II SA/Gl 366/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-07-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zaświadczeniedane osoboweinteres prawnyKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o aktach stanu cywilnegorejestr stanu cywilnegoidentyfikacja osobyorgan egzekucyjny

WSA w Gliwicach oddalił skargę spółki na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy odmowę wydania zaświadczenia o danych osobowych siostry dłużnika z powodu niewykazania interesu prawnego i braku możliwości zidentyfikowania osoby.

Spółka K. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Wojewody Śląskiego, które utrzymało w mocy odmowę wydania przez Kierownika USC zaświadczenia o danych osobowych siostry dłużnika. Spółka argumentowała, że wykazała interes prawny i organ egzekucyjny żądał tych danych. Wojewoda odmówił, wskazując na brak możliwości zidentyfikowania osoby w rejestrze stanu cywilnego i niewykazanie interesu prawnego. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe, podkreślając, że wnioskodawca musi wykazać interes prawny i dane pozwalające na zidentyfikowanie osoby, a organ nie ma obowiązku prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego.

Spółka K. sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Wojewody Śląskiego, które utrzymało w mocy odmowę wydania przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. zaświadczenia dotyczącego danych osobowych siostry dłużnika. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że spółka nie wykazała interesu prawnego ani nie podała wystarczających danych do identyfikacji osoby. Wojewoda Śląski utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że organ nie może spełnić żądania z uwagi na treść danych znajdujących się w jego posiadaniu, a wnioskowana treść zaświadczenia nie wynika z rejestru stanu cywilnego. Spółka w skardze podtrzymała swoje stanowisko, wskazując na wykazany interes prawny i możliwość uzyskania danych przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo zinterpretowały przepisy, a spółka nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia ani nie podała danych pozwalających na jednoznaczne zidentyfikowanie osoby. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania interesu prawnego i danych spoczywa na wnioskodawcy, a organ nie ma obowiązku prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w celu ustalenia tożsamości osoby.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie wykazała interesu prawnego, a podane dane nie pozwoliły na zidentyfikowanie osoby.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interes prawny musi być oparty na normie prawa materialnego i dotyczyć własnej, indywidualnej sytuacji podmiotu. Posiadanie wierzytelności nie stanowi automatycznie interesu prawnego do uzyskania danych z rejestru stanu cywilnego. Ponadto, podane przez spółkę dane (imię, nazwisko rodziców, numery PESEL dłużnika) nie pozwoliły na jednoznaczne zidentyfikowanie poszukiwanej osoby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 217 § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

k.p.a. art. 218 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Prawo o aktach stanu cywilnego art. 45 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego

Zaświadczenie o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby wydaje się m.in. osobie, która wykaże w tym interes prawny.

Prawo o aktach stanu cywilnego art. 44 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego

Kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje z rejestru stanu cywilnego m.in. zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby.

Pomocnicze

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia. Podane przez spółkę dane nie pozwoliły na zidentyfikowanie osoby, o której dane wnioskowano. Organ nie ma obowiązku prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w celu ustalenia danych osoby. Wnioskodawca musi wykazać interes prawny i dane pozwalające na zidentyfikowanie osoby.

Odrzucone argumenty

Spółka wykazała interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia. Organ pierwszej instancji dysponował możliwością dostępu do żądanych danych. Organ był obowiązany wykorzystać dostęp do ogólnopolskiego rejestru stanu cywilnego w celu weryfikacji danych. Odmowa wydania zaświadczenia narusza zasadę praworządności i nie była proporcjonalna.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny musi być interesem własnym, osobistym, indywidualnym danego podmiotu i mieć charakter realny interes prawny nie jest tożsamy z interesem faktycznym dodatkowe czynności mające w istocie zmierzać do określenia przedmiotu wyszukiwania wykraczają poza przyznane organom kompetencje

Skład orzekający

Aneta Majowska

sprawozdawca

Edyta Kędzierska

sędzia

Stanisław Nitecki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia z rejestru stanu cywilnego oraz obowiązki organu w zakresie identyfikacji osoby na podstawie wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskowania o dane z rejestru stanu cywilnego, gdzie kluczowe jest wykazanie interesu prawnego i precyzyjne wskazanie osoby.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interesu prawnego w kontekście dostępu do danych osobowych z rejestrów publicznych, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców.

Czy komornik może żądać danych z USC? Sąd wyjaśnia, kiedy można dostać zaświadczenie o danych osobowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 366/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Edyta Kędzierska
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne
Akta stanu cywilnego
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 217 par. 2 pkt 2, art. 218
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi K. sp. z o. o. w K. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 10 stycznia 2025 r. nr SOI.6231.12.2024 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie danych osobowych oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 lutego 2025 r. K. sp. z o.o. w K. (dalej: Skarżąca Spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 10 stycznia 2025 r., nr SOI.6231.12.2024 w przedmiocie wydania zaświadczenia.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Postanowieniem z dnia 27 listopada 2024 r. nr [...] Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w K. (dalej: organ pierwszej instancji), działając na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, z późn. zm., dalej: k.p.a.), odmówił wydania zaświadczenia w przedmiocie danych osobowych, to jest imienia, nazwiska i daty urodzenia siostry dłużnika strony skarżącej – R.K.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 17 października 2024 r. Skarżąca Spółka wystąpiła z wnioskiem w sprawie wydania zaświadczenia, natomiast pismem z dnia 22 października 2024 r. została wezwana do jego uzupełnienia poprzez wskazanie interesu prawnego oraz do podania bliższych danych osobowych. W dniu 2 listopada 2024 r. Spółka złożyła ponaglenie do organu wyższego stopnia, który uznał, że w sprawie ponaglenie nie przysługuje.
Organ stwierdził, że Spółka nie wykazała interesu prawnego stanowiącego podstawę do domagania się wydania zaświadczenia, a także, nie wskazała danych umożliwiających pozytywną realizację wniosku. Wyjaśnił, iż interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia należy rozumieć jako sytuację podmiotu ukształtowaną przez przepis prawa materialnego lub procesowego, z którego wynika dla wnioskodawcy konieczność, czy potrzeba uzyskania zaświadczenia o określonej treści, a powyższe nie wynika z przedłożonego pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. z dnia 26 września 2024 r. sygn. [...].
Postanowienie zostało doręczone dnia 29 listopada 2024 r.
W zażaleniu, wniesionym w ustawowym terminie (dnia 6 grudnia 2024 r.), Spółka podkreśliła, że przedłożone do wniosku dokumenty wskazują interes prawny wnioskodawcy oraz osobę, której dotyczy wniosek. Zdaniem Skarżącej Spółki, organ niezasadnie uznał brak wykazania interesu prawnego, ponieważ za wystarczające należało uznać załączone do wniosku żądanie organu egzekucyjnego do przedłożenia danych. W ocenie Spółki nadanie sprawie egzekucyjnej prawidłowego biegu stanowi o uzasadnionym interesie prawnym wnioskodawcy, a brak sprecyzowania formy przekazania danych przez organ egzekucyjny nie stanowi negatywnej przesłanki. Skarżąca Spółka wskazała też, że wniosek został wystarczająco sprecyzowany i pozwala na wykonanie jego treści. W swej istocie sprowadza się on do wydania zaświadczenia w przedmiocie zstępnych urodzonych w G. ze związku małżeńskiego wskazanych w nim z imienia i nazwiska osób.
Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia 10 stycznia 2025 r., nr SOI.6231.12.2024 Wojewoda Śląski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, po przywołaniu stanu sprawy oraz brzmienia przepisów stanowiących podstawę wydania zaświadczenia, organ odwoławczy wyjaśnił, iż odmowa wydania wnioskowanego zaświadczenia możliwa jest w sytuacjach, gdy: z żądaniem zwrócono się do niewłaściwego organu, osoba nie wykazała interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego, organ nie dysponuje danymi pozwalającymi na wydanie zaświadczenia, organ nie może spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia z uwagi na treść danych znajdujących się w jego posiadaniu, przepisy szczególne ustalają zakaz wydania zaświadczenia. Następnie stwierdził, iż w niniejszej sprawie występuje jeden z ww. przypadków, a mianowicie organ nie może spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia z uwagi na treść danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Organ odwoławczy w powołaniu na treść art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1378 z późn. zm.), zwrócił uwagę, że ustawa wyraźnie wskazuje jakiego rodzaju zaświadczenia wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego. Organ wydając zaświadczenie potwierdza fakty wynikające z prowadzonego przez ten organ rejestru stanu cywilnego. W tej sytuacji, skoro w rejestrze stanu cywilnego znajdują się akty stanu cywilnego konkretnej osoby (zindywidualizowanej poprzez jej dane osobowe), to wydanie zaświadczenia z rejestru stanu cywilnego bez wskazania (doprecyzowania) jego zakresu jest niemożliwe. Wnioskowana treść zaświadczenia nie wynika z prowadzonego rejestru przez kierownika urzędu stanu cywilnego. Podkreślił również, że w sytuacji, gdy wskazane przez wnioskodawcę kryteria wyszukiwania oparte na wskazaniu imienia i nazwiska nie prowadzą do zindywidualizowania osoby poszukiwanej, a jednocześnie nie jest możliwa filtracja wyników oparta na uwzględnieniu (przy wyszukiwaniu) innych informacji odnoszących się do danych osobowych osoby poszukiwanej (np. data urodzenia, miejsce urodzenia, nazwisko rodowe), organ nie jest uprawniony do podjęcia dodatkowych czynności zmierzających do określenia przedmiotu wyszukiwania, gdyż wykracza to poza przyznane mu kompetencje, w tej sytuacji uzasadnione jest stwierdzenie, że Wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego do uzyskania danych z rejestru stanu cywilnego osoby wskazanej we wniosku.
Postanowienie zostało doręczone w dniu 11 stycznia 2025 r.
W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca Spółka ograniczyła się do podtrzymania stanowiska zawartego w treści zażalenia, wskazując, że w ocenie Spółki organ dysponował żądanymi danymi, a Spółka wykazała interes prawny w żądaniu wydania zaświadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z argumentacją jak w zaskarżonym postanowieniu.
W dniu 20 czerwca 2025 r. do akt wpłynęło pismo fachowego pełnomocnika Skarżącej Spółki. W uzupełnieniu argumentacji skargi pełnomocnik wskazał, że Spółka wykazała interes prawny, a organ pierwszej instancji dysponował możliwością dostępu do żądanych danych, niezależnie od tego, w którym urzędzie zostały one pierwotnie zarejestrowane, z uwagi na funkcjonowanie od 1 marca 2015 r. Systemu Rejestrów Państwowych. W powołaniu na art. 77 § 1 k.p.a. podkreślił, że organ pierwszej instancji dysponując dostępem do ogólnopolskiego rejestru stanu cywilnego był obowiązany wykorzystać ten dostęp w celu weryfikacji żądanych przez Skarżącą Spółkę danych. Odmowa wydania zaświadczenia, w tej sytuacji narusza zdaniem strony skarżącej określoną w art. 6 k.p.a. zasadę praworządności, nadto całkowita odmowa nie była proporcjonalna do ewentualnych trudności technicznych związanych z dostępem do danych w systemie. Wskazał, iż organ miał dostęp do danych Pesel, na podstawie których mógł ustalić dane osobowe dzieci osób wskazanych w treści wniosku, i wydać żądane zaświadczenie. Zaznaczył też, iż stosownie do art. 45 ust. 5 i ust. 7 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, brak danych w systemie elektronicznym nie stanowi podstawy do odmowy wydania dokumentu, lecz zobowiązuje organ do poinformowania o możliwości złożenia wniosku w trybie art. 44 ust. 5, tj. do wybranego kierownika urzędu stanu cywilnego. W sprawie Skarżąca złożyła wniosek w tym trybie, co oznacza, że organ był obowiązany podjąć czynności zmierzające do wydania zaświadczenia, w tym ewentualną migrację danych z ksiąg papierowych lub innych systemów elektronicznych, przepisy przewidują bowiem procedury postępowania w sytuacjach, gdy dane nie zostały jeszcze przeniesione do systemu elektronicznego. Podkreślił, że Spółka umożliwiła uzyskanie informacji o danych siostry dłużnika poprzez wskazanie danych dłużnika, jego ojca oraz matki (imię, nazwisko oraz nr Pesel).
W treści pisma pełnomocnik sformułował również wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (§ 2 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Uwzględniając tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej Sąd uznał, że rozstrzygnięcia organów pierwszej i drugiej instancji odpowiadają prawu. Przeprowadzona przez Sąd analiza doprowadziła do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, brak bowiem dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego bądź naruszeniem przepisów procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też z naruszeniem skutkującym wznowieniem postępowania, a tylko takie naruszenia uzasadniają zastosowanie uprawnień kasatoryjnych określonych w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W tych przypadkach (o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2) organ administracji publicznej, stosownie do treści art. 218 § 1 tego Kodeksu, obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.). Postępowanie wyjaśniające spełnia zatem jedynie pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem powinno być ustalenie, jakiego rodzaju ewidencje, rejestry i inne zbiory danych mogą zawierać żądane przez wnioskodawcę okoliczności i ustalenie ich dysponentów. W trybie wydawania zaświadczeń nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
W tego rodzaju sprawie, poza zasadami wydania zaświadczeń uregulowanymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, należy również uwzględnić stosowne przepisy materialnoprawne, z których wynika obowiązek potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w formie zaświadczenia. To z właściwych przepisów materialnoprawnych wynikać będzie, jaka okoliczność ma być stwierdzona w formie zaświadczenia. W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę wydania zaświadczenia stanowi przepis art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego, w myśl którego, odpis aktu stanu cywilnego i zaświadczenie o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby wydaje się osobie, której akt dotyczy, lub jej małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, przedstawicielowi ustawowemu, opiekunowi, osobie, która wykaże w tym interes prawny, sądowi, prokuratorowi, organizacjom społecznym, jeżeli jest to zgodne z ich celem statutowym i przemawia za tym interes społeczny, oraz organom administracji publicznej, w tym podmiotom, o których mowa w art. 5a ust. 1, Służbie Ochrony Państwa, Policji, Straży Granicznej i Służbie Więziennej, a także Żandarmerii Wojskowej, jeżeli jest to konieczne do realizacji ich ustawowych zadań. Z kolei zgodnie z art. 44 ust. 1 tej ustawy, kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje z rejestru stanu cywilnego: 1) odpisy zupełne i odpisy skrócone aktów stanu cywilnego; 2) zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby; 3) zaświadczenia o stanie cywilnym.
Jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy, wnioskiem z dnia 17 października 2024 r. Skarżąca Spółka zwróciła się o "wydanie zaświadczenia w przedmiocie danych osobowych, to jest imienia, nazwiska i daty urodzenia siostry dłużnika sp. z o.o. K. R.K.", podając, że "udzielenie informacji jest niezbędne dla wykonania zobowiązania organu egzekucyjnego". W treści wniosku Skarżąca Spółka wskazała imiona, nazwiska i numery Pesel rodziców siostry dłużnika, a także miejsce urodzenia i nr Pesel dłużnika (karta nr 1 akt administracyjnych). Do wniosku przedłożyła wezwanie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. z dnia 26 września 2024 r. do usunięcia braków formalnych wniosku, sygn. akt [...], "poprzez wskazanie danych siostry dłużnika, od którego przysługują wierzytelności poprzez wskazanie imienia, nazwiska i pełnego adresu w terminie tygodniowym od daty doręczenia wezwania" (karta nr 3 akt administracyjnych).
Wezwanie organu pierwszej instancji z dnia 22 października 2024 r. do uzupełnienia wniosku przez podanie bliższych danych osoby, której dotyczy wniosek oraz wskazanie podstawy prawnej, z której wynika potrzeba otrzymania zaświadczenia, zostało doręczone Skarżącej Spółce dnia 24 października 2024 r. Organ jednocześnie w ww. wezwaniu wyjaśnił, że Urzędy Stanu Cywilnego nie prowadziły i nie prowadzą rejestrów o charakterze rodzinnym, zgodnie z art. 44 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, Urząd Stanu Cywilnego wydaje odpisy/zaświadczenia dotyczące wskazanej osoby. Udzielenie informacji na temat rodziny nie leży w kompetencji USC. Podejmując próby zidentyfikowania właściwej osoby w rejestrach organ jest zobowiązany posłużyć się danymi wskazanymi przez wnioskodawcę. Organ nie ma obowiązku prowadzenia we własnym zakresie dodatkowego postępowania dowodowego mającego na celu pozyskanie innych danych osoby poszukiwanej jako "siostra dłużnika". Wnioskodawca musi przedstawić dane, które pozwolą na jednoznaczne zidentyfikowanie osoby poszukiwanej (karta nr 4 akt administracyjnych). Z akt administracyjnych nie wynika, aby Skarżąca Spółka uczyniła zadość powyższemu wezwaniu.
Wydanie dokumentu z rejestru stanu cywilnego regulują przepisy Rozdziału 5 przywołanej ustawy, w tym przywołany już wyżej art. 45 ust. 1.
Zaświadczenie o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby, może zostać wydane m.in. osobie, która wykaże w tym interes prawny. Konieczne pozostaje zatem wykazanie interesu prawnego, oraz by wnioskowane dane dotyczyły "wskazanej osoby".
Pojęcie interesu prawnego, o którym mowa w art. 45 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, nie jest w ustawie zdefiniowane. Dla ustalenia znaczenia tego pojęcia konieczne jest zatem odwołanie się do poglądów wypracowanych w doktrynie i orzecznictwie. Należy przyjąć, że istnienie interesu prawnego uzależnione jest od istnienia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 95/08). Interes prawny musi być interesem własnym, osobistym, indywidualnym danego podmiotu i mieć charakter realny, to jest istnieć aktualnie, a nie hipotetycznie oraz pozostawać w bezpośrednim związku z przedmiotem sprawy administracyjnej. W wyroku z dnia 13 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1983/22, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że interes prawny nie jest tożsamy z interesem faktycznym. Jedną z podstawowych cech interesu prawnego, w odróżnieniu do interesu faktycznego, jest oparcie go na obowiązującej normie prawa materialnego. Może to być norma należąca do jakiejkolwiek gałęzi prawa (nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której w postępowaniu administracyjnym podmiot w określonym stanie faktycznym może domagać się konkretyzacji swoich uprawnień lub obowiązków. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między powszechnie obowiązującą normą prawną, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje argumentację organu odwoławczego dotyczącą braku wykazania przez Skarżącą istnienia interesu prawnego. Z samego faktu posiadania wierzytelności nie można bowiem wywodzić prawa do otrzymania "zaświadczenia z zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby". Także z załączonego do akt sprawy pisma Komornika Sądowego z dnia 26 września 2024 r. nie wynika konieczność przedłożenia zaświadczenia o danych zamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego.
Podobnie, na gruncie rozpoznawanej sprawy, podane przez Skarżącą Spółkę informacje: "siostra dłużnika", imion i nazwisk rodziców dłużnika oraz ich numerów Pesel, nie pozwoliły na zindywidualizowanie osoby poszukiwanej. Nie sposób zatem przyjąć, by wnioskowane przez Skarżącą dane dotyczyły "wskazanej osoby" w rozumieniu art. 45 ust. 1 omawianej ustawy. Skarżąca nie wskazała zatem danych pozwalających zidentyfikować osobę, o której dane wnioskuje. Nie można przy tym podzielić poglądu strony skarżącej, że organ sam powinien dążyć do uzyskania danych pozwalających na jej zindywidualizowanie. Zasadnie organ odwoławczy wyjaśnił, w powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych, że w takich sytuacjach, dodatkowe czynności mające w istocie zmierzać do określenia przedmiotu wyszukiwania wykraczają poza przyznane organom kompetencje.
Należy pamiętać, że z art. 45 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego wynika wprost, że to na wnioskującym o udostępnienie danych spoczywa ciężar wykazania interesu prawnego w udostępnieniu żądanych danych, w tym przypadku żądanego zaświadczenia.
Zdaniem Sądu stanowisko organów administracji publicznej jest prawidłowe. W świetle ustalonego przez organy stanu sprawy, Sąd nie dopatrzył się błędów lub braków w postępowaniu przeprowadzonym przez organy administracji publicznej. Organ informował Skarżącą Spółkę o konieczności wykazania interesu prawnego, jednak Skarżąca na wezwanie nie odpowiedziała.
W odniesieniu do zarzutów skargi, zauważyć należy, że kwestia migracji danych do sytemu nie stała się podstawą odmowy wydania zaświadczenia, podobnie jak kwestia właściwości organu, do którego skierowano wniosek, stąd też nieuzasadniony pozostawał zarzut naruszenia art. 44 ust. 5 i ust. 7 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, a także przywołany w tym zakresie zarzut naruszenia art. 77 § 1, art. 6 k.p.a.
W ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i niewadliwie przyjął, że nie ma podstaw do wydania zaświadczenia.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na treść art. 119 pkt 3 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI