sprawy osobiste i życiowe.
Odwołanie od tej decyzji złożył K. D. podnosząc, że nie opuścił miejsca stałego pobytu dobrowolnie, lecz na skutek wymiany zamków przez S. L., która w ten sposób pozbawiła go dostępu do mieszkania. Podkreślił, że nie miał woli opuszczenia tego lokalu. Skarżący zarzucił także organowi I instancji przeprowadzenie postępowania w sposób pobieżny i chaotyczny.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, iż K. D. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w J. od czerwca 2015r., kiedy to wyprowadził się zabierając wszystkie swoje rzeczy, jednocześnie nie czynił starań żeby wrócić i zamieszkać tam ponownie. Nie posiada również kluczy do lokalu i nie uczestniczy już w kosztach utrzymania lokalu, nadto nie posiada żadnego tytułu prawnego do tego lokalu. W ocenie Wojewody daje to podstawę do wymeldowania skarżącego, który nawet jeżeli przyjąć, że został przymuszony do opuszczenia lokalu nie podjął żadnych prawem przewidzianych starań o przywrócenie posiadania lokalu, w którym wcześniej mieszkał. Taka wykładnia zdaniem organu pozwala pogodzić względy słuszności z ewidencyjnym charakterem ewidencji ludności. Jednocześnie Wojewoda nie podzielił zarzutów odwołania jakoby organ I instancji zgromadził materiał dowodowy w sposób pobieżny i chaotyczny, wskazując przy tym, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania skarżącego.
Pismem z dnia 30 marca 2016r. K. D. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, poprzez przyjęcie, że opuścił lokal dobrowolnie, podczas gdy faktycznie został do tego bezprawnie zmuszony przez S. L. Zdaniem skarżącego fakt, że aktualnie przebywa w innym lokalu nie może stanowić przesłanki do jego wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu, bowiem brak jest przesłanek dobrowolnego i stałego opuszczenie przez niego lokalu. Wskazał również, że do chwili opuszczenia lokalu ponosił koszty związane z jego utrzymaniem, poniósł również koszty związane z remontem lokalu, czego ograny w ogóle nie wzięły pod uwagę. Odnosząc się do kwestii braku podjęcia działań w celu przywrócenia posiadania stwierdził, że nie upłynął jeszcze termin do złożenia takiego wniosku. Zdaniem skarżącego wymeldowanie miało na celu obejście prawa zmierzające do pozbycia się niechcianego współlokatora bez potrzeby jego eksmisji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko oraz argumentację zawarte w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi.
W toku postępowania sądowego skarżący K. D. wnosił i wywodził jak w treści skargi, dodatkowo podnosząc, że złożył do sądu powszechnego wniosek o podział majątku i przywrócenie posiadania, alternatywnie żądając zwrotu poniesionych nakładów, przy czym termin rozprawy nie został jeszcze wyznaczony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. którą organ wymeldował K. D. z pobytu stałego przy ul. [...] w J.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz. U. z 2015r., poz. 388 z późń. zm.). Zgodnie art. 35 powołanej ustawy organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Nie budzi obecnie żadnych wątpliwości, że zameldowanie ma charakter ściśle ewidencyjny i nie wiąże się z prawem do lokalu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 627/05, publ. LEX nr 186653). Z kolei decyzja o wymeldowaniu potwierdza jedynie, iż osoba wymeldowana opuściła miejsce dotychczasowego pobytu bez dopełnienia obowiązku meldunkowego.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się natomiast, że opuszczenie miejsca pobytu stałego (opuszczenie lokalu) musi mieć charakter dobrowolny, by można było dokonać wymeldowania, przy czym za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok NSA z dnia 30 listopad 2012r., sygn. akt II OSK 1369/11, LEX nr 1291933, wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012r., sygn. akt II OSK 771/11, LEX nr 1252181).
W niniejszej sprawie skarżący twierdził, że nie opuścił miejsca zameldowania dobrowolnie, bowiem został wyrzucony z mieszkania przez jego właścicielkę, która następnie wymieniła zamki w drzwiach, co uniemożliwiło mu dostęp do wcześniej zajmowanego lokalu. Jednocześnie sam nigdy nie złożył deklaracji o opuszczeniu miejsca zamieszkania. Organ odwoławczy uznał natomiast, że zachowanie skarżącego, który od czerwca 2015r. faktycznie nie zamieszkiwał w miejscu zameldowania, a po opuszczeniu lokalu nie podjął żadnych działań mających na celu powrót do zajmowanego wcześniej lokalu, należy uznać za dobrowolne opuszczenie lokalu.
W sprawie niesporne było, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w J. od czerwca 2015r. Nadto, że w tym czasie nie czynił żadnych realnych starań, by zamieszkać w przedmiotowym lokalu, czego nie należy bynajmniej utożsamiać ze staraniami w uzyskaniu jedynie dostępu do lokalu.
Jeszcze raz podkreślenia wymaga okoliczność, akcentowana również przez organ odwoławczy, że zameldowanie w jakimś lokalu związane jest z przebywaniem w nim, nie zaś z prawem do lokalu. Nieruchomość w której zamieszkiwał skarżący, stanowiła wyłącznie własność S. L. z którą skarżący pozostawał w nieformalnym związku, z chwilą w którym wyprowadził się, powrót do zajmowanego wcześniej lokalu stał się niemożliwy, gdyż skarżący nie posiada żadnego tytułu prawnego do tego lokalu.
Wskazać należy również, że o dobrowolności opuszczenia lokalu nie decyduje jedynie to, w jakich okolicznościach doszło do zaprzestania zamieszkiwania w lokalu, ale także to, jakie faktyczne starania, świadczące o chęci zamieszkiwania w tym lokalu czyni strona, pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym jest zameldowana. Okoliczności te muszą przy tym obiektywnie świadczyć o chęci zamieszkiwania w lokalu, do którego dostęp został utracony, nie zaś być jedynie deklaracją takiej chęci strony. W przypadku skarżącego są to tylko deklaracje oraz chęć odzyskania nakładów poniesionych na remont mieszkania. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostaje przy tym fakt, że po wydaniu zaskarżonej decyzji wystąpił z bliżej nieokreślonym powództwem przeciwko właścicielce mieszkania, bowiem organy meldunkowe są zobowiązane do oceny przesłanek wymeldowania z pobytu stałego według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w czasie rozpatrywania sprawy i nie mogą czekać na ewentualną zmianę tego stanu ( wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2001r. sygn. akt II SA/Ka 657/99 dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo doszedł do przekonania, że opuszczenie przez skarżącego miejsca zameldowania na pobyt stały miało charakter dobrowolny. Prawidłowo też organ odwoławczy ocenił, że opuszczenie lokalu przez skarżącego ma charakter trwały, bowiem skarżący od czerwca 2015r. w przedmiotowym lokalu nie mieszkał i lokal ten nie stanowi jego centrum życiowego, czemu zresztą sam skarżący nie przeczy. Świadczy o tym również fakt, że od momentu opuszczeniu lokalu zamieszkuje pod innym adresem.
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa materialnego ani procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 718 z późn. zm.), skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI